Compendium medicum practicum per fasciculos distributum

81쪽

SEU ANURIAE CI

renali nullum pondus, nulla intumescentia, nullus dolor, nullus stimulus percipitur circa regionem hypogastricam & perinaeum. In suppressione vesicilli adssimi intumescentia, tensionis dolorisque sensus in hypogastrio. Doloris absentia paralysin & atoniam arguit Vesicae. I. 14 S. Secretio & excretio orinae impedita summuin periculum secum ducit, symptomata varia asseri, febriculam nempe, sitim, somnum turbathim, Vomituritionem, cephalalgiam, singultum, foetorem Tirinosum, convulsionem , soporem, sudorem frigidum, aliosque assectus haud dissimiles illorum, qui a sphacelo oriuntur, mortemque demum intra paucos dies, uti vidi in juvene, qui ischuria laboraverat renati, uti eX catheterismo urinam non alliciente patuit, quique die septimo diem obiit supremum. Cysto celen VesicaeVe herniam producit aliquando ischuria vesicalis in gravidis praesertim.

I 46. Ischuria vesicalis autem Varias agno Dcit causas, nempe assectus calculosos. sanguinis gruminorum aggregationem post mictium cruentum, colli vesicae callositatem, ejusdem inflammatione tumores prementes vel in ipsa vesica, vel

in partibus vicinis, unde gravidis affectus familiaris, uti & hisce , qui haemorrhoidibiis caecis , condylomatibus circa anum Iahorant, qui sc3balis durioribus rectum in farctum habent. Addenda hic spinae, vertebrarum s Oemorisque

82쪽

7o cap. XXIV. DE IS NURIA

147. Occasionem praebent omnis urina, nim retentio, uti mos pessimus obtinuit in circirilis falii pudoris causa. Inde enim di tenditur Verisca nimis repleta, induciturque ejus atonia, pasralysiisve. Sic vidi in puero, cui erat mori familia ,ri retinendae urinae, accedent eque insuper aeri refrigerio, suppressione urinae corripitur triduana, quo audito, algali seu cathetorismo velicameVacuari curo, meque praesente educitur mensura quasi urinae foetentis quidem cum magna aegrotantis levamine, abdomen enim ex tens

non dolenti fit molle, commodiusque sese habe edeger. Vespertinis bovis iterum instrumento eX trahitur magn3 urinae copia. Interne datur cor teX peruvianus, regio hypogastrica inungitur tinctura cautharidum oleo volatili addito, absque ullo esseelu. Ossi sucro imponitur vesicans inum accedo ad usum pulveris No. H. atqui cum tertium assumptisset praebium absque fructu, se brisque potius accenderetur cum delirio anxieritatibusque, ab eiusdem usu desistendum putaVi. Sicque insequenti dist omnibus ingraVeSCenti vhus, urinaque sponte emissa, quae per quatuor dies. non uisi instrumenti ope bis de die fluxerat, Vitam cum morte commutavit filius matri vidua o Charu S. Ergo urina sponte effluens post totalemssipPressionem per dies liquot, signum est saliald mortem praesagit Metastatica fit aliquan do isci xi ex linea scabieve repuli R.

f. I 41.. In Ischurino renati& curatione lauda-

83쪽

CAp. XXV. DE UROSCOPIA D

adsunt signa inflammationis, diuretica ex mille- pedi litis, cantharidibus, interne quidem prudenter exhibitis. Uelicans ad renes applicatum, in Vesicali potius ad os sacrum apponitur. Catheter hic maximi usus. Conserenda & hic sunt, quae capitibus de Calculo, Dysuria& Stranguria uti ct

de Gonorrhoea di ista: non raro enim ISchuria Oritur a vitio venereo in urethra, quae cereis &turundis mercurialibus curatur.

CAP. XXV.

DE UROSCOPIA SIVE DE Um

rina est liquidum serosum, particulis terr stribus salinis oleolis resertum, in renibus secretum, indeque per ureteres in vineam delatum, demum vero per urethram e corpore missum. f. I O. Mos obtinuit antiquis potius quam Neotericis. ut urinas inspicerent ad praesagiendam inde vitam, salutem & mortem aegrotantium. Inspectionem vero soliam urinarum nihil prodesse ad rem medicam, signumque fallax admodum esse sive in morbis acutis sive in chronicis, patebit si cile consideranti.

84쪽

Iino. Urinam incredibiliter etiam in sanissimis vari re aliam esse post pastum, aliam post digestionem plenariam, aliam demum post potum' ado Ab assumptis a naturali alienam fieri, a cassa enim nigra, a rhabarbaro intense flava redditur, a therebinthina violas redolet, ab aspar gorum esu foetet , a cepiS acrem Capit Onorem

3tio Urinas malas per se, ubi caetera adsunt bona signa, non sussicere ad male ominandum, nique si adsunt alia signa prava, certam semper RΓ-guere perniciem. Demum cum urinis bonis saepius aegros perire, praesertim fi caetera prava. . 4MO Variare ubique urinas sanissimorum ratione temperamenti, in debilioribus enim redditur aquosa, robustis atque exercitatis est parcior, coloreque intensior. Aetatis, neonatis enim limpida in odora sere, adultis saturatior, senil, his acri vest Anni temporis, in regionibus frigidis tem poreque hyemali copiosior dilutior emittitine, quam aestate , quod vel unusquisque in se ipso eXpertus est. Statim a cibo vel potu Urina min-gitur clara, digestionis tempore saturatior. Post somnum solemne Medicis uromantibus urinam inspicere. Quin & ab animi perturbationibus urinam miro modo alterari posse in sanissimis, quamvis nedum in aegrotis certissimum est. Qitiuergo uromantium divinare poterit aegro non pra sen te, ceIatis que aliis circumstantiis, num urina limpida V. c. a copia potulentorum. NumVe aspasmo in affectibus spasmodicis & nervolis 3

85쪽

sIVE DE URINIS UT SIGNO.

Quomod. augurabiturinam lateritiam inspiciens, num febris intermittentis num scorbuti indicium. Quis demum ex urina purulenta inspecta judieabit, num aeger ulcere vesicae, renum,. num alio

viscere laeso laborat, pure scilicet resorpto atque per Vias urinarias expulso ΤIsi. Urinarum inspectio quamvis per se

adeo dubia, adeo incerta, adeo fallaX,i omnino tamen non negligenda an rem medicam, quia Cum aliis signis comparata multum habet utilitatis & ad morborum diagnosin & ad prognosim &Curationem. Versatur autem quam maXime circa

ejus quantitatem & qualitatem . . Quantitas enim vel au dia vel imminuta erit, qualitio contentorum ratione variat, indeque colorum insurgit diversitaS. . Is a. diuantitas in statu naturali aut sano paulo minor erit quam id, quod per potum assumitur. A copia vero potulentorum augetur, ab impedita transpiratione in aere frigido. Imminuitur operariis exercitatis, sudantibus, in aere calido & potulentorum penuria. Qualitas praecipue ex contentis odore & colore desumenda. Naturalia autem urinae contenta sunt hypostases sedimentum, quae imum occupant seu fundum p

tunt matulae: eneoremata, quae medium, nubeculae, Quae summum tenent.

f. is q. Conspiciuntur saepissime urinae sine contentis vel admodum rubrae, vel admodum pallidae; praeterea variis gaudent coloribus uri-L s nae.

86쪽

nae. In statu naturali urina' est flava, citrina. . Odorem nullum sere edens. Caeterum est a quea, . alba, straminea, flammea, crocea, viridi S, nigra, purulenta, cruenta, sedimentum arenosum iur- furaceum habenS.

f. 134. Urinae nimis pallidae uti quae nimis rubrae line nubeculis aut conten his in morbis, semper malae ; hae enim indicant contenta, adeo dura esse & tenacia , ut dissolvi aut moveri non possint & ad sua confluere loca. Illae crassa in corpore retineri, vasaque adeo spastice conliricta, iit non niti tenuis xima transmittant; nigra nisi

ab assumptis, vel in quibusdam atrabitariis, vel inaflectibus nephriticis uti habet DE HAEN pessima semper, utpote sphaceli interni indicium. Neminem unquam serVatum vidit GALEN Us ex iis, qui morbo aucto decumbentes talem minXerant uri oam. Ego nunquam Vidi Uruiram nigram. Urina sana in morbis malignis malum. Urma sedimen- tosa hypostatica tempore critico emissa cum caeteris bonis lignis & cum sensibili symptomatum levamine boni est praesagii. Sine hypoliati in quibusdam morbis, licet aegrotantes pene restituti videantur, infida est & recidivam promptam minitatur. Urina cum nubecula in febribus acutis constanter sic apparens, coctionis est signum. Metasatin indicant urinae ex crassioribus tenuioreS su-Jbito iactae S delirium prae caeteris pr tendunt. Pallidae, aquosae, limpidae solito coriosiores emittuntur in abundZnua potus aquosi

87쪽

laxitate nimia fastularium renalium , t aliis eVacuationibus serotis praesertim transpiration ς immi, nutis; in iis, qui diu reticis abutuntur, in pulmo' num vitiis malo quidem omine. In phreniticis, hy, dropicis abundante humore seroso; verum enimvero ubi nimia jam humoris depositio fit in cavo aliquo, urina rubicunda emittitur in hydropicis. In assectibus nervosis, hystericis & hypochon driacis pallet ubique urina. In febribus lentis &nervosis, sic & in initio febrium malignarum limpida eniittitur. Talis urina aliquando in dysen,

tericis visa nec felici eventu. Demum urinas tenues mingunt ventriculo debiliori laborantes, caehe est ici, chlorosi affectae, diabetem pasti, qui animi perturbationibus torquentur, quique aquaSminerales bibunt. In nephriticis tandem saepius paro Xysmum praesagiunt. Exibrae conspiciuntur urinae in s bribus ardentibus inflammationibus internis; cruenta in Variolis febribusque putridis a globulorum sanguinis disso itione, quod pessianum. Mi lius Vero judicandum de urinis rubris sanguinolentis a cantharidum applicatione. Iu scorbulo quoque urina faturate rubicundo colore mingi tur timsta. In arthritide rubedine saturatur in te ibsa. Rubrum & crassum sedimentum: hil instar pubveris laterum in febribus intermittentibus sub finem paro XySmi, remittentibuS larvatis, in scorbuto etiam & colica frequentius occurrit. Parcior

mittitur urina ob potus desectum, ob v sa syasino constrict/, ob alio excretiones aucta

88쪽

f. 33 . Urina turbida jumentosa dicta uromantibus, ii in sublidens observatur ita putridis, subalbicans crassa autem juri carnium semicoctarum haud absimilis in pueris febricitantibus familiaris valde vel &vermino lis. Item in adultis, qui

Conorrhoea & Leucorrhoea laboranti Lutulentae seu lactescentes sunt urinae criticae in febri catarrhali benigna. In morbis articulorum saepius urina sedimentum deponit album ; in hecticis saturate rubicunda, eXuenta in calculosis, in haemorrhoidibus & menstruis deviis & aberrantibus. I 8. Croceam mingunt urinam linteamina Ee chartam tingentem icterici, viridem febri hiliosa assecti; arenae, sabulo in urinis, calculi hec non scorbulo indicium. Ergo non infallibile lithiasis signum. Carunculae & se limentum furfuraceum

apparet in calculo velicaeque ulceribus; purulenta eXcernitur urina in vitiis via rhinx urinariarum nec non aliorum viscerum ob puris reso ptionem in sanguinem. Spumam diu retinens uri-Da emittitur in maniacis, nephriticis, hecticis, &putri do chronico neque raro acuto assectis. Foetida est in calculosis salsuginosum quid spirans, sic male olet lotium in Gonorrhoea , Leucorrhoea S ulceribus pudendorum, in febri petechiali, nigra & foetens valde bbservata refertur. . Alcalina fit in hisce, qui multo sapone utuntur. In hecticis sub finem panguis est & oleoaginosa, nempe quod in ejus superii cie olei quasi guttae innatantes ara- mearum telae, colli quationis sunt mae indicium.

89쪽

FLUVIO GENITALI.

f. IS9. Ut ex pene erecto, ut plurimum autem langui- do & pendulo sive vigilanti sive dormienti absque idea libidinosa aut ullo voluptatis stimulo, atque ex mulierum vagina effuit materia seminalis vel & liquor ei similis, aut ichor saniesve acris, corrodens sanosque inficiens per mutuum contactum, Gonorrho eam seu profluvium vocant genitale. Haec vero maligna & virulenta, illa simplex & benigna dicitur, praeterea datur spuria & notha quae aliquando manet post viris ientam utcunque sanatam, estque tali tum stillicidium e balano. Non jugiter quidem sed' certis temporibus stillat paulom salii ei tenuis, 1quosae, pellucidae , praecipue post pastum vel e

somno mane evigilantibus. Tum Gonorrhoea virulenta sicca, in qua nullius matέriei effugus, sed caetera symptomata I. 16 I. recensenda ra-xior vero est morbus. 3. I 6 O. Gonorrhoea benigna pro gausa agnoscit lascivas membrorum genitalium irritationes, Vividas venereas cogitationes, laxitatem glandularum prostatarum, Vesicularum seminalium, coitum nimium, manultuprationem repetitam. In hac

90쪽

hae fluit aquosum, vel liquor prostata rum pene quidem flaceido .ex urethra absque dolore aut inflammatione. Sterilitatem polt se trabiti diuturna vel habitualis, tum febrim hecti. cam, impotentiam, sensuum stuporem & hebe.

tudinem, inflammationeS, maciem, atrophiam, hydropem, tabem dorsalem, epilepitam. 161. Gonori hoea vi rulenta luis venereae saepius prodromus , magnamque assinitatem cum lue habens, ratione symptomatum, quae secumsuri, saepe non . nisi mercurialibus domanda, rationeque esse tuum, quos suppressia aut male curuxata producit, non niti ab impuro nascitur coitu, comitemque habet dolorem, inflammationem

urethraeque exulcerationem tum urinae istitore

summoque dolore praecipue post mictionem. Materia e iuuens est sava, viridis non sine foetore stipata, saepiusque estichor sanguinolentus, quibus addenda non raro praeputii tumor D insani matio , testium tumor dolorificus, bubones do-ientes, praeputii & glandis exulcerationes, pria pismus seu membri eremo cum dolore strictura. que, quin & penis deorsum flectitur atque in cumatur, quasi chorda stit, tensa, quodque Gonorrhoeam sic dictum chordatam sistit; phymosis, paraphymosis, quibus vero Apellae non assiciun tur. Ideo hon inepta circumcisio Aegyptiis usua

lis, dQin Judaeis & Turcis praescripta munditi et ergo in regionibus servidis. In foeminis vaginae & clitoridis adest Tentieo dolorifica, viri, calo