Augustini Pallauicini ... Explanatio paraphrastica in duos Aristotelis libros De generatione, et corruptione

발행: 1614년

분량: 217페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

151쪽

. Et extremaqmdem,& si cera ignis, aerra, s media autem,&mixtam gis aqua,&aerias Et utraq; utrisque eotraria; et Igni enim cotraria aquaμeri autem terra, haec enii ex contrariis passionibus consutura sunt. Sed tamen fiinpliciter quatintuor existemiavni ,Π--

YTerra enim sicci magi r, qua

ιMgidi, aqua autem frigidi 'magis,quam Lumidi, aer au

tem , dc aqua in eo, qui deorsum, recdet ' Atque exircina qui dena eIementa ut ignis, terra sinccra naagis, ac pura sunt, media vcio, ut aer ω

qua minus pura , ideoq; mixta potius, quam simplicia sunt, proprijs, ac natu ratibus haud penitus affecta qualitatibus. Vtraq; autem elementa trisque opponi videtur. 7 Igni enim opponitur aqua, aeri terra, propterea quod oppositis haec sint qualitatibus praedita elementa. Quamobrem mirum non erit, si aer in medio extremorum,atq; oppositorum elementorum existens aquae frigiditate, igni' siccitate assiciatur, & ab eo statu deficiat, in quo ipsum constitutum superius considerauimus. Obijcies tertio, si qualitatemel eme torum formae, ac principia sunt, qu modo cuilibet elemento duas tribuimus qualitates Paut quomodo pluribus eandem clementis concessimus qualitatem Θ etenim ignem, aerem calidum, terram,& aquam frigidam esse diximuSω Respondeo , cum Iementa qua tuor sint in unoquoq; elemento magis pra 'cipuam nam,magisq; illius naturς affinem, atque intimio rena esse qualitatem, quam alteram, si in ordine ad mitistionem ficienda cosiderentur. Terra

namque sicci magis, quam rigidi est,

152쪽

difficultatem recipiendi ob alio termi nos maxime obtinens,aqua frigidi magis quam humidi,insignem refrigerendi vim habens, aer magis humidi qua calidi, summam recipiendi ab alio terminos facilitatem nactus, ignis autem calidi magis, quam sicci, vi calefaciendi,attenuandiq; maxime praeditus... His denumero clementorum de . terminatis,quoniam in superioribusti:

bris definitum est corpora simplicia, elementa ex se inuicem gigni, ac muta ri apta esse, quemadmodum,in ipsa experieti docet, neque enim altera tio esset, quae ad tangibiles qualitates pertinet, itaque dissipat eas, ut destrui substantiam proprijs denudatam fit, mis , ac interire necesse sit 3 id

omnino inquirendum videtur quomodo inuicem transmutentur elemen-

ra in utrum quod uis gigni ex quo uis possit an vero id quidem alijs compe

tat, aliis autem non Et sane transmutari omnia vicissim clementa posse manifestum est smam omnis generatio ex contrariis in contraria fit, at elementa omnia inter se contrarietatem habrari, cum eorum constitutivae differentia contraria sint, omnia igitur elementa ex se inuicem gigni, ac mutari apta sunt Minor patet, si quaedam enim elementa contrarias ambas

tem humidi magis,quam ea. Iidi ignis autem calida ι -

x Qtioniam autem determinatum est prius quod sinplicibus corporibus et ex se in is uicem generatio, si nivi aure, di secundum sensum videnis

turgeneratas

non eniti esset alteratio secundum enim ipsius tactus passiones alteratio est,

3 dicendum est quis modus

ad inuicem transmutaticiniti utrum omne ex omni ve

nerari possibile sit, an haec quidem possibile,haec autem impossibile. Quod igitur omnia nati

sint ad inuicem transmutari manifestum est. 1 Generatio enim in contraria, ex contrari Relementa autem omnia habent conis trarietatem ad inuice iri,quia differetriae sunt contrariae .sHis enim ambae contrariae, ut igni,&aquae , illud entiri siccum,4 calidum, hoc autefiigiduin. ωhuiuidum.

153쪽

m illi autem altera solum veaeri se aquae .u id enim e lidui ac humidum, hoe au-mnolidivi ,3civin uin, a Qua opter universaliter quide manifestum est, quod omne ex omni generari aptu, iam 'auimnseeudum unum duodque non dissicile est vi ere quomodo qu idem om nia ex omnibus erunt.

x Differt autem ipso citiue, &tardius, di facilius, dissici- , Quaeeum v c nim habent eo gnationem invicem, velox nim transivitatio est, quaecumque autem non habent, tarda

4 quia aedius est unuma qua

obtinent qualitates , quemadmo stat ignis,&aqua, propterea quod sicciis.& calidus ignis humida vero, friguda existat aqua; quaedam autem auteram dumtaxat contrariam qualitatem habent, ut aer, aqua, etenis

aer calidus δε humidus est, aqua vero frigida, humida,idemque,4 in alii Elementis accidit. 3 Quapropter ω nifestum in uniuersum est,quod mmentum ex quovis gigni, ac seri poΩse 'Iam quo pacto ex omnibus omnia fiant singillatim percipere haud tua quam dissicile erit.

Aduertendum autem est, cum munico elemento unius generatio fit, quandoq; facilem 4 celerem gener tionem,quandoque vero difficilem, ac tardam accidere. Quaecumque igitur elementa symbola sunt; eandemque

specie qualitatem habent, celerius, ac sicilius ad inuicem transmutantur , si quaecumque vero dyssim limustum. ambasque specie distinctas qualitates obtinent, dissiciliorem , ae tardio myx uionem patiuntur. Manifestara , tib esti, nam ficilius est superare φnum,quam duo,at cum symbola transmutantur elementa , unica dumtaxat qualitas expugnanda est , duae autem superandaequalitates sunt, cum in dyL

simbolis transmutatio clementis sit, erigo

154쪽

go facilior, ac celerior mutatIo est, quae inter elementa symbola, quam quae inter dyssimbola contingit. Haec ratio eo innititur fundamento quod maior inter elementa symbola ob unius similitudinem qualitatis proportio, sympathia est, quam inter dyssimbola, quae ambas dissimiles qualitates obtinent. Sic enim ob sympathiam minus elementa symbola resistunt, minusque pugnant, Eacilius proinde, ac celerius transmutantur dyssimbola vero ob an typathiam resistunt magis, magisq; pugnant, dissiciliorem, tardioremque mutationem reddunt. Haec in ipsis elementis patent. 3 Nam ex igne quidem fit aer altera dumtaxat qualitate mutata, ignis enim calidus, Iccus, aer aute calidus,&humidus est. si Quare si in igne existens siccum ab aeris humido corrumpatur,calido iuncto humido fiet aer. Rursus ex aere gignetur aqua ,si ab aque frigido aeris destruetur calidum, aer cirini calidus,&humidus est,aqua vero frigida,& humida. Quare transmutat dumtaxat calido existet aqua. 9 Eodem modo ex aqua fit terra atq; eX terra ignis, haec enim ambo elementa in eadem conueniunt qualitate, cum frigida, tumida sit aqua , terra autem frigida, sicca. φ Quare expugnatoa quae humido interibit aqua, atques Vt ex igne quidem erit aes

altero trasmutat illud enim erat calidum, siccum,hoc autem ealidum humidin Quapropter si vineatur si eum ab humido erit aer. Rursus autem ex aere aquierit vilicatur caIidum a frigido, illud enim erat calidu, S: humidulo, hoc autem istis gidum, humidum. Quapropter transmutatqealido erit aquas Eodem quoq; modo examqua,tcrra, ex terra ignis,habent enim ambo ad ani bo eo nationem,aqua enim huinium, fra idum, terra aut frigidum, siccumas inlapropter victo humido

terra eriti

155쪽

irat irius quonia ignis qui dein iecus, calidus, terra autem frigi'a,S sic ,si eo mini' iurfrigidum ignis erit

inpropter manis stu est, quod circulsis erit gener tio in simplicibus eorporib. 8 sacillinitis hic modus trana rutationis,quia cognatio eis xistit in iis, quae consequenter.

contingit quidein genorari, difficilius autem quo sutic in transimitatis

Necesse enim est, se ex aqua ignis eorruptum csse, ciris dum,8 humidum. Et rursus si ex terra aer,corruptrum esse, frigiduindi

secum.

- Similiter autem si ex igneacaere . qua, terra necesse est ambotrans ranari.

Haec igituriardior gratera tio est.

quid Verit,non au: in se invicem transius.

atque terra fiet. Item quia ca Iidus,desiccus ignis est , frigida vero sicca terra ipsius corrupto frigido, ex tem existet ignis Sunobremmani sun est, mini ex quouis elemento M.: gnatur quodvis,circularem in. sim ucium generationem corporum . hu miransmutationis modum facillimu contingere ob sympathiam in conuenien tiam,qua in circulum di*osta clemen ta sese mutuo respiciunt At clementa , quae omnes opposi tamqualitates obtinent , dissiciliorem, tardioremque mutationem subeunt, ut cum ex igne fit aqua , ex aere terra, Scrursus cx aqua in terra ignem, la

regigni accidit. Tum enim plures sint expugnandae riualitates quae naviorem efferunt, e re miti si iurieontrarietatem, qua pugnantia vicissimo Muntiu et ementa . Sic igitiis si ex aqtia fiat ignis, frigidum,&hisemidum coriumpi necesse est 3 itemque si ex terra gignatur aer, frigidum in siccum destrui oportet. in dem modo si ex igne,& aere aqua,& terra fiant, ambas quoque dissipari qualitates accidi Quare dissicilior, acta dior efficitur mutatio. Verum cum dyssimbola inter se e lementa pugnant, atque altera in an

bobus interit qualitas, ficilis quidem trantinu-

156쪽

minsinutatio accidit , sed nullum in ea ex pugnantibus elamentis in aliud tran sit. Quare tertium quod iam elemen- tuirinignitur, is ignis quidem,&aquae mutuo congressu, terra, aut aer, aeris vero , ac terrae certamine Mis, aut aqua resultat 3 Cum muniaqua frigidum, .siccum ignis inte, reunt, ex humido iutuae, de ignis reli- calido necessario prodit aer, qui

suapte natui calidus, huiri iuuielti Cum vero ignis calidum is aquae destruitur ii nudum, remanente sicco ignis, aquae frigido oritur terra, quae frigida, di sicca est. 1 Eodem modo ex aere,in terra , ignis de aqua fiunt. si Cum enim aeris calidum, terrs fue

rit corminum siccum gignitur, aqua, propterea quod aeris humidum , ae

in f thoum: oritur ignis quandoquid iam ivilissim' ac terrae Acci ait mant, Prae propriae ignis conmessis

iraturae.

Atque haec gnis generatio prater quam quod eam etiamur Umncs, vel ipsa experientia in ijs, qua 'couibumniatur, lignas patet. EtLnim flammas quae ex eorum combustione cmergit, maxime ignis est, haec autem accerduS . terra,

Sed ex igne quide, ε aquaerit terri, aeri ex aere terra virae v 3 Quando enim aquae corruptum fuerit rigidum, ignis

quitiire enim huius o si ae litaui, illius aureinmunia 6 Quandoautem ignis quid εcalidum,aquae autem humidum, terra quia relinquitur illius quident lacum, hinκ autem risitium.

Similiterantem,&'aca di terra ignis aqua. Uando autem aeris comaptum fuerit ealia terrae autem tecum, aqua eriti relin quitur enii illitis qui de liuomidum,huius auic rigiduis . et mando enim aeris humi, dum,terrae autem frigidum, ignis, qtii a relli,quitur ilIus quid a cauclunt l. iiii *urq

Consessa aute in , S sensui ignis uneratio.

157쪽

r In iis autem quae eonsequε ter sunt,non eoηtingi omipto in utroq; a ter elemenis torum laictum isse transitu ii ullum cOIPOIun sc ivla relinquntur in .sti ,

ut si ignis piisset eo pes fuerit siceum eris autem hu

si amem ex utroq; ealida, l

velinquiritur contraria fio.

terra, di aere prodit fumus,cum huius quidem humidum , illius vero destru tur frigidum. Ex quibus manifestum est quomodo ex duobus unicum gignatur elementum, si haud quidem elemeta tactu in hac rerum uniuersitate existunt,

sed ut propriam obtinent naturani ab Macte consideremus. At veroin his elenientis,'iindici inceps sunt posita in uniuerses, ea deni lue specie qualitatem obtinent, ea

minime transmutatio contingit, qua ex duobus elementis altera in utroque desinente qualitate quoddam aliud teristium gignitur elementum. Etenim quae transacta pugna in ambobus ele amentis remanent qualitate , aut eae

dem sunt, aut oppositae 3 at ex his qualitatibus oriri elementum nequit, ergo ex mutuo inter symbola etenim ta congressu tertium haudquaquam Glementuli sipni potest . 'minor pax tet,qui xiii scorrupti sicco erisque desinente humio in ambobusrionem. tis relinquitur calidum, nullum os

Et resultabit elementum, quod binas suapte natura sibi qualitates vendicat. Si vero in utrisque existens eleme tis calidum intereat, Oppositae rema nebunt qualitates humidum, circiacum, ex quibus vlla eltici temperae si

quis ncini constitutisnaem

158쪽

i mentis contingit; qua doquidem in his, quae sese deinceps sequuntur eadem specie inest qualitas, altera autem op posita. 7 Quamobrem manifestum est quae in se inuicem transmutantur elementa , altera dumtaxat desinente qualitate gigni, quae vero ex duobus pugnantibus emergunt, binis intereuntibus qualitatibus gigni. .i Ex his igitur, quae dicta sunt quodvis elementum ex quo uis gigni, quo pacto id accidit clarissime patet. li J Sed ut mutuae permutationis eis mentorum veritas lucidior, magisque constans appareat, quaenam ijs sub ij-ciatur materia iterum speculandum est. Quidam igitur aquam, alit aerem, aut aliud quidpiam ex elementis corum mutationi substern aiunt . Hoc

autem verum est, aut horum unum esse materiam portet, aut duo, aut plura. 3 num itaque ex elementis, ut acrem, aut aquam, aut ignem, aut terram communem omnium materram esse impossibile est. Nam si aer actu existens , Wimmutabilis, ut propria inbuit materia, potius alteratio , quam ge neratio in elementis facta mutatio erit in contraria enim haec mutatio tendit, atque in actu existente subiecto fit. sPraeterea ignia, aer dia qua di flarunt,

. similiter autem,et in alus, in omnibus euim j ichas per

i conseciuetia iiiiiiis ulloc qui-trariunt.

Quapropter simul nranistissum est quod qui ex uno in

v nuin traiiseunt, uno corruispio generantur, quae ait tu ex

duobus in nuria, pluribus. Tex. o. Isu od ergo Oinnia ex omni generalitur,4 quando ad iii uicem transitus iit, dictu est. Te II. Sed tanten cliue,&sic considerabimus de eis. 3. Thomas. v. Spenim est nitriraHim ecliportim materia, ure iam detur quibusdam aqua, ae S quae talia sunφ, nec esse

s simul autem n Diaridetur, Ut aqua sit simul, Maer, aut aliud quodcunq=Djgilsred by Corale

159쪽

. Erit Istitur aFquieontrarie ' tas,&χisserentia, cuius habe bit aliqitain alteram particin lainisuis,ut caliditate

Sec omene ignis erit aerealidusia Allevatici enim tale,&non

unilatervitem riri suns erit aer ex igne calido,in contrarium transinutatio erit. Io Inerit igitur aer hoc, Sc 'er erit frigidum aliquid.

-Qita propter impossibildies c Arnem aerem ca Iidum esse. sinu enun idem caliduanici sigidum erit er Aliud aliquid igiti pra

ter ani odem erit,dc aliqua alia

distinctamque habent naturam, is qua re aliquam oportet esse contrarietatem, differentiam, penes quam eorum sumatur distinctio , atque huius quia dein contrarietatis alteram part cm num possidebit elementum , alteram autem aliud , tu contrarietas sit c lidi, frigidi in erit igni calidum, sti-gidum autem aeri Cum ergo inter haec transmutatio elementa fies, e manente aere, ipsius quoque permanet frigidum , sed facta in ignem mutatione & ipsius inesse calidum oportet, e go simul contraria sunt calidum, dris gidum quod tamen absurdum, im. possibile est . I Nec vero dicendum est tum ex aere fieri ignem, cum idem cκ stens aer calidus fit. ' Ignis enim generatio alteratio esset, in accidentibus dumtaxat mutatione facta : at ista siere rein conueniens est Eodem modo si ex igne calido fiat aer, in contrari uintransmutatio erit, Q quamobrem aericontrarium inerit,in frigidum quid aer c necessitate erit. Non igitur fieri poetest, ut ex aere facto calido existat ignix proprium enim , ac naturale Digus se uabit ignis, sicque opposita simul in . runt calidum,&frigidum Ex quiabus manifestum est quid aliud subiecti idem existens elementorum transmu tationi subiici, atque aliam rebus omnis bux

160쪽

bus materiam substerni, quaecum m. nia potestate sit, in ea transmutari suapte natura queac Miadem vero, quae aere elementum rerum non esse probae ratio & nullum quoq; ex alijs elemen. tis esse materiam, ex qua Omnia fiant, necessario conuincit. Verum id falsum omnino est rerum materiam aliud quippiam esse cor pus ab elementis seiunctum , veluti quoddam inter aerem, laquam, aut aerem,&ignem medium, his quidem crassius, illis vero tenuius existens. Nam si medium sit corpus inter aerem, ignem, ex necessitate aer, aut ignis erit, cum proprijs, ac naturalibus eorum affectionibus, atque si nec aer,

nec ignis est, proprio ignis calido , proprioque aeris humido destitutum erit. At cui priuatio alicuius inest, 'oppositum quoque inest, cui alligata sit priuatio, ergo frigidum, siccum Ndio inerunt corpori ipsumque terrae eis lementum constituent. a re nullum inter elementa medium videtur corpus infinitum, omniaque continens, sed aut unum ex elementis est,aut fictilium ouid absque ulla ratione temere consactum.

Ex quibus manifestum est , si nullum sensibile corpus ab elementis se- uinctum existit, ea dumtaxat corporea, V a sim-r Eadem autem est ratio laomnibus, quod non est una

sed neq; aliud aliquid

ter haec, velut medium alia quod aeris, aque,vel aeris, ignis his autem crassius liniis autEm tenuius 'a Erit enim illud aer,& igni cum eontrariora ..

sed priuatio alienim eo

trariorum

4 mapropter non eontingit. illud solum esse unquam ut

Si igitur nullum est sensibile prius lus, haec utiq; eruno.

SEARCH

MENU NAVIGATION