Danielis Heinsii orationvm

461쪽

ORATIONES. 39saperent ac intelligerent , ac nouissima proui derent, Mater Deum parit, virgo eadem in

fatalem parit: homo concipit a per Deum: Meus induit hominem. Veni aeta, veni hi taris, veni cum gaudio, veni ad Deum, Vere jam tuum quia idem est quod tu es, si excipias peccatum. Olim arces isti ad radices monita qui ardebat Oue ad caelum, erantque in eo tenebra ct caligo. Vocem eius audiuisi, formam omnino non vidisti. Nunc vero Inuenies infantem pannis inuolutum repositum in prae- epi. Nunc exclama, Anima mea liquefacta Hi, ut locutus est qua ui ct non inueni illum: vocavi, is non re pondit mihi. Nunc exclama, Fulcite me loribus Uate me males quia amore langueo. Nunc sub umbra ejus requiescam. Veni, an de ac vide. Non enim accessii u ad contrectabilem montem accensum ignem. turbines, o caliginem, o processam, iubae sonum, vocem verborum , quam qui iudiuerunt deprecatisunt ne a lim sibi eret sermo. Non enim ferebant quod imperabatur, Si vel bestia tetigerit montem, lapida bisur: c. Et ita terribile erat quod videbatur , ut Moses diceret, Expauefaci in sum ac tremebun ε. Sed venisti ad speluncam, in qua contempta virgo atque abjecta olim , humilis nec nota cuiquam , totam gratiae diuina ac clementiae abyssum, quam in utero conceperat, pro te

estudi in praesepe . Qui cum legem traderet.

462쪽

DANIELI HEINs II in igne vel sibatur, nunc cum gratiam an- nunciat, in oenojacet in humilitate tanta, omni omnium sublimitate major Iacet in

praesepi sed coelestes circa se legatos habet. qui nascenti genethliacum decantant inui jacentem in praesepi cantant, quem in gloria

sedentem antehac cecinerant. In tugurio concluditur ac continetur: sed aduentum ejus

Oriens jam vidit Deitatem pueri dissimulat paupertas quam in coelo stellae, miracula interris profitentur. Quicquid enim nunc sit supra hominem, non aliud quam Dium essecuincit, qui humiliatur. Natura cedit mutatur, consuetudo perit, terra sit miraculorum plena. quae, quod maxime admirandum, nondum natus inchoauit. Amplectitur Elisabetham mox futura mater virgo, in ejus utero Iohannes exilit sed nondum natus. Vinimi rum appareret, quantus esset nasciturus, quinatiuitatem suam anteuertit alienam autem irondum natus sic praeuenit. Nunc ad reliqua eamus. quandoquidem hunc diem sacrae

meditationi dedicamus , quicquid juxta Seruatorem nostium inuenitur , pia sedulaque

curiositate percurramus.Singula nunc intuerinos credamus, quae videri oculis tum poterant. Accurramus animo ad puerum, accurramus ad puerperam, omnesque quibus tanta res cst reuelata cogitemus. Seponamus

tempus quod in medio elapsum quicquid

463쪽

e videatur. Nam si ominium nos puerorum vel natalis vel infantia delectat, quanto magis hujus, qui xt nostra causa homo absolutus csset, primo sui id quod omnes primo sumus Sedet ad praesepe integerrima puelbi, magna pars miraculi ac sulti, quae nullius sibi conscia libidinis aut viti , calta

corpore ac mente ipsa re fatetur quod non capit matrem scilicci se esse. Viro despou sata , nuncium ab Angelo accepit, conju-:em nullius viri Dei vero matrem se futuram. Nunc intentis oculis, interque gaudium ac admirationem pariter stupentibus, coelo praeter expectationem se nupsisse videt. Videt, se parentem suum mater, dominum ancilla, regem, quodi Gabriele castitatis suae pronubo jam intellexerat, paupercula, ac infimae conditionis peperisse Antiquiorem Adamo Davide quanquam Rege illustriorem , ipse Salomone suo sapientionem, natum ex se videt. Eademi obstetrix mater est, nutrix ne qua puritatis sontem contrectarent, minus essent purae quam quae sic pepererat Saepe ante hoc ten1vus sinetis meditationibus intenta, in coelum suum, cui mox jungenda erat, toto animo conuersa, de puero, quem tot prophet. e stirpe Dauidica promiserant, attente cogi' s tauerat:

464쪽

DANIELI HEINs II tauerat neque dubium, quin d de virgine, cui hanc felicitatem rerum Dominu serua bat, cogitauerit. Neque enim scriptum nesciebat, Ecce virgo in utero habebit, liumque pariet. Saepe quae ab esilao vate, sui ge-iaeris autore, saepe quae ab aliis praedicta fuerant,peruolutabat, rbique se legebat. N ita omnia ac insolita, omnia prodigiis, omnia miraculis plenissima nunc videt. Voces homine majores audit. Videt lucem sine Sole, noctem suam omni die clariorem esse videt. Saepe testes gaudii, quod animus non capit, lachrymae prorumpunt, per sua una nullis sordibus contactum dulcis imber labitur. Saepe tenera virginitatis fidejulsor, vultum pudor notat, cum se matrem esse cogitat Saepe oculo pudico, qui nihil unquam viderat non castum Dei filium istium intuetur, d adhuc de virgine solicita, jam matris induit asscelus quos deinde rursus puritatis conscientia moratur. Jam nutrire cum incipit paulatini quem produxit: odigiosi, lacte, quod non coelesti gratia profli x illi de illum marito puerum uncrae, nunc per ia, nunc per Cra matris suae

pariter ac spol itur, nunc papillas, nulla nisi is a manu prest is , auidus contrectat, adleumque neci ar haurit .ad

instar nostrum pascitur, qui pascit nixei . Saepe

465쪽

Saepe e sint sursum , ininc trumque s mulo culum nunc alterum sustollit, benigno 1 isu matrem intueri se fatetur. Illa gaudet, se es sentit, jam risu quoque respondere audet, amorem quem in terris nul-jus sibi vindicat maritus, inter filium partitur quem agnoscit, virginitatem quam conseruat. Discedite a spectaculo tam casto impudicae omnes, Si quae impudicis stis proximae. omnes, inquam, vOS, quae vultum fingitis, grei

sum suspenditis , prurientibus oculis mentis lasciviam depraedicatis, quae ceruicem appa illas in virorum fraudem alibi detegitis, le toto corpore, isto gustu quasi optime sperare jubetis. Vos quae inter oscula attrectationes concalescitis: quae incesta mente, adhuc virgines conjugii licentiam praecipitis, iudendis cogitationibus virginitatem ipsa vestram mente delibatis. Cui ni in nisi Diabolo sic nubitis , qui ut vos seduxit primas , ita nunc assidue procatur ZHuic crinem scilicet d:sponitis, huic formam arte ac mendacio interpolatis , huic speculum consulitis hic per oculos lasciub illos ac procaces, alienae pudicitiae lenones pariterin vestrae, usque in animum irrepit. Ercce virginum castissima, qua nihil praeter Deum unquam cogitarat , quae in Deo, d cum Deo, per iropter D Cum sempe isti erat auisa sponsam suum parit. crpetuo jejuniis,

466쪽

DANI 2LI HEINs II ac laclarymis, saepe pia meditatione antea se

praeparauerat: pe Deum optimum ac maximum , in animo ac mente , priusquam in ter , concepcrat. Summa enim vis est mentis , cum in creatorem suum toto impetu cffunditur, de a corpore semota illi vitait, illum cogitat assidue ac videt, illi se transcribit, de diluuio amoris tota quas inundatur cum paulatim carnis desideria exstinguit, spiritum accendit, corpus, tanquam aliud a corpore, circumfert. In primis autem mentis oculum , illus rem illum omniumque perspicacem, quod amantes solent, nus

quam a Domino ac Seruatore omnium auertit. Ipse enim animus , quem immensa illa claritate sua .splendore spiritus accendit, Otus oculus, totus lumen, totus fit spiritus. licui ea quae ab igne accenduntur, tota ignis sunt, in ignem conuertuntur. Sic Elias olim, poliquam saepe ejunasset, prcca tus esset, curru i nco in coelum si sublatus. Sic lanei illima puella, igne Seruatoris sui inflammata, quem in terra continenter exspectarat prodigium inusitatnm' accipit

in utero Et quidni, quemadmodum de iis quae cum viro vivunt in connubiis est di-oum , duo sunt in carne na, etiam de iis quae perpetuo cum Christo vivunt, merito dicatur, tuo sunt in no spiritu Carnalis enim appetitus sequitur maritum continentia

467쪽

quae uum osculata nunquam fuit, cicatOrem suum osculatur quae in coeli tantum consuetudinem sustollere oculos solebat, coeli dominum ac terrae ex se natum videt. VOS autem caeterae, quae Asee ac pudice hactenus virginitatem tabuistis, quae ne cogi tando quidem imminutae stis, exultate, , quod mulieres selent, hanc puerperam accedite nihil lii immunduna , nihil est indignum vobis, nihil est non virginale . I tu hic castitate natus cst, non e libidine. R cedite, ample stimini infantem, de in gre- aio deponite in ulnis hunc librate, . sculamini: virginitatem illi vestram, si sapitis, onferte nihil praeter hanc in vobis amat sponsus vesterquii virgine est natus. Quid connubii foecunditatem copitatis astitatis fructus ipse Deus est. Venite, accedite, respicite puellam, in qua nec virginitatem partus , nec foecunditatem sustulit virginitas:

omnia autem etiam modestiam auxerunt. Tanto enim beneficio dignata, non ferocit, non ineptit, non se effert Mater Domini, ancillam ejus se fatetur quem mox erat paritura ideoque plena Deo quem conceperat, coelestes ac diuinas voces parturit in quibus nihil est sublimiushumilitate. Sedet juxta virginein Josephus, custos prius virgitiis, nunc etiam infantis qui felicitatis sua actam

468쪽

.6 6 DANIELI HEIN s II tam IIJ.IULII a ViX capax, totus adhuc stupet.

Videt virginem, quemadmodum intactam, ita sibi desponsatam peperiis, videt casem, nulla suppellectile aut opibus instructam, Regis toties promissi aulam ac coeli recepta- cultim nunc faetam. Quicquid solus praestare Deus, quicquid ample,si sola fide potest

hic impleri videt. Nos vero videamuS nunc illos, qui ad hoc miraculum accurrunt. Inter eos primi omnium simplicitatis proseis res, non scientiarum candidati erunt. Et pastores in ea regione erant excubantes in agris, excubiati nocte uper grege suo agentes. Ormiunt reges , dornarunt principes, dormiunt sipientes hujus saeculi.Interim nascitur Christus Plane sicut olim est venturus, cum non ex spei habitur cum ut subde nocte aduenturus est. Eligunt pastores Angeli, simplicissimum in primis genus hominum, nec ullius plane sapientiae consultum. Si quidem ut lanae Quae colorem nondum ullum imbiberunt, quemvis facile admittunt sic ut plurimum diuinam statim sapientiam arripiunt, qui nullam prius didicerunt. Compendium silutis fides est fidei obstaculum non raro sapientia est. Natum esse in terris Deum, ipsi coelo Aristoteles non crederet motorem enim suum coelo alligarat Plato sine dubio risisset qui quo plura Deo tribuebat, eo minus huc venturum esse , suspicari potetat Stoici

469쪽

ORATIONES.

nonnulli, Deum ignem, alii calorem , alii aliud atque aliud definiebant. Benedicta sit diuina sapientia, quae nostiam in mysterios lutis penitus exclusit Eligunturii, in quos nec scientia suspicio cadebat qui nec disputare poterant, nec poterant non credere qui

perpetuo in agro non in urbe, cum pecudibus ac regibus , non cum hominibus ac multo minus inter eruditos, vixerant. Quod profecto animal, selum ratione pollet, ita ad ianc solam normam omnia explorat. ut proximum ess aDeo, ita raro sapientiam illius, quia raro sentit quam prae ista nihil sepiat, expendit. Vide autem , quantum Vnico momento haec proficiat simplicitas quantum protinus mysterium addiscat. Natus vo buhodie Seruator est, q: i es Christas s, in urbe David. Primo natum est discunt: tum sibi. Quid igitur 3 Venerunt1 es inan- res, inueniunt Mariam cum Ilepho, infantem in praesepi positum. Statim simplicissimi mortalium a noscunt , Reetem Is aclis nihil majus quam pastorem esses nihil minus, quam quod Judaeorum primi ac doctis simi credebant, Regnum ejus de hoc mando esse. Inueniunt pastorem illum bonum, qui pro grege sit positurus erat animam. Pastorem omnium pastorem, cujus orbis via cum ouilecst pastorem illum qui abhoz- dis olim oues separabit. Veniunt ad ovem,

470쪽

AN Iz II s HrINs II sed immaculatam veniunt ad agnum , sed qui sublaturus cst peccata mundi. Veni unit

ad agnum, sed qui simul eo maximus de tribu Juda. Quem nunc illi in praesepi vident,

mox Johannes conspecturus est in throno. quem nec nunc relinquit, cum cst in praesepi. Ecce quantum in negotio diuino valet ignorantia Primi pecudum magistri paupertatem hanc diuinam si intelligunt. Primi vocem Angelorum audiunt, primi Euangelium accipiunt, primi inter homines annunciant tanto Caesare terrarum domino beatiores qui cum pace terra pariter .mari parta, Janum tertius clausisset, pacem inter

homines meum factam esse, nescit quod pastoribus , dum inter greges suos sedent, coelitus significatur qui cum Deum inter

pecudes inueniant acentem, ille Deum inter homines recenset, nec agnoscit tamen. Ite nunc innocentissimi mortales , qui nec

fallere unquam didicistis, hoc die falli non potestis, quia Deo nunciant creditis, ite,

ad comites reuersi , ' nouam mihi cannam temperate, qua non foedos improbosque mores, ut plerique solent, sed immensam Dii erga homines beneuolentiam canatis, qua accensus nasci voluit ex homine. Ite nunc, Cumaeum carmen, quod jam intervos est inchoatum, suauiter pertexite. Ecce rediit jam virgo, quam venturam est virgines canebant,