Theatrum chemicum, præcipuos selectorum auctorum tractatus de chemiæ et lapidis philosophici antiquitate, veritate, jure, præstantia, & operationibus continens : in gratiam verae chemiae, et medicinæ chemicæ studiosorum (ut qui uberrimam inde optimor

발행: 1602년

분량: 992페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

841쪽

Renibus extra ictum, matricis corpore sumptum, Femineo in num curia semine fit velut Unum, Dat calor inti itus sibi vitae praemia flatus. Dirae rem captam tibi per lympham satis aptam, Leniter extractam lic m. ssam contere factam. Sed ne festincs, naturae suspice finem, Cuius bis iena par, insit germine plena. Et dissoluatur i. pis,& liquor egrediatur,

Ac vas laudat. r Hag ter dum conficiatur, Ignis conste tur lent ni mus ignis ametur,1 Non extii g tatur totum nisi peificiatur.

Hic lapis ex .ictu cum puluis sit sine tacta

Simplex, corrosus, ger, multum preciosus, Instat conceptus, liquidi sic fontc receptus, Et cinis albescat,& toto fonte liqueicat.

ignea vis mollis si sit moderata sub ollis,

Vertitur in mundam niger cinis cereus undam: Rerum mixturam coitus notat & genituram, Semina miscentur quae lac quasi mixta videntur. Tunc lapis in vivam vitae conuersus olivam Cernit ur, hinc primo totum re lauetur ab imo:

Per se stillabit, manabit laque lavabit,

Separat,inspirat,sese coniungit & aptat. Cumque fluens mundas illis manauerit unda, Non extingue D das maior rogus est adhibendus 'Sic qrioque conscendat ut ructus ad infima tendata

Sic sublimetur, sic per se purificetur. Tunc aqua candoris dolio purgata liquoris Expers fa roris lacti fit mixta cruoris: Per se stillabit & mortua vivificabit, Sic desiccetur quod destillare videtur. Consurgit nullus unquam sine semiue fructus; In quo dum moritur semen tunc fructificatur. Est aqua scindenda pro corpore purificando, Altera seruanda pars est ad cocta pianda. Firmans mutatum praeguatio spondet hiatum. Menstruus hinc pascit donec suus exitus adsit,

Sic fons stillabit, sic per se pocula flabit,

Lympham insignem terram coniungit & ignem. Est fons sumendus viva cum calce terendus:

842쪽

us Partibus aptatis lae de eoque virginitatis,

Igne tepescente caleat feruore carente;

Et cum siccatur simiIi modo calx adaquatur. Unda sui fontis stillat de vertice montis, Alter & alterius fons sontis fluminis huius. Sic cibus in stomacho sincerum sitscipit intro, Omne merum reserat,& idem per membra coaptati Est tamen grata, adaquati Q sit moderata, Ne calx turbetur pelago quasi pro ij cietur. Dum calcem iungis faciet contraria signis, Et leuibus lignis siccet lentissimus ignis. His ita siccatis amplexu virginitatis Calx iterum mundam primi fontis imbibat undam, Suscipiat mulsum propria testudine pulsum, t terat mundam siccatam sanguinis undam, junc aqua seruata stillando purificatae te infundatur ut calx submersa tegatur, Et di isoluatur, ut limpida conficiatur; Et desiccetur:& novies hoc itere2ur. Certe sui divam trahit ad se fontis olivam; Cernitur ut durum magnes sub lambere ferrum, Sed fons exanguem stillans eum soluitur anguem Ignis sub fimo sursat, ne siccet ab imo:

dilam mors tolletur vivo si fonte lauetur, stillans reparat,nutrit,gratissime purgat, Abluit, emendat, renouat, rigat,Vnit, inundat, Germinat,& flores tellus quoque spirat odores, Ergo sibi deditur eibus,&potu satietur, F lumine mergatur, patienter conficiatur; ut cum siccatur vivo potu satietur, Dum satur ad plenum fiet, candore serenum. Sic erit assandus alternatimque rigandus,

Usque sui diuam sorbendo siccet oliuam: sic infundatur quod ipsa tota bibatur

Et desiccetur, totum cinis efficietur. Tunc Veneris vena candentis fontis amaena

Fotis adhuc plena fiat sub Sole serena:

Ignis marcescat, ut candida tota nitescat: Dulciter increscat, donec siccata quiescar,

Accensus ignis, comburit fortior ignis.

843쪽

Ignem si spernit non ad ciblimia tendit.

Si videas iam in paulatim tendere sursum, Tunc supperadde rogum, facies descendere russam. Cocturae rerum tria sint seeten a dierum. Iungi tur his verum contraria vis specierum. Sie dissoluuntur species, sic conficiuntur, Et sic accedunt, neque associata recedunt: Sic fit summa rei congestio materiei, Et res certa spei venit & candor seriei. si manet, est fixum; si funditur, est bene lixamisi nitet, est firmum; si transigit,est bene mixtum. Candida tunc venas faciet candore serenas: Mysteriis plenas candore gignit arenas. Ex hac mixtura bene consurgit genitura Cuius natura dat in omnibus omnia pura:

Haec cali alba nimis iugiter citri natur in imis Vt sit sublimis Solis tinctura rubinus;

Tanpum feruescat, magno feruore calescat, ut non candescat,rosea sed luce nitescat: Ignis splendorem genegat, tribuitque nitorem sCandida candorem generat, rubicunda ruborems Et capit augmentum generans tibi millia centum. Per par sermentum totum docet experimentum.

Oluere qui nescit vel subtiliare metallum, d Corpus non tangat, Mercuriumque sinat ,

Nam corpus nequit spiritum retinere volantem, jSi non alterutrum facere bene noris. Fac igitur strictitati sese amplectantur uterque. Id facit aqua vivens nec non sal disse lutivum. Tere bene & coquas lente ita ut illa priuet ut Ea matrice quae illum occultat: Tunc clare videbis obscuram sugere noctem, . Et Solem totum lucidum pulcrumque reuertio Multis cum floribus ornatum, formaque recta.

Hic Lapis est illud tandem quod scripta maiorum Malleo percutiet super incude posse fatentur.

NICO

844쪽

gues. IN EPITAPH. AENIGMAT. NICO LAI BARNAUDI, ACRISTA AR-

AENIGMATICUM QUOD

DAM EPITAPHIVM BONONIAE

STUDIOR vM, ANTE MULTA SECULA,

marmoreo lapidi insculptum, cuius verba proxime sequuntur. D. Μ, L AELI A CRISPIS,N EC VIR NEC MULIER, NEC ANDROGINA NEC P VELLA, N E C IVVENIS,NEC ANVS NEC MERETRIM NEC P VDIC A, SED OMNIA.s Vs LATA N EO E FAME , NE C FERRO,' NEEVE VE NE N Ο SED OMNIBUS. MEC COELO , N E C A IS NEC TERRIS. SED VBIQVE IACET.LVCIVS, AG ATHO, P RISCI US, NEC MARDTVS , NEC AMATOR.NEC NECESSARIUS, NE OVE M OE R E N S , N EQUE GAUDENS,N EQUE E LEN S. LI AN C NE E MOLEM NEC P TRAMIDEM. N EC SEP ULGRVM. SED OMNIA

SCIT , ET NEsCIT QUID CUI POSUERIT. HOC EST SEPvLCRVM, IN Tvs CADAVER NON HABENS; HOC EST CADAVER , SEPvLCRvM EXTRA NON HABENS;5ED CADAVER IDEM Is Τ , ET SEPvLCRUM SIBI. commentano m.

A QRo tempore in hoc Epitaphium , cum permultis aliis

excussem,ilicidi, cum ultro rogallim, num vir aliquis,m-

dipeo spirita imbutus, hoc sibi sumpsitiet elucidandum

845쪽

COMMENTARIOLVM. 337

dum mysterium , intellexi, non sine magna animi mei laetitia, praeclar' quaedam nostrae tempestatis ingenia, sedulam non dubitasse navare opera in enodando eo, quod sub setis istius epitaphi j verbi si tet, arcatis: Necdcfui equi, quod sal, ipsis, in genere ut ita loquaxin tegitur, a secuti fuerint; aecu unumquodq; verbum sumpsissent sibi interpretan tu pret Ucipua intacta relinquentes , reliqua adeo per sanctorie examinarunt, ut, aut eos aliud in animo liabuisse, quam quo lyr et se fercbant praesti tene: aut cos ig iora se quod se factu-aos receperant, dicere nemine cui coetu sci ipta legerit, pudeat: Nec defuerunt at , qui, ut audio. Animam hominis, blis nubium aquam , alij, vilitia intellegi a viro de lirieri bene merit O,Eanuchu quendam, alij alia varia hoc epi ea ubio tractari phantasi nata, finis scriptis colende Ur lat. H qc ego cum intellexisse, eoru misertus, qui abditioris philosoplitae in castris,militant, operae pretium facturum me existimaui si tris- megisti cum hoc epitaphium eis aperire conare r. Itaque lubens hac in me suscepi pronio cia. vesara est utramq; mihi nucprqbere aure Ch miologi beneuoli: paucis enim, quae multis manuscriptis libris, quaeq; multa ,&indefessa triginta,&plus, annoru nactas sum experietia, docere voa propero ; si tamen prius monuero, eos alloquor, qui de rerum omnici, sub orbe binarj egistentium, pr cipue vero de metallorum metamorphosi minime ambigunt me, si Bononiae essem, auctorem futurum Magistratui, ab Episcopo Romano Bononia praesecto, ut totam illud marmoreum sepulchruna, eiusque basim, de ambitum ita lustraret, ut ne eius quid em pars mi

nima intacta,ut ita dicam, remaneret, ne, si forte quid reconditum in sinu suo olim fuit, quod omnia redoleat, sςpulium

diutius iaceata etenim cum hic OMNIA lego, in memem venit vere antiqui Romani, & longe pij , Morient pbilosopluhistoria. hic cum Regi Kalidio, sophoru medicinam, pro sua bonitate parasset, clanculum a rege illo disce ectas, vas in quo medicinam illam reliquerat hoc depinxit elogio: QUI OMNIA SECUM habet, nulla re indiget: hoc Rex ille, paulo post Morient disces una , cum animadvertisset, quod maxima lintritabat nactus est, OMNIA videlicet, quae a vere philosophorum quaeruntur, LAPlDEM nempe quem philosophorum nominat: taq; noi abs te essit, si totus ille sepulabit locus, ab auri sacra fame pereuntibus ministris, lusti arctui: So-

846쪽

e , t IN EPITAPH. AENIGMAT. '

letit enim tales thesaim quandoque confodi, & clanculum asseruari, quod vix reperiat ut, qui eis dignus sit: unde fit, ut thesaurocon ita, negotium D EO donatori committant, Vt acet ij sse memini paulo antequam Craeouia Pragam redirem, ubi a Clarissimo, simul & Doctissimo Viro, Nobili Thid deo Hagee io, Medicinae Doctore, mathematico celeberrimo, hospitio per sesqui annum exceptus,& ab Illustrissi- mo, aeterna memoria digno, Domino GVLIELMO URSI. NO a Rosis Regni Eo hemiae tum temporis pro rese ad suam valetudinem tuendam in aled cum ascitus, bono fato, in virum Belgam Medicinae Doctorem, cui nomen est Anselmus. Boodi, incidi, curn quo non parua intercessit mihi familiaritas, cuius S amicitia etiamnum laetor, & utor; hic bonus. cum pateni is sui demortui librorum sappellectilem non exiguam, e Belgio Pragam aduehicurasset, incidit in libellum, a me tandem visum, in pelle arietina conscriptum, cui titulus

edat, CymbatCm aureum, hunc, cum membrana obtegere

cogitat et serant enim quibus obtegebatur afferes confractil

ex V p Doctor: asseris particula fracta , apparuit incoia

si tanti vacuus quidam dcconcauus in medio ocus,pergameno obd ictus in quo & chartula quaedam obuoluta, in qua lapidis philosophoram processas aenigmatice neq; enim vel unam reperias, qui aperto sermone rem describat conscriptas era simul & rubentis puluisculi particula grani pondere, recondita. Ad haec D. Anselmus, metallicae philosophiaeos ortum temporis accerrimus, hoc specta calo permutas, eum periculum, ut scripto illo iubebatur supra Mercurium I feci ser, puluisculi partem mediam ad isnem in ipsium con-' hciens vidissetq; Mercurium in solem natiuo non dissimile, euasisse, exarsit primum , obstupuit tandem, &, si mauis,' ox eius faucibus haesit, saudita ore eius reti ero insuper aurifabruquendam, huius artis sciolum, sibi notum conuenit, utque eum destillandi artem doceat, rogat, vicissimq; pollicetur. i facete si velit aurifaber, sese ei ostensurum transimulationis Mercurii insolem verum specimen, asseruarat enim Doctor Anselmus rubet illius pulueris grani semissem tumq; inter eos conuenisset, semissem illum residuu mediam diuisit. ipsiusq; partem aurifabro tradidit, qui cum periculum fecisset, eum scilicet in Mercurium ad ignem, lege artis, proij cies, videretq; Mercurium in sole versum, ratus se a Doctore quem

aurum

847쪽

nrum in tigillum clam imposuisse, falso credebat, delusum fuisse, apud doctorem ipsam coram conqueritur: hic, inqua bonus, ne quid apud aurifabrum haererer scrupuli, reliquum

pulueris, imprudens, aurifabro tradidit, seq; in alium recepit locum, interea dum in nouum Mercurium, proiectionem denuo faceret aurifaber: qui cum vidisset, proiectione hac sacta, & hunc Mcrcurium insolem purum versum, pro cidit in faciem, Deo gratias agens, & a Doctore veniam exo. Ians: quem etiam tandem, spagi ricam quam callebat docuit artem: Doctor vero, tentato postea ad litteram quae occidi ij processu, &alijs permultis, cum Paulo Grim mille ro , Caesa. xese Maiestatis ni incrarum in Bohemia supremo examinato-xe, frustra expertis, abiecto clypeo,& omni chae mica spe, an uinum alio addixit suum, mihique tandem illum ipsum processum, a Ferneli 3 processu, in suo de abditis rerum causis libro, paucis eaeceptis, non dissimilem, tradidit; quem ego, tDEO bene fauente, subnectam in pialosophorum gratiam, inque lucem emittam, una cum aliquot alijs, huc, illuc, comparatis mihi uecharissimis, chemicis processibus: ut sciant si ij artis. me rocul omni in iidia, quod perpaucis euenit, artem hane abstrusissimam tractare,varijsq; tanquam tabellis ob oculos ponere velle : quo, si quando eueneri t, ut quis horum meditatione, addita nostra epitaphi j interpretatione; Massidua conleplatione, & operatione, voti compos tandusiat,DEO Opt. Max. patri luminum, a quo omne bonu , cui etiam totum id quod speramus, acceptu ferendu est, Deo inqua, Regi seculorum immortali, inuisibili gratias agat, eique idio vitς curriculo seruiat, pauper u non imemor sed ad rem. Epitaphium hoc nostrum a LVCIO PRISCI O, AEliae, Laeliae positum, etsi longe diuersum ac hemicoru mente cenis seri posset, praecipue si quis littera observet, nihil tamen aliud meo iudicio, prae se fert, quam arcanum illud Smaragdinum Hermetis Trismegisti, chemicorum omniu principis, quod a variis philosophis ubique sparsis, in unu tamen consentien-bus,varie, at semper vere, filiis sapientiae traditum,&eomendatum fuit; at quia par est de personis primum, postea vero de rebus inquirere , & loqui, videamus quaeso, quisnam huius monumenti auctor fuerit, quaeri enim no abs re, posset a viro chemiae eapido, quis hici LVCIVS AG ATHO Prisci-Qssueret, cum quod inter historicos, quod sciam, nulla hu us

848쪽

s 6 IN EPITAPH. AENIGMAT. .

extet merioria, tum quod caetericli qmici inter eorum auctores, quorum alioqui nonnina diligent ex asseruat, harus mentionem vel minimam nusquam faciant. Ad me quod attinet, etsi maxime omnes Iustiemus historias, nota tame quis, aut qualis fuerit, politi no , scire cogito,ita enim mihi pei sua leo, conficta om itio haec non uia.& a viro aliqao probo cui in-t et priscos, prisca illa di perennis artis nostrς veritas illuxerat, vsarpata nisi hic aute cum nollet proprio, aut familiae nomine innoteicere spe .iculosa enim sui limitibus semper nere tempora;& ut valgo fertur de praedari cupit, qui thesauru publice gesta ij bis,at no perperam fictis nominibus, sibi ipsi impositis, posteros isoc re voluit eum qui Cacra haec arcana tractare velit. L V C l V M, id est subtilissimi, lacidissimi, & perspicactissimi ingeni j virum esse oporte te, in rima iis omnium

mineralium, semimineralium,& metallor u naturis eorumq;

qai nil ijs expiscandis; praeterea non solum LV CIVM, sed de humanum prisca illa bonitate praeditum, &vtvno verbo dicam, pium,& vere probum, ut verbum A G A T H O innuit. Deique timentem virum esse debere, qui nec

Neque e litia ita malevolam animam intrabit sapietiami forte,ut quandoq; solet accidere, iratus Deus, ingratis,&immorigeris concedat, quod rogatus,pijs alioquin viris denegauit. Illos autem, si quando cotingat tale Dei donum assequi, gladium denudatum manibus furiosi gestatum, in ipsorum praecipue pernitiem comparatum, dixeris; neque tamen ivt cum Thoma Aquinate loquari negauerim solere scientiam hanc, virum qui eam possidet, sanctu reddere,&ex profligatissimo, prudentissim uin,quique cum alio dicat, valedicto mundo,

ar Iuueni portum, fortuna ψaleto , ,, Nil mihi QObiscum; ludite nunc alios.

Fuit ergo hic noster auctor, qui monumentum hoc posuit, AGATHO,id est, probus, fuit&LVCIVS, id est, luce naturae,& diuina ornatus,& PRISCIVS,id est, seculo illo aureo, non hoc nostro corruptissimo natus , hic ergo secutus Platonem

849쪽

COMMENTARIOLUM. 43I

la epistola adDionysium scribendum hac de re per ambages,&aenigmata censuit, ne si forte iactari scriptum csitigerit, qui legit, non intelligat. Ita ori, philos phorum dicta intelligere

qui voluerit, Deo se totum tradat oporteti,& ad naturae pris . bilitatem, non adlouuin verborum, in Ieatiar. illi enim hanc sacram,&abditam artem, sub ilim im 'dinibu fab iis, & verbis obscuris tractauerur,&data opera, occulta sum, i e m plis,

de indigni; patefieret. Nunc videa in V, qu quam suerit hcc nostra heroina cui posita mest momi mentum , quod enim in i - pso frontispicioD. M. hoc est, D ij, manibus, piis corum more eius posita fuit memoria a LVClo nostro factitatum est, ur.&aliquando viventem,&emortuam heroinam hanc fuisse docet et, e tamen pbstea rneliore vita, & immortalitate donatam, ut videbimus, affirmat, quo lucem,& vitam consanguineis suis, Mercurio nempe, & impuris metallis nobisq; homulicionibus, in valetudinis nostri; negotio, a fixilis in im pertiri posset. Ad praecipua nunc, dc succi plena verba inter- pietanda nos accingamus,fait ergo,&est haec nostra Diu a. AELI A. solaris, dubio procul, vino me indicat, siue solis filia, imo substantia, Essentia, radius, virtus, & illa quidem inuisibilis solis nostri, ne quis eam a sole vulgi natam, perperam cogiter; neque tamen desunt, qui eam ex Vrani &vestae filio, Sati: node Opectus Sorore, a qua cum plures Saturnus suscepisset luberos, eosque vorasset,&vestigio euomuisset, Iirpiter serua. tus,eiusq; loco lapis Saturno praesentatus fuit, ac sit eum peperisset Opis, ab ipsis inquam , eam nata messit cogitent; at,

quicqui d siit, AEla A, seu solaris est, neq; t mcm stan a est esu:

amplitudo astro illo, mundi oculo amicta in edit; sed& altero , minore luminari, Luna, quae sub pedibus eius est comitata, ideo etiam dicitur.

Quasi solis amica,&'tego interpretor lunaris vis, dies.sentia, non autem luna, linearg ntum vulgare, neq; enim antiquiores philosophi, sole,&luna vulgi, hoc in magisterio Vsii

sunt;itao; virum philosophorum, non magnis egere sumtib. pdicarunt,&a paupere aeque, ac diuice suscipi,&perfici poste, adsit modo Deus hoc opus, assirmarunt; quod procul a vcritate abesset, ii absq; tole, & fumi vulgi, minimc ii .em posser, cum pre iota sint, &Paupeii ius non ita re u iai c. cPONiniicias

850쪽

ficias eam, posse haec duo Astra, ita subtiliari, dc tincturis eo. misceri,ur etiam in minora redigi possint Elixiria, idq; eunet lucello non minimo, ut mihi auctor est GeorgiusRipleus Anglus, in claui po tae aureae, & Heluetius ille Theophrastus ialuo manu scripto testamento; quod, ut liberius credam, facieia magni cuiusdam viri Angli, etiamnum superstitis auctoritas, quem ferant solem vulgi, liquore ad id parato, in Mercutium vertisse &ex eo tandem, dc terra solis, Tincturam parasse; cu- , ij .c ius ego fructus aureos, cum apud D n. Doct. Thadde una Ha -- setium, P Iagae agerem, centies vidi,&m ambus gestaui, pla- .cetulam nempe, siue massulam ex auro puto puro, sex unciata j j iuna pondere, ab ipso met D. Hagetio, e Mercutio vulgi, pro x lectione grani unius pulueris rubri, mo-mento factam, ut ipse mihi fani te affirmauit, cum ipso D. Simeon Hagetius eius filius, Caesaris aulicus, qui solus cum parente, proiectio- . ni interfuit: At linearis illa, re regia philosophorum via, iii istis mea sententia haud sita est, eorum enim sol, & luna in nostro composito existentia, viva sunt,& virentia. suntque duae istae praecipue tincturae, riubea & alba, H LI A, si mauis LAELIA, in uno & eodem subiecto sepultae, neq; a natura , ad/ complementum,ut loquuntur, deductae, per magisterium tamen nostrum eo deducendae, separatione eorum facta a ter-

restri lutositate, &scoria substantiae illius, in qua latent, quae .

3 3einde, secundum propriam ipsorum naturam, puris terris, rubrae,&albae ita commixti biles fiunt, ut fermenti loco me Uito habeantur, nec alieno indigere dicantur, cum uniuers sum hoc, unum sit, eadem ortum imagine, partes in se suasco essentiales continens, quod absurdum esset, si ad eius co-

possitionem aurum,&argentum commune requireretur. N

que tamen nego philosophos posse optime aurum, & argetatum minerale, cum rebus sui generis radicalibus, & a natura in inime ad buc completis, di bluere, sicq; ad huius artis per uenire posse fastigium, si credere Ripleo Anglo licet Sed Ludi non uniuscuius', ingeni j est haec operatio, &insuper, Principibus auro, & argento abundantibus conuenit; haec autern quam tractamus via, philosophis magis placet, Sc quadrat ,

estque Acilior multo: At dicet hic aliquis, si haec via ita facili,

est, ut dicis, cur ergo a LVCIO vocatur tandem.

CRISPIS id est obuoluta. intricata, crispato capillitio ornataὶ hic ego'

SEARCH

MENU NAVIGATION