M. Antonii Flaminii In librum Psalmorum breuis explanatio ad Alexandrum Farnesium, cardinalem amplissimum

61쪽

EXPLANATIO silutem sitam Deo commendat vitae suae innocentiam commemorans, v inimicorum immanitatem, dilue Oratio David Psalmus XVII. Exaudi Domine iustitiam meam, intende deprecatio i

nem meam,

Auribus percipe orationem meam ablue labiis dolosis. A' uultu tuo iudicium meum prodeat, oculi tui sideant aequitatem. Proboli cor meum,'uisitasti nocte, examinasti me, non inuenistri. Q usi cogitaui, non transiuit os meum, propter opera homin lim , os uerbum labiorum tuorum ego obseruaui uias peruersorum. sustenta gressus meos in semitis tuis, ut non latabantur uestigia mea. Ego clamaui ad te, quoniam ex Edisti me Deus, inclina aurem tuam mild, Cr excludi uerba mea.

Mirifica misericordias tua ,qui salvos feris steran

tes in te.

K refii tentibus dexterae tuae custodi me ut pupibiam oculi.

re βρ cla serunt corpus suum ) Os eorum locutum . t superbiam. Cressus nostros ηκα obsidcrant, oculos fuci ξοα Sub umbra alarum tuarum protege me a secie impiorum, qui me a iiDint.

Inimici mei animam meam circundederant, retio intemperantiam exaggerans

62쪽

IN LIB. PSALMORVM. 26

suerunt ad prosternendum me humi. similitudo eius φιasi leon s desideramis praedam, quasi catlili leonis habitantis in abditis. Exurge Domine, praeueni faciem eius, pro lemeram, eripe animam meum ab impio, qui est gladius tuus, ab hominibus, mi fiunt manlis ma, Pomine ab hominibus mundo addiciis, ciliorum portio est in uita, quorum uentrem de absconditis tuis implo, saturantur filiis, dimittunt reliquias suas paruulis siliis, Eeo autem in v titia contemplabor faciem tuam, situlor , cum elisauera, s ecie tua .E X p L A N A T I O . Exaudi Domine iustitiam meam J Sic apes pellat iustam petitionem suum .

A que labiis dolosi, J Audi inquit propi

tius uoces, quas ego puris labiis pronuntio , non alia ter se tuns, allue loquor .ae uultu tub J Id est tu Domine disicepta caiisam meam , qui solus aequus es iudex.

visitasti nocte Tu inquit , rebus diis

verse sve, ac sepius explorasti animam melim, me ; ingentibus tenebris calamitutum circa adistio queadmodum aurum igne exploratur,sic inciem meam facibus aerismnarum incendisti, neqMe tam n me unquam tiidisti a recita uia declinare, aut iniis quum aliquod facinus admittere uel stlatis tuendae causa, uel ut grauissi es iniurias ulcisicerer, tametsi

63쪽

EXPLANATIO

non semel acerbis i hostis opprimendi fucretias mit

lata est. ιod cogitaui non transiuit os meum ' criminabantur, Dauidem esse malitiosi: m , fallace, illum p proditionis insimulabant, contra ipsi fretus innocentia sua praedicat coram Deo, si animo simpliari esse , ab omni simulatione dii ηο, quippe qui nunquam aliter loquntur ac sientit.sic interpretantur hunc locum peritissimi linguae hebraeae. Ego uero disgentius confiderandum puto. Propter opera Non solum inquit in me ab omni scelere integrum sieradui , sed etiam animadxertens, homines uulgo se uitiis contaminare, ob

amorem, e I reaerentiam praeceptionum tuarum este

rum vitam diligenter obsieruabam, ut eos ά malefescio deterrerem, ad leges mussimandrs, coriendas incitarem . sic fere explanant hunc locum Chimis, Abrahamus Esdri, er eleganter quid ,

di arserat innocentiam, e I pietatem su m, itaque ne uideretur qκkquum burum rerum uirtuti suae in olenter arrogare, precatur Delim, ut vires, παῖ etitiones animi sivi ita corroboret, ac confirmet, ut constantissime perseueret in Obseruatione legum diuinarum, quibus omnis pulchritata tiirtutis contiue stur, si ij cos, si quid ab ipse antea vel recte cogiestatum est , vel boneste administrarum, totum id aris

tribuendum misericordiae Dei, qui mentem bonam donauit, Me recta conaretur, vires, lit conata rer

64쪽

IN LIB. P S ALMO R UM. a sceret. Mirisca misiericordias tuas I Fac omnes admirentur magnitudinem misericordiae , ac benignitatis tuae, consieruando me ab impetu. ,quit ranni potentissimi.

similitudo eius d Duae sunt militudines,

quarum altera referenda est ad studium saviis Dauidem cupidi fime liuerentis ad necem, altera ad infudius , psas homo teterrimus illi comparabat. A' resistentibus dexterae tuae I Videbantur enim Deum impugnare, 'i Dauidem impugnabant, propterea qu i is erat carissimus Deo, π ab eo conustitutus fuerat rex Hebraeorum.

tlim corpi s opplersalint. Haec uero est allegoria, qualiterra sandis uti solent ad significaniam opum affluentiam , uitae prosteritalcm, res alliam sic modas plerunque sequitur arrogantia, γ', homiranun q; contemptus, quamobrem subiungit, os eorum locutum est superbiam. findie est illud Mosis in Deuteronomio , incrassatus est dilectus, o recalcitravit, incrassatus, impinguatus, dilatatus,dcreliquit Deum factorem suum, et rccessit a Deo salutari suo. Qui est gladius tinus I Hoc ea ratione diari ur, quod Deus in que bo nibus pro armis utatur ad punienda scelera improboram , ad uirilitem

piarum exercendam . Itallie apud Flatam rex Albriorum,uirga furoris Dei nominatur . eadem ratio aene eosdem appellat maxum Dei, Iobum imitatus, qui

65쪽

, E X P L A N A TI obolus eum ceci lyci, Sed Deus eo usus erae tutiquam mariu Zd uerberaridum struum silium . Ab hominibus mundo Eripe me inquam Domine ab hominibus impijs, mortim cura omnis, cogitatio infixa est in bonis huius nisae fallacibus, temporari is, quibas abundarat, in altera illa uiaeta summam omnium rerum egestatem perpessuri. De absconditis tuis Amplificatione utitur ad demonstrandum prosteritatem impiortim , itaque dicit , eos circunfluere gemmis, auro, at lise argento, quae a condita uocauit, cilita terrae uenis occultenditur. Adit praeterea, eorum domos florere bberis, qκibus relicituri sint opes, quae libidini suae, atque intemperantiae supererint. Sic Eusebius Caesariense σα planat hunc locum. '

Ego autem in iustitia I Expleantur isti fal

lacibus bonis celeriter interituris, ego certe iusilestiam, Cr pietatem colens, ac solida illiti uera , diisque aeterna bona confectans contemplabor ali tirnsi beatis ani faciem tuam, tunc Anique omnisas gaudiis, uoluptatibus cumulatus ero, czm te conrάm intuebor, in suauissima pul Aerrimi nanivus tui contemplatione conqui sicam, quod mili tandem

ilia benignitate continget, clim animus meus euolaestierit re uinculis corporis, in quo tanqram conspita lucet, in aeternam illam domum tuam migrautierit.

66쪽

IN LIB. PSALMORVM. λ8 ARGUMENTUM PSAL. XVIII. Insir fio Psilmi continet argumentum ipsius. Victori, Dauid simi Domini, qui locum est Domino uerba cantici huius in die, qua , berauit eu Dominus de manu omnium inimicorum 'orum, o de manus aul, dixit. Val. XVIII. Diligam te Domine fortitudo mea, Domi sfrmamentum meum, refugium meum, e

serator melis.

Deus mecis adiator meus, o sterabo in eum. Protector melis, O cornu salum me ' cerptor meris. Laudans innρcaui Dominum, o ab inimicis meis

saluus 'i.

Circundederist me dolores mortis, torrentes iniquitatis conturbauerunt me. Dolores inferni circundederunt me, praeoccup erunt me itis ei mortis. In tribulatione mea inuocaui Dominum , ad Derum meum clamaui. Et exaudiuit de templo sancto suo uocem meam, clamor metis in collectu eius introiuit in aures

ellis.

Et commota est, π contremliit terrre, fundamenta mentium conturbatae sunt, o commota sunt, q 'num ipsie iratus erat.

D iiij

67쪽

EXPLANATIO A cendie fumus e naris:ἰs eius, ignis ex ore erus deuorans, carbones succensi sunt ab eo . Inclinauit coctos, descendit, caligo subpe uidi sellis, Et equitauit super c crub,'notavit, uotiuit super pinnas uentarum, Et posivit tenebras latibulam μκm, in circuitu tabemaculi eius erat obsicuritas aqEarum, densitas nubium. Praefulgore in con 'ecia cilis nutes transiemunt, grando, carbones ignis. Et intreliit de coelo Dominus, abissim:u de idit uocem suam , grando , γ' carbones ignis.

Et misit sagittat suas, dissipauit eos fulgura

multiplicauit, a conturbauis eos. Et apparuerunt profrinda apsarum, o reuelaedita fiunt fundamenta orbis terrarum . Aue increpatione tua Domine fatu si iritus irae

, π α epit me, er assum it me Eripuit me de inimicis meis fortissimis ,'ab ijs,

qui oderunt me, quoniam roscisilares erant me. Praevenerant me in die Ubiihionis meae, fudius est Dominus protector meus. Et duxit me in latitudinem, saluum me fecit , quoniam diliit me. Et retribuit mihi Dominus secundum iustitiam meam,' sicundum puritatem marivum mearum retribuit m a.

Misit de alto

de aquis mulus.

68쪽

IN LIB. P S ALMO R VM. 29Qma cli tolui ruus Domini, neque impius defeciά Deo meo. Quoniam omnia iudicia eius in constectu meo, praecepta eius non reppuli a me. Et ero immaculallis cum eo, obseruabo me ab Dil listate mea, Et retribuet mihi Dominlis sicundum iustitiam meam, er secundum puritatem manuum mearlim in con ' ectu oculorrim titas. Cum sancito sanctus eris, cum Riro innocente innocens eris, Et cum electo eleffus eris, cum peruerso per

uerteris.

Quoniam tu pο ι humilem saluum facies oculos superborum humiliabis.

Qtonium tu illuminas lucernam meam Domine, Deus meus illuminauit tenebras meas.

Qt niam per te acies hostium fregi, per Deumetim transiliui murum. Deus meus impollata via eius, eloquia Domini

igne examinata , protedior est omnium s erantium in se. QSoniam quis Deus praeter Dominum ρ aut quis est fortis praeter Deum nostrum e Delis, qui praecinxit me fortitudine,φρο uit immaculatum uiam meam.

Qui effecit pedes meos tum Ilism ceruorum, μαper excelse statuit me. re ut docet manus meus ad praelaum,cotritus est ar

cus aereus brachiis meis . . a

69쪽

EXPLANATIO Et dedi' mihi proteolionem salutis tuae, s dexαtera tua fustemaliit me. Et benignitas tua auxit me. Dilatasti gressiis meos subtus me , non fiunt infirmata uestigia mea. Persiculus sium inimicos meos , o comprehendi illos, non reuersus βm,donec consumerem eos. Vulneraui illos, nec pomerunt purgere , ceciderarunt subtus pedes meos. Et praecina isti me uirtute ad bellum, Appianista ii in urgentes in me fustus me. Et inimicos meos dedisti mili dorsi , olentes

me di 'erdisti.

Clamauerunt, nec erat, qui silvos faceret,ia Dominum , nec exaudiasi eos. Et comminui eos vi puluerem. ut lutum platearum attrivi eos.

Eripuisti me de contradictionibus populi . con lj,

rusti me in capκt gentium. Populus , quem non cognoui, serumst nisi , inauditu auris Obediuit mihi. apilii alieni mentiti sunt mihi alieni inueteraesti sunt, expauerunt inclusi munitionibus suis. Uiunt Dominus , benedictus Deus meus, cte tetrar Deus saturis meae. Deus, qui dat uindidias mihi, o subiit populi, sub me , liberator meus de ini cis meis Et ab insurgentibus in me exatauit me , a Miro iniquo eripliit me. Propterea conflebor tibi in nationibus Domine, et antefaciem uenti

70쪽

IN L I B. P S A L M O R V M. 3o nomini tuo psilinum dicam. Dens manetam salutem fecit regi fudi,'fecit misericordium CHRISTO βο David, e I sees mini eius usique in secidum . EXPLANATIO . Cornu salutis meae G Sic appellae Deum, propterea qκod ipsius ope , atque auxilio saliuem re tinuerat. Translatio siumpta est ab iis ani alibus,comibus sie si tuentur . Et torremtes iniqMitatis Id est, incustodines h lium more torrentium incitulet.

Dolores inferet Cm scilicet uitam aust

Uint ad inferos trablint. Praeoccupauerunt mestiquei mortis Itatiocat insidias inimicorum , quibus tam fulito oinr mebatur, ut statiam deliberandi ,'euadendi non

baberet.

Commota est contremuit terra dait , montes intremuisse, cor terra defiente aquarum profunda, id est, intimas venas ni paruisse,'rete in esse fundamenta orbis terrarum , eam perbolen intelligito, qua utitur ad vim, impetum irae diuinae exprimendum, atque amplifcanodum. Cum uero Deum de coeli defendontem furit, ea res ad prouidentiam eiκs restrenda est, bonos ti entem , improbos ulcistentem . Qu. d illum Molante inducit, pennigeris moliriblis, diis ; ventor: minsidentem, id quidem incredibilem Areinae mentis celeritatem signi cat , hocin , uim omnia penetrante,