장음표시 사용
601쪽
a. Nes Ecclesiam super Petrum esse adiscatam;
sper claves Papalem praeminentiam sis frictionem sinistermιnatam flabiliri. Nos Colophonis loco it Iud saltem adnectimus, quod neq; ipse Bellar m. hune Iocum ad propositum accomodare potuerit, nisi insigni facta Evangelistae injuria, hoc est, Spiritui sancto per Evangelistam loquenti. Dieit ehim Servatorem Syriacὸ locutut dinisse Simoni : Tu es petra , & super hanc petram. &c. Nobis vero non integrum est Matthaeum corrigere, aut suspicari, aliud vo. luisse Christum, quam Apostolus expressit: neq; Rallat mino hoelieuit sine fraude vulgatae versionis. Ut ut vero mutet, & Petrum pro perra, petram pro Petro sumat, nihil tamen proficit, uti ex diis ctis ultro liquet. Et quanquam Patres modo per petram confessi rem, fidem & doctrinain Petri intelligant; modo in petra Petrum a bscondant , intelligentes
a. Hdem in Christum, sive eonfessionem de Christo I. Tetrum, qui hanc cons si onem edidit: modo petram de o. mnibus fidelibus exponant: ex omnibus tamen interpretationibus manifestum est a nemine patrum eum elici sensum ex verbis Domini quem Pontificii elicere laborant, quod ni m. in iis absolutus Petri in universam Eccloam dominatus. de jurisdictionis si . ve potestatis primatus, sedem dc fundamentum habebar. Pan
mann eo ad rationem eoosequentiae fὁmptldage heidas argumeni auf-A Petro enim ad Papam cuti illi tempe e
argumentantur) non valere consequentiam, aliquoties diximus.
Papam enim esse Petri successarem quod medium eo ne ludendi tandem nobis adponunt)-& illud ipsum, quod in quaesti. oti eversatur. Non habent Petri hereditatem,qui fidem Petri non habent. Ambros. Iib. I, cap. 6. de pinnitentia. Amithesin Petri de Papae vide d. l. apud D. Veii brunn: p 292. Consulatur de tota hac controversi a. disput tio D. Gesneri p. m. contra primatum Romani Pontis de dicto: Tu es Petrus, mittebergae habita, quae extat Tom. I. disput. itteberg, pag. 6 3. &seqq.
602쪽
s. auod S. Pet, sit magnae potentiae: habere enim ipsem potestatem, super mundum, super infernum,super mortem, superpotri potu mare, super coelum. et super animas hominum. Nos nugis isti ,: μ' praetermissis ad Evang. praelecti meditationem nos convertimus '' ' enumerasse Papistarum fabulas, est refutasse. Caput principale inconfesso E angelio est Petrina eonfessio : hine itaque occasione arrept rum Chria
Confessores Iesu Christi eonstantes fuerunt B. Apostoli P trus dc Paulus: coronam itaq; gloria immarcessibilem illo, fuisse adeptos,dubium plane est nullium.Ut nos quoq; eandem aliquas. do coronam consequamur, mature necessaria Consessorum Iesu christi requisita cognoscamus de perdiscamus. Hul modi sunt; I. Milula Christi inquisitio. Salvator inquirit ipse in profectus di Ieipulorum, ut pateat, utrum veram de Christo sententiam teneant. Iustus est accusator sui, dicebat Sapiens; sed de quotidia. nus fidei suae de Christo explorator. Gloss. ord. inquit: Interrogabat Christia disipulos,ut vera confessionis mercedem reddar. Iohan. J, Ist.
II. Caut falsorum dogmarum devitatio. Satan non cessat in p. iapopulo etiam Dei spargere zizania, Matth. V, 23. dc liquet ex dat . cti ina ea. disti pulorum ad quaestionem propositam responsione, discrepan canda.
tes&falsas fuisse in populo Judaico de Messia promta opiniones: verum autem Messiam illos repudiasse: Alii dicunt Christum esse Iohannem, alii Eliam, alii Hieremiam, alii Prophetarum unu . . . Theophylactus. deus Iohannem iliam nominabant , erant ex iis sui cum Herode, quiputabant Johannem floss resurrectionem etiam donum accepissi operandi miracula. Aui autem Heliam , movebaniarur ex eo, quod acriter restrebendebat, σ expectabant , quod periret.
vi vero Hieremiam , hoc dicebant, quod simissi sapientia traintus
ὀμι,quam a nasio deicerat. Etenim Hieremias tam puer esset , in Pνophrtam adsumtmess. Veri autem Consessores errorum praecipitia studiose de elinant. Matth. I, . dc 16, 6. Phil. I, 2.36. ΛαχO, II. Rom. 16, 17. Iohan. Io, . . I. Thessal, F, II. 3. Johan. , ι. a. Eph, , ι . Nebr. U, M. Tiae. 6, s. Gal. ι, δ. I. Cor. ι, IO.
603쪽
III. I re doctrina amplexati'. Ea habetur in schola Christi,. euius summa recitatur a conscirare Petro, nomine omnium Apostolorum edita: Tu es Christus, Filius Dei vivi . Ideo enim talpgloss' ord. in marg0 vult exponi errores, ut eis repulsis dii cipuli veritatem proferant, non ex vulgi opinione, sed ex Domini revelatione. Vera enim doctrina sit analoga & conformis Scripturae.
praee ed. disposit. Glossord. Petrita inquit. Omnia complexus ess, qui 's naturam cs nymen expressit:Verum hominem re τι rum Deum credie
eo enim untu re βondet, is unι restonitu stro omnibus, ut unitas in omnibus observetur. Et Theophyl. Iterum uiserventior Petrus promis, re vere consitetuν ipsum esse Filium Dei: Non enim dixit: Taes Chri . svi Fihus Dei viventis, ais articulo: sed tum articulo ille Dirus, ε. 6
iste qui solusjuηicus; non gratia, sed qui ex ipsa Patνis substantia
IV. Rationis captivatis; illa enim in divinis i cera est. Innuithoe Christus in sua ad Petri confessionem responsione, In Petro
Ratio creea autem omnibus respondit, gi. ord. dicens Beatus es stam altae fi . casti vanda . dei coi. L ssione in Simon Bar lona; quia caro & sanguis non revelavit tib ,. tantum areanum sed Pater meus, qui in eoelis est: qui illustrat mentes homi uum. Teoph: Beatum dicit Petrum, quia a divi gratiamentiam acceperat; ad probans autem Perrum, ostendit conis sequenter, Hrorum bominam opinionesol . Johan. 6, 44. & s. s.
Ecclesiae ve V. Vera Ecclesia agnitio re adbasio. Agnoscitur illa ex prorae proe ς' prietatibus suis vernaculis. Eeilesia est quadrata,h. e constans: - immota inexsuperabilis. Quatuor itaq; h. l. proprietates Christus - illi adsignat, ut fiat hae ratione Ecesesia ipsius quadrangularis: i. Est beatisic.tio. Beatus praedicatur Petrus ; quia extra Ecclesiam nulla est salus, nulla beatitudo. Vid. fer. 3. Pentec. a. Solida in cir ofundatio: Tu es s non vocaberis, sed es, ob f isti indinem fidei eonfessionis constantiam Petrus, a me peti . . ita tamen, ut mihi retineam dignitatem iano amenti, gl. ord. λι ver hanc petram, Christum, in quem credis, alfabo Ecclesiam meam. Falsum eli Papisiarum commentum, de Ecclesia luper Pe
604쪽
R. visne si Prarum Dominui, mercedem ιβι dans magnam, quod super eum ad capia Ecc am noli ἰ- ιεν canere νικM OJel uel da, qui sis
quis est Audi verborum suorum interpretem ipsum Theophylactu mi l Auia enim conssus erat eum Dei Filium Petrus, dixit, quod hac confessio, quam confessu est fundamensum erit futurum credentium. Da at omnu homo ex stra Iurus sidet domum. hoc jacturus'fudamentu. I. Multiplex paφos persecutio. Eeclesia enim in hae vita semper est subjecta eruet Apoc. ιet,s. Luc. M, I 2. Matth. - '. Iohan. I s. a. Psal. φ. Is r. Cor. 6, 9. 3c seqq. . Ualida ρ otectios miraculosa eo serratio. Et portae inferni non praevalebunt adversus illam. Theoph. Porta inferni rep-porales suntperseeutores, qui ad infernum mittere conantur Christianos: confer praxin curiae Romanae, quotannis excommunicantis
omnes Christi fideles) Et baretist quos porta suntad infernum da
centes: mulsis lisur persecutoribus σ mahis harmcupravaluit Ecelesia Gl. Ord. Porta inferni saneρeccata, mina.blanimenta, haress, quibus infirmi ruunt in morum. Exod .ls. M. & 29, j. Levit. ἀο. a. De ut. ID
3. Esa. -y. r. vide prae c. disp. VI. Feceatorum quotidiana deprecatio ου de Utio. In multis labimur omnes Iacob. 3. a retiam justus in die ea dit septies, pro v.
a. II: at homo sapiens in omnibus metuit: dc in diebus delictorum attendet ab inertia. Sir. l8 17:& pro remissione peccatorum -rat omnis sanctus. Psal. Ia, o: atque eum in finem claves regni coelorum Salvator Eeelesiae suae eone redidit, ut iisdem ad salutem de eonsolationem nostram quotidie utamur. Falsum est, soli Petro commi ssas esse claves; emergit falsitas ex iis, quae dispos I. de 1. diximus. Theoph. Gamvis Pet= o soli dictum fit, dabo tibi: Omnisi tamen π Apostolis concessasunt. Auando P cum dixit: quorumcuns remiseritispeccata remittuntην Nihil ergδ pro primatu Petri, potesteoncludi ab eo, quod totius Ecclesiae commune est beneficium. Nostrum est in timore Domini ambulare, peetata devitare studio quo in hae imbecillitate fiesi potest, maximo M habeamus sinquit Theo phy l. peccata, ut non catinis nostrorsm putarerum ligati min. Praestat hane gratiam nobis is , qui est petra salutis nostrae, Iesus Christus, Filius Dei benedictus eum Patre & Spiritu sancto in lecula lecu lorum,
605쪽
IN FESTO VI SlTATIONIS MARI E,
ΓEstum praesens retinemus, non in honorem Mariae,sed Messim Repetitur enim in prima hae N. T. Synodo sublime illud fideiae doctrinae Christianae eaput, de Incarnatione Filii Dei, de qua beata Virgo Maria, Messiae mater , Spiritus sancti in umbratione jam gravida; eum praeeursoris Dominiet matre Elisabetha tanto spiritus fervore disserit ut inde ad piam aecensa. in signieantico Dei bonitatem, potestatem de veritatem publieὰ celebret. Unde adparet, totum hoc Evangelium pertinere ad genus causarum demonstrativum , quo non tantum facta & res gestae, sed etiam laudes ac gratiarum actiones eontinentur. Nos ita textum 1 Naiasa e Pars I. Olcaria σΛιπο iam, De itinerarium, II. s Elisabetho νι-λίαν, vel cossoquium III. UVaria canticum complectitur.
Prima itaque parte eontinetur Mariae sive it ne arium, a Luea singulari diligentia consignatum. In dieatur enim r. Tempus susceFta peregrinationu ; verbis: In diebus illis. In .nuit factum esse , non diu post dicessum Angeli, a quo nuncium Matia de conceptione Messae aeceperat. a. Locus sidio term nus ail quem l abitώς in monta. nam, teilicet regionem sintelligit montes Iudaeae, qui frequentibus etiam civitatibus habitabantur. Hie loeus est eommunis: proprius est civitas Iuda, h. e. uua ex civitatibus Iuda. Quidam existimant, eivitatem illam fuisse Hierosolymam, sed haec sententia fundamento calet. Hierosol. enim in tribu Benjamici sitam esse eonstat. Alii intelligunt Hebronem. quae fuit urbs primaria later eas civitates, quae de tribu Iuda Sacerdotum habitationi adissignatae fuerunt; ae in hae urbe domicilium Zachariae fuisse e redi. tur. Constat n. ex sacria Scripturis, Sacerdotes omnes Hierosoly. Diuiligod by Coos e
606쪽
dispersos. Ac tempore ministerii quidem in exedris , templo adisiumstis, eo minorabantur; illo vero expleto ad civitates revertebantur. Refert D. Chemnit. Ha r m. Evan gel. pag. yo.lFuit hoc itet a Nataretha ad domum Zaehariae, ex Galilaea in Iudaeam, ultro Hierosolymam. & ut eomputant nonnulli, qaatridui, continens milliaria Germanica a . ferme. III. Guodus peregri nonu pe tactae; nimirum r. Surgendo ad opus tam sanctum&neeessarium. Vox enim Φxsurgens, hoe est, minimὰ morata , singulare Mariae studium invisenda cognata Elisabetha declarat. . Eundo: non vehitur curru in auratos sed per pedes Iter persequitur institutum 3. Festinando labiit -- quae phrasis singularem sem-
nationem significat, quando animus alicui rei intentur, etiam existeriora membra ciet,utceleriter vel fugiant,vel adsequantur objectu in monti ratum, uti D n. D. Chemnatius interpretatur,harm. E
ang. pag. υι de addite illa phrasi non tam externorum membrorum festinationem, quam volutatis singularem intentionem signifieari. Est ergo h. l. descriptio non tantum virginalis studii, quod expedit. negotia sua ex e euta sit; sed & serii ardentisq; asse ictus, qui ad itineris hujus susceptionem illam incitavit. Fuit omnino impulsus Spiritus sancti, ut posset quam celerrime cum Elisabetha de re
tota colloqui. Hi ne oritur IV. Finis. Nulla ipsa vel petulantia, vel levitate, vel novutatis aviditate movetur, sed venit, quo tendebat, & intravit in do ismum Zachariae, cupiens .fidem suam confirmari. Finem hune respectu Mariae prinei. pa 'em in lolidum negat Jesuvvita Maldonatus,T m. a. col. F. eis ritus ne macula aliqua laudibus Mariae adsperga iur, si fidei salvi fi eae piam curam gerat. Sic enim ille: Qui dicunt experientiae pinisbandaeq: fidei eausa, tam subitam profectionem Mariam suscepisse, non satis honorori fieὸ mihi videntur dolia sentire.Et post pau- ear Non erso curio litas, non ari firmitas ulla fidei, quasi experiri velit, utrum quod Angelus dixetrat v, 36. verum esset: sed chari. tas, sed humilitas, scd Dei Spiritus impulit, ut tanta cum diligenistia cognatam inviseret. Itane ergo fidei confirmatio. ad qua omnes
pii summo studibanviti ac contendere debet,homini est dedecori :
607쪽
Αnaon motasνηὲ κόσμου , quasnt in mundo imbecillia etivit Deu ut patefaceret ea quaseunt robusta' i. Cor. δ, 27. Quasi vero fides ad aversus charitatem & humilitatem pugnet Z dc a positione unius ad negationem alterius Ite eret concludere ρ Certe laborasse etiam. Mariam humana infirmitate fideique aliqua imbecillitate , arguit& timor ex Angeli conspectu obortus, & quaestio de eonceptionis suae modo. Habet enim fides sua non tantum initia,sed etiam ex .ercitia atq; incrementa, quibus quotidie augendis media Deuseetia destinavit. Et puerilis admodum est Iesu v vitae eo uectior Maria beata praedicatur ab Elisabetha, quod erediderit: Ergo nulista opus habuit fidei confirmatione solidiori & ulteriori. a. Cum Elisabethadere tota communicare, ut lociam haberet gaudii, quod ex Angelico nuncio illa conceperat. . s. Cognatas de divisa sen dictione gratulari.
. Eιdem uris ad te πι partus Venam minister talem 'aestare. V. - Duo Elisabetham enim Maria compreeatione amica de fausta salutavit. Graecum notat,decenter aliquem, ge stibus ae moribus ad humilitatem reverentiamqἰ Composi traiecim apellare, nec non fausta quaevis ad precari. VI. Eventus; thm in Retu, materno adhue u pro cone Iuta
Iohanne nimir. Messiae praeeursore; tum in ipsa matre Ebsabethar Ille enim prae gaudio exilit; haec Spiritu S. repletur. Res ipsa mi raeulo non caret: quin ipse Filius Altissimi in utero matris suae modo embryo factus, in pio huc congressu divinam suam veritatemo stendit.
i. Ddiante materna voce .se salutationeJohannem excitando, ut agnita supernaturaliter Domini tui praesen tia , prae gaudio sub- si hiet. Ac exultando ipsum praedicaret, Graeca vox λbrim , figatisfieat saltationem cum tripudio; unde adpareI, non fuisse motum istum naturalem, uti alias solent moveri infantes in utero materis no post quartum impraegnationis mensem; vel quando matres gravidae subito adficiuntur gaudi6: sed fuit motus iste inusitatus feextraordinarius, singulare quidpiam praesignificans. a. Indisi. infantissub theoris s exultantis matrem Effabe-ihamea cun tioue i strando, ut elim ex mammodicatione intellexisset, pro ed. em et im ipsi is Melliae incarnationem futuram, de marte vero illius nillil novisset,jam agnoscat, hane ipsam praesentem virginem, curas verba aures eius lariebant, esse benedictam
608쪽
n Millam matrem . quae portet benedictum illud semen, in quo bone dieendae erant omnes gentes terra: quanquam de re ipsa ex Maria nihil qui equam tum audiverit, neq; oculorum vel sensuum judi. tio tale quidpiam deprehendisset, nullis adhuc conceptionis si g. gnis in Maria adparentibita.
Porismata & Theoremata Theologica
I. De S. S. Trinitate praeter Deum Patrem enim , euius laudes parte tertia Maria e elebrat,& Deum Filium . quo P. Virgo Maria praegnans est, Spiritus insuper sanctus replet Elisabethain& Iohannem in utero materno delitescentem, ita ut tota S. S. Trinita, sit h l. operosa & essicax. Vide locos. - . . . sII. De essica ei a Spiritus sancti in infantibus, in quibus fidem 3tagnitionem Christi Mediatoris accendere potest,& per Ba- bus opera. ptismum hodieq; accendit, Galat. I, I. 17. λδ. I. Johan. ab Iq. Heb. timit, 6. Marc. Io, .i . 6. Matthi δῖ, 2. I. IO.IH. De virtute, vi & essi ea ela verbi divini, piarumq; preeum ae salutationum. Esai. s I, II. Rom. I, 16. Matth, Io, D. II. & 8, 9. Rom. 16 Ιε. IV. Errant Schvveneonidiani, qui verbum voeale omni essica ei a privant,& Spiritum sanctum per raptus Enthusiasti eos ex Sehoeneliis pectanti idq; adhue dum faciunt mei geliani. Rom. ro, 6, Deut. lo, feldio. II. COl. I, I. Galat. ἔ, t. Esa I, 19.2o. Luc. IO, Ist. Eccles 1, 4. Mati. Uyςig i 'a , V 2. The si . . IO. 2. corinth. ii, i . numus. V. Virgines c& mulieres in curandis negotiis non longὸ3 viri,;h,il, nectant moras, nee per plateas ,ut spectentur, discurrant, sed cum se auiiiii. stinatione negotia sua expediant. Tob. ι O, II. Tit a. . Prov. si,
ra. & seqq.UI. Levitatis est eum magno virginalis pudicitiae perieulo eonjunctum, si foeminae per plateas saepius discurrant. GenesI , r.
VII. Quales debeant esse sanctorum congressus & eo loquia, Mariae &Elisabethae exemplo docemur. Matth. ιχ, 36. Eph. .,2'.&s, . Vide fest. loli. Bapt. II X. opera piorum parva etiam placent Deo, propter pre-so nam Ieconciliatam. Gen. , 4. . Pet. 3, 4. Matth. 25, O. Tit IX . Ope.
609쪽
IX. opera hona fiant eum festinatioue. Nesis enim rarae molimina visitas S. gratia , secundum Ambrosium. Rom. Ias Ist. Psal. I 2I. a. ai. X. Spiritus sanctus in templis suis nunqua motiosus , sed rum s. s. semper admodum negotiosus esse solet. Sunt enim illa conditio. a. Fia re religiosa. Ps m,lo. I.Tim. ,8. Levit. I3,14. Psi s , Io
1. ο ιου. Gal. s. U. δἐ 23. 6 Modesta. Prov. I, 2. Phil. F. Virtute X l. De virtutibus quibusdam matron libus, imitationa matronales vel maxime dignis; quales sunt: r. Fietas, cujus augendae gratia nulla occasio negligenda. a Sedulitaι. Dit. 1, 1. Prov. I , 23.&3 . U. dc seqq. Sir.36, 2.3. Uciositas. Sin a/, M. Gal. I, ID . Humilitaν Maria fuit humilis ante partum, in partu , Myost partum. Psalm. ri3, 4. 7. Sir. 3, 2o. I. Petr. S. 6. P regrinaci II L. Peregrinationem Quas voeant Pontificii in religios trones reli- rum neq; fundamentum Maria , neq; exemplum praebere voluit giosae. sed iter hoc suscepit, ut fidem suam , de mirabili fructu ventris sui,
tum demonstraret, tum confirmaret. Synodorum
Til I. Cone illorum,Synodorum de Colloquiorum Thectologicorum utilitas est non adspernanda,loquimur autem de conciliis legitimis. . XIV. In eci iliis autem eonveniant homines pii, donum scientiae habentes ductu Spiritus sancti&Seripturae unice sequen MS,Joh. 8, ly. Act. ιν,2δ. 1. Pet. .ly. 2 .a.Tims, Io.Ioh. , s.&ιε, 68. XV. Non semper ad decisionem controveritarum opus est Conei io siste Oeeumenico, sive Provinciali. x Edilhω- XVi. FGeminae etiam inter vasa gratiae de organa Spiritus s .asaffatim Glutaria numerantur. Tim. 1, J. . Pet. I, p. Claustra- X VH. Insignem hypocrisin produnt elaustrales homine Miluxu hypo se opis verrentes locum , quem mulier νavida in monasteriis suis pertransiit.
, hi sisti X lX- Nimis duri de rigidi sunt Papistae, illis Christiano.
smum dee.. rum infantibus, qui vel in utero matris,uel in dissi elli partu vel aodenti is,. liis Casib ira a te Bapti linum decedunt salutem derogantes. lus non deis . AIX. Spiris
610쪽
XIX. Spiritus sanctus etiam sine auditu verbi externo, lesiae partieipatione sacra menti, salutem quandoq; operatur. XX. Errant Anabaptistae, Baptismo infantium propter aetatis teneritudinem,& dogmatum fidei ignorantiam, omnem essica iam adimente S. Gen. II, 1. Αct. . Marc. IO,l . Matth. I, O.
Jam ad eolloquium interMariam atq; Elisabetham habitum
devenimus. Existimavit haud dubie Maria, futurum ut admirabunda Elisabetha causam adventus sui percontaretur,&sic praebe ret ansam commemorandi ea, quae ab Angelo cognoverat: Sed eece praevenit eam Elisabe tha. Λudita enim salutatione Mariae, de pereepto motu infantis sui miraculoso , protinus exelamat, de quidem voce magna; prae fervore nina. Spiritus, quo impellebatur ad manifestandum ea, quae sibi nova, per Spiritus sancti illust rationem oblata cognoscebat.oratio Elisabethae contiuet infla M. . I. GMaria enco-nm: vocat enim illam benedictam interaa est,non mulieres; iisdem usa verbis, quibus Angelus Mariam compellave. adorat .rat. Ea tollit autem eam non supra Deum; neq; in faciem pro ei dens Mariam adorat: sed beatam saltem ac felicem eam praedi eat , ob praerogativam illam, quod ex omni sexu muliebri iri a selecta esset, ut pareret Filium Dei.
II. Christo perhibitum testimoninm: de ipso enim praedi eat. ubd non sit sed unitate Personae Ad hu-Fructu,
inanitatis demonstrationem spectant verba : Benedictus fi uctus ventri ventris tui. Fructum ventris Hebraei adpellant filios, Psalm ii δεeua, ii. Ita dicitur Christus fluctus ventris. hoc est,filius Mariae. Di. nitatem confirmat id, quod dialtur Dominus, Iehovah:unde mihi hoe, quod mater Domini mei venit ad mel Quibus verbis Elisabeth 1. Confe*onem edit de Messia, quod sit verus Deus, & cum fidei Dominus ac Deus suus.1. Miratur Maria adse adventum , ad quam omnes potius mulieres adcurrere dc ei gratulari deberent.
y. inciam quos Me declarat, quando ipsum dicit, be. aedictum fructum. Est autem b- us duplici ratione. Tit a r. AEMDi tigeri by Gomi