장음표시 사용
811쪽
sECRITUM.& iis qui sub aequinoctiali circulo habitant. Disce, fili
mi , has diuersitates cognoscere, & intelligere agrum tuum ita me io mundi esse, aequali ab utroque polo distantia. Quapropter ne decipiat te diminutus Augusti & Septembris calor tui horizontis , ne forte cogites in opere nostro,
cum ad maturitatem semina fructusque sunt deducenda,eodem modo imminuendum esse calorem, quo minui incipit in tua habitatione, cum ad Augustum & Septembrem peruenitur. Hanc enim similitudinem sequi, non esset nisii e rori proximum. Prudenter itaque similitudines rerum in natura huic nostro operi applicandae sent, ne male collata in errorem potius quam rectam viam seducant te innocentem. Scito igitur, fili mi, semen nostrum esse veram Salamandram, quae igne concipitur,igne nutritur, igne quoque perficitur, nihil itaque cuncteris igne paululum augmentato ad maturationem procedere, & quarto quoque die nubes si quae elevabuntur, rursus in suam terram unde exhalaveran i, reducere, idque continuare donec aut nullus aut exi-
ouus admodum humor fumo potius quam nubi similis e halet. Persectae autem maturitatis signa sunt, color rubeas fcum citrinatione intensa nonnihil resplendens, & exhalatio Onum desectus,&,quod certius his signum est,ut accipias de , tali tuo semine gramen unu ni vel duo, & pondus eius sog nosce, post superpone alicui testae vel laminae ferri aut cupri, impositumque valido igni adure, donec optime candescat. Si itaque in tali igne nullum omnino fumum dederit,ac enceptum ex igne pondus suum, aut nihil, aut exiguum , quid i diminutum ostenderit, satis bene maturum esse indicat. At isi impositum carbonibus antequam candestat, fumum emiserit, & pondus suum multum imminutum fuerit, certum signum est maturitatem , quam Philosophico vocabi lo FiX1onem vocant , non eme completam. Quapropter fsecretum tibi, fili mi, aperio, quod maturationis ignis tantus esse debet post sui augmentationem successivam ,
fundus patellae arenam continentis nonnunquam etiam I
nescat: non tamen continue. Vt vero vitrum tuum non tI-
meat tantum calorem, poteris ipsum munire cum aliquanto
luto Philosophorum, ex subtili argilla pur ta ab omni v
lapillis cum fimo equino taminata, & multum conquasta
ta, ne sit tamen luto altius obductum, quam ad altitudice ς Α
812쪽
nem materiae in vitro, aut paululum altius, ut colores beri ne discernere possis. Ad hoc aut*m, vitrum tuum luto 'bduca , necessia iore uiritur, ut ipsum ex arena eximas, vel cum in arenae ignem imponςre volueris ante impossitio-o nem eius , postquam ex cineribus exemisti , instigidari permittas, & luto tandem circummunias ; ' fando scilicet ysque ad in teriam in vitro contentam : cumque lutatum pro he fuerit, & exsiccatum, si nullis fissum est rimulis, ima pone in arenam aut frigidam aut tepidam, de silc ignem subjicias dubitam & conuenientem. Sin vero rimas ficit, prius easdem oblatato , ac tandena ita vitrum tuum in arenam reponas. Nec arbitreris, fili, nos contraria Philosophorum dictis docere, cum vitrum infri3idandum docemus ante sui lata 1onem , nam 1i calens adhuc vitrum luto circundare tentares, frigente luto dc humido contactum, vitrum protinus funderetur in rimas. Neque enim dicta' Philosophorum requirenti Ina contiquurn calorent po faciant , yt tu existimes , semen tuum mox destrui , si vel minimum ignis remiserit, aut plus ius Q exarseriae. Philo- sophi enim cum ig aena requirant continuum , id agunt ut ' modum operandi cXponant, simul docentes , eos inepto x es te operarios, qui inceptum opus in ipso cursu delinquunt, , peque ad fi lem usque continuatat, sed imperfectum sinunt. Tu vero, fili mi, considera naturam, & caeli motus aspice,
aestate, & aliis item anni partibus subinde variatur 3 nonne media aestate cum dies sexeni calidissimique esse dei, rent, saepe euenit, ut Sole nubibus ob si uraeo,&psuuia; ventis que tumultuantibus, frigidissimos dies habeamus, neque ta-
nonne si con inuus aestus Solis ferbuerit, nec vicissim calor& frigus mutuo successu plantas resecerint, ut scilicet ni strimentum humidum & frigidum cal0x subsequens dioerat , calorique succedetis 1 rigus sua humiditate iterum nutrimentum 'adferax ; nonne , inquam , tali continuo
peribunt i Nonne itidem si eodem m0do nubςs pluuiaeque assiduae, calorem Solarem vegetabilibus adimant, longiori quam pax est tempore, omnia hydrope tumescent &pu- corruent λ iusta itaque temperies, & debita caloris
813쪽
frigoris humidique & sicci vicissitudo, optime rerum n xuralium generationi conuenit. Hanc igitur tu quoque, fili mi, in opere nostro seque e , & minime aberrabis. Illius at tem perpetuo te memorem esse oportet, semper salorem aliquantulum esse remittendum uno vel duobus diebus, non tamen intermittendum , quoties tu nubes conuertis in pli uiam & terram tuam irrigas. Si enim statim postquam pluuia in terram descenderit a fortiore calore sublectabitur exhalatione vaporosa, nihil omnino segetes ac stirpes nutria menti ex ea asstiment. Quapropter absque omni cunctatio ne, quoties id res ipsa requirere videbitur δί infrigida, de crules ac , & humecta, &desiccato terr m tuam , nullo plane in hoc errore comimisso, etiarnsi ignis tuus aliquot diebus ut septimanis non esset cont1nuus. Id dumtaxat cauca S, ne cum semel ignem extinxeris,perpetuo extinctum relinqua S, nam& quoties vasa frangqntur, toties to materiam tuam infrisidare oportet, ac tandem in aliud vas priori consimile reponere, mo aeque ad ignem suum reserre. Rarissimum siquidem vas est quod ab initio ad finem usque perduret operis. Nest, lxamen existimes mentitos esse Philosophos, qui dicunt unico vase magisterium perfici. Cum enim hoc audis dici, protia lnus de specie non de indiuiduo vasis cogita, & sic veritatem iassequeris.
EN aduenit, fili mi carissime, naestis tua desiderat . Ga de& age immortales immortali gratias Deo, qui ista nobis intelligere posse concessit,& verba me*-veram di manifestam sententiae elocutionem direxit. Et tu, fili mi, supplex ipsum adora ut curii laborare inceperis, duo illa abscondita arcana manifestarς tibi dignetur, ut tu quoquePhialosophiae tam excelsae studiosus ad preciosissimas huius facrico uiuii epulas accςdere dignus sis, & in horto Tantali aurea Hesperidum mala decerpere possis,sbpito prius,ut fab
lae monent, draco ne peruigili. At qui hortus ille muro sqlu dissimo cinctus est, quomodo cum ingredieris i quomodo F. p. me,
aurea mala serentem arborem cognosces ὶ quomodo eadecerpes ZO fili carissime, nonne vicisti hortum illum in altissi mo & deserto monte constructum, cuius ima pars semper certantibus ventorum d1scordium viribus imurmurat,&vcl.
uti chaos quoddam insatiabile, perpetuam calidi & stigidie ee S pugis m
814쪽
pugnam alit, medium vero rubeos & nigros habet dracones, quorum perpetua cum chao insatiabili ventisque pugna est,
cumque furor rubeorum draconum, extimulantibus vento-ram contrarietatibus exarserit, ipsi quidem suo ipsorum aestu pereunt, eorumque cadauer chaos illud excipit. Ne tamen aeterna illa pugna requiem habeat ullam,iam una perituris diaconibus rubeis nigri succedunt,qui & ipsi furore e ardescentes ignescunt; itidemque ut rubet pereunt, aliis statim ut dictum est succedentibus. Atque nullo Vnquam tempore pugna haec finitur,nam neq; chaos ventique finiti sunt, neque rursus progenies nigrorum draconum deficit unquam. Montis siquidem custos ac dominus ubique nigroram draconum sobolem conquirens,eam certiS temporibus in mediam montem immittit: monti. vero cacumen sing
iis annis triplicem habet variationem. Nam hyeme quidem feruentissimis fauillis , AElnae montis instar exaestuat, vere autem toto occulto igne priore stagnantibus thermis &iunci palustribus inundat. aestate porro absorptis penitus the
marum aquis, cinis eorum adhuc tepidus, Interdum vero
. etiam calidissiimus prope attollitur,quae hyberno igne comi busta credi possunt. at autumno rursus ζineres disparent,& sese arena subtilissima,& caloris feruidi, rubescens nonnihil , in eorum locum ingerit; qnam ego existimo reliquias, vel saltem fundum esse aquarum, quae verno tempore stagnaverant. In hoc ipso monte, minii, vidisse te opinor re sales Hesperidum hortos, in quibus rosae aureae Rargenteae, itemque 'ala punica aurea & argentea prouςniunt, ann umque fri ictum serunt. Ad hunc autem hortum accessus Lpse dissicilis, ingressiis dissicilior, decerpere autem ipsa mala
aurea vel argentea longe dissicilinium. Ea siquidem momtis ratio est, ut neminem admittat nisi qui hyberno frigore a accellerit. Quare & tu hyemis tempore accede, neque fru. ' , gus horresce, ignis etenim qui est in aditu horti vix aesum perferre poteris. Videbis autem in summo montis custodem horti turrim altissimam, cum duobus propugnaculis, quae' omnia in ardemissimo igne sita sunt. Oportet autem hom tum hunc ingredi volentem, ante omnia tauros naribus i-J gnem ematites domare,&per turrim ac propugnacula ignea, transire. Hoc autem magno cum labore vitae dispendio tentatur. Laboris in abnixu40 tanta est, ut non prius
815쪽
quam hyems finiatur transire possis. Periculum autem ex tot incendiis tantisque flammarum senioribus non minimum utique imminet. Huc igitur ingressuro Medeae sunt acquirenda medicamina, quae ipsa Iasoni olim hunc hor ἡ Θtum ingredi conanti tradiderat. Quod si, fili carissime, me,
dicamentum hoc non inueneris, da operam ut industri tua modum inuenias, quo praedicta S munitiones illaesus tran
eas. Nam si eas praeterieris tantum, non a atem tranSieris,
hortum tibi ingredi nunquam licebit. Ac ego quidem cum auiditate magna & desiderio horti tenerer, videremque me flammas absque periculo transire non posse, nolui tamen prius abire quam expectarem si quis forte veniret,qui transitus rationem monstraret, aut si forte ignis ardor imminu retur. Et tunc quidem pocto me nemo aduenit, & iam iam hyemis finis erat pro soribus: ecce autem interea sibilo ma snus motus factus est illius turris, flammaque diminui coepit, quae non multo pos eae tincta es , & turris & propugna- icula quasi absorpta sunt, quod ubi faetum est, statim eadem
illa hora, qua turris steterat, ad hortum accurri, nonnihil at-- tonitus ex his, quae contigisse videram. Atque ego quidem cum prope hortum acces uisem, stagnantibus undique the mis impeditus sum ab eius ingressu, erat enim hortus adamantino & diaphano cinctus muro inmςdio stagnantium aquarum ca lidarum. Sed & aquae & hortus ipse lateritio foris muro cingebatur: videbam autem gradus tres angustae cuiusdam semitae, per quos spes erat accessus, ac nihil cunctatus sequi coepi,& apertus mihi est murus lateritiui:& cuina
essem in primo gradu, veluti quadam putredinis maleo letia
o mensus aliquamdiu haerere coactus sum. Calor autem erat valde conueniens putredini: qui tamen absumpta putredine ulterius prodeundi copiam dedit, ad secundum & tertium . gradum, in quorum unc, quoque semper occurrebat aliquid
quod me remoraretur, adeo ut cum iam me horto prOXL , mum crederem, mox montis facto tremore, aquae abibrbo- rentur, & relinqueretur sessa profunda muro lateritio ci cum data , cuius tundus calidis omnino cineribus aestuabat. Hortus autem in medio cinerum, ad quam tres fossarum dixctus erant, quorum diuersi erant calores, nam qui horto erat vicinior, erat aliis item multo calidior. Tantum autem labCraui, donec iam ad aggerem tertii dRctus ascenderem: cum
816쪽
iterum facto tremore mons concussus est, & cineres obscura calisine inuoliiit,in quarum locum feruentissima arena successit, hortum undique cingens unico aggere. Iamque hic optimam spem concepi, finem laborum pi ope esie: quemadmodum & euenit. Nam cum ea aggere contemplarer hoxii flores amoenissimos, viderem q, tanta miracula, quan-x non licet eloqui, attonitus factus sum tanto stupore, ut quo modo me Senior quidam in hortum introduxeritiam tum vix succurrerit. Idem autem ille senior in manu sua septem claues habebat, quibus ego arbitror seras pori ruim horti ipsum interea aperuisse, dum ego attonitus in aggere starem. Deduxit autem hic senex me venerandus ad arborem aurei mali,apud quam draco quidam mortuus non missio ante tempore occisus iacebat, eiusque sangWinς malaa irea insecta erant. Mihi vero animus ardebat cupiditate de cerpendi mala aurea, Quod cognosce s senior, ne placide inipectani ait: Depone, fili, mundanarum concupiscenti
P rum illecebxas. Fructus enim isti non nisi Divinis mentia
bus dantur. Ad cuius verba contremui totus, non enim 'n-xea vocem eius audiueram similem , ad quam quidem ego quasi immutatus sum, & multa intelligentia ornatior fa ktiis visus sum mihi. Ille vero in alteram mihi visas est transire formam, atque eam quidem augustam multum & quasi terribilem , iamque non hortulanum , sed ipsum horti don inum agnoscebam esse. Subiit vero nae timor non exuguus, ne temeritatis meae poenas darem, qui tanti domini hortum fartim ingredi cogitassem unquam. Ac dum anceps varia animo voluerem , dc hinc quidem metus, illinc desideriuria & spes me tenerent , ipse extensa madu ali-Z quot decerpsit poma aurea , inspectansque poma ac mec vicissim, Hortum , inquit, hunc iselicitatis & capientiae,c quem nos hominum gratia plantavimus , ac ut besthas arces remus adamantino cinximus muro , fraude doloque ho-
minam peti videmus, non intelligentiam nemini huc ingrcisum patere, nisi iustis, casti , probis, Onisque, quos uos ipsi attrahimus: & si constantes eos quidem habuerimus,finitis tandem laboribus, hac introducimus, &huiusmodi muneribus eosdem ditatos placide dimittimus. Haec dicens mala, quae detcerpserat mihi tradidit: quae ego coxam irso procideas, quanta maiore podui reuerentia ve-
817쪽
neratione excepi,& in sinu meo recondidi gaudens. inum que ut illi gratias agerem me pararem quas animo conceperam. N ondum,inquit, finis est, fili mi, sed hac me sequere: deduxitque me in ossicinam, quae extergeruli& aureis maalis draconis sanguine asperiis erat depilitata, ac desumpto ex pyxide quadam lignea puluere nonnihil albicante partem eius niihi cradidit, dicens, Hic est puluis detergens omneIn maeulam, & resuscitans omnem mortuum , discede, ac cela secreta, purifica conspersam igne & puluere, cole terram & semina purificatum, de crescat, de germinet tibi lterra tua fructum copiosum. His dictis . conspectu meo in disparuit. At ego attonitus obstupui cumque deinde ad me rediissem, quasi ex somno excitatus es e mihi videbar, nam quasi fessus longo itinere & labore fatigatus domi meae in lectulo meo iacebam , putassemque omnino somnium me vidisse, nisi & aurea mala &pulueres in manu habuissem, verborumque omnium tam exacte meminissem. Sed suere vera hortum ingressus tunc fuerim , sue in visione tantum eo delatus,sue insomnium viderim, benedictum sit nomen eius in secuta , qui mihi tanta naturae mysteria aperire dignatus est , & donum suum a me indigno peccatore non abstulit. Laudetur, benedicatur, & superexaltetur Pater, Filius, & Spiritus sanctas ,unus Deus, in seculorum secula,
HAbes, fili mi, uniuersiun pruces una operis nostri, absque diminutione aliqua, &absque omnis ei fluitate, competenti Crationis stylo comprehelisum. Apta igitur cor tuum, ut gratiam in oculis Dei inuenias. Donum namque Dei est, habens mystcrium indiuiduae unionis fanctae Trinitatis. O scientiam praeclarissimam, quae est theatrum uniuersae naturae, eiusque anatomia , astrologia terrestris , argumentum omnipotentiae Dei, testimonium resum rectionis mortuorum, exemplum remissionis peccatorum,
infallibile futuri iudicii experiniciatum, &speculum aeternae beatitudinis e Non est profecto ulla hac excellentior: utpote quae una omnes scientias complectitur & continet, ipsa a nulla earum comprehensa. Tibi vero, o ineffabilis Maiestas, sit sempiterna gratiarum actio, laus, & benedictio, quia in ztuam gratiam non abscondisti, artisque secretissimae mysteria
818쪽
gis IOD. GREVERI PRESB. SECREr.
steria mihi reuelasti, unde sit nomen tuum sanctum beneductum in sempiterna secula, Amen. or insipie*s non cognscet, offulti non intelliger hac. Succharum intacos num boui. LECΤORI BENIGNO.
eratj a tent in ii si v3us; Mod moleseu criptum hoc pauca commeret, non tamen pondere. Quid dicam i complacuιt αρ- pr me. QP,dm 3 cum dilueide admodrim de arte ista Chemicas quamprofitetur disserat. Erat autem libelrus ipse, quem na-
era Germansco diomate conscript μου. Auctor tamen ea, Dingua eum in lucem emiserit necne, incertus etiamnumseum.
Uod cum ita se habeat, instituto meo non dux abenum , eum n Latinum hermonem conuertere. Neqj tamen id eo feci, Ut eu antido labore gloriolam sedam accupurer: sed qu/dphiuch niis me gratificari Qeltantilla mea operula desiderarem ; iis γ.μpotissimum, qui huius tingua essent gnari. Hunc g;tur Iodo ei Greueri opusculo adiungendum curaui, quod erui de ni argumenti adeo set Greuerus ab Aliano pleraqyseua mutuatus kideripossit. Addere Usum est re ignoti cui dam commenta riolum in Lusiliam, S Lannis Pomani Fummi Philosophi via solum, quantumuis antehac excusam , Nec non monumenistM aliquot diuessum carmine certe parum polito,pri co stobtulo a seiris tamen per tissimis hac in arte exarata. Id porro curitatecerim, hi cile iud tabunt, qui Uel minimam huius 'tenm irae cognitionem habebunt. Quid caereri censeant, crio hunc ne θνρrμnt, necis ferunt ,- ιh desserendum autumo. His, benigne Lectorfuere uum nisu roorio murte paro. Lege, perlege, relegc, 2 reitera: ne , te laboris stero poenitebit. le ac boni consule. Vata Gauda Calenisu Apr l. IJ 8.
819쪽
E Germanico idiomate Latine reddita PER
D Deum, mi fili, & cor & mentem conuertito quam ad artem magis: ipsa enim donum Dei cuique bene placitum fuerit eam largitur. Deum igitur ex toto corde totaque ania malua diligito,atque in eo solo &spem & fiduciam omnem locato:sic procul omni dubio hac arte nobilissima cum gaudio perfruere, linguae interea silentium indicens labiis compressis. Porro autem non est quod tibi persuadeas, nos dum sublimationis mentionem facimus, vel etiam sublimamus, separare eam partem quae superius est ab ea quς est inferius. In nostra enim sublimatione partes fixae non eleuantur, sed partes non fixae. Nos itaque & corpus &spiritum debemus una figere, ut facilioris efiiciantur fluxionis. Atqui si calor agat in humiditatem, niger in primis color apparet:sin autem calor agat in siccitatem, apparet color albus, & in eo albo colore occultatus est color rubeus. Sic tamen statuant Auchemiae studios,& istius abditae artis inquisitores, non possensetallorum sormas immutari, nisi reducantur in suam pri
mam materiam: quae prima metallorum materia non alia
est quam Mercurius. Metallorum autem haec in primam materiam, id est, in Mercurium reductio, quamquam a ple risque artis indagatoribus impossibilis credatur ; ob id tamen possibilis censenda est, quod metalla omnia e Mercu io &sulphure in terris generentur. Cum igitur metalla ex Mercurio & sulphure originem habeant, possibile dicedum est metalla per Mercurium in Mercurium reducere. Omnis mim res in eam vel maxime conuertibilis est, ex qua ori ginem sumpsit. Primum porro huius artis diuinae opus est,
lapidis sicci, puta Solis vel Lunae tu Mercurium solutio,
820쪽
siue guorum alterutrius in suam primam materiam reddiectio, atque eo modo lapis siccus in eo soluitur, & cum ipso colligatur ut deinceps nunquam separationem admittant, quoniam unumquodque simile gaudet suo simili: idque ita ut si fiat solutio corporis cum coagulatione spiritus Mercuris , una eademque opera fiat eoagulatio spiritus Mercurii per corporis solutioneni : sitque tunc res una, de qua pas sim in libris suis Philosophi loquutitur, dicentes ; Est una sola res, quae viaica & sola res Mercurius nostes existit, in se
continens proprietatem & naturam metallorum omnium,& ob id Mercurius Lapis Philosophorum nuncupatur a plerisque: & quamquam re vera non sit, est tamen clauis metulorum uni ea, carens nihilorhinus tingendi proprietate per se, nisi ipsemet prius tingatur cuni anima Solis aut Lunae. Nullus igitur spiritus agit in aliuni spiritusti , ii que etiam ullum corpus in aliud corpus. Ars porro haec in solo spiritu & corporis anima coriastit, puta sulphuris & Meria
curii : sulphuris eniat anima essentia quaedam corporea extulit. Q iam ob rem qui extrahere non norit animam e corpore Solis vel Lunae, atque eandem corpori in proieci ione restituere, is tota se sciat aberrare ac Id auteni hoc fit qui sequitur modo : Corporis anima, Solis scilicet vel Lunae, elicitur si de extrahitur medio spiritus Mercurii, atque ea ratione Mercurii spiritus eXaltatur & melioratur, ac anima cum spiritu conformis counitur, quam unionem animae &spiritus corpus scilicet Veneris vel Ioliis postmodum in se recipit, ae vitam inde accipit persectionis, atque sic corpora imperfecta a sua imperfectione, ad imperseetionem deducuntur ac reuiuiscunt , id ue lapidis nostri virtute & beneaficio. Fit ergo, uti aletium est, noster lapis ex una sola re, viis tantum magisterio de regimine , nostra eniim aqua Philosophica, Solis & Lunae ibi uit corpora i siquidem a . qua nothra viva extitit , conti fietque ob suam exuberaniatem perfectionem id se omnia quibus indiget. I aec igitur iuuenta varia apud Philosophos nomina sortitus. Esti enim pura illa & transparens aqua in qua & Solis &Lunae corpus soluitur , neque id proprie in alia ulla re hu1us mundi; id autem ita scse habere Philosophos audi. Lapis , inquiunt, noster, scilicet corpus Solis vel Lunae, dissoluit se in Spiritu Mercurii, qui una cum eo se coagulat , seipsum