De morbis internis, Lib. II

발행: 1572년

분량: 778페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

591쪽

DE MORB. INTERNI s H essa, partem materiae leui 7 pharmaco repurgare.Quod edibolico, est reliquum,partim 3 vnnis, partim sudoribus ex- D. ref 'i' cludendum.

est... 1Π pituitola aluus magis ducenda,ut cum ' me 8 dd H- lancholia in vitio est.Sololio potu lactis asinini,&uatione ma- decocto radicis graminis dulcorato cum modico A . . faccharo, calidae arthritides internae curantur. Pu labs.ls. ., g ijOBVS e superioribus repetendae sunt, dc maxuHinst=ὰtὸ me ex morbis capitis. Peculiariter laudatur purga serio poetaretio, ouae fit ex hermodactylis. Graecis & Arabibusvqr pitulae sunt de hermodactylis paratae in officinis: hyrsu maiores, in causastigida: minores,in causa calida.

Elimbis. Minoribus rhabarbarum : maiotibus agaricum adiicies, ut massae pitularum S.I.sit, reliquorum Θ. Graeci hoc modo. 11 HI. 2 hermodactyl. g. s. anisi, cumini, piperis aloes,bemo' communis & longi, croci, medull. sem.cartharmi ἀσογι ana moschi Gra. r. cum aqua salutae fiat massa...1,6,ibiil DOsis Θ. Α-ex hydro melite. Arabes hoc. v. hermo- sagapeniana dactylorum S. . s. cumini, ZinZiberis ana Θ.I.trita 3. 6.catum, incorporentur cum melle. Datur cum aqua tepu ser i ila. Haec in pituita magis conueniunt. In biliosa

'r,h. ιP singulis dosibus grana duo aut tria dacrydij adiici

mis avem possunt.In biliosia hoc modo componuntiana S. . cμm y.aloes 3.I.dacrydij Gr.1J.rosarum rubraruum, δεπο brosii a M.qij & taniculi ana Θ A. hermodactyl. 3. .ma fm st rtabarbari 3.1. sacchari 5 3. Fiat pului , detur ex aqua calida. Utuntur electario de succo rosarum & diacydonio cathartico in biliosa. In pituitosa I. g turbith gummosi in lacte cocti, ut expressio bibatur. Neq; resormidant Θ.I. dacrydij cum saccharo rosam. Compa

592쪽

macorum, ne aeger macilento sit corpore, virtute habitas non ita firma, maxime ventriculi & intestinorum. Periculum enim inde fit, ne citetur dysenteria, Ex ά. Eriis..hermodactylus natura sua stomachum laedit.PrO uiam in Hopterea quidam e veteribus non radice, sed herba gindo. eius utebantur: nihilominus adiectis, ouae stoma- 'pastus chum roborant. Alexader loco hermodactyli corron Odio her-1s Iviso. bautebatur. ctabile Plurimum laudantur hae pitulae, nec stomachum m em oel edunt. .agata31. nucis moschatae, ZinZiberis ana ΘΙ. I p. in infundantur in aqua methse.Fiat leuis feruor super mirum in calidos cineret. Materiai expressae adde rhabarbari mam. 9. .pul hierae diacoloc. 3.1 g. dacryd89. s.cu infu- 7sone, ex aqua methae fiat pilata DosiS 5 I vel 9. - -- , Quinque topicorum 2 DTopica sunt,Vt o dO- ,Δgimi q.storem leniant, i3 repellant, coquant, IJ discu- maceretur intiant, 16 roborent. Celebre iam olin,, nunc etiam frequentatum remedium, iuptis iacta ν. 17 medullae panis P.Ι. dissoluatur in lacte ca- ωareis, femlido muliebri bubulo,uel ouillo, cui adde croci 5. g. tapiama. A,

Lad 5.2.plus minusve. tria 18 albumina ovorum bene agitata despumata cu I r.olei rosati, misce. Linteola in medi- Ib.LM.ti L. camento madefacta applica. Aliud. . 1 ab stu

erato parti admoueantur. Deinde parari poterit eataplasma ex foliis D soami in taciti bubulo coctis quod mirifce proderit. Ig Ouorum antimis non α1ueprosunt.Nam exitu prohibent humorsm.

593쪽

floreώ ipsum' si disoluatur

tu oleo lumbricorum misrifice confert

ad stigidam

eas asseclis.

DE MORB. INTERNII .ceruss, I. 1. dissolue in aqua endiuiae 3c moin dico aceti,fiat liquidum unguentu. uod si ad na cotica per doloris vehementiam deueniendu est. U.OIros.I. . oph3.2.concorporentur. Aliud *. butyri recen.j.ι. mandragorae subtilissimet tri

v. lactis muliebris I.2. Oph5s. Alia sunt etiam aliis locis descripta. Sola aquae frigidissime persu fio,vel niuis, aliquando satis esse potest. Verbasci flores & folia lenticula palustris,psiliit, nymphea, violaria, portulaca & similia trita per se,

vel cum rosaceo,apponuntur calida. A quibus t uiter digerentibus utendum est, ut cerato ex oleochamae melino, anethino,de i liis, & similibus. In frigida conuenit oleum, in quo enula, aristolochia,gentiana,nepitha,rosmar.iua,id est hamaepithys, saluta, maiorana, coxerint. Leuius, in quo radix althaeae, vulpes, vermes terreni incocti sint. Laudatur & oleum ra8haninu, aut in quo I galbanum liquefactum 11t. Oleum de terebinthina, oleum expressum e nanis tritici,vel nuce moschata in lamina ferrea candente,quibus aliquando axungiae commiscentur. Arthritidem frigidam & ventosiam solus ex decocto origani, meliloti, chama meli,& spongia eodem decocto imbuta, patientiq; loco applicita,percurat. Laudatur plurimum po humana & ursina.Oleu, in quo folia ebuli coxerint, vel succus radicis eius.

Sunt qui dolentem locum primum quidem frugidissima persundunt, idque diutius: deinde e p

troleo fouent.

Quaedam occulta proprietate prosunt, qualia

594쪽

LIBER I. 27 sunt ossa comminuta potui data. Deplume caput milvij crematum & tritum, corium canis marini admotum loco, tium torpedinis, stercus, ut cum adipe vrsino fiat unguentum. Pulli ciconig pulli cigni in oleo cocti,ut oleo medulla ceruina misceatur.Historia est Sexti Pompei, qui pedibus immissis aceruo tritici persanatus est: ι quod remedium postea Medici sequuti sunt. i quivid In tophis caseus inueteratus, acris, maceratus in t ης ρ'ba

decocto cruris suilli sals,ut inde fiat emplastrum. TStercus caprinum in Oxycrato dissolutum cum 1;T , is

farina hordeacea. Sed haec durioribus corporibus. ibritis. In mollioribus axungiae, radices althaeae commiscendae sunt. Aliud. .collat,id est, visti, terebinthinae, cerae ana 3. I. galbani 5.3.liquefactis utitor.

Vsus mythridath & theriacae post bene purga

tum corpus.

Laudatur Graecis & Arabibus balnea,si nullum

viscus infirmum est, si vacuatum corpus,remissionis tempore munita prius aegra parte ex puluere boli armenae. Incorporato in ovi albumine, vel hoc medicamento. .corticis granatorum,sumach ana P.2 Coquatur ad mollitiem. Incorporentur cum P .3. farinae

hordei & succi semperuiui, applicentur loco. Haec autem,ne balneo liquiefactus humor in partem infirmam defluat. Quibus remediis & in repellendo uti licet in fine morbi,& ad cautionem. Origanum, mentitastrum, nepitha in aqua salsa diu coquatur. Inde fit solus, vel una parte sali tribus aquae & olei

mixti locus affricatur.

595쪽

DE MORB. INTERNI sustinentia vini multos sanauit.Balnea quoque

naturalia ad cautionem conueniunt.

Vere & Autumno podagrae excitantur, Aprilisere & Septembri. Itaque prius cauendum est.H mor fere calidior chiragrae frigidior podagrae.11 Isbiadi' In Ischiadicis venae sectio, ut prius,ita & pu

In Clysteres acres, cucurbitulae loco affixae. Repeti

te auociij sis lentibus absti nendu. Fortioribus remediis utenta,m im -- phoenigmis,hiberide,nasturtio,dracutio,batrachio, ius. Cauterio, incisione cu ferro, ut in Eu-

2 T. . polemo Hipp.fieri oportuit initio lib.1.Epid. Haec

seribes. D.- eade reliquis arthriticis, i c'tumacius malum est. inde ad eb- Inuentum quoq; hoc remedium est, ut superiori 'rei linitur parte qua humor influit in articulum,caro nudare, his .a tu Venssi h mula exciperentur,vinculis interceptae Psia , a secarentur, atque ita via fluxioni praeciditur. Plur, ιum materia ma remedia scripta inuenies apud Aetium.

pQuadi; es. Aili. - IV DεM HOLLERII SCHOLIA.catapla' , Ο ssa inter se connectuntur tribus modis in uniuersum: eum materia vel enim inuice coalescunt, modo sine alicuius materiae vide lib. ιQ. interuentu, vi in mollioribus&suagosis: modo interce- MN pvs. dente aliqua materia, ut in duris & ῖccis, per symphysin: Vel ita committuntur inter se, ut obscuru habeant & MLficilem motum per synarthrasim: vel manifestum & euidentem,per diarthrωsim. In prima conexione articulorudolores no fiunt In secunda raro, nisi tophi & cedematositumores,ut in articulationibus carpi,aut metacarph.Teditia arthritidis sedes est, inter membranas, tendones x ligamenta, quae oriuntur a pericisti',& proinde sensum habent , ex quibus omnibus firmatur articulus. Vnde dolor Vehemetiuimus excitatur, si qua materia illic intercipiatur,siue *crimonia, ut bilis: siue frigi ditate, ut pituitensiuς .asperitate, ut gypsea: siue distensione membranarum

596쪽

ligamentoru, aut inflammatione , quod ab omnib us humoribus fieri potest,sanguine, pituita, & utraq; bile cum propriis symptomatis cuiusq; humoris. Oportet aute intra ipsum atticulum contineri,antequam vere dicatur arthritis. Si enim vel sola intemperies adsit, vel humor diselasus per carnem partesque circumiacentes,diuersa est ane- - ctio. Nam quod Hipp. scripsit articuloru dolorς. sipii ur suis. . siccitatibus,id non est intelligendum de arthritide, 'x icri . ,ibus bit Galenus, sed dolore,& dmcili motu, qui ni absumpta

humiditate,nisi quis omnes articulorum dolores hoc no- mine complecti velit, aut eum locum interpretari de bbliose arthritide,quq fit immodicε calida temporis constitutione, aut sicca, quibus infirmis redditis articulis talis

humor defluit. Imo Galenus podagrae materiam conti neri tantum vult in articulis & ligamentis,quae teduntur, non neruis & tendonibus,quae duntaxat ad tensione aliorum contenduntur: argumento, quod inde non fuit visa conuulso. Fluxionem enim humoris suscipiunt, primum quidem loca articulationum, deinceps omnia ad cutena usque circunstantia. Verisimile tamen non est materiam ad articulum confluente imbibi,& durissimis ligamentis, L . non mollioribus neruis, & tendinibus. Proinde Aetius

non solum distedi,sed permadescere seribit. Materia haec Ctris hi,

aliquando tenuis est ,aliquando crassa vel tenax,nonnun- quam simul & crassa & tenax, aut etiam gypsea,resoluta tenuiore parte. Colligitur enim duobus modis, per assiu-xionem ab aliis partibus,& per Eongestionem male concoquente parte. Haec naturam partium retinet, nisi quod mora & dolore incalescit, & aliunde nouam materiam recipit. Per congestionem magis fit in morbo Gallico sine tumore, cum dolore totius periostij. Qus fit per defluxionem, sere materiam mixtam habet ,& distentione, ac calore concepto potius dolorem parit, nomeno; accipita parte affecta.In pedibus,podagra: in manibus,chiragra: in coxis, ischias: in multis simul articulis vere & proprie arthritis nuncupatur.Tria igitur hic conside1 anda: pars, Tria ἔν Gr quae recipit: origo fluxionis, & via, per quam fit. In parte thrit de con necesse est imbecillitatem este, alioqui nunquam admitia mem- teret fluxionem. Et contrahitur contagione seminaria a

597쪽

DE MORB. INTERNIS

parentibus podagricis,in quibus semen erat vitiatis deinde venere: postremo conluetudine fluxionis, & qualibet intemperie, aut laxitate. Non tamen necesse est, si adsit haec imbecillitas, articulatem morbum gesaerari, si in ita aeger nihil deliquetit, ut ait Galenns. Na humor non influet,si corpus liberum sit cruditatibus.Vnde etia Poetae

p., i Gyκci podagram Bacchi & Veneris filiam esse finxerunt.

ρqQr in Hippocrates quoque ob eandem causam eunuchos, m lieres,pueros ante usum venereorum podagra non labo-Πυ rare Quod intelligendum est, modo temperanter vivant.Nouimus tamen eunuchum podagricum, eumque

vehementer. Seneca quoque epistola quada inuebitor in sib=liu Rhyxς , qR. per luzum Hippocratem mendacem se mulieri, Eu, ςς inx Iςustra mulieres multo rarius eo morbo cor rariti Disi xipiunxvx, ob menstruam purgationem. Et . si laborent saepius menstrua desecerunt,uel pauciora sunt' quam prohibendis borbis coueniant. Alioqui vitam maxime immoderatam esse oportet. In pueris autem, cum ad pubertatem peruenerunt,naturalis est motus seminis, unde rarescir corpus & relaxatur. Accedente Venere,concussio, motus, concalfactio articulorum, ex quo celerius eo materia decumbit. Atque etiam inde fit ut podagrici magna ex parte sint salaces, tum ob assuemdmem, tum ob frequentiorem nemorum rigorem atque inten-

AAMMA, Onem .Adde quod crebro in dorsum decubitu humorea sita is dis, ad Partes genitales e fluunt.Ob idque duo praecipua re

pMAνώa j, media podagrae futurae esse putamus, abstinentia a venerem diis. & vitam frugalem.Seminatia autem quatuor,imbecillita- . tem haereditariam: venerem: vinum praesertim sorte:&eruditatem ex intemperata vita. origo defluxionis est a Afibritidis capite, vel hepate. Illic intra tunicas tendonum per fora- quatuor i men nucae pituita exuda quae per palatum, aut nares ex--ria. purgari debebat. Hic vero cum venae magnae & hepar copia grauantur,quam cotinere non possunt, aut irritantur qualitate aliqua vitiosa. Sic vel ἱ plenitudine & redudantia venarum fiunt defluxiones in articulos, vel a re-erementis aliarum partium, ut cerebri. A capite autem defluxionem fieri intelligimus, si grauitas capi his & cemutis praecesserit, peque frigus vel horror paruus sentitur.

598쪽

LIBER I. 27sA venis magnis internis,si citra haec dolor prςhendat partem aliquam, sed cum febricula, vel aliqua inaequalitate fiat, pars cito intumescat, rubeat, doleat, ab una parte in aliam moueatur. Quibus autem viis fiat huiusmodissuta. xio,non eadem est omnium sentetia. Alij a capite sub cute materiam per summa corporis in extimas partes inguere aiunt. Alii negant,quod cum sit fluxionis species, partibus robnstis ad imbecilliores sua excrementa transemittentibus, probabilius sit non solum secundum membranas nemo'; , sed etia per vase,id est,uenas & arterias eam fieri. Sed hoc ut verissimum est fluxione orta ab he- patebita mimis consentaneum,cum pituita e cerebria entriculis per spinalem medullam delabitur. Sic enim oporteret materiam e venis egressam rursus venas subire Fluxionis modus est, quasi inundatio aluei & eluvies quaeda moxionis

in cauitatem articulorum, & partes vicinas. Sed cum per modus m ar musculos fit transitus,dolor non percipitur ob laxitatem. ebritide ps Raroque defluxio syncera est a venis,cum in his humores tu. Omnes contineatur. Sarpaus si vel a recrementis cerebri oriatur,vel per cogestionem fiat, humor syncerus est. Po-.dagra fit modo in articulo maioris digiti pedis, modo calcanei extremo,aut cauo pedis . A pedibus paulatim ad . genua progreditur: hinc ad coxam & Remorum iuncturas, postremo ad manus,vertebras humerorum & maxilia larum . Coxendicus tamen dolor cipe fit multis, qui podagra nunquam laborarunt, fortasse a recrementis illius partis illic congestis vel in eam tantum partem defluxis. Dolor profundus est,& cum mouetur crus,sentitur Caussa quadoque est eluaeatio, aut dissectio ligamenti, quod apertostio nascitur. In mulieribus a partu, aut cum uterum gerunt, dolor in parte interna inguinis,&maris ad inte- riorem partem,quam exteriorem, cotinuus quoque,siue crus moueatur,sive quiescat,non est coxendicus, sed a l1gamentis uteri ob flatum ,retractionem,refrigeratio nem, cotortionem uteri,& similia. Humor vitiosias deprehedi. tui tribus potissimum modis,doloris propoletate. antece umoris videntib ut victu, anni costitutione, aetate, regiDne tepera- t ini in armaneto: postremo cuiusq; humoris effectu. Multus en1 hua ibritide d imor distedit:acris erodit, calidus calefacit,& frigidus refri Oseedi tres gerat. Oualis quoq; aer est, tales in corpore generat Eu- nodi.

599쪽

DE MORB. INTERNIS

ut & cibus,& temperamentum,& aetas. A sanguine color rubens, dolor pulsatorius, vehemens, tumor non solum venarum, sed totius particulae. Neque refrigerantia admodum, neque calfacientia tolerant. Accessiones quotidianae minus diuturnae, quam a pituita. A bilioso sanguine multi caloris sensus, irritatio a calidis, a mitigantibus remissio: color subpallidus, subrubeus, quandoque flavo permirtus, nullus euidens tumor . Si locus tangatur, facile sanguis subterfugit, citius ab una parte mutatur in aliam. Exacerbationes ut plurimum tertio quoque die. A pituita, color subalbidus,aquae inter cutem similis, tumor tactui cedens , dolor mediocris saepe nullus, exaeeibationes quotidianae diuturniores. A melancholia rarissime fit. Color partis niger frigoris sensus, dolor profundior instar scalpelli perforantis, exacerbationes quar to quoque die. Vere & Autumno magna ex parte mou tur dolores arthritici, ut scribit Hippocrates in Aphoriumis. Signa praecedentia sunt, quod non tantum minguli aut sudant, quam solebant,& quo humor crassior est, copiosor, densiore membrana inclusus, aut imbecillitas maior,eo diuitiis durant huiusmodi dolores. Curon praecautionem & curationem distribuitur. Re media varia, & ex aliis petenda . Admonebimus tantum dupliciter hic peccari in topicis admouendis. Primum, cum nulla de toto corpore habetur prouidentia: deinde

cum digerentibus resoluta tenuiore parte, calli, artuum' durities, articulorum curuitas inducuntur, aut pars:G-cta immodice calefit, refrigeratur, siccatur, humectatur, aut sortitet attrahentibus materia copiosior e venis extrahitur.

ANTO. VALETII EXERCIT. LXIII. s.l Ebriis Λ Rthriticus dolor tactus deprauati sympto maad apbo. s. Axest: quanquam improprie inflamatio dici poDtib.6. bor. sit, tu fluxionis ratione, tum quod inflamatio huiussit affectus inseparabilis comes. Huius causae sunt duae,fluxio, dc articulorum imbecillitas. Fluxio qui-

600쪽

dem humorum est,non modo articuli L Vit/xem νώ, ἡ subeuntium,& eiusdem imbuentium Vinculum, sed iuiam iis is,

praeterea superiectas membranas,neruoS & tendO- ibritide.

nes, quae partes propter sensum eximium vel calida intemperie,vel frigida,& solutione continui per distentionem I repletione facta,maxime infestantur, occupatium. Vt est humoris species arthritidis causa continens, ita arthritis frigida est,uel calida. Fer- Femelli ianelius cap. 18. lib. 6. Patholog. aliquot rationum orthritide. et momentis, sed sane leuioribus, quam quae debeanta meliore veterum dogmate nos abducere, omnis arthritidis materiam pituitosam esse omnino ac se- rosam contra Galenum arctissime contendit. Addit& tenuem illum humorem,non e cerebro & interioribus eius ventriculis, sed a pericranio, parte cupitis externa, extraque caluam posita, non per spinalem medullam, per summa corporis sub cute deorsum decurrere. At, quaesi, an calorem,rubor febrem,quae arthritidem fere comitantur,pituitoso

potius, quam feruenti humori, ut calido & bilioso,adscripseris ξ Fiunt dices, non a natura humoris, sed a distensione. Cur igitur idem oedematum generi non usuuenitὶ Deinde aliquis gratia exempli)cetate iuuenili, gestate media, antegressis victus genere bili generadae accommodato,consentientibus etiam symptomatis humoris biliosi propriis,arthriatide prehendatur, an eam potius a bile, quam a pituita, quae isto in corpore nullo modo peccat, fieri dixerisZ Quinetia ad arcedam arthritide no perpetuo idonea esse eadem remedia comunis docet e

perientia : siquide dolori alicuius sedado,ut biliosae, competit oleu rosaceum, quod pituitos, noxium.

SEARCH

MENU NAVIGATION