장음표시 사용
241쪽
Resciuere, neq; est illis ea noscere proin tum, Qui recta, quae nos ducit via, prorsus aberrant. Multos quin etiam in sagnes,& caetera doctos
Vidi cuncta equidem tractare & pendere magni, Quaecunque ignarum probat ac ignobile vulgus. Quid Θ qui derident omnes, quae maxima turba est, Artificcs, tanquam nihil hos intersit S illos,
Atque uno pariter pendunt examine cunctos.
Sunt qui saepe petant, quaenam sit causa quod usquam
Aut unquam tantos inter qui talia curant, Apparet Aemo, qui re miracula tanta Comprobet;idcirco nullam, quarn dicimus, artem Ei se, sed ingenteis nugas, & inania mentis In anae commenta sibi manifesta videri.
Sed quis tam fragili munitus robore pectus Non quc ad haec ulli nunquam reseranda tacere3Narn quem noti prohibet rerum prudentia fari, Quae sibi continuo, fuerint cum dicta, nocebunt3Tutus ab insigijs qua se virtute tueri Posset, qui prae se ferret, se condere paruo Diuitias loculo ingentes,quibus undiq; regum
Et regna assurgunt,& opes, opulentaque cedunt Omnia, tanquam illis sintvnis quaeq; minora.
Thesauros igit ut tantos componere si quis Iam potuit, mire sub amica silentia seruat, Quod quoq; tu facies, neque te desistere coeptis Id moueat, nullos opibus quod talibus auctos
Videris, aut vulgo sese ostentare beatos. Nec quoq; te grauia haec aut importuna retardent Tempora, quae nunquam miseri sperauimus ante, Hostis ut heu mites innaderet has quoq; terras Barbarus & longo seruatam tempore pacem Perderet usq; adeo, ne dum turbaret iniquus.
Nunc licet in uasas urbes, direptaque passim Oppid a, nunc turpes praedas raptusq; nefandos Audite,& miseris iniecta incendia villis. Naruisiam unde suam tristis fiet Musa Bononi. Turpatos etiam cultus, violataq; foedo Milite templa Deum, scelerateq, insuper usta, Et confusa simul diuina humanaq; tantum
242쪽
Bella nefas scelerumque parens discordia nectit Pectora quinetiam diro commota pavore, Et concussa hominum paucis sic ante diebus Cernere erat, veluti dirarum agitata A agellis, Ut sibi quis'; nouas trepidat et quaerere sedes, Collectisque opibus proprijs oneratus abirer, Atque solum linquens patrium se ferret ad urberi Reginam, magna quae cingitur anaphitrite, Tanquam illo sub tuta sorent tunc omnia caelo, sese quondam fugiens electa recepit ciens Italum, ut paruis scopulis seruaret & unda
se modica, i inmensus totam cum exureret ignis Italiam, accensus saeua pene undique ab omni Barbarie,& inultos duraret fotus in au nos.
Quare age, quo magis haec fortunae subdita cernis, as bona mendaci mortales nomine iactant, Illuis aduersam violentos fulminis ictus Praesidio hoc itabili temet munire labora: Vt si forte metus pauidos inuaderet unquan Nos iterum horrendus, quem Rex hominumque deumq; Iniustos potius conirertat iustus in hostes, Ipsie tibi atque tuis & amicis commodus adsis. Namque ubi diuinum secrete munus habebis, Diuitibus cunctis opulentior ipse sub ala, Aptius, aut loculo quovis, nulloque labore Quo te cunque pedes, quocunq; in tempore tecum
Omnia securae gestabis commoda vitae. Ax si pax iterum nos exoptata reuiset,
am prope iam, si quid veri mens augurat, esse
Credimus,&nobis missiim diuinitus iri, potiore queas tranquillae munera pacis Exercere modoὸ quam quo seu seria tractes, Seu tibi sint cordi lusus,&honesta voluptas, Vtraque tum frugi possis, tum iustus obire. Nam neque auali cies, neque honorum in fana cupido, Nec qui perturbant reliqui mortalia corda
Affectus varieque mouent,&inaniter a agunt. Illecebris poterunt vitis te vincere, tanto . Praesidio, ac placidae mentis munimine tutum.
neque bello ruina diri motus, neque pacis Alma
243쪽
Alma quies tantum moueaut te qu rrere causast Rerum adeo obsciuas,n rc opes, ncc commoda quae tet Perpetuo quocunque voles tam multa sequentur.
Verum id praecipue moueat, quod muhcte dignust Hoc ipse evadastando, quo rnaxima postis 'l Intimaque ingentum penitus primordia rerum i Noscere, quas faede haud via quana Natura crearital resisti: is ea mea teriusia in nota adimi erit arte. 'i qui scire queat, felix queat haud minus idemi Eile, nec optandum quicquam fortasse relinquati Praeterea, sub d non inuentis talibus ipsel Post habeat, laetusque velit fecisse minoris.l Mensetenim arcanis solum contenta reclusisl Gaudet pars nostri mestor, nec plura requirit. l Cum sese in vesi secessias intulit altos. I IOANNIS AUGUR. CHA Iopaia Liber II LP Rotinus optatos opulenti pulueris ortus Exe iliar, hanc etiam solertes sumite partem A itifices animoque diu versate volenti. t Maxima iam vobis grauium miracula rerum. Ing. nteisque ausus artisque ex ordine summael Ignes & sipacia, & numeros, & pondera dicam. In magnis labor est, nec non par gloria, si quem Respiciunt placido praesentes lumine Diui, i Insequiturque ardens velut inde accelisa voluntarii Ne vos dissicilis rerum experientia turbet, Neu me dicendi nouitas ingrata retardet.
Tu quoque si quid adhuc tibi, quae praelusimus, almum
i 1 entarunt pedfus, votis persaepe vocata Nympha mili:, dudum sacri custodia fontis Extremam tantorum operum ne desere cur im: Hanc nostram oramus. Nec, si quae maximus olim Ille tuus cecinit Vates ornantia se pralTellurem complexa foues, contemnere prorsus Inducas animum, quae nos imitamur,&ipsis
illius impressis quae nunc vestigia signis
244쪽
Ponimus internae scrutati viscera terrae, Ne velut ex alto penitus despecta refutes. Qin videas sit qua pariles ea figere sorte Conamur paruo vadentes grandia passe, Sic egi aeternum puris tibi leniter undis Micius,&tenera praetexat arundine ripas. Principio spontis propriae, semotus ab omni Sit cara,&vitam tranquilla per ocia ducat Secretus, latitansque etiam, cui talia curae. Illi sit non ampla quidem, sed commoda multis Traiactandis domus, et vulgo quae abiuncta recedat Quaque locis habeat secreta cubicula certis: Quo nullis aditus pateat, ni forsitan ipse Iusserit huc famulos non nil inferreminister, Qui neque quid gestent norint, nec cuius in usum. Hic breuis aestiua, spaciantem porticus aura, Et modica exceptum brumali tempore seruent Atria, coti tineantque domi, nec paruulus adsit Hoxtus, ubi vacuum toto se exerceat anno, Et velut huic tantum studiose deditus instet Semina nunc olerum properanti seligat ungue: Nunc eadem caerii ita: telluri condita mandet, Mo X animum, atque oculos pascat florentibus herbis. Huc etiam interdum dulces admittat amicos,
Distimuletque domi quid agat, gratoque sodales
Detineat lusu copios, suauique lepore. Intera non ille tamen cessare calorem Occultum sinat, Aurigerum si forte locaritSemen, ubi proprios aeui iam compleat orbes. Aut si id continuoque igni', multoque labore Abstrusum in venis auri perquirere tentet 'Atque ideo haud ab re fuerit, quaesisse fidelem Muneris egregi j socium, longique laboris,
Interiore domus se qui tum parte recondat, Inque vicem partitus onus curanda ministret, Est etiam noli illa quidem postrema beati Artificis ratio, qua se commendet,&ipsum D ijs opus aeternis, neque enim sine numine diuum Haec veniunt, neque ad haec ulli aspirare licebit, Qui non rite Deos studuit sibi adesse precando. i
245쪽
ipse ego,qui tantum haec tenui, nunc carmine tent SPandere, ter Musis feci pia vo a, preces ij Intendi manibus supplex,& pectore puro, unde mihi insolitum c lo aspirare fauorent, Paulatimq; novas in carmina stirgere vires Sentio, perq; altos colicis,atq; auia ferri
per nemora incertus videor , ducor sed auenti Mente tamen, quo fata serunt, ut primus amqno
Ex Helicone sacra referam mihi fronde coronam ιPrimus&Aonijs intextam floribus alam, Quae mihi cum fuerit tenetis erecta sub annis
Etl hi bo, Ph biq; choro, Genioq; potenti, stat maris Adriaci secreto in littore ducta Ad culmen,placidis qua fertur Ariminus undis,
Aut rapitur torrens vastum violentus in aequor,
inclyta dum 1ubter pontis monumenta vetusti praeterit & dulces uncias permiscet amari . propterea iii ceptas artes, operumq; tabores Prosequar indictos prius,&fumantia circum Ticta ferar Diuum, tenues qui follibus auras Captant,& liqi ido distendunt aere caminos, Et iam cyclopum fremitus audire videmur
Cominus ingentes, c lumq; incudibus actum Murmurat, & longo Chalybum stridore liquent uni insolitisq; mihi resonat mugitibus Aetna. seu quis sementem faciendi quaeritat auri, seu prius argenti recte primordia poscit, Nos legi adus primum varios ne spreuerit ignis,
sitiit plures etenim, per quos procedat, Oportet. sed duo praecipue, naturae est aemulus alter Tranquillet, ast alter violentae conuellit arti.
Nititur hic operum immensa vi trudere semen E solido innexum miris compagibus auro, cum prius, ut tibi mox re se tabo, solueris aurunt, Re ddiderisq; humensaiec non & putre,subactum qivi facile id valido demum patiatur ab igne Exhaletq; tumens atq; in sublime feratur. Exemptum fouet ille, nec excedentis at durit
T urti virtute caloris opus, frigere n ec an te permittit, quam se mire componat,&an te,
246쪽
uam sese propria perfectum sponte reponat.
Hic mihi composita dedatur mente Minister, Magna et enim referam primum, tum plurima findo Commodus expediam quae prisca & barbara turba Subticuit, quae se ipsam etiam celasse volentem Crediderim, aut verbis nescisse potemius uti. Haec ideo lingua nunc illustrare Latinorum Ausius, quin etiam numeros his addere conor, Grata magis doctas veniant ut missa per aures.
an primis auri laminas, ramentave purit Accipiens, crebris contundes ictibus, atq;
'Pulueris in morem triti, aut fluuialis arenael Diminues, longumq; teras, quo deniq; putrit Humore ex sese intertus resoluta liquescant i Proderit huc etiam Iargos infundere rorest Seminis interdum propcij, ne Ite alienum,
Τ Vt docui supra, quicquam miscere labores. Ni quod multa queat connectere, forsitan addas Quodve etiam sparsum rebus communiter insit: Nam simili gaudere suo simila omne putato, Atque etiam exterius simili quodcunq; iuuari,
Praesiertim cum naturam natura requirat, Atque amplexa parem contraria cuncta recuser .
Sic quoq; non digitis, aut plectro pulsa, mouetuTForte fidis, tanquam fidibus tunc assion et ictis
Ipsa quibus fuerit concorda consona voce: In cunctis adeo rerum concordia pollet.
are id ne pigeat, quodcunq; est, quaerere compar, Aut ubicunq; later, seu montibus abditur imis, Vel maris eruitur scopulis, aut fontibus haeret In medijs, alto vel se producit Olympo, pa quacunq; patet, seu parte absconditur omni. l .icquid id est, totove orbis se corpore miscet,l Cuius praeualida vi tam compacta resoluas. Ergo ubi iambuniescent, angusti vasis in alto Fundo compones ipsa haec non ordine nullo, Namque per aequa tibi maneant dispansa necesse est,
Vt calor ex aequo penetrans per cuncta feratur Vnus,&ex omni compellat parte vaporem. Nunc, quibus exceptum rebus componere possis
247쪽
l instituam: Vas illud, ubi perserre caloreSl Immensos opus est aurum sic rite peractum, i Est genus indomitae mirum telluris, Hiberus m fostar vitreas Italum transmittit ad artes.. Hac etenim argilla fictis vitrarius ollisl Vitra liquat feruens, eademq; liquentia totas Noctes atq; dies longo depurat in igne. Hanc igitur primum creta compone tenaci. Qua figulus currente rota sui gentia proferti vascula,&his pergit gratas inducere formas. Est etiam Euganeis tellus in collibus atra,
Sulphurei ad fontes Aponi qua semita ducit. Nec minus effossis puteis quandoq; subalba
Eruitur, marmor referens persaepe vetustum. Quas ut tu cunctas una coniungere cure S,
Est opus, atq; adeo manibus miscere subinde, Unam quo pariter possis inducere massam.
Inde scyphi speciem oblongi simulantia finge
Pocula,queis etiam parua circundare Zona Os summum studeas,illis aptentur ut ab evitrea vasa super tenues captura vapores.
Nec rhinor illa quidem fuerit tibi cura Camini, Quo validum accendas ignem, multumq; diuq; Accensum summa foueas industrius arte. Hunc igitur duplici munitum pariete firma, Compositoq; apte limo duc omnia circum. Nec mihi displiceat vinclis praecinctus & aere, Et silice intectus dura, quae tegmine ferri Fortior, hoc melius tanti vim perferat ignis. Hanc quoque continuo multoq; foramine comp e , Vascula quo possis illic tam multa locare, Quam multa est operi satis, &quam multa labori. His ita compositis, cum primum accenderis ignem, Astuat is clausa rapidus fornace, feritq;Vas recta iis serius, totumq; ignescere cogit.
At proprio quondam species madefacta liquore i
Aurea,quis credat Z tamen haec videre periti, Solvitur,& sponόae paulatim vasis adhaerer, Mox petere hinc sensim vitri convexa videtur,
Duraq; quae quondam fuerat,& densa, graui illi
248쪽
x o I O. A VR. V R. 3 Mollis habet,volitatque leuis,& rara satiscit.'l Quin niueo candore etiam fucata renideti Principio, mox caeruleo pallore repente, Et viola leuiter tincto perfunditur omnis, se prius astrorum caeliqς imitata colorem Fulserat, atq; auri fulua perstabat in aura. Non tamen indicium facient haec una, sed ipsim Illius interea licet obseruare saporem, Haeserit os circum vixdum perceptus amaror,
Indicio est etiam sonus hinc obtusus ,& aure Deprendi haud facilis, nec non odor haud grauis, & si Sulphuris extemplo paulum spirauerit atri. ii liquod&interdia liquidam se fundere in undani Ipla videtur item, quae sursum repserit Ossa, Vsque adeo non grande semel mutarier Aurum Visum est, & superas ferri graue pondus in auras, Hic liquor est, qui si certo sit tempore lectus,l Bina ministeria ex sese praestabit abunde, i Alterum, ut hinc aurum proprij quandoq; liquoret seminis infundas, ipsam cum soluere primum Coeperis,&prima simul id contriueris arte. l Alterum erit, quod cum hinc docte immiscebitur humori Forsitan aduectas Indo de littore Baccas, Cum senio obductae inon nil pallere videntur, Restituet quondam proprio candore nitenteis: Aut ex arte nouas etiam, si forte cupido Id facere incessit unquam tibi, fingere posse Perspicuo invenies illo puroq; liquore. od si quando sequens rerum pulcerrima, quoddam in editari opus, & componere velles, Pulcrum aeque haud quicquam, nec tam mirabile possis Deligere, lisi manam quod tunc imitere per artem,
Hasadeo circum ludit Natura creandas,
Seu cum se summo pandunt in marmore Conchae, l Vt genitalis eas anni stimulauerit hora, Implenturq; leui conceptu roris hiantes, 'Et grauidae certo mox edunt tempore foetus,
therius .e illis fit candens Vnio partus.
Sive animaquertas, cur non se roscidiis unam
induat in speciem simili conceptus ab ortu;
249쪽
Namq; ubi ros purus cupidis influxerit illis, Conspicitur toto diffusus corpore candor. Turbidus at fortum prorsus sordescere cogit. Quem rursus rideas coelo pallere minante: Quippe illo constant, caeliq; his myior inest viri ram maris, hinc variant, & pro lurore vicissim Nubilus est illis color, aut pro luce serenus, Dum fouet alba senis Tithoni aurora cubile. Hinc etenim pasci tunc illas cernimus,& cum Se tempestiue saturent, grandescere foetus. Comprimitur vero, sit fulgurat, ipsa repente Concha pavens, restatq; minor ieiuna timendo. Verum si intonuit, pariter compressa paven Sq; Inflatam vento speptem, & sine corpore gignit. Atq; hi concharum vere perhibentur ab ortus, Nam cute multiplici sani constare feruntur, Et penitus solido compleri corpore partu S, Atq; ita, quo callum reputes id corporis este, Quod cale permulto soleant purgare peritii id mirum est, caelo tantum gaudere sereno, sole rubere illas, candorem & perdere & ipsum Custodire ideo mersas pelago altius, atq; Sera iij valeant usquam contingere Phoebi. Flauescunt tamen,& rugas traxere senecta: Nec constat vigor ille, nisi durante iuuenta, Quem petimus, sic his etiam longa officit aetas. Haeret dc interdum duris vetus Vnio conchis, em neq; ab his valeas ni si forti avellere lima, Quanquam omnis pariter proprio sit in aequore mollis, Exemtus vero durescat protinus.idem. At si forte manum capientis praeuidet ipsa Concha, statim compressa e xit seseq; suasq; Intus opes, se gnara peti violenter ob illas, Atq; ita praeueniens acie proscindit acuta Saepe manum, S poenas decepto sumit ab hoste Denique quod solers summi prudentia Vatis Esse apibus circa regem miratur, id ipsum Obseruare ferunt Conchas, ut grandior deuoimperet, atq; alias pastum prae callida ducat: si sorte capi, nam haec vetin antibuS Vua
250쪽
Cura est, contingat, palantes protinuS omnes
Includi reliquas facile est tum retibus, atque 2 columi quo maior erat fiducia rege, Hoc illis capto subit inconstantia maior, Vsque adeo in cunctis ductorem amittere magnum est. Praecipua his vero dos est, aequissimus orbis, Candor item aethereus, tum limpidus undiqHaeuor magno pariter iustum sub corpore ponduS. ed iacis haec, ne qua videar con tendere summis Jple viris, merito sibi qui peperere virentem
emper,&m nullo languentem tempore laudem, ec mihi certandi veniat tam vana cupido. Lu modo,cum dabitur, collectum rite liquorem,mam non saepe fluit, tantos seruabis in usus.
Namque illo sparsus pallens prius Vnio candet Tu nouus efficitur, si post componere cures '
aetera, quae cura nihilo maiore parantur, V t referunt, qui haec egere & scripsere docentes. I 'o item multa tibi quaerentum inuenta referre Attalicum, qui dum res has scrutantur, & errant
Nunc huc nune illuc, alienaq; saepe secuti, P in peterent, miranda alias, nec cognita pridem 1 nuenere, quibus fruitur nunc vita repertis. Vssui vitra adeo varias imitantia gemmas ire cere prius, nec non qui nitra salesq; Iniunxere simul lymphis & alumina primi, erungique alijs Aurum docuere metallis.
Vel qui tot nobis etiam ostendere colores, 1 urpureum viridemque, aut quo caelestia tecta Interpicta micant,&crebris ignibus ardent.beu quem floriferi tranquillo tempore Veris ta maris summas spargit Galathea per undaS L in tacere eximia si qua cupis arte colorem: Namque illam nobis etiam natura ministrat Inuen tum scabris in rupibus, hic tibi nulla Proueniet de parte magis, quacunque vel arte, Coerula qui placidi refera i Neptunia ponti, Quam qui praetenuis flauo detergitur auro, Hunc adeo ex sese pro sert& detegit vltro Aurea Cyaneo conspiraus aura colori,