장음표시 사용
441쪽
squam seruit , magnum minuictum bo- num, longo usu exercitatione, consecutus erat. Cato, de quo saeo sed non nimis multa Stoici loquuntur , post amillam libertatem , voluntatis suae rex ac imperator, ita semper vixerat, ut in corpore isto ut indomo sua versiretur cujus partes si ruinam ducant aut deficiant paulatim , spectat dominus , non senti nihil enim qua diuisissent ac separata inter se comi nunicant. Cum jam autem vinci nemo recularet, adesset Caesar, solus instituti sui memor, disputationem Socratis, de qua jam diximus , in ' num sulpit quam cum diligenter excussisset, non prolixo commentario, quod pluri- mi fecerunt, sed exemplo eam ex opinione nobili uno illustrat Manus voluntatis administra, non jam corporis ancilla, libium ponit, gladium, qui juxta erat, accipit quem cum laesa antea Tanguine conspersa, neque satis firma, parum alte infixisset pectori, volente ita ac jubente animo eodem , ne qui mortem jam contempserat, doloris stimulos
horreret, tanquam penulam aut vestem, o pus totum lacerat illum autem qua volebat, non ut inquilinum, sed, ut dominum, dimi tit Democritum, quem inter sapientes sui
temporis vel principem fuisse Hippocrates testatur , cum jam aliquamdiu hanc vivendi assecutus est et rationem, ut a corporis in perio
442쪽
perio sejunctam ac emancipatam quasi animam haberet, oculum ciumque, quod in contemplando aliquantum impediri se videret, manu eruist e, ac sine ullo gemitu aut lu-
latvjuxta se deposuisse ferunt: sicut qui in
domo, senestrarum lumina aut tollunt cum necesse est, aut mutant. Quid metuere enim aut sentire, ex vobis Auditores quaero, animus hic potuit, qui in corpore non viveret, sed habitaret tantum qui contenaptu rerum omnium, longoque contemplandi usui consecutus erat, ut nec voluptatem nec dolorem amplius cum corpore communem jam haberet instrumenta autem animi, ossicia, ac motus, tanquam manu circumferret. His
aliud accedit, quod in promptu semper habet sapiens : Omnes partes corporis tinter se disiunctae sunt cita functiones suas esse cuique, quae ab aliis non possint impediri. Animo autem suas, non ab illis tantum, sed a toto corpore diuersas est . quae, dum suo, toportet, munere funguntur, longe infra ditionem ejus ac imperium, necesse, ut
dolor vel grauissimus consistat Pedem tolle
aut omenae num cum eo visus tollitur aut impeditur manus praecidantur num in ceu sum laedi sentis, aut tardari Num, si audiendi instrumenta corrumpantur, etiam sermo nisvsus perit aut adimitur Num si ii-mul relior ipse ac imperator ad in i s Onagit ξ
443쪽
agit Num illius functiones pariter tolluntur Num ex aliis dependet Num ab aliis
mouetur Ille vero voluntatem ac opinio nem liberam, intactam, atque inuictam, inter compedes ac vincula, lictores ac carnifices, tyrannos Lartifices crudelitatis, ad cxtremum usque halitum conseruat Rota, candens ferrum, laminae, fidiculae equulcus, cum tunica molesta, quaecunque ad saeuitiam excogitantur, in carnificis potestate
manu sunt. um quod voluntati aut opi nionis instrumentum habet Ferrum, harlybem, saxa, ignem in ianc pellem, in hunc sollem, corticem, hanc vestem, qua inuoluor, posse plurimum non nego. Num aduersus animum haec valent Num is laceratur, frangitur, aut scindi potest Num ardere, num absumi igne potest 3 si non potest, ne infecti quidem, nisi velit, aut moueri potest. Mucius quem nostis , literarum'abdem imperitus, sed ingenti atque inuicto vir
animo, cum fortunam suam, ut Romanus,
a qua pessime desertus fuerat, absoluere non vellet, manum igni imponit ut constaret, quod coepisset quanto animo efffisset, tum ne quisquam dubitaret quin hoc vellet, serro positam in soculo transfigit. Manus ardet, pellis corrugatur, adeps feruet , vena contrahuntur, sanguis fluit. v id hic viri
animus consistit idem autor operis 'p'
444쪽
1, DANIELI HEINs II probator Quam tu hujus rei causam dices
Voluntatem puto. Vult ardere manum com
moueri non vult. utrumque in potestate illius esse pariteri ratio jactum probat. Anaxarchus, longe major, ut qui sapientiae consultus esset, cum in crudelinimi tyranni incidisset manus, de quo alias liberrime locutus erat, nudo corpore in saxum excavatum conjicitur. Adstant undique crudelitatis administit, qui injectum ferreis pistillis
tundunt Caro laceratur, ossa conteruntur,
corpus uniuersum frangitur. Quid hic animus Quia munimentum corporis non habet, proprium , constantiam ac rectam de dolore opinionem, protinus assumit. QiSibus cinctas undique, inuolutus, caput lacerum accomminutum, oculos cruore plenos, in ipsa mortejam natantes, toruo admodum diroque vultu tollit, ac conuersus in tyrannum, Anaxarchi, inquit, sollem tundis. Animi hic vocem, vocem Anaxarchi audis quia corpore jamdudum cum diuortium fecis set in quo adhuc tenebatur , unde , inquit, quantum voles , Anaxarchum nunquam tanges nam opinionem ejus non mutabis.NihilAnaxarchus unquam bonum esse credidit, quod animi non si t nihil ma- Ium, quod ad animum non pertineret Fac, si potes, ut dolorem malum esse existimet vigemitu, ut lamentatione, ut voce flebili, hoc
445쪽
fiteatur quod si potes, jam vicisti. Atqui, dscelestes omnium ignare, non pistillis frangitur opinio, sed ratione. Qiu, si recta ei ac Vera, quod tu semper ignorasti, immobilis quoque ac inuicta, omni adamante, nedum omni aere durior ac ferro est. Ego ut dolorem ferre nondum pomina , cum id pertinacia scelestis, consuetudo pueris, mos foe- ininis, alia quotidie aliis persuadeant cum hoc ipsa rerum experientia uincat Id quod omnes possunt, solus sapiens non poterit Quod in illis aut lubido, aut spes lucri, aut honoris ardor potest, id in nobis sola ratio non poterita Ego autem id existimaui
nunquam, neque vim opinione vel tam fatua vel tam peruersa nunc expirem, Dii siritis unquam. Haec filiis majora, Antaxarcho tum veniis in mentem , non est dubitandum. Nam quemadmodum athletae, cum in nobili certamine vertantur,a sub ictibus stant, animosa plagis sumunt ita verus sipiens ac diu exercitatus, a tormentis robur a dolore tolerantiam ac sortitudinem desumit. Sicut
autem nihil unquam patitur inuitus non enim se athletanae ita atque in vitam istaria, certa lege, tanquam in gymnasium, venisse ignorat ita quaedam nouit est quae vitare
mallet maximum dolorem4 extremo p
ta cruciatui nihil autem, a quo cogi aut in
446쪽
1 DANIELI HEINs II quod fures, quod latrones, aut, quod nostro tempore non raro euenire selet, Regum parricida possunt quibus prius animam extorcueas quam gemitum Spartanorum pueros,
si lubet, vide, qui discerpi virgis ac dilacerari
corpus, sine ullo vel leuissima o doloris motu, constantissime ac fortissime ferebant, Arrias, Porcias, Leaenas sceminas, si lubet, vide, ut Indorum conjuges omittam, quae in rogum maritalem tantus illis animus seruntur; quicquid ratio debebat, pudor saltem impe-
'trabit .Ratione autem nemo praeter sapientem
utitur. Quae si recha,superari a dolore, nisi ipsa fallit ratio, non debet si immota est aclrma, nisi eadem nos decipit, non potest. Jam vero, si, quod Socrates dicebat, idem velle debet sapiens quod Deus, etiam in dolore, etiam in morte neque vinci a dolore potest,
qui non male secum a i arbitratur nihil enim laustra agit Deus, ninil male neque miseresse potest, qui inultus nihil subit. Mortem autem quomodo timebit, Dii boni, qui
diuinam senis nostri, tam in vita nece si iam quam veram cogitabit vocem, Nim a s
Iris a SED OPINIO DE REBUS PERTURBATIONEM ADFERT Non mors
ergo metuenda, quam tantopere timetis, scd
quod sic de ea judicatis. Si natura enim sormidabilis mors esset, omnibus hoc videretur sicut ignem omnes judicant calere, glaciem
447쪽
ORATIONE s.ciem frigere, gladium secare. At nec socrati videtur talis, nec Catoni, alii ue magnis ac praeclaris virisci qui in alia opinione sempersunt versati: hanc veram esse docuerunt Quid quod alii natura mortem non forn)Idant, sicut Celti alii habitu hoc consequuntur, sicut veterani alii ab institutione ac consuetudine, ut Spartan olim summi diuinique vir, apud quos contemptu mortis, moribus receptus, in naturam sic mutarat, ut pro moenibus hoc uterentur. Audivistis masculam vere animosam Stoicorum disciplinam, caeterarum dominam ac principem audivistic, quid seueri illii e porticu docuerint ma istri qui dum animos humanos pessimis opinionibus imbutos , inter spem aemetum, inter voluptates ac dolores, caeterasque perturbationes agitatos misere ac fluctuantes, ad priorem vitam , in qua positi a Deo secreati suerant, attollunt, vere inio tum suum iterum reducunt quin, si verum
loqui licet quod pro veritate quid ni liceatὶὶ
grauissima oppressos seruitute, neque aliud quam seruos ineptissimarum, quas cum lacte hausimus, opinionum, dum hic vivimus, ad
pileum ac animi tranquillitatem vocant hominem in animo, humanum autem bonum nusquam nisi in hoc ponunt quo ut quis que maxime excellit, ita ad parentem suum, Deum immortalem, maxime accedit. Haec si te ste
448쪽
quam nisi quod optandum nec vitare aut declinare volet, nisi quod vitandum est ac fugiendum Animi habenas voluntatem esse sciet quas dum sibi seruat, liberum , beatum, ac felicem se futurum si in potastaten alteri committit, libertate hoc ipso excidisse. Supra istam, solum Deum immortalem stare, cui beneficium hoc debet cui suam penitus permittit cujus tum benignitate tura exemplo, ita format eam dirigitque, ut nec quicquam expetat non suum , neque vitet
quicquam, quod in potestate sit cujusquam. ago diuina senis cm rba referenda sunt Primum es in pietate scit . optime de
Deo opinari, ut quisit, ut qui cuncta recte moderetur ac use tum re ipsum in hoc ordinis esse consitatum, ut in omnibus quae sunt, cedere parere, ac lonte sequi illum debem cum
ab optimo judicio ac ratione omniaproueniant. Ita quippe nec de eo conquereris unquam, ne
que ut neglectus eum accusabu quod fieri non potes, nisi ea qua in potesate nostra non sunt, omittas in tu autem solis qua in ea sunt, bonum imum pona, Vides paucis , quicquid hactenus a nobis dictum est. Hinc immensa illa, qua verbis exprimi non potest,anima tranquillitas ac gaudium. Sicut enim currum qui conscendit semel, sequitur aurigam;
nauem qui ingressus semel st, gubernat
449쪽
hoc orbe si iens se 27 rem ita Deum in hoc orbe Lia eris sequetur. Nam&prouidum ac gnarunt artis suae , parentem suum esse sciet.Interim calamitates undique invadant , dolor ac Fortuna vires jungant pariter ac animum oppugnent, terra coelo misceatus coelum sibi, aut in caput sipientis cadat ille firmus animo ac inconcussus, voluntatis suae conscius ac potens Deo autem fretus, vitam, quam in maxima tran- quillitate semper egit, Deo suo vel donabit, ubi jusserit, vel reddet. Ita semper iacit Epiactetus ita est locutus.
solent familiares Epicuri, Auditores, qm in voluptate corporis supremum hominis ponebant bonum, diuinam autem illam, qua in redemptorem suum mens defixa , in hac vita voluptatem percipi suturae, ne gustarant quidem miseri , vicesimum cujusque mensis diem , praeceptori suo consecrare; quod hoc ipso natus videretur Eundem hunc in annulis, in poculis, ac pactam exprimebant in tricliniis ne ab oculis corum procul nquam Versaretur, cujus meminisse assidue volebant. Haec profanii effoeminati, o luptatis suae, ut existimant, autori. Vnum
450쪽
is DAN Iair HEINs II Ecclesia aut alterum Seruatori suo dedicaudiem, quo natiuitatem ejus celebrare solet, memoriam aeternam ineffabilis mysterii conseruat Eum cum hoc die propter vim. amoris incredibilem, in carne sua homines acceperint, quo aduentu qui perierant sunt restituti, quia Deo secerant diuortium, ad Deum reuocantur , legis rigor ac auctoritas diluitur , misericordia ac gratia per uniuersum genus hominum diminditur , ipse Dei filius ad hominem descendit, ut cum homine conjunctus, Deum pariter cum homine conjungat, ipse Dei Spiritus in hominem descendit, ut exhibeat in utero qui fuit ante saecula tamen frigide alii, alii ne celebrare quidem blent. Alii prosunditatem rei tantae potius sollicite scrutantur quam humiliter agnoscunt, ad rationem exigunt humanam , quod a ratione nostra est diu rsum. Nos qui rei magnitudinem stupore pio prosequendam potius quam anxia subtilitate indagandam putamus, ab humilitate Seruatoris prima hic incipiamus, ut peream ad sublimitatem ejus sic proficiamus. Videamus incunabula, conceptionem jus ac natiuitatem videamus, infantem amplectamur, animo ac cogitatione tempus illud nobis proponamus , quo ad hominem non tantum ,