장음표시 사용
51쪽
Simul autem vincere ac parare quibus vincas in Republica praesertim, dissicillimum. in qua, cum omnia vim priuata disponantur domo, sima ut de aerario victoriaque cogitandum cst. Pietatem ac Religionem, non ad dominatio nis sum ex arte, ut nonnulli, sed ex animo colebat. Quam tueri majus cst quam profiteri non ut quenquam aliud entuae cogas, sed ut ad praescriptum suum, non alterius, colatur Deus. In quam libertatem qui jus simait, etiam si caetera concedit, uniuersam tollit, siue
quia id quod primum est in libertate tollit, si ire quia tota pesseruitus sub laoc praetextu
latet inuod tot annos Belgae jam experti sumus. dam tributa, vectigalia, atque alia, Vtcunque tolerantur nemo jus in pietatem animosque impune sumit nisi qui praescripsit Ac plerunq; de succestu ac victoria non dubitat quiDeo causam approbari credit. neque quisquam pugnat fortuas aut vincit sepius Vt hoc ipso quidam callidissime tantur quia suam cuique optimam videri, affect u non judi- io de ea judicari, maxime ii credunt quibusi ulla nisi simulata placet. Ad virtutes istas,
maxima natura beneficia ac dotes accedebant. Memoria tam rara inter caetera ac Va- sa, ut quaecunq; ab actuariis concepta essent,
per se meminisset, amissas, quas legisl et Via quam aulae tabulas chartasque a se peti posse, nihil minus quam jactator, aliquoties
52쪽
3 DANIELI HEIN s II pronuntiarit. Accedebat rerum prope omnium scientia, ac solidum de intulis udi cium quo de mentes singulorum cingenia prudenter callideque pertentabat Memini legatos quosdam, eriam quos magni pridem
approbalant Repes, duceS, nautas, medic OS, politicos, cum metu ad ossicia ac salutationes accessisse Adeo nil temere a quoquam cir jus reddi ratio non possct , admittebat; te rerum omnium vorago ac abyssus Vt corum quoque gnarus videretur quae non
audiuisset, ε timeret quisque ne jam sciret de quo respondendum ibi esset. Nemo enim plura sciuit quae non didicisset nemo plura su perdidicerat de quibus re-ecte judicarct nemo tanto cum judicio quae perdidicerat in sum publicum coniicitii. Inter quae Malliesin merito reponas ut subtile studium , sic vastum cujus singulas sic perlustrauit partes, tegisse hoc unum peritissimi vel side sua deierarent. cum multa primus obseruarit, neque pauca prope amisi ex antiquitate reuocauerit. Nam, umerorum a Geometriae adyta , totamque Graphicen excusierat atque Opticen. Vt Potentiarum Ponderumque Isorropicas omittam rationes. In quibus magnum imitatus Archimedem , plurima ad belli usum ac commoditatem patriae reduxit. In Cosmographia eos secerat progressus, Ut
53쪽
ceographiam cum H 'rographia totam pcr
calleret in Astronomia, non quae popularia sunt modo, sed Mea quae heroica exercent menteS, penitus teneret. Hinc opificum ac sedentariorum stupor quorum a te cum noli
didicistet, singulos, si quid delinquerent, ex
arte castigabat responsantes, circino aut Ia tionibus vincebat. Vt plerique qui candidio res essent, instrui se faterentur caeteri, utcunque nollent, Veritatis vi caepugnarzntur. Exercitiis, aucupiis, venationibus, ac caeteris genus, sic addictus fuit, ut non raro in te Lipsas ad Rempublicam rediret plerunque aliud aut ageret aut coSizaret, nonnunquam dictaret aliquid, e criberet. Vt non ad modum teneri iis aut astringi posse videertur. non quod Principe indignas, sed quod ocioli esse judicaret neque studia, sed voluptates. Nullum enim rerum praesidi cum feris, sed cum hostibus imperii, certamen esse ac bellum voluit natura. os in fugam dare ac sequi, magis pro imperio existimabat. Et huc totam flectere venationem videbatur. Itaque hostem, vel latentem, callide vestigiis persequebatur, vel indagine inclusum, tanquam mcubilibus cingebat, vel in fugam concitato,
terra veteranum, mari nautam, ut Laconem
aut Molosum immittebat.Ita cum Teria ac sua tantum aneret, ne voluptates quidem ab utilitate Reipubi ac usu separabat. In qua O- git.ὶ
54쪽
pitationes omnes, omnem animum defixum semper atq; astrietum pertinaciter habebat. agem si quando relaxaret, machinam recentem aut tormentum grande explorabat. Saepe equorum greges, quos ex omni orbe ad
se missos, non in usum belli modo, sed de admissarios in spem propaginis alebat, maxima cum cura ac diebus prope singulis lustrabat. Et eximium quo uteretur semper habuit. Quorum unus nam minuta quoque vetereSin laudibus heroum maxima cum audito- Ium voluptate sectabantur cum in pompani nebri lugentis habitu conspeci us, in talibus amissi desiderio nonnulli argutantur,
haesitare interdum ac prae caeteris Cerere,ideretur,lachrymas domestico excussit.In delectu quoq; canum modicus, qualem ante dixi, num quem a fide non a forma aestimabat, exquisite semper colitit quicum expugnata urbe ad victorem tanquam dedititius fugisset, domino, cum indignationes quis accessistet, ad extremum haruit cujus, etiam post obitum, benignitate, quod tantopere in antiquis Graecis Romanisque Chaeronensis
sapiens commendat, sustentatur. Interdum claua Callica aut nostra, modice exerceri. Interdum, quamuis raro, curru suo Sceverinae vehi quem antennis, gubernaculis ac velis, scaptarat, ut, cum vellet, etiam in terra nauigaret Scenae quoque interdum temporis
55쪽
non nihil dabat sedit animo plei unque absensvi intentus in editationibus ederet. Nani amoenitate hortorum atque aedificandi cura, sero admodum teneri coepit Equitem cum pedite uniuerso, fusili formatos opere, pro scaccialiabebat. Quos tartare,&pro loco aut aggressione hostium disponere ac mutare, pueros , quo vulgo honoratos vocant, remittendo animo docebat ut ex tempore consulti, primos saepe equitum praefeci os ac tribunos in ruborem dederint. Ex quibus, castra ac metandi rationem, cum tentorio, principiis, iisque, ac tota aciei forma, accurate es Ormataram ac descriptam vidimus. De caeteris vix cogitare videbatur ut ne quidem musica impense duceretur. Nam Achilli, quem ut accuratam belli normam victor orbis Macedo colebat, citharam qua belli taedia dispungeret in manum Octarum princeps dedit. Noster, praeter illam qua pro patria silute auditur , nullam in deliciis habebat Tympanorum ac tubarum horror, fatale tormentorum carmen, bellatorem vindicabant. In Lensa epulisque, semper sobrius suique similis; cibum ad necessiitatem, aut pro exercitio quo famem aliquando inuitabat, modicum lumebat Vinum, quo plerique valetudinem corrumpunt ejus tantum causa, ac vix,admittebat. Quod a medicis nonnun
quam qgre persuaderi sibi passus est.multum.
56쪽
ab eorum consuetudine alienus, qui immensis poculorum certaminibus, 'uasi bello,nilii praeter vinum pro salute patriae effundunt. Somni, ut in castiis, ita domi, semper parcus: quem plerunque, hicRespublica ejus
que cura ibi, cum nonnunquam sub tentorio, nonnunquam humi sub dio recubaret, stationum atque excubiarum monitus aut
hostis abrumpebat. Domum, in exemplum aliorum, quod in hac Republica conducit, sic disposuit, ut, quod nonnulli Principes secure negligunt, in aere nunquam alieno esset suo
autem ita uteretur, vj citra vires patrimoniti fortuna magnitudinem impensae es sent Partim, ne in libera Republica judiciis
exponeretur quem ut vita normam omnes
sequebantur: partim, ne obstrictus cuiquam csset cui omnes debebamus Q irae sequuntur autem, quibus verbis, Auditores, exprimam aut commode describam nam vox, sermo, iratio, dicenti pene clabitur ac fugit. Cum defensioni Bredae aliquamdiu intentis. simus fuisset, ut, dum Patra consultum vel let, sui, quo haec ipsa nitebatur, rationem non haberet, lentum ac dissicilem contraxit mo bum. Cujus causa viderepetenda domo cogitaret, vix a Patribus adduci potuit. Quo sic tandem rediit, aut potius, delatus est, ut funeri simillimus aut umbrae videretur. Vt in ultu ejus, Patria exequias ac itimam ne-
57쪽
dici denuntiarent. Cujus haud ignarus ipse,
Patres Patriae, tam fratre illustra Timo adsevocavit. Quorum,illis quidem, curam Rei publicae acinus, huic, suum ac Parentis maximi exemplum commendauit. Apud quos, consueta mentis generositate, studium, non
beneficia, in Patriam testatus est . Majus est quod addam. Cum supremum imminere sibi tempus didicisset, ut, quod superesset, totum
Deo daret, mentem caeteris subduxit. Quae quo magis vitae anteacta recordatione se derruttit, eo altius ascendit co enim propius ad fundum ac medullam gratiae accedit in quo quasi centro conquiescit. Quod postremum tempus , primum vita ejus ac praecipuum suille judico. Quo terrena omni cogitatione, omnibus humanis exsolutus curis, non de v-no alteroque loco, sed de orbe triumphauit. quem non vincit uniuersum nisi qui contemnit. Huic uni studio intentus , e Theologis,
Antonium V ah eum, quem hoc anno Academici Senatus Praesidem renuntiarat , virum, cujus eruditionem, pietatem, fidem, Patria sibique aduerso tempore perspexerat,
cum Iohanne Bogermanno reuerendo viro,
qui hortis ordinem descripsit, aliisque, ρpius ad se vocavit quorum pia monita, sola'
58쪽
DANI ILI HEIN s II latia ac preces, inoia tam auribus quam animo prosequebatur. Quos, cum nihil praeter Deum, praeter Seruatorem suum, praeter pinnitentiam ac vita sordes, sed ex animo ac si ne fuco, loqueretur, aliquoties cum lachrymis a se dimissit. Nam ne leuiora dicam, plura enim concurrebant callo vitiatum jecur. vita commeatus ac commercia, paulatim,
tanquam in obsessa ciuitate, supprimebat.Vnde primo, alimonii egestas, mox debilitas, postremo mors inuasi nec staria deditio, secuta, st. Etjam poplites,jam nerui an vox ipsa, ipsi quoque oculi defecerant, neq; quicquam prae ter halitum exiguum de libertatis nostra vindice restabat quem clementiae diuinae totumjam transcriptera ac consecrarat. Heu lux Patriae ac Pater heu exemplum omnis aeui, nostri admiratio ac stupor heu bellator, victor, triumphator spe tuorum, terror hostium ac tremor heu inuictum Rheni nostri tonitru ac Martia tempestas in quem Reges Principesque , oculos ac cogitationes, tanquam scopum, collimabant, ad quem fosnobilitatis, ad quem voluntarius eX Orbet to miles, Gallus Teuto, Italus, litannus, Scotus, caeteraeque gentes, agminatim concursabant, quem vidiis pars felicitatis ac victoria momentum habebatur, sub quo artem militarem, armorum rationem nisi qui hausisset, totam ignorare credebat Heu
59쪽
Belgarum Hercules ac Telaino, modo quem gloria ad coelum Attilit, Suem aspectabant, cuju3 ob os non tille ait Graii sed Europa, Europa,mquam, uniuersa, ora obitertebat sua; eam nobis objici calamitatem Vt, iam aras, focos, liberos, ac vitam, piam quoque quM hac vita cariorjucundiorque est, libertatem, ni debeamus , num omnes vidui corbi deseramus ' Et jam ipse a te desertu eras. Nam quo jam nobiscum vel confugere vel
prouocare Ad inuictos milites ac legioneStuas Nemo mortem expugnauit. Ad heroi cas virtutes Lautoritatem tuam Ego ix inquit veritas, Di i tu. Fili excelsi omnes voS.
Tamen moriemini, mi homines Vt unita a Principibus cadetis Ad victorias tot illas, quas terrarum orbis celebrat, extollit, admiratur: quas, quamdiu in terris nomen libertati erit,
Omne aeuum, omnis admirabitur posteritas nihil praeter nomen , quod hic relinquendum erat, ex his omnibus restabat. Ad tot machinas, quas primus sollertissime pro Patria excogitaras nullum hic habebant 'sum. Dua tantum jam supererant, ut necessariae, sic minime fallaces, quas in ipso vita exitu adhibuisti. Nam, cum caetera deessent, Poeniten'tia ac Fide, non vi ante, urbem aliquam sed corium perrupisti. Hanc victoriam post e
60쪽
DANIELI HEINs IImam, hunc triumphum Imperator noster gessit post quem, victor omnium ac sui, vitae immortalis Capitolium ascendit. Ita, una ca-demque hora, Auditores, columen prudentia ac caput suum Patres, Martem milites, vitam spem salutem ciues, fulcrum ac tibicinem imperii ac gloriae Batauia patronum ac tutorem Academia, amisit qui vigesimo
tertio Aprilis o miseriami cum Sole nobis
occidit. Annos quinquaginta sere, octo vixit quadraginta ex autoritate Patrum, rebus praesuit: duodecim induciarum specie militiae exempti sunt Victoriis rebusque gestis vitae spatium excessit quod velocitate animi ac non cessando ultra sarculum produxit. PraeterVniuersum vitae tempus , quod faluti Patrice indulsit, Patrem patruosque tres, Adolphum, Ludovicum ac Henricum, libertati Belgicae impendit Testimonia virtutis nemo plura tulit, nemoRegum Principumque animos in admirationem sui sic pertraxit. Ab Henrico quidem Magno at quo Regel primum tempestatis suae ducem, saepe nuncupatum constat Pro Iacobo autem Serenissimo Britanniarum Rege, cui sapientia ac pacis artes debent, tum judicium quod extat, tum collata dignitas testatur. Nam Gusta ius ejus nominis Secundus, absens quoque praesentisanaum hoc tempore eruditionis numen patietur