장음표시 사용
101쪽
rs LAURETANAE HISTORI Ag. retana Aede amplificanda nemini cederet i Et huiusce stud ij sui declarandi praeclaram illi Deus materiam, inter
primum Pontificatus rudimentum dedit. Per ea quippe tempora Lauretanae Religionis,ac celebritatis fama Neapolim perlata duas Ioannas Aragonias, seniore, & iuni rem Reginas Neapolitanas, quia regia stirpe genitae erant, vulgus appellabat ad templum miraculis maxime inclytum visendum accendit. Itaque magnifico sane comitatu Neapolitani Regni interiora penetrates,per Samnites in Picenum transeunt, ingenti populorum, quacumque transibant, gratulatione cultuque exceptae. Quo tempore Leonis praecipue magnificentia enituit. In om. nibus Pontificiae ditionis oppidis, quae erant in via, Reginas regio apparatu excipi iussit, non tam illarum cultui, quam Lauretanae Virginis celebritati fauens. Cumulatissimam insuper delictorum veniam,& ipsis Reginis, ct caeteris Lauretum ad illarum aduentum occurrentibus , e denaque die Lauretanam Aedem rite venerantibus impertiuit. Annus huius seculi quartus decimus Reginarur aduentu insignis perhibetur. Et exstat in Piceno celebre eius rei monumentum. Fama est per eam occasionem in
agro Montis Sancti oppidum id est Lauretum inter, &Firmum) viam illam pulcherrimam esse stratam, quae hodieque via Reginarum vocatur, ab his videlicet Reginis oliva appellata, in quarum gratiam sterneretur.
A Leone X. amplissimis Aecretis ornatur.
X in Leo cunctas Iuli j Secundi, siperiorumque Pon-c, tificum Indulgcntias, immunitatcs, beneficia Laurcianae Domui tributa luculento diplomate rata osse iusisit: ac deinceps ali s super alia diplomatis impense cumulauit. Lauicta nam quippe Ecclesiani Colligiatam instituit:
102쪽
LIBER sECUNDUs. 8 tuiti sigillo caeterisque collegialibus insignibus ei attributis. Duodenos inibi Canonicos sex quorti m numero Archipresbyter , di almae Domus Custos forent j totidemque Sacerdotes assiduos, quos M insionarios vocantasenos prae terea Clericos chori adiutores este voluit. Sui, cuique annui reditus pro rata portione assignati. Omnes porro Indulgentias,quibus in templorum stationibus Roma perfruitur , Lauretanae concessit Aedi, ut i dem temporibus Laureti percipere aduenae possent in una aede,quq Romae perciperentur in pluribus. Pretium operς visum est,
honorarium diplomatis prooemium inserere. Cum nos me
moria repetimus grandia, acfre innumerabitia conlinua miracula, quae apud Ecclesiam de Laureto multis Christi fidelibus pro variis inforaunise,'necessitatibus ubicunque oppresiis, qui ad Ecclesiam ipsam de Laureto sola animi moderatione consi-giunt, intercessione dicta gloriosi imae Virginis,libus ungenitus voratur Altissimus; dignum ducimus, atque debitam , eandem Ecclesiam de Laurcio non solum in antiquis concessIonum gratiys fuere, cr conseruare illaesam; verum nouis in Hespraerogatiuarum muneribus, largitionibus, compen Aue Eecorare. Inde Anconitano, Pisaurenti, alijsque autumnalibus finitimor uin oppidorum mercatibus abrogatis, Recineti dumtaxat Septembri mense ornando scilicet diei natali B. Mariae) celebrari emporium iussit. Ad haec Recinetensis empori ,immunitatumque nuntiis ad barbaras quoque nationes, non tantum ad Christianos populos circummissis,cuocauit undique mercium institores. Ergo
gentium, generumque omnium mercatores hac fama exciti,Recinetum ad indictum mercatum confluunt, Itali,
Dalmatae, Germani, Flandri, Graeci, Armeni j, Iudaei denique Hispania nuper expulli, Turcaeque. Institorum ergo complures cuiusque generis, seu religione, seu miraculo loci & vicinitas inuitabat ad Lauretanam Aedem venis e constat: nec quenquam aditu prohibitum, praeter obstinatos in auita superlutione, Turcas, Iudaeosque
103쪽
que , ne videlicet prosterentur margarita ante portos iGraecos vero , & Armenios tametsi plerique eoru schis matici essenoreligione erga B.Virginem cum Latinis certasse accepimus: plures eorum detractis in ipso tepli aditu sibi calceis, manibus & oculis sublatis in coelum, ad sacrosanctam accessisse Domum: quo ubi ventum esset; ad limen procubuisse venerabundos : ibique prostratis humi corporibus, Deum Deique parentem adorasse, demum ad conspectum Virginis, aramque adrepsisse genibus,Iesu Mariaeque nomina enixe inuocantes. Haec porro Recine-tesis mercatus a Leone instituta celebritas plurimos deinceps durauit annos, ingenti cum Lauretanae celebritatis incremento. At Leo ne quam Lauretani cultus amplificadi omitteret viam, ad ultimum sanxit, ne vota adeundae S. Mariae Lauretanae ullo modo possent cum alijs pietatis operibus commutari. Proinde votum hoc quinque illis vulgo excipi solitis aggregauit. Et est diploma honorario prooemio insigniter ornatum: quod quia est ad Laur tanae Virginis laudem insigne,attexere placuit. Gloriolun a Virginis Matris Dei Mariae, a cuius laudibu Put neminecessare fas sit, ita ad illas explendas nemine, Here arb/tr mur. Cumsi quidem nullum promptius miseris, aut e icatius
peccatorIbus refugium apud inuematur, mento totiuπanimi, mentisque assectibus recolentes illam in caelis primum adorandam, deinde ubique in terris venerandam, oe loca eius nomini d cara omni Iturio ornanda esse censemus,es illa max me , qua ipsa P. Virgo i angelicis comitata cartibus Aegitas idae in eis ad Christi fidelium auxilium, ct subleuationem
miracula fere Innumera vcratur. Inter quae omnium conseUutenimonio, ac deuotione locus ille Lauretanus fama celebris, ac deuotorum frequentia cult/siimus merito habetur primus. Cum
enim Beatis ima Virgo oode dignorum comprobatum es is monis e Naroret imagine,ct cubicula susim diuino nutu Irafferens,postquam apud Flumen Dalmatiae oppidumprimo,st demde in agro Recanarens in loco nemoroso,ac rursus quodam in cule eius
104쪽
le eiusdem agri particutiribus personis addicto posuit. Demum
in via publica ubi modo consiuit illud angelicis manibus collocando sibi delegit, o in eo a indue miracula innumera illius meritis operatur Altissimus. Ob quod complures Romani Ponti res praedecessores nos , o praecipue fel. Recor. Paul. II. S rus IV. o Ixlius II. Sacratisimae Virginis merito deuotissimi,quo populum Chriaianum omnipotenti Deo, o Virgini Meινi redderent acceptabilem , Ecclesiam Lauretanam, quae tanto miraculo creuerat, o augetur in dies , Ss, ac praecipuesspiritua libus decorarunt muneribus. Et caetera, quae sequuntur.
regiis ornameims, donisque decoratur. 'NE C Apostolicis litteris magis Lauretanam Aedem
Leo Pontifex,quam Pontificijs opibus auctam vo- Leonis x. oeluit. Interim ab eo templi, Domusque Lauretanae aedifi- 'cia strenue adiuta. Bina templi sacraria circundatis seg-m entato opere armariis adornata. Inde ad ipsam sacrosanctam cellam honestanda conuertit animum. Ac sacros quidem parietes intrinsecus ornandos ratus non est, ne
quid in eis ornati esset praeter ipses, quos Christi ac B. Virginis habitatio, contactusque satis superque ad Ornarant. Caeterum intentus sacello extrinsecus magnifice exornando dc materies ad id nuper ab Iulio praeparata stimulabat eam ornatus amplitudinem concepit animo, quae digna Deipara Virgine, digna Romano Pontifice Christi Vicario, digna ipsius loci maiestate religioneque , quoad paterentur numanae opes,soret. Ergo Sans uino Architecto simul ac statuario illis temporibus nobilissimo; formae describendae negocium dat monito quid sui consilijsit. Sibi utique esse in animo tale moliri opus, quod in parua mole, omnem illius seculi magnificentiam vinceret. Nec destit regio Pontificis animo sapientissi-M mi aD
105쪽
iniarehitecti solertia. Formam quippe talem descripsit, quae Leonis responderet optatis.Nec Pontifici minus ani- mi in opere perficiundo fuit, quam stud ij in sorma optan d probandaque fuerat. Preciosi marmoris haud quaquam satis erat: &descripta forma requirebat ingentes marmoris glebas. Igitur eas inde usque a Carraria quae
candidi marmoris lapidicina in Liguribus est in primis nobilis peti iussit. Nullaque habita sumptus ratione Ligustica marmora nauigijs imposita longillimo circuitu quippe in sero se peroque mari , Italiae oram pene
. quam longa est , circumvehi necesse erat subvehenda curauit. Quae ad Anconam, siue ad Recinetensem portum demum exposita Lauretum aduehebantur plaustris: ibi ab exim ijs fabris illius aetatis maxima mercede conductis, antiqua illa Graecorum, Romanorumque arte perpoliebantur. Inter haec auxit loci maiestatem, religionemque haud exiguum Lauretanae Basilicae additum decus. Leo, ut augustiorem sedis Lapretanae speciem fac 'et, Petrum Antonium Perottum Praesidem sacris operantem cum caetero habitu, tum vero Episccpalibus insignibus venerabilem fecit: eidemq. concessit, ut sacris operatus ρο- ς'hi pulo bene precaretiar Episcopali ritu. Nec Leonis cur Lauretanum Antistjtem magis, quam aram Pontificijs
muneribus honestauit. Cadelabra argentea quatuor let, Cod. Laut. quicubicalia auro interlita, & praeclaro opere caelata pon
do sere quinquaginta: umbella insuper quadrata egregia Leonis dona sunt. Per eadem tempora Lauretana Aedes alijs quoque nobilissimorum hominum muneribus culta. Antonii Lei Antonitis Lelua Dux Hispanienss exercitus sacerdotale ornatum dono misit ex veste Damascena,auro crispo ma-Rςgi'η Vn gnifice intertexta. Regina Vngariae eis giem suam ex ar-
ζ est: h. gento supplicem pondo xxx. Marchionissa Mantuana sa-
Nanxu ina cerdotis, ac ministrorum solemni ceremonia sacrilicantium vestimenta, argento auroque contexta. Alij po
ro alia, qui etsi nobiles ipsi erant ; tamen ura nomida
106쪽
In suis donis ignota esse voluerunt. Quibus ex donis illa
eminent maxime. Statua argentea B. Virginis cum effigie pueri Iesu globosum orbem tenentis manu, pondoli brarum octo. Huic altera adiecta argentea item statua,
di podere par,& specie similis: hoc uno differt quod Christus puer matris gremio insidet, dextra praetendens pyru. Alia rursus ex argento expressa B. Mariae essistes librarudiet. Itemque alia, pari fere pondere,cum Caesareae Aquilae insignibus, ut unde ea sit, haud aegre appareat. χ'
Sacerdos Dalmata Lauretum veniriexemptasibi exta iraeferens manu. cap. XVIII. Eodem sere tempore permira res, & magis propter di hiu.
infinitam Dei vim,quam propter facti nouitatenus Ann. Laur. credibilis,Lauretanam Aedem longe insigniorem secit toto orbe terrarum. Sacerdos erat Dalinata vir antiqua simplicitate, idemque Lauretanae Virgini unice deditus. Hie te captus a Turcis,cum ad deserendam religionem omni artificio pelliceretur; nefarias voces non dicam animo, sed auribus admittere nullo modo sustinebat . Itaque im
portunos illos hortatores auersatus, ut eis aegre faceret,
ultro Christum, ac Mariam identidem inuocabat. Si machantibus illis,sciscitantibusque cur tandem illa nomina usurparet, quia haerent mihi inquit in praecordijs. Ibi Turcae minitari,se praecordia ipsa extracturos, nisi extemplo Christum Mariamque exsecretur. Erratis inquit ille praecordia mihi auferre potestis,Christum & Mariam
non potestis. Tum vero illi furentes ira sacerdotem serro pariter inuadunt. Hic Dalmata Lauretanam inclamas , Virginem vovet, si vita suppetat, primo quoque tempore se ad eam iturum. Ea vox iratos magis accendit. Igitur
hominem circumsistunt,& discisso apertoque pectore, intestina a summo recisa extrahunt: eaque semineci, iam M a iamque
107쪽
iamque ut rebantur, casuro tradunt , simul per ludibrium increpantes. Abi iam propera, & praecordia in quibus haerere ait Mariam Lauretanam, ad eam perser, uti vovisti. Excedit fidem,non tamen diuinam vim, quod deinde mς moratur. Moribundus sacerdos, Deo mortem nIorante, viresque suggerente, porro ire pergit: multorumque dierum itinere celeriter emens ,Lauretum peruenit sua exta praeserens manu. Quacumque incedit; concursus ad eum fieri, seu visendi studio, seu rei cognoscendae. Et ille Lauretani praecipue templi ministris apertum, vacuumque pectus, & praetenta manu viscera Ostentans, totam rem bre. uiter enarrat , cunctis stupore atque admiratione attonitis . Ad ultimum gratijs Virgini enixe actis, & solemnibus Consessionis,Eucharistiaeque praesdijs communitus, in Deiparae conspectu, complexuque ut credere par est efflauit animam. Exta ipsa e regione sacrosanctae cellae sustensa diu aduenis spectaculo fuerunt. inibus tabe abrumptis, exta e signo assimulata, atque ibidem aflixa mutitos annos monumentum ei fuere miraculo. Caeterum
quia rusticani homines Lauretanu templum ingressi, animis tali spectaculo occupatis, Deiparam segniore colebat cura; tandem ea tolli placuit. Itaque Paulo III. Pont. per occasionem firmandi pilas, quibus tholus incumbit, tigillum unde illa pendebant,deiectum est. ad conseruan dam tanti miraculi memoriam, sacerdos praecordia praetendens in tabella depictus , addita breui totius rei narratione, & in publico propositus , qui hodieque visitur Miraculum quidem ipsum adeo testatum est, ux nefas si de eo dubitare. Multi adhuc viviant, qui testantur extae ligno expressa ab se visa, pluresque accolarum auditos , cum dicerent, exta ipsa adhuc recentia ab se conspecta eL se Dalmatae sacerdotis.
108쪽
PEr idem tempus B. Virgo, quam sibi Lauretana Domus cordi es et, haud dubijs argumentis ostendit. Selimus Turcarum Imper. Mahometis nepos, intactis artio Lauretanae cellae thesauris imminens,nihilo feliciore exitu tantum facinus tentauit, quam Mahometes eius auus tanto ante tentaverat. Iam Selimus suis, maiorumque
suorum victorijs erectus, omnia pene maria classibus habebat infesta, totam subinde Europam, ultimique occidentis oras imperio suo destinans . Igitur illo authore,ingens piratarum manus in Italiam appulit: & Dalmataru, Appulorumque littoribus depopulatis, Lauretanae praedae spe inuitante,in Picenum vela fecerunt. Descensione inde facta, Castro Portus Recinetensis Ivitiuntur: tecta cardibus & incendio scedant. Iam nemine contra arma strente , Lauretum inflammatis studiis contendebant; cum deiertam a mortalibus propugnatoribus aedem a coelestibus defendi, propugnarique senserunt. Quippe ipsemet Lauretanae Aedis conspectus tantum eis terrorem incussit; ut
e vestigio trepidi re insecta, repeterent classem,haud dubii , quin dilecta illa coelo domus coelesti praesidio teger tur. Selimus porro conandi sceleris author paulo post
haud dubia diuini numinis ira periit cancro, foedissimo
iuxta, atrocissimoque morbo milere absia mptus. Nec tamen exitialis Selimi exitus aliorum compressit audaciam. Cognitum est deinde ex Turcarum captiuis, qui iuga clapsi, Lauretum ad vota B. Virgini reddenda venerunt, Archipiratas , in quorum ipsi fuerant potestate, saepius Lauretani templi praedandi, spoliandique studio Lauretum instructa classe petiisse. Caeterum ut in sacrosanctae con spe tum Aedis ventum esset, repente pavore ingenti diuinitus
109쪽
uinitus iniecto, regredi coactos,latens utique numen inibi esse confitentes. Ita audacia in venerationem.vertit. Nam cum haec fama inter barbaros increbuisset, ex eo te pore piratici myoparones oram Piceni legentes in conspectu Aedis Lauretanae vix ausi sunt quicquam hostile conari, ne dum ad A Edem ipsam diripiendam accedere. Semel dumtaxat biremes Turcicae duae ex agro Lauretano praedas agere auste: quae mox Deiparam Virginem expertae sunt vindicem rerum suarum. Eodem ipso die a C natet to Vcnetae classis Duce captae r praedatores suspensi: aeda omnis recepta. Lauretana res barbarorum clade
Chrsiam exercitus auaritiam eludi .
CV. X X. NEc a Barbarorum vi magis, quam ab avaritia Christianorum militum Lauretana Domus per idem t&pus caelesti utique praesidio intacta mansit. Franciscus Maria Vrbini Dux ditione a Leone Decimo exutus suerat. Qua deinde armis recepta, ultro ipse Picenum agrum infesta populatione percurrit, Pontifidis, ut ipse dictitabat, iniuriam viturus . Exercitum habebat ex multarugentium colluuione mistum, quibus nec mos, nec lingua communis ,& praeda potior religione erat. Proinde ne-
sue Ducis imperio satis regi poterat, neque ulla rationea rapina prohiberi. Et praesectorum, Centurionumque plerique iampridem Lauretanis thesauris inhiabant.Iamque per internuncios de his diripiendis clandestina inter se consilia agitarant. Ergo ex composito ad Montem Fi- latranum non procul Laureto sub vesperam subsistunt ea mente, ut postero die illucescente, Lauretanam Aedem desensere vacuam direptum eant. Haud fefellit pium iuxta prudentemque Ducem impius conatus exercitus sui. :Itaque
110쪽
LI3 Est sECUNDVS. 9sItasiue per interpretes deterrere ab impio consilio perditos barbarorum Duces, per Italicas copias nefarium focinus impedire institit: omnia agere, omnia moliri, ut quolibet potius auerteretur incensa praedae cupido. Caeterum surdae erant omnium aures obstrepente auaritia .
Ire maior pars, ut plerumque fit, vicit meliorem. Luce nondum certa , praemissis exploratoribus, agi coeptum est agmen. Dissuadere iterum Dux ac minas precibus mistens deprecari sacrilegam prosectionem. Posteaqua nuhil proficiebat, orat, si stetisset animo Lauretum pessi re, ut mutata in diuersum voluntate, pietatis ergo,ut c teri mortales, ad sacrosanctam Dei parar Virginis cellam accederent: si secus fecerint, non suam modo, sed coelestem quoque intentat iram, recentia Turcarum exempla proponens. At illi animis vaesania auaritiaque occupatis,
nullius salubris consilij patientes ad deuoratam spe,& opinione praedam incensis studiis tendunt. Sequitur exercitum Dux, quem regere nequibat, sacrilegium, quod impedire non poterat, temperaturus. Sed non defuit sacrosani cellae praesidium Virginis. Praemissi exploratores
haud procul Laureto aberant: omniaque tuta esse cernentes laetitia gestiebant i cum subito acrium grex luporum c ut ferinam hominum rabiem serae comprimerent c saltu proximo erumpunt. ac velut facto agmine in praecursores impetum faciunt: illorum plerosque repentino terrore amentes iugillant laniantque: caeteros in fugam vertunt, salutis iam magis quam praedae memores. Qui ut ad primum agmen metu, cursu, lassitudine exanimati peruenere; receptis demum a pavore tanto animis, effusae fugar,terrorisque causam socijs tanti sceleris aperiunt. monent etiam atque etiam,viderent quid agerent: Aedi Lauretanae Deum custodem, ac vindicem adcsse. tanta vim Iuporum, tam immania corpora belluarum non e nemore
illo egressam, sed diuinitus in praedatores c missam: nec ipsis tam cum belluarum exercitu, quam cum Deo, coelestibusque