Compendium medicum practicum per fasciculos distributum

71쪽

hydragoga, sudorisera, diaphoretica, diuretica, vesicatoria, catillica, sonticulos, se tacea, errhina, stalagoga , sternutatoria.l Sensim minuenda partium laxitas, manibus fricatis spiritu Lavandulae composito & ante oculos politis tum & vapore spiritus vini accensi oculis applicato vel collyrio NO. IO. roboranda. Eidem scopo etiam valet unguentum ophthalmicum rubrum canthis oculorum ad pili magnitudinem admotum bis vel terile die. Frigida oculorum ablutio quam in i me prodest.

DE CORYZA SEU GRA- ι

VEDINE. lateria acris tenuis, serosa per nares atque

oculos copiose essitiens Coryga dicitur. Pituita Vero magis tenax gravedinem constituit nec legere nec scribere, immo lucem vel lumen vix adspicere possunt aegri . Stipatur hemicrania, ste utatione repetita, olfactus depravatione vel & persecta ano Smia. peP tres quatuorve dies ut plurimum sponte terminatur, materia crasssescente & viscidiore facta dolor gravativus oculorum per biduum saltem praecedere solet acrimonia humoris defluentis labia & nares saepe erodit Saepius. recurrens in aetate juvenili phthili viam sternit.

72쪽

f. 123. Causae occasionales, aer nimis siccus y servidus, abiistis pulveri S herbae ni cottanae, perspiratio impedita , nudatio partis inconsuCta, praesertim in aere humido frigidove, inde adeo frequens vere atque autumno. Debilis tenerisque corporis structura, mollisque educatio dispositionem parit. In juventute saepissime ex

minima aeris mutatione CoryZae obnoXius eram,

saepe tres priores dies unum oculum assiciebat, dum per tot iterum dies ad alterum transibat, in majore aetate pro coryga seepissime molestissimaas sciebar odontalgia, aetate Vero incres en te roboratoque corpore, ablutione quotidiana capitis frigida, nulla habita ratione ad anni tempora & eX- positione perpetua aeris injuriis nihil simile patior. q. 124. CoryZa modica naturae prorsus relinquenda, diaeta tenui instituta, excretio enim salutaris est, quae nimis cito suppressa tussim aliaque mala producit. Ideo aer frigidus vitandus, ne repellatur humor vel ad pectus vel ad caput. Raro enim fit, uti habet CELsus, ut si biduo vel certe triduo nos is tempermimus, id vitium non levetur. Co Xa immodica acri SVe nimis, purgantibus, sudoriferisve minuenda.Temperantia S infusu naso rumSambuci conducunt. In nares admittatur Vapor ex floribus Sambuci, aqua tepida infusis, sternutatoria mitiora, errhina, in fine optime valent. Si cum tussi aut febricula concomitatur tanquam Catarrhus aut sebris catarrhalis benigna tractetur,

de quibus jam in prioribus fasciculis actum.

73쪽

CAP. XX.

RIUM PROFLUVIO.

f. IzS. L luxus serosus, purulentus, ichorosusve so etidus eX aurium caVo, mentuVe auditorio, vel ex cryptis sebaceis in ambitu & auris circumserentia externae, Otorrhoea dicitur. f. 126. Otorrhoea purulenta otitidem seu auris inflammationem excipit, si male tractetur ulcera cancrosa putrida cum plenaria sequitur surditate. Critica est saepius in morbis capitis, ejusdem contusionibus, suppuratione, parotidibus yssectibus soporosis catarrhosisque,brevisque haec est, cum levamine fit, sponteque fere cessat, neque raro metastatica est, uti quibusdam observatum in mensium emansione.

f. I27. Humiditas ex glandulis pone auriculam fuere solet in pueris cacochymicis, quod est valde filutare, neque temere exsiccanda, male enim habentur ex suppressione, diarrhoeaque se. rosa non sine aliquo incommodo inde vel & convulsionibus assiciuntur, vix nisi priori fluxu restituto compescendis. In adultioribus cum pruritu molestissimo suxus tenuis acris pone aures aliquando fit

74쪽

IES. Ulcera aurium curatu sunt dissicilia, inprimis inveterata, uti omnes fere aurium asse elus. Velicantia ad nucham laudantur, ad humo res derivandos & quidem in suppressione aut eX- siccatione intempeitiva ad metallasim praecavendam. Cui que scopo & fonticuli valent uti & purgantia. Fiant denique injectiones ex vino calido addito melle. In vetustiori adhibeatur potius aqua calcis cum oXymelle simplice. Demum auribus immittatur gossypium eisentia myrrhae imbutum. Urina propria cum melle rosarum hic quoque optimum est detergen S. In profluvio auriculari infantum optimum remedium est quotidie aures si igida lavare, dein loco assecto pulverem lyco podii inspergere. In adultis bene audiunt mercurialia, solutio sublimati aquosa, decocta lignorum, quamvis luis suspicio nulla adsit.

DE PTYALISMO SEU SALLVATIONE MORBOSA.

. I29. Dtyalismus dicitur salivae aut muci sine anacatharsi aut vomitione ex ore essiuxus conti naus. Pertinet & hic crebra expudio, quae vomitum ordinarie praecedit, uti quae gra vidis, phthiseosque candidatis matutino tempore per quam famiis

75쪽

SEU S LIV T. MORBOS . 63

familiaris, estque symptomaticiis, criticus atque accidentalis, rarissime idio pathicus. I. Igo. Symplomatica salivatio adest in quibusdam sebribus cum & sine aphthis, affert tamensum mima levamen interdum in febribus lentis &nervolis. Familiaris eli scorbuticis, in quibus si vel mintis caute aliquot grana mercurii dulcis exhibentur purgantibus miscendo, molesta insurgit salivatio diu durans vixque iterum compescenda. Dentientibus quoque proprium est salivare non sine lenimine malorum. Hypochondriacis & melancholicis sputatores inquit Hippo CRATES. Critica fit salivatio in variolis confluentibus, neque temere supprimenda, sed potius prudenter promovenda ' Praematura & profusa simul hic

mala. ε

β. Igi. Accidentalis excitata salivatio sertur in L UDwisti ad 'ersariis eX Usu Belladonnae, e sumo tabaci, eX usu mercurii interno & eXterno, uti in cura luis venereae patet. In hydrope aliisque m OrbiS, amaurosi, scabie, rebelli glandularum tumore magna cum utilitate tentata eli methodus

medendi per hydrargi rosim. Idio pathica fit salivatio a diustibus salivalibus laesis aliquando , a

motu convulsivo mandibulae inserioris observata, in odontalgia frequenS periodicam salivationem per sex annos recurrentem vidit B Loca vesi cantis ope ad nucham applicati & oris collutione adstringente se ij citer sanatam.'. I 32.In salivatione a mercurio anima scelet, glandulae salivales& lingua tument, gingivae dolent,

denis

76쪽

dentesque vacillant, spinumque est olidissimi imita non Venereis quidem. Caveat aeger, ne salivam deglutiat; ideo sedeat in lecto, erecto corporis trunco & capite antrorsiim inclinato, in utrumque latus alternatim. Jaceat, & si vires valent, electo subinde surgat. q. tqq. Copiosa salivatio corpus reddit exsuccum; inde ino S tabaci fumum per fistulam attrahendi, damnandus melancholicis, macilentisque. Neque magis laudanda pra 'a consuetudo talis tabaci suctionis statim a prandio Vel coena, quo stomachus suo latice privatur, quo eget ad perfectiorem ciborum concoctionem. In hydrargyro si pleniori quatuor quinquevo librae nycthemeri spatio lente jugiterque ex ore in anat saliva.

Ig4. Ptyalismus a mercurio aliave de causa, excessu peccan S ita ut metus sit, ne aeger maneat impar ad tolerandam hanc evacuationem per sus ficiens dierum spatium, ut morbuS VenereUS praesertim exstirpetur, compescendus detractis indusiis, linteis aliisque, quae ab illito mercurio scilicet ubi inunctiones mereuriales institutae) sordent, catharticis prudenter atque sine addito mercurio adhibitis in suocationis periculo a tumore faucium, clysma stimulans injiciendum, os saepius tepida eluendum, assatim bibendum decocta hordeacea, avenacea, jura tenuia, emulsiones, hydrogatam & Zythogatam. Diaeta sit tenuis & demul. ceras ; salivatio a ductu stenoni apo laeso, optime compressione peritia chirurgica facta sistitur.

77쪽

Iimium urinarum profluvium cum 1 con1umptione . utpote potus 'tiliantitat erit multo excedens Diabetes dicitur' a lxsedicis: que vera vel spuria; in hac urina xlara, limpida'. 'aquosa emittitur, in illa; crassa, lilba, chyIoia: lymphatica sub dulcis sapore.

R 9. 1 6. Causas agnoscit proximas, vi3mn iurinariarum laxitatem, humorumque OmnHq-,dam dis lutionem, saepiusque sanguinis . spinis turinem inflammatoriam, aquae vix miscibilis, ovo nomiam animalem prorsus depravatam per x derum omnium obstructionem. Belial oreS Vs- ,rb causae sitiat potus aquosuβ nimis coPiosuS,dularum usus nimis longus, vini rhenaninuus potus, diureticorum abusus , asydragori uri estiS immoderatus , resorptio aeris huin idi perbi bula nimis patula, transpiratio ampedita, alia- ,rumve eVacuationum consuetarum: suppressio renum nimia, coith vel equitatione frequentiore agitatio; spasmodica Viarum urinamarum conia

strictio in assectibus spasmodicis, morsus serpen iis dypsadis, demum Sc subris ui termittens nimis cito suppressa.

78쪽

Θ CA . XXII. DE DI BETH

M. 137. Praeter symptomata in definitionbmemorata adsunt in hoc assectu, sitis inexplebilis , calor molestus in vota manuum . qualem S se-bri hectica hinorantes percipere sistent post pu' stum , aestus corporis ingens, sebricula nulla primuna, dein lenta, cutis arida, squalida, pedum oedema, lumborum intumescentia, a minima vel urinae retentione: quaeque excipit mors,

uti semel vidi in viro Diabete spuria sex septimannarum spatio coniecto. Diabetem veram vidi quoque iii virgine alvi obstructione pertinacissima laborante, cujus historia Cap. XVI. traditur, non funestam fluidem. f. t 8. Diabetes curatur diaeta sicea ex oryga, sagu, DIeb, pane biscocto , carne assa, modicoque corporis exercitio in aere licco, decubitu in lecto duriori, lumbis & abdomini cingulum latum

circumducendo, pro potu Valet Vinum rubrum. Medicamenta probatiora sunt tinctura catechu, elixi r vitrioli, aqua calciS, cortex peruVianus,

solutio aquosa gummi arabici, serum lactis aluminosum ex M uti sententia ad uncias tres his vel ter de die . Demum tinctura cantharidum a decem, viginti immo & triginta guttas sciatim ascendendo, si pathematis paralytici indicia. Sunt, qtii commendant baliaeum tepidum subvade adclitem linandam.

79쪽

CAp. XXIII.

f. y39 T oinini inscio vel invito lotium effuens linea dolore, uritiae sistit ilicontinensiam, pue ris, foemini b gravidis, mera struisve instantibus, senibus aflectus est perquam familiaris, nec non delirantibus in febribus acutis, uti&morbo sopo roso detentiS. f. t o. Causa proxima est sphincteris reluxa, tio & atonia; remotiores vero variae sunt, hiuvitia ulcera sphincteris vesicae post partum, lythotimiam, lithiasis molesta, laesio spinae dorsi, vesicae insanamatio, paralysis, ejusdem quo pi tuitae abrasio, stricturie spasmodica: musculo' rum abdominalium, inde in tussi violentas vomi tu, risu, tenesmo , alvi egestione, paralysi muscii lorum acceleratorum : occasionem praebere pote est mora diuturna in aqua frigida. f. t r. Morbus in vigilantibus immedicabi lis fere, in infantibus aetatis progressit fibris roboratis sponte cessat; castigationes reales nihil prosunt, nocent potius, uti experientia me docuit saepius. verbales valent interdum, bibans vero parum, antequam lectum petunt, vesicani urina evacuenti E somno subinde noctu texet E a tentur

80쪽

68 CAp. XXIV. DE ISCII M

tentur, ut urinas mittant. Senibus thermae imterdum succurrunt. f. . 142. Curam quod attinet caeteroquin, Ve- scans ossi sacro applicitum commendatur a quibusdam . MoNRo inutile invenit. Balneum frigidum roborando valet in junioribus, caeterum &nervina adstringentia interne ac externe tentari

possunt. Palliative lagenulam aut vesicam suillam ad corpus alligare, quae penem eXcipiat, optimum; in sequiori sexu annulum vel pilam in uteri vaginam prudenter in trudere.

. - CAP. XXIV.

otalis urinae suppressio Ischuria audit. Duplex datur species, renalis scilicet & velicatis, in hac, urina quidem adest in Velica, excerni vero non potest. In illa vero vesica est vacua, quia nulla secernitur urina in renibus, vel saltem ejusdem descensus per ureteres ad vesicam impeditus est. Prior spuria, altera autem vera di, citur Ischuria. I. 144. Urina non secernitur vel sanguinis vitio nimis spissi, phlogisti cive, vel Vitio renum& vasorum emulgentium, vitioque ureterum Vario non descendit in vesicam. In suppressione