M. Antonii Flaminii In librum Psalmorum breuis explanatio ad Alexandrum Farnesium, cardinalem amplissimum

381쪽

EXPLANATIO Tollite munera, π introite in atria em,ndor te Dominum instilendoribus sanctuari etas. Commoueatur a fide eius uniuersa terra dicite, in gentibus Dominus regnauit, '. . . Et firmabis Orbem terrae, ne commmeatu iudicabit populos in aequitate. Pl Laetentur coeli , π exultet terra , intoniet mare ,

opimitudo eius , gaudeant agri, omnia quae in

runc exultabunt omnia ligna otiarum coram Domino , quia uenit, quoniam uenit ladicare terra , Iudicabit orbem terrae in aequitate , populo in Meritate sua. EXPLANATIO Cuntate Domino canticum nouum. Noaelia enim,π omnibus seculis inaudita beneficia Dei noua carmina requirant. lAnnuntiate de die J , nunquam lam termittite praedicare beneficia, o salutem., quam ibli humano ge=:eri attulit misso ad ηα filio suo. Annlinitate inter gentes Haec summa diligentia, er studio perfecerunt Apostoli, qlii totum

orbem terrarum peragrauerunt, ut ueram religio αnem docerent.

In sancilliario eicis S Znctuaritim Dri non solum appellat coelum , sid etiam ecclesiam piorum, in qua uis, o maiestas Dei maximopere elucet. Dicite, ingentibus Dominlis regnauit Praedicate inquit in omnibus terrarum oris, iam

382쪽

IN LIB. P S ALMO R V M. isteuersu Diaboli tyrannide Deum per c HRISTUM suum regnare. Eifrmabit Orbem terrae J sigri cat conis flantium, inuinam robur earum, re lim Dei ingressi silc innituntur in lapide firmi si ο, nemisi e CHRISTO, ut nullo rerum aduersari ictu concutiantur, nulla ui, aut oppugnatione Diaubol impiarum de pietate, ac tranquillitate aniami duellant: r. Laetendir coeli J Merito utari debet rerum Aniuersitas CHRISTO regnum ineunte: i' leenim non solum corpora piorEm immortalitate donaturus, sed etiam coelum,'reliquas mundi partes renoκaturus est : quam quidem renouationem increaedibili cum de derio totum tiniuersiitriis corplis operdiu, Cr , illa fat, nobisium ingemiscit, , more parturientis fominae, dolore cruciatur, Et ni uector est di:ιus Paulus in epistola, quam scribit ad Ro

manos

Q mnium venit ilidicare terram Histierbis non tam signiscat tempus illud nouissimi iudicii, quam id ic us, quo Deus CHRISTUM ab inferis excitauit, illumq; terris praepos it, ut is regeret , cc gubernaret omnes nationes: uerbam enim

iudicandi in hanc sententiam saepe accipitur in literissantas. ARGUMENTUM PSAL. X C V I I. Etiam hoc psalmo adficinatur de regno C H Ru

383쪽

EXPLANATIOS T I, 3κι omnes nationes ad callum ueri Dei reuota cauit. Psalmus X C V I Ι. Dominus regnauit, exultet terra, latentur in litalae multae

Nubes, π caligo in circuitis eius, iustitia, π tuis dicium halitaculum iuroni eius. Ignis ante ipsium praecedet, inflammabit in circuitu inimicos eius. Illuxerunt fiagura eius Orbi terrae, vidit, o commota est terra. Montes sicut caera fluxerunt a facie Domini, a facie Domini uniuersis terrae. Annuntiauerlint coeli iustitiam eius, viderunt

omnes populi gloriam eius. Confundantur omnes, qui adorant sim tilia, qui gloriantur in Diis uanis. Adorate eum omnes angest eius, audiui latata est Sion. Et exultauerunt filiae Iudae propter iudicia tua Do

mine.

Quoniam tu Dominus altissimus super omnem terram , nimis exultatus es super omnes Deos. Qiu diligitis Dominam, odite malum, custodit Dominlis animas sanctorium skorum , de maηu peccatoris liberabit eos . . Duas inata est iusto, e let rectis corde laetitia. tam ni iusti in Domino, confitemini memoα

384쪽

riae sane litatis eius. EXPLANATIO.

Dominus regnauit J Iam inquit) Dominus regnat in orbe terrarum, in quo ante Diabolus,

o superstitio, omnia celera reginabant. Nubes , Ο His uerbis signiscat,

naturam Dei neque oculis cerni, neque animo comes

prebenti posse. Sed Euthymius ait, nubem,'calionem significare corpus, quo diuinitas CHRISTI sese indi it. Iustitia , o iussicium habitdculum throni eius IIustitia pertinet ad mistricordiam, e beneficentiam, iudicium ad ρκeritatem, poenas improborum. Ignis ante i uni Hunc uersiculum pleri que referunt ad tempora illa nouissima, quibus uni,

versim genus humanum ad ustam reuocabitur, erCHRISTUS e coelo diendet ad iudicia exercenda: sid non minus haec uidentur ese dicta de ui , potestate , qua utitur CHRIST VS etiamnunc in homines impios,ri eleratos. ignem autem

saepe significare in hieris sancilis acerbitatem supplici , alio loco dictum est . Illuxerunt fulgura ' Etiam hunc uersem , o siquentes plerique pertinere existimant ad te osra illa munA nouissima ,sid mihi magis placent, q ibaec referunt ad fulgura 'iutus sancti, atque ad Aupsolos, qui tanquam astra questim sylenditissima

breui tempore totum orbem terrarum in maximis errorum tenebris iacentem illustrauerunt,qomnes

385쪽

EXPLANATIO nationes m Uitudine miraculi rem pertermerunt.

nam quod subiungit, montes instar caerae bai fuditos esse ob praesintiam Domini, id dicitam esse uidetur de Diabolo , er Angelis eius, item de regibus, es rannis , qui uel CHRISTO se Ammiserunt , uel impietatis siue grauissimas poenas dederunt. Annuntiauerunt coeli Coelos appellat meae lites ipsos, quemadmodum terram sepe appellare sotalit pro ipsis hominibus. Angelos autem iustitiam, e sane litatem CHRISTI testimonio suo comprobauisse, nolibymum est. Quid uero, si Apostolos significare uoluit, cum coelos dixit ρ ῶj enim π cootalestem uitam in terris collierunt, iustutiam Dei proedicauerunt apud omnes nationes, in stiriam in tuam non humanam, sed luinam coelestem, nimiru

quam Deus ijs donat, qui sti itu ipsus es lati pro

certo credunt, IE S V M C SI R I S T V M pecta cata, scelera generis humani sitio sanguine laisse . viderunt omnes populi glorium eius dQuam ante non poterant intueri obcaecati pupe sitionibus ,stcultu ful rum deorlim. Confundantur omnes iam nos inquit pudeat o misierit gentes colere simulacra inania,

ctos Deos.

Audiuit, latata est Sion d Et sion inquit reliquae ecclesiae ab istia Hierosolymitana prognatae audierunt, quae praedicata siunt ab Apostolis de iustitia Dei, itemq; viaerunt, ab eo res hi manas per C H RI s T V M rectissime, ac felicissime gia eris nari; quae res illas incredibili latitia assecerunt, cum

386쪽

IN LIB. PSALMORVM. r 93 praesertim uiderent, maiestatem augustissim inlimianis omnitas gentibus cognitam, et commentitios Deos

allectos, repudiatos esse. Lux feminata'est Lux inquit uerae pietatis, religionis, perpetua ; latina sata est in animis eorum, qui iustitiam Dei, er praecepta saluo

berrima CHRISTI non replidiarant. Itaque Mos, quicunque hanc beatissimam lucem in animos vestros suscepissis, Ictamini in Domino , caeteris omniis bin gaudiis, uoluptatibus abie iis, neque unquam intermittite gratias agere infinitae bonitati eius protot , ac tantis beneficiis, quibus uos quotidie ornat , atque in perpetuum ornabit. ARGUMENTUM PSAL. .X C V I I I.

Idem est argumentum blitus psalmi, allie fureo

moris.

Psalmus X C V I I I. Cantate Domino canticum nouum, quia mirabilia fecit. saluauit sibi dextera clus,ribrachium sanctum

eius a

Notum fecit Dominus salutare siuum, in consteis Elugentium reuelauis iustitiam siuam. Recordatus est misericordiae siuae,queritatis siue domui Istael. Vidora. omnes termini terra salutare Dei nostri.

387쪽

EXPLANATIO. Iubilate Deo omnis terra, cantate, multate , psallite Domino in cithara, in cithara, er Horace psalmi, in tubis De filibus, e noce tubae consere . Iubilate in constectu reis Domini, intonet mactre, Cy plenitudo eius, orbis terrarum, habiti tunt in eo. Flumina plaudunt manu, simul montes exuia tent in constediu Domini , quoniam uenit rudicαre

terram.

Iudicabit orbem terrarum in iustitia, opopulas inaessitate. EXPLANATIO.

saltiauit sibi dextera rius Id est , duxis

tium , salutem nobis attulit siua tantum dextera , o bracino saneto suo . sic autem appellat unigenam silium Dri. Hac ed idem hopi edis tira ustis est Esaias, cum inciκit, uidit, quod nemo adesset; admiae ratus est, quod non foret, qui occurreret; et silua auit sibi brachium suum : id est, cum Dominus uideaeret , neminem esse, qui tueretur innocentes, ipsi suis uiribus illos feruauit.

Notum fecit Apostoli enim vad omnes

gentes diuulgarunt euangelium,quo salus mortalium continetur, iustitia Dei.

Precordatus est mistricordiae siue J simile est illud Mariae Virginis, Adiuvit Israelem puerum suum recordnilis nisericordiae suae, sicut locutus est ad patres nostros Abraham, o semini rius in sicula.

388쪽

Quoniam venit iudicare terram ct Haec verba interpretati fumus in explanatione Uil XCVI. ARGU MENTUM PSAL. XCIX. Praedicat potentiam, iustitiam, π mistricerrum Dei, o populum ad cultum, uenerationem illius adhortatur. Psalmus XC IX. Domnus regnauli, contremisiant puisti, qui βαdet super Cherubin, commorieatur terra. Dominus in Sion magnus, excelsius sit per Omnes populos. Confreantur nomini tuo , quoniam ni um,

o terribile, me hin est, fortitudo re s Modicium diligit. Tu parasti aequitates, laicium, o iustitiam in

Iacob tu fecisti.

: E abute Dominum Decim nostrum , e T adorare scabellum pedum eius, quoniam sanctum est. Moysis , π Aaron inter sacerdotes eius, Saαmael inter eos, qui inuocot nomen eius. In Ocabant Dominum, se exaudiebat eos,incolumna nubis loquebatur ad eos.

custodierunt testimonia eius, prCceptum quod dedit illis.

Domine Deus noster tu exaudiebus eos, Deus tu parcebas eis, ulci eburis opera eorum . Exultate Dominum Deum nostrum, et adorate in

389쪽

EXPLANATIO monte sancto eius, quoniam sanctus Dominlis Dems noster. EXPLANATIO.

non minus iustitia excedit, luίm uiribus, potentia. scabellum pedum eius uocat arcam

foederis, cui Deam infidere, praedicant literae sanctae ob eas causis, plus alio loco ditam: s.

Moysis, er Aaron Proponit exemplum Id is , π Aaronis,'Samuelis, qui praestantissimi fuerunt relliane, ac sanctitate, π ob eam rem drarismi Deo.

Deus tu parcebas eis, o Eliscebaris opera eoru IHaec non dicit de Miris sanctis, quos commemorauit, sed de ijs, qui eorum imperio si iecti erant. neque id cuiquam mirum uideatur: solent enim Arris piares Hebraei ea , qliae uocantur a grammaticis pronomina, sepius ponere, quanquam n il ante celadit, 3 ο illa restrei possint: hoc cum ex atque locis huix, libri, tum ex illo versis psalmi XVI. perstimuesse poti l, Multiplicata siunt iiola eo mim, post actum

accelerauerlint. ρr Ao haec crimina non conlianum

in homines sandios, quorum mentio si in uersu suae periore, sil in impios, qui defecerant a Deo . Itaqueucyboruin, quae nunc explanamus, haec se sententia, Deum tam charos habuisse Mosim, Aaronem, o San Aelem, ut isorum cc se populo peccanti parcerct, a graui er

390쪽

- IN LIB. PS ALMO R VM. ia 3 grauiter uindicare si quis murrin eis facere tarnaretur . cui rei testimonio fiunt φιi sititione conis e ture ausi sunt contra Mosem, π strarem eius: Llorum enim partim hiatu terrae absorpti sunt, partim ab igne interierunt: φd uero Samuelis principatum repudiarunt, eos fasiecit Deus urannidi satilis, δφιο maximis incomodis affecti fuerunt. Hoc expias nationem eo silentius amplehimur, quod illa cum Symmassai interpretatione consientit: is autem cum uir eleganti iudicio foret, in conuertendis libris sanae res ex Hebraeo non necesse putauit uerbum pro Meria

reddere , sed satis babuit , si sentenuas commode, ac

sidaeter exprimeret. ARGUMENΤUM PSAL. c. Hortiumr omnes mortales, ex praeque Iudaeos, At memores sint beneficiorum Dei, qui nos creauit, regit, ac tuetur, ut nunquam intermittendae sint

gratiarum actiones.

apsalmus ad laudem, c. Iubilate Deo omnis terra, sertute Don o in lautitia. Introite in constectu eius in exulatione.

Scitote, quod Dominus ipsi est Deus, ipsi fiat