장음표시 사용
261쪽
Siquidem, licet simplex Fornicatio de Jure Civili nec prohibita , nec punibilis sit . Iul.
Farinacius de Delictis Car. nis quaesi. 237. num 4 I. ipsa tamen prohibetur tum Iure Divino , ut Exodrio. Deuter s. Num 23. exclamat Aposto.
Ius Paulus ad besalon. . ad 'befci r. ad Corinth. .
oe . tum Iure Canonico cap. Nemo . 32. . . cap. Audire 3 . Nubendi . in fin. 27. q. I. Gn .F. Fornicari. 8o ea ratione, quia ipsa est peccatum mortale , privans
ade verum est, ut asserentes contrarium sitit haeretici Clem. Ad nostram. De Haeretis. ωhabetur in Propositionibus damnatis ab Innocentio Papa XI. Proposit. 8 de qua Cardenas Iucris Theolog. Dissert. 29. cap. I. Neque obstat , quod in Foro
externo Fornicatores simplices, Meretrices non puniantur quia permittuntur ad nefandas libidines avertendas, ut aiunt DD. quos citat Barbos in GLlect ad cap. Omnis dis . . n. q. Clerici tamen , ob simplicem Fornicationem , in Foro Ecclesiastico ad arbitrium iidicis Duniuntur, etiam depositione, tiris Canonici. beneficiorum privatione
ut probat Farinacius d. quas. 137 a num 1 seqq. Bellet tus de Poenis Clericor. gr. 2.num. . Porro Laici Concubinarii quamvis de Iure Civili non castigentur . roto tit. . oeCod de Conc in De Iure tamen nonico olim puniebantur arbitrio Episcopi . Anto-neli de Regi in Milit Eccles
Matrim eap. . si post trinam monitionem Concubinas non ejiciant , debent ab Episcopis excommunicari is mulieres
etiam exilio possunt mulctari, praevia invocatione Bracchii saecularis, vel aliis juris remediis iuxta usum Regionis, ut plene probat Pignatellus tom. 9. Con- fuit. 139 Clerici ver Concubinarii olim de Iure Canonico censebantur ipso Iure suspensi. cap tu situm. De Cobabit Clerio oe Mulier. 5 celebrando fiebant irregulare . Gloss. in cap. Cum dilectus . de Aecusat. Sed nunc servandum est Concilium Trid se et s. cap. 4 de Res ubi est sancitum , quod ab Episcopo moneantur , ut Concubinas dimittant: qui si post primam monitionem non paruerint , tertia parte fructuum beneficiorum, Pen
262쪽
tumaces erunt etiam post secundam monitionem fructus
Omnes amittant , sint ab administratione beneficiorum suspensi . Quod si inemendati persistant, post tertiam monitionem priventur in perpetuum Beneficiis., ac Pensionibus. Si
verb Concubinas dimittant, at earum consortium repetant eXcommunicentur . Antonethae libr. 6. cap 29. num. 3. Thesaur de Poenis Eccles pari. a. Verb. Concubinatus cap. I. ii gnateli. d. tom. 9. Consuli 139. Ubi autem Clerici tenentes Concubinas non habuerint Beneficia , vel Pensiones, puniendi sunt carcere, Maliis poenis ad arbitrium Episcopi , ut in Concit. Trid aes f. s. cap de Re notat lignateli ussupra mea Erotemata Ecclesiastica. d. cap. 68 2 num. .
oe seqq. ubi plura de hac male,ria miraecipue quod in soroconscientiae Concubinarii non sunt absolvendi, nisi prius ei ciant Concubinas & ad eas eiectas non revertantur sub quovis praetextu non solum ad emigiendum periculum incontinentiae .sed etiam ad scandalum evitandum.
Laicus, qui Stuprum commissi cum violentia, punitur pin-
na mortis, si sit completum l. i. si In Τ Extraord Cmmin: Glossa in cap. 2. Verb plectendus . de Adulter oe Stupr. At si completum non sit, inmfligitur poena extraordinaria arbitrio Iudicis Barbosa in cap. 2. n. 6 de Adulter. Et haec de Iure Civili tot de Iure Canonico Stuprator tenetur Virginem stupratam vi , aut dolo in uxorem ducere Vel dotare. cap. I. oeci de Adult.' Stupr.
Si ver stuprum commissum sit a Clerico, punitur poena depinsitionis , remaned infamis, in irregularis, tenetur dotare puellam, ac aliis poenis corporalibus punitur arbitrio Iudicis Abb. in cap. r. a. de Adulter. Farinac de Delictis Carnis . . 147. n. Io8. mia in Praxi
Contra Raptores honestarum Mulierum, eas per Vim camnaliter cognoscentes infligitur de Iure Civili cena mortis Clarus in V. Raptus . oerius de Raptu Mulier n. 7. De Iure autem Canonico , idem Raptores sunt ipso Iure Xcommunicati , tenentur raptam Mulierem dotare invalidum est eorum Matrimonium
cum rapta , quandiu ipsi in potestate Raptoris steterit; AH l, a Con-
263쪽
244 Institutiones Puris Canonis .
Concilio Trid. s de Matr. Farinac quae'. I 9. a num. I. cap. 6. Antonetl. d. libr. 6. c. 3O seqq. de Desidii Carn. num. . Quod si idem Raptores Sacrilegium committens perssint Clerici privantur benefi copulam carnalem cum Μο-ciis, usu ordinum . rema niali, si laicus est, poena mo nent infames irregulares iis est puniendus Farinac. d. Thesaur de Poenis Ecc pari 2 quaeri 1 6. r. Sacrilegium . Si Verb. Raptus Mulieris cap. a. ' verbClericus, est omnin depo- Incefluos de Iure Civili pri nendus gravi poena ad arvantur dignitate,&puniuntur bitrium Episcopi castigandus ad arbitrium Iudicis . Riccius remanet infamis , cirregula- in Collect pari. I. Decis 151 ris . Farinac ibid. n. 6. Me-part. 5. Decis. 1869. De Iure noch de Arbitriar. Iudis lib. 2. Canonico sunt infames . cap. casu 36o n. 58. Ques ver copu-COHanguineorum I a lam carnalem exercent in Lomes . . . I. Sunt eXcommu co sacro, poena arbitraria tamnicandi cap. sic suos. s. q. 8. Iure Civili, Ham Iure Cano privantur facultate contra nico puniuntur . Antonet t. d. hendi Matrimonium . cap. In libr. 6. cap. 36. n. q. Consessarii Lectum is cap seq. 3 . quae'. a. autem , qui in Sacramento Poe-Quod si de facto contrahant nitentiae sollicitant Mulieres ad Nuptias incestuosas , dest in turpia sunt Sacro Inquisitionis gradibus prohibitis, sunt ipso officio denunciandi, cibi grai facto excommunicati . c. Non viter puniendi, ut probant mea debet de Consanguin o Fnit. Erotemata Ecclesiastica per tot Clem. Unica . cibi Glos I eod. cap. 72. tibi DD. tit Filii sunt illegitimi , nec Tandem committentes illici
parentibus succedunt cap. I. is tas Conjunctiones Contra natu
q Ius non habent Conjuc ram , de Iure Civili seriunturges incestuos petendi debitum, poena mortis. l. Cum Vir nubist nam semper committunt pec C. Adleg. Iul de Adult S de catum . Si autem in hoc deli consuetudine igne comburunctum Incesus incidant Clerici, tur Meorum bona confiscan- Vacant ipso Iure eorum benesi tu . Clarus in V. Sodomia cla ab Ordinibus deponun; es Sed quaero Et eadem pue tur, remanent infames, ac Ir na pleruantur Iure Canonico a egulares Guid Papa decf. 239. Quarant in Summi Bullar. diverb
264쪽
Sodomia adeo ut si Clerici sint;
degradentur,in tradantur Iudici saeculari morte pumendi ut late notant Criminalistae agentes de delictis Contra naturam; novissime Conciolus in Resolutionibus criminalib. d. Verb. Sodomia resolui. I. 2. 9 3. Ο-tant tamen Criminalistae, quod deliet a voluntariae pollutionis, vel mollitie , poena eXtraordinaria puniuntur , quamvis ipsa sint enormi contra naturaui . Ita Cabali in Reso Crimin casu 16. . . ubi tales impudicos vocat Mas rupatores. Farinacius e Delictis Carnis quo 1 8 nom. 39 Μenoch. de Arbitrar casu 28 6 num. 7. In tremendo autem Dei judicio severissime corripiuntur tum privatione aeternae Beatitudinis , quia teste Apostolo I. Cor. 6. 9 Neque adulteri, neque molles, neque masculorum concubitores Regnum Dei possibunt. tum celeri morte temporali, ut
legitur de duobus Filiis Iudas,
maritis Thamar, quos Dominus juvenes Vita privavit, δquod rem detestabilem facerent semen effundonte super terram Genes 38
hac vita thesauris tribus, videlicet Honore, ac bona fama Bonis temporalibus ac ipsa Vita in Superiori titulo actum est de Delictis carnis , quae proximorum honorem, &bonam famam praedantur in praesenti agendum est de Crimine Falsi, quod committunt illi, qui bona temporalia proximi sui sibi satagunt usurpare . Et pro expeditione Tituli videbimus:
a uoltiplex δ uot modis committatur Falsum in contractibus
Quo ad Primum Falsitas sactus dolosus, veritatis mutandae gratia , ad alterum decipiendum
factus . . Nec exemplum. O. C.
Ad legem Cornet de aes . Nicolitis Insiit Civit. libr. . tit. 18.num. O. Ex qua definitione colligitur , tria esse necessaria in falsitate , ut sit punibilis Prir
265쪽
Primo, quod commissa sit ex dolo , scienter praVa Voluntates secus enim est , si committatur ex ignorantia, vel ex inadvertentia . Secundo quod ipsi Falsitas noceat alicui si enim ex ea nullum nocumentum resultaret , nulla infligeretur poena . Et terti , quod immutata sit Veritas siquidem absque veritatis immutatione , falsum non intrat DD. quos cumulat Ant. Con-etolus in suis Resolut Criminalib. Verb. Falsum refol. 2. n. r. Quo ad Secundum . DupleX. est Falsitas ina , quae committitur in contractibus , seu
commerciis Alia quae patratur in iudiciis de utraque in sequenti Quaesito. Quo ad Tertium: In contractibus , dc in commerciis Falsitas committitur, ut plurimum, in numerando in ponderando , in mensurando rem vitiosam scienter tanquam rem bonam, d perfectam tradendo . In omnibus casibus , qui
dolose Falsitatem committit peccat mortaliter tenetur ad restitutionem ; reficiendo scilicet proximum suum pro
damno, quod ex tali fraude , falsitate passus est, ut docet
S. Thomas a. a. q. 62. art. 6.
Rebellus de Oblig. Iust pari. I. uris Canonisi.
lib. 2. quas II. In iudicio ali. tem committit falsitatem, qui utitur scripturis falsis vel in publicis Instrumentis, aut litteris Apostolicis, vel aliis atruthenticis Chartis aliquas litteras radit, vel mutat ad occultandum earum verum tenorem, sensum Veritati contrarium indicandum. l. Majorem. C. de Fas . cap. I. o Lot. tit extr.
de Crimin Falf Item qui utitur falsis testibus in comprobanda sua intentione in judicio ; ut late docent Criminalistae in novissime Antonetl. de Regim Misit Eccl. lib. 6. cap. 26 atque Nicolius Inriit Civit d. lib. . tit. I Danum. 8O. seqq. ubi sub num. 85: Xplicat plures modos, quibus Litterae Apostolicae dicuntur falsificari, non solum per rasuram; sed etiam per appositionem alterius canapis , chordulae , Vel plumbi ut ibi per eum M per Thesaur de Poenis Ecclesanie pari. a. Verb. Falsum . cap. q.
Quo ad Quartum. Cum criis men Falsi sic mixti ori, iudcommittatur in re Ecclesiasti cari sive in re prophan , ut notant DD. in c. Cumst generale de Foro compet Poena falisi
de Iure Civili in homine libero est deportatio, monorum publicatio in Servo autem est
266쪽
ultimum supplicium . . a s Poena falsi. . ad Leg. Corne de falsis. Sed quia hodie tales poenae non sunt in usu sent illae infligendae, quae per statuta loci decernuntur seu ad Iudi. cis arbitrium, idest Fustigatio,
seu condemnatio ad triremes, attenta gravitate, vel levitate falsitatis. l. Saccularii. . Sunt quaedam. Extraord crimis. l. Hodie . . de Poenis Antonetl. d. libr. 6. cap. 26. ubi n. a. scribit, quod pars ipsa, falsitatem
perdit . l. In fraudem gr. Vuoties . ubi Glossa e . cadat. f. destire isci num. 8. subdit varias poenas , quibus plectuntur Testes falsum deponentes tum in causa criminali tum in causa civili ac etiam eos subornantes secundum gravitatem causiae, prout DD. ibi per eum allegati.
Canonico , praeter supradictas ponas de Iure Civili statutas, Falsarii si sint Clerici deponuntur cap. Ad Audientiam . De Crimin falsi . cap. Ad falsariorum . eod. it. Glossa in c. Ctim non ab homine Veri postmodum. De Iudic. Falsificantes vero Litteras Apostolicas incurrunt in Excommunicationem Papae reservatam per Bullam in Cς-
na Domini can. 6. Fautores ver , consulentes , aut mandantes falsificationem, ligantur
CXcommunicatione contenta iud cap. Falsariorum de Crim. m. quae tamen non est Papae reservata, ut tradunt Theolo. gi ac Canonistae apud eundem Antonet t. d. libr. 6. cap. 26. Thesaur de Poen Eccles. d. Verb. Falsum . cap. q. ubi . . innuit novam Constitutionem Innocentii Papae X diei 8. Apri-53. quae confirmat praedictas Censitira addit alias gravissimas penas contra falsificantes Litteras Apostolicas tam datas sub plumbo, quam in firma Brevissu Annulo Piscatoris. Tandem qui falsificant Litteras Ordinariorum , aut Dimissorias, tum eis promoventur ad ordines sunt ipse Jure suspensi ; cumque de hoc crimine fuerint convicti ,
condemnati , fiunt infames, ac irregulares Thesaur ibid. c. s. oe in Verb. ordo. cap. 16.
Quo ad Sextum, iliit m. Falsitas non punitur in duobus casibus . Primus est , quando non est dolo' , idest quando fuit commisi ex ignorantia vel inadvertentia, absque cui pa . cap. Inter dilectos de Excessbus Praelat Gloss. in d cap. Ad falsariorum. Verb. dixerunt. De
267쪽
Crim fas. ut 1 quis uteretur Scripturis apud suos maiores repertis , quae non continerent veritatem ipse crederet eas esse verasci vel si quis X- penderit monetam falsam, ab alio habitam tanquam bonam adeo ut , deficiente dolo semper falsitas sit impunibilis, tam pςna ordinaria, quam CXtraordinaria . Iul. Clar. V. Falsum. num. 33. Farinacius de Fasta
te. q. ISO. n. 73. O num. 278.
Μenochius n. a in alii plurimi adducti per Conciol. Verb. Falsum resol. 2. . . o 3. Secundus casus est , quando Falsitas non est nocibilis nullum damnum alicui causare potest ad hoc enim ut sit punibilis, debet esse non solum Dolosa sed etiam Damnosa ut si quis scriberet in proprio Libro se esse creditorem Titii Ducatorum centum quia Scriptura non probat pro scribentea vel si quis in Testamento nullo, Winvalido per alium facio, adjiceret legatum ad sui avorem in his enim, limilibus casibus, quia falsitas non
nocet , remanet impuni bilis Cast rens con . 13O per tot lib. T. diatra conf488 per tot pari. q. Farinata donas i O. Num 32o.
6. cap. 26. num. 12. Sed utrum
sint punibiles , qui fabricant Aurum Chimicum, seu Alchimicum, illud pro vero auro expendunt disputant D. quos allegat Thesaur de Poenis
ubi plurimi pro utraque Opinione ; sed affirmativa est probabilior, quia Alchimia prohibita
est: per Extrao Unic de Crim. DL s. Vide mea Erotemata cap. 22..
De Homisidio. TRia sunt bona tempo
ralia , quibus homo a Deo in hac vita ditatur , videlicet Facultates, Honor, Viti; cumque supra actum sit de delictis , quibus proXimus laeditur in f,cultatibus , nempe Furtis, Usuri necnon in honores, scilicet adulteriis , falsitatibus in praesenti agitur de crimine , quo Ossenditur in vita quod est Homi cidium pro cujus criminis X-plicatione videbimus:
ή coale si Casuale δ uisa sit Culpabile, ct quot
268쪽
An in aliquo casu licitum Regnorum defendenda com- sit Homicidium sui ipsius mittere bellum omnes enim Quo ad Primum : Homici qui moriuntur , ex publicadium communiter dimnitur a udhoritate necati dicuntur Canonistis Theologi , Ita Thesaur de Poenis Ecclesquod sit in is la Hominis occiso pari a Verb. Homicidium cap. I. Ita Card Toletus libr. s. cap. 6. Homicidium ex privata pote-num. 1. Dicitur Injusta, ad de state est illud , quod ab Ho- notandum, quod mors , quae mine privato committitur; infertur per ministros Iustitiae hoc subdividitur nam aliud malefactoribus , pro Xecutio vocatur inculpabile nempe line sententiae a competentibus sit casuale , vel necessiarium Iudicibus contra eorum vita aliud dicitur culpabile servatis servandis iuxta quando ex odio , seu privata leges prolatae, non dicitur Ho vindicta in proximum commicidium Principes enim,' mittitur, vel per se , vel per Iudices ab eis delegati in suis alios ; vel ex manifesta vio- Regnis ad regendos populos lentia , vel proditori . The-
habent a Deo facultatem in saur ubi sum. d. cap. I. ferendi mortem committenti Quo ad Tertium Homici.
bus elidia contra quos leges dium necenarium is inculdum est , plures a D assi palae tutelae videlicet cum tri- gnari Homicidii divisiones . bus requisitis Uno , quod sit Prima est , quod aliud est ex aequalitas armorum, quia non Publica aliud ex privata licet pugione ferire illum , a potestate. Ex Publica est mors quo quis pugnis fuit impetitus. illata malefactoribus per sen Altero , quod repercum viattentiam Iudicis rite ac recte, incontinenti 11 enim interces
secundum leges prolatam , serit aliquod temporis spatium,
hanc legem mortis decernunt prout praecepit Deus per Μο-sem Exod χχ. in illis verbis Maleficos ne patiaris vivere.
Quo ad Secundum : Scien-pabile est illud , quod quis
committit ad defensionem propriae Vitae, vel Honoris , seu bonorum , magni momenti
269쪽
erit vindieta non necessaria defensio . Tertiὀ, quod aggres sus non possit aliter salvare suam vitam , vel suum hono-rCm, aut bona magni valoris; si enim aliter potest sibi, honori suo, vel bonis prospicere, si occidat aggrestarem, reus erit Homicidii . ordonus eris. Miscellan. 81 α ibi texx. DD. mea Erotemata Eccles cap. 38 a num. 6. Jere ubi plura curiosa quaesita circa
Homicidium necessarium commissum cui moderamine inculpatae tutelae.
Quo ad Quartum: Homicidium Casuale est illud, quod casu , dc praeter intentionem agentis committitur , quia ut ait Aristoteles libr. 7. P scor. fus es causa agens praeter intentionem . Et de hoc casuali Homicidio loquitur l. I. V. DLvus . . Ad Leg. Corn. de Sicano l. Si putator . . Ad Leg. Aquit.
ac de eodem habentur sexx, cap. Presbterum . cap. Continebatur . cap. Sen casti exir de Homicidio mecnon in cap. De his cap. Cleriso. cap. Eo verὸ cap. Si quis vosintate a cap. B, qui arbore is cap. Sip O.
dist Circa quod Casuale Ho- cidium , ut sit puni bile quamvis alii distinguant , an illud committens dabat Pe- uris Canonici. ram rei licitae vel rei illicitae λVerior tamen opinio est, quod
pinnam quando adhibuit sufficientem diligentiam di tunc solum sit punibile , quando agens fuit in lata culpa , vel
levi , aut levissima , ut in-nuunt trax in cap. sumtum cap. Quantum . o. s. oe in
cap. Lator. V. Ex liti ris cap.
su De bis, qui Ilios occiderunt.
Quod late demonstrat Emanuel Gonga te in Comment ad
micid ubi plurima dat exempla Homicidiorum Casualium, quae cum culpa , vel sine culpa committuhtur , ibi a tu diosis videnda. Quo ad Quintum : Homicidium culpabile est illud
quod ex voluntate direct a coma mittit ut ab habente animum occidendi , vel causam danteactioni voluntariae, ex qua sequitur homicidium . . . oeliisus s. Ad Leg. Cornet de Sisar. I. Cum autem . . De AEdi. lit Edi to . cap. Sicut dignum De Homicid cap. I. r. Si quis homine. De pace tenenda ius . eudor. Idcirco requiritur
ad homicidium voluntarium quod dolo malo , animoque
270쪽
occidendi perpetretur sequatur actus occisionis . Unde infertur , quod saeviens inis daver inimici au illud obtruncans , etiam eo animo ,
ut si vivum reperisset , occideret, non dicitur committere homicidium , ut notant D. quos citat, sequitur Eman. Conrale in . cap De coetero. num. 5. De omisi . Duobus autem modis hoc Homicidium culpabile , injustum solet committi Primb manifeste inriXa, motu cholerae , in ape tae, ac violentae aggressionis ob vindictam in manifestum ni micum . Secundb proditorie clam , seu per occultas insidias . Quare scienstum est, illum dici proditorem , qui occidit aliquem, cui tanquam Ociuna , seu amicum te adiunxerat in via; nulla rixae causa interveniente; habetur pro regulam quod Homicidium commissum sine praecedentibus inimicitiis , dicatur proditorium Nicol in Isit Citiit. likI. it. . num. I. ubi id am
pliat, etiamsi non occidat ferro, sed veneno , vel quolibet alio modo non solum perses, eae per assassinos. Dicuntur autem Assassini, qui pecunia , vel alio pretio accepto
nes incautos, nihil tale ab eis praecogitantes mascard Con-AU. 38. n. I. alii DD. apud Farinacium Cons 96. talesque
dicuntur non tantum eXequentes , sed etiam mandantes cap. r. de HomUid. lib. 6. Conciolus in Resolui. Criminat Verb. Homicidium refol. s. Quo ad Sextum: Homicidium commissum ex neces Iaria defensione aut ita , aut honoris , aut bonorum nulla pςna punitur Clem. Si jurio litis. de Homicid Farinac quo Ias.
&DD. Sed utrum in tali homicidio incurratur saltem Irregularitas ex defectu lenitatis pSunt discordes D. alii enim negant , sed alii assirmant, ut ostendit Thesaur de Poenis Eccles Verb ramisidium. cap. I. ubi notat in principio , quod dictam Irregularitatem eidefectu lenitatis incurrunt Iudices condemnantes Malefacu ores ad mortem - Milites iniebio iusto pugnantes quod latius idem Thesaur probat in Uerb. Bellum . . cap a. in Verb. Iudicis laici munus . Homicidium autem privatum voluntarium commistum ex odio , seu vindicta punitur poena mortis