장음표시 사용
231쪽
huic eomes haerebit grauis exploratio rerum Intima naturae passim vestigia seruans, Tum mora ibi licitos cursus remorata sequetur: et visura os in stat ilis patientia finem, Mox labor, ingen losque mouens industria gressus
Haud aberit, vitreumque feret vas scilicet unum, Vnum opus. atque unam secum rem denique ducet Ilie igitur tanto comitatu septus inibit Longum iter,& lento peruadens omnia passa Continue miris oculos mentemque repertis P aicet,& alli suum Allent spectata laborem: Donec In arcana tectos tellure recludet ille tauros, ignotu in argenti pondus & auri. EloquarZan vulgo prorsus non credita versu Expediam primusὶ nec erat cum talia coepi Iam sari mens ista mihi, sed compulit ordo Integer, ut dictis etiam maiora reuelem. Ille ergo ulterius procedens, ultima rerum Secreta inueniet,quetis sie natura peractis oblectat,gem masque pari confinget ab arte, i Ac nisi dicendis superessent multa metallis, Gemmarum forsan causas sedesque referrem Sepositas, qui ibus in specubus natura beatis Ludit, Ct in nulla magis hac mirabilis usquam Parte valet summab variando promere vires. Pcrspicuae ut teilias lymphae commista minutim Pura ferat gemmari ut caeli motus,&ardor, Sydere usque situs certam praescripserit illis sedem gignendis canerem, nec gemmeus unde I tradi et fulgor, variet color unde, tacerem. Duricies iani unde illis inuicta, nec igni Cedens, nec serro, unde nitens, distinctaque miricanterdum maculis facies, iam qualis Achaten AEacide ornatat Musis & Apolliue felix.i Vos natura parens, nulla cui motus ab arte prouenit 5 Diuae parua concluders gemmai Sponte nouem voluis proprijs insignibus omnest ornatas, mediumque simul considere Phoeburn Deposito mitem cornu culi araque canentem
l His vi testatum fg sis mortalibus esset,
232쪽
I O. A V R.,i A V G V R. Quo numero, & quali semper praestatis honore.
Felicem tanto dignatum munere Pyrrhum, Et fortunatos licuit quibus ista videre. Indomiti hinc virtus Adamantis multa referri Debuerat, solis ut quondam Regibus esset
Cognitus, utque uno tantum quaesitus in auro,
Utque actus ferro durisque incudibus ictum, Resipuat, atque etiam ferrurn dissultet utrinque, , Dissiliantque ipsis incudes ictibus actae.
Vt praedura adeo vis haec corrupta recenti Sanguine, calfactoque hirci rumpatur & icta Crebro librantis gfauiter per inania ferri. Vt lapis accessu Magnes Adamantis oberrans Ferrum declinet, vel inhaerens abdicet idem, Irritaque ut tandem faciat concepta venena, Et pellat de mente metus Adamantina virtus,
Omnia quae quondam fassa est vidisse vetustas Credula, namque horum forte experientia priscis Certior arrisit, quae non ostendere sese Quivit adhuc nobis, seu non genus illud in auro Congenitum pateat, seu stic, ut pleraque falso Nunc alia, hoc etiam non vero nomine dicant Artifices,ideoque ipsa re prorsus aberrent, Quo neque quae veteres si aper his scripsere fatentur Esse, sed in dubium reuocari tradita posse Ipsa haec contendunt manifestis omnia signis. Nec virides etiam fas hic transire Smaragdos Indictos, neque enim color est iucundior vllus, Quam quo se tellus horis genitalibus anni
Vestit,&ostentat vultu meliore virentem.
At mage nil viret his, nihil est quod compleat aeque Contuitu his oculos, satiet minus, ipsaque multo Obscurata acies intentu protinus ipso Aspecta viridis claret recreata Smaragdi. Fulgurat ut picto viola Carbunculus igne
Mox etiam canerem,variusque ut fulget Iaspis. Concolor & fulvo radiat Topatius auro. Innumerasque alias specie, vel nomine tantum Diuersas coepto memorarem carmine gemmas.
Verum haec iam satis est leuiter tetigisse vagantem,
233쪽
22 Atque alijs trionstrasse viam, qua tendere pergant, Si quos forte iuuat naturae occulta subisse, laec eademque palam dulci fecisse Camoena. Unc age materiam, tantae quam praestitit arti N atura, expediam,nequis perferre labores Incatium studeat tantos,sed grandia vitet Detrimenta, quibus vaesani saepe tenentur Artifices, longe primis dum rebus aberrant, Quas capere, ac solas illos seruare decebat. Est lucus summo secreti in vertice montis, Fons ubi decurrit nitidis argenteus undis
Et specus exelum tendens aperitur in antrum.
Intus habet praestans diuino numine Virgo, Ruricolae Glauram prisco quam nomine dicunt, Huc densos in ter vepres angustus & asperAccliuisque aegre perducit callis euntem. Vestibulum ante ipsum speluncae leuis & aequa
Planicies, non ampla tamen ,horrentibus umbris
Cingitur, ac fiuvij ripis & margine Tophi, Obducta viridi musco, spissisque Corymbis,
Ingreditur vero si quis feliciter,omnem Continuo labem humanam, mirabile dictu, Exuit, ac pondus subito mortale relinquit, Et puras penitusque leuis fit spiritus illi, Quique aditus lustret cunctos,agilisque feratur Per cuneos, quibus in me dijs sedet aarea Nimpha,
Aureus & circum thalamus, supraque renidet: Quin auri tabulae pedibus calcantur euntum,
Atque ipsa ex auro splendet conflata supellex. Taruissis: ne qua titubes in montibus antru' Hoc pete, qui rebus tantis primordia fuaeris,
Q0odque illic visum fuerit preciosius: inde
Erue, nec sumptu nimio, nec parce labori. Non tamen aut vivum sulphur, tremulumve repones Argentum, vel quae undanti delata vapore'
Exit ab his primum putrisque infect aque vena. Sed purum atque omni purgatum sorde metallum Accipies, cuius secreta in parte recessit Spiritus, de crassa pressus sub mole latenter Victitat, ac solui vinclis,&carcere caeco
234쪽
Emitii expediat renues effusus in auras. Quiaeque erat innato subsidens pondere moles. Iam leuis ascensiti stuperas contendat in oras, 'Iuraque mollescat naturam imitata per artem Simam, recto quae per consueta reuerti 'Imperat, ut longo sese torpore recludat Inclusium semen vegetantis more, nec intus 'rdua constantis metuat iam vincula massae. od tibi ne mi, una valeat quandoque videri. xillulat interdum propri j virtute vigoris A an perpetuum germen, serturque sub auras,
On ecus ac sumna a fruticis tellure cacumen
inde sua vi sese extollit, ut I stri Accola felicis saepe illud stirpibu, hqrens
Capreol 1 in morem nati circumdare trunco -
1mplicitumque etiam saxis inuenit obesis. 'tque agiles serpunt hederae, lateque pererrant Amplexae lateres circum, pariesque fatiscit irutus, ingressis rimas radicibus, atque Frondibus, ac praetergressis latera ob ζia ramis:
ic topho inseritur crescentis vividus auri urculus, atque intus parte is explorat inanes,
Eglediturque illinc,& se diffundit in auras, ut varie illius summas complectitur oras, asque tenet solide conspersas purus inaurata' Hinc duo praecipue, quae verset cura probatirti ucis, statuo. quid primum seligat,&quo
electum pacto moderetur,& aptius edat, possit modico solui lentoque calore. Vtrumque innumeris prisci inuoluere tenebris, V arbaraq ue occultis rebus coni ungere verba Haud dubij, centum statuerunt nomina, quorum odcuuque inceri am signarra remqt Iemodum Gu Multaque quae lepidi quondam finxere Poetae, Meque sacrorum olim veta vox nuncia Vatum
II Uculu, his etiam vice suiu interpremussi,m gulaque exposuere, atque in se tuere libellis Ipsa suis patefacta, velut caelautia pridem
Artis opus tantae, cum porro vana Poetae stigmenta illecebris vacuas captantia men es Commen-
235쪽
. Commenti, multo fuerint diuersa loquuti. QS vero incona prehensum& inenarrabile munus viii inae humanas aduentu prolis ad oras Pia fati, haudquaquam parua haec sensere sub ingena Os illud tam magna sonans mysteria Vates. tamen a aud D aliis nostri suadentibus ausi, Vel quod eos ea vana fides tenta se putandum est, Vel sua quod varijs iuuit caelasse figuris. Quin etiam huic uni, quo se mollire metalla
inuenere modo, cunctarum nomina rerum
Imposuete, quod haec cum iis vis insita rebus Haereat, incipiatq; omnes,& compleat una. Cuncta adeo cuntiis occultauere, neq; illi Ne quicquam interdam seriem abrupere loquendo Perpetem, dc excursus interposuere vacant eis. Ergo alte vestiga animis,& rite repertam Materiam reb Us tantis per deuia sume. Nam non una tibi regio dabir, aut locus unus, Montibus at multae sp aciantur oreades altis, Antra qMibus cura est seruare, ita gentiaque intus Munera, lani quorum venientes iaepe remittunt
Participes, manibus puris & pectore si qui Accessere illuc, dites ubi pectine eburno Aurea perpetuo depectant vellera Nymphae, Quae prima heroum pubes rate sancta petiuit, Nec timuit tantos per fluctus quaerere summis Tum ducibus dites a sub Iasone & Hercule Colcho tyAlter inauratam noto de vertice pellem, Principium velut of endit, quod sumere possis, Alter, onus quantum subeas, quantumq; laborem Impendas crastam circa molem, & rude pondus, Edocuit neq; enim quam de tres sumere, magnum Inuenisse adeo est, habilem 1 ed reddere massam. Hoc opus, hic labor est hic exercentur inanes Artificum curae, varijs hic deniq; nugis S se ipsos, aliosq; C mul frustrantur inertes. iEt nunc urentes latices, Bacchiue liquorem, Nunc olidas miscent lymphas, quae menstrua&ipsi Appellant, veluti sint, ut quae dulcia complent Pignora persectis materna mensibus aluo.
236쪽
Nam oti ; morantur, Non serendis.
237쪽
Natis, aut certo nascendis tempore rebus. Materiam quoq; nec multam concludere parua Pyxide curandum est: modico namq; ipia calore Haud poterit resoluta suas expromere vires. Id quoque non opus est. nam cum semel ipse beati Pulveris extiteris compos, non amplius optes. Aut multum, aut ipsum rursus componere, namq;
Augebis, qdoties vlli t bi venerit usu.l Illud nec parui facies, quod clara beatus Signa dabit puluis ti bi, cum manifestus haberii Coeperit, & varios ostendet rite colores. Sed ruber in primis quamvis optabitur, album I Non tamen excipies, quin & magni quoq; pendas: Atque atrum namq; hic Operis tibi monstrat aperte Principium magni, secretaeq; homa panditi Prima viae, ignatum frustra qua vulgus anhelat, Et vaga multi vij callis diuertit in ora. Ille iter inceptum quondam, propiusq; peractum Iam mediam, ostendit, nec iam procul esse ruboris Indicium, gaudet cum vis humana propinquum Amore opus, quo non maius perfecerit ulla
Ars illis adiuta opibus, licet ipsa potenti Nil non ingenio peragat, quae syd Ili Suspicit, atq; obitus signorum in speciat& ortus, Conscenditq; polum gradibus subnixa superbis.
Ac maris c terrae tractus metitur, & ipsast Innumeras pro Isu. numero comprendit arenas.l Caelestis etiam concentus voce referrit Edocet humana, fidibusq; imitata canorisi AEtherei septem tentat discrimina cantus. Arte etiam inuentae Leges & ciuica iura, Arte urbes constant clarae, sanctique senatus, Arte regunt reges populos, exerci cus artea Ducitur, atq; etiam praestans Dux imperat arte. Ars & corporibus fessis diuina ministrat, Adiumenta, quibus reparant languentia vires. Fertilis & terrae cultus non abnuit artem,l Cum dura ac sterilis tellus mansuescit arando,r Et secreta prius crescunt vineta sub ulmis. Haec igitur, quae nos inter versantur ubique
238쪽
Tractat, & illa etiam contemplans audet adire, procuta nobis tanto sunt edita tractu. Qum bene in re pu es, arti pene omnia certae At tribui t genus humanum, iace dicere quicquam, Afri facere tibiis recta sine lege requirit.
Salve hominum praesens simul & gratissima cura Ars graui An . seu te Caneta de Palla de natam, Seu faunilam potius dicam sub Pallade primam, Namq; ferunt illam proprium seruasse pudorem semper, eam quamvis adamarit Lemnius heros, Ex quo disiecit patris caput ipse securi, Prodijt unde ferox patrio dea praedita sensu.
Salve magna parens iterum, sce cunda viro tarmAtq; operum, tibi tot sacris e vatibus unus, Quos aequo ad tauros gressu procedare riuos Par erat, Aoni js ausim conspergere lymphis Tantarum causas retrum caligine tetra Ob duet is . atrasq; illis detergere sordes, Et liquida ablut faspergine ferrenitentes
Ante ocul O , ergo cum tu deprenderis arte Exi sui ascriem tantam,& manifesta color quab; g, a pro cui longi speres promissa laboris
Psa Pata, nainque tibi diuino munere puluis P. Clio erit aus potens, parua qui quodq; metallum Parte sui purum subito consertet in aurum.
Αe v luti modicus, ii sorte coagula desint, Caselis extemplo lymplia resolutus & igni Astringit plena liquidi mulctraria laetis Cogit & alterius lac in se vcrtere formam. Sic argenta sacer puluis liquentia sistet,
Sidereaque auri specie donabit, ut omni Pi aes ent,&nullo prorsus superentur ab auro. Ipse etiam augetur puluis, ne forte labores, Neue iteres opias expletum semel, addere summam Vim licet, ut minimus tum pulius denique viui
Immensa u arnenti valeat conuertere molem,
Seu leuis & nulla demum non parte solutus Spiritus ingreditur longa in penetralia densi Corporis & toto penitus se viscere iniscet. Sta potius longo concoctas tempore puluis,
239쪽
compressusq; dixi multumq; & saepe reductus in sese, proprium cogat densetque vigorem. utque Croci exiguus pura flos sparsus in unda Immodicum grato diffundit odore colorem, Plurima sic agitans contracto in puluere virtus obuia percurrit liquidi loca cuncta metalli., eu nulla hic ratio est hominum deprehensa sagaci Ingenio, quare vis paruo in semine tanta est Herculei neque enim lapidis si forte requiras,
Invenies caulam, qua ferrea vincula nectat,
Et trahat abiuncti pondus per in auia ferri. b ec minus unde regat nautas, & vergat ad Arctoi spectantes parua clausum sub pyxide sydus. Multa tegit sacro inuolucro Natura, neque ullis Fas est scire quidpin mortalibus omnia, multa
Admirare modo, nec non venerare,neque illa Iu qui res, quae sunt arcanis proxima, namque
in manibus qua: sunt haec nos vix scire putandum, Est procul a nobis adeo praesentia ,eri. Ne tamen haud speres artem perdiscere posse Dissicilem, atque alijs grauiorem, percipe iam nunς Quae dicam,&post hac alta tibi mente res erua. sciri poterunt, ea primum sola putabis Cognoscenda tibi dehinc ordine caetera disces.
In primis etenim rerum cognoscere caulas
Ne dubita: nai in tape ferunt quaerentibus illae Sese ultro iaciles, si quem via recta reducat 'Continuis ad se gradibus nec sistere dς tyrAnte illi quam se thalamo concludere possit,
se maiestas veri veneranda receptat.
l llic qu: e sile in t figendis prima metallis .emina visuntur, quaeue his coctura serendis Diuersas adeo cbii iunxerit ultima formas. Nec minus apparet ratio, qua posse metali Ipsa vices praebere suas, alienaque ferte imperia, aspicitur, nec non & gignere si qua Ais iuuet, atque manum Naturae porrigat alm*Quin etiam ut sensim madeant,&mollia perstent, Ig0um opus,& quo non credas operosius ullum Lil aliud, nec quo magis ars se maxima iactet.
240쪽
Praeterea haud ab erit longe, quin caetera de te Percipias ipso: nam vinclo iuncta tenentur Cuncta uno, hincq; modus lenti dependitur ignis, Et locus, atque decens lapidis mensura futuri, Et calor optato varie sub puluere fusius, Q q; modo augendus, deerit si forsitan ante Conditus,& multo durarit tempore puluis. Omnia quae laeto passim tibi certa patebunt, si rerum seriem longo seruaueris usu,
Et quandoq; probus non dedignabere sorsan His equidem dignas meritis persoluete grates, Qti' procul ignari linquens ludibria vulgi,
Nunc iter ingrederis nobis ducentibus ardium Vsq; adeo, ut paucos capiat, paucosq; remittat Iacolumes, crebris lacet os qUin vepribus omnes Id referat, nisi quos alta sub rupe relinquit Errantes caecis in flexibus, unde nec ipsi
Se unquam, mortalisve manus miserata referret,
Sed tu ne dubites, sinuosia errare per antra, Caeca reges filo vestigia quod tibi nuper Ostenili, ut tutus ferres tatu que referres Ipse pedem, quod si finem assequerere beatus Optatam, Diuis ageretur gratia primum, Deinde mihi merito. tibi qui praesen tibus illis Consului, verum si non contingere metam Forte darent superi, coeptum sed sistere cursum Esset opus, casu quo saepe humana laborat Conditio, at salem falsi mendacia vulgi Exagitans, ali ὀs errantes cernere possis. Illud fame etiam in primis i ferumque monebo, Ne, si rbra tibi conti lagat gratia caelo:
Namque aliunde sibi nemo sperauerito Vlli
Hanc vin insinues caro fido Qe sodali. Ne dum alijs referes,ea ne te noscere iactes, Quae scieris, verum secreto in pectore seruans Tecum habxta, Si tecum tantam ipsa arcana reuolue:
Nam suspecta probis ars ipsa inuisaq; multis
Invisos etiam cestores efficit artis, Mendaces adeo multi quacunq; vagantur,