장음표시 사용
441쪽
certam servent inter se proportionem. qtiae latren semper rcf rtur ad dii antiam a Sole ; D quAd in orbibus
suis mutent velocitates, pr ζ plus vel minus remoti a Sole existunt , unde in Periheliis velociores , in Apheliis tardiores observantur , mn tarditate quidem apparenti, sed rea-II. Hinc non male conjectabitur , qui dixerit Planetas immediatε citacumagi ab aethere . hunc autem ii Sole rotari. Adde qubd , cum motus lumlao si , quos certo certius sus cipit aether , a Sole procedant, non videtur deneganda potestas in Sole
eodem , qua aethere in circumducat;& tandem melius cognoscuntur
eius motus , si a Sola deducamus, quam si alliinde. Hoc igitur ut probabillo I siupposito . explicandum est quomodo
post creatum Solem , & materiam aetheream , fieri potucrit, ut ex Io ratione Solis totus A ther motus fuerit, adhucque moveatur. Quocirca ima natione concipiamus oportet , Deum creasse Solem. & materiam aetheream illi circumfusam ad determinatam usque distantiam, quam definire humani ingenii non est, Se exinde ejus orbem in gyrum contorsisse eerta quadam determinata Potentia. Quoniam igitur Sol intelligitur turbinare circa proprium axem, & ejus superficiei ad
haeret materia aetherea . opus est, ut motus aliquis eidem concilietur,
se ut primis quidem moveantur partes contiguae , ab his veris aliae subsequentes , & sic deinceps, adeo ut motus propagetur a Solo in
Ut autem clare percipiantur hu-
jusce motus proprietates , nonnulla advertenda , ct pens randa sunt. Principio etenim vis illa , aut quantitas motus a Deo impretia
Soli, oportuit ut communicaretuΓ materiae non modb aethereae, sed &cuicunque creatae; Quantum vero
impartitum est , tantundem deperito Soli , & consequenter in ipso rerum initio pari palIu, ac malor Zemajor materiae quantitas , Sole motum recipiebat. Solis etiam turbinatio fiebat minus velox , donec dc quousque aequi libito quodam facto, ut inferius cxplii abimus, pars quae dam motus in Sole subs steret exindrin variabilis , reliqua in materiam universam propagity, de in eadem adhue subsistente. Per illam . Sol adhuc turbinationis suae statas periodos observati per hanc veri, & aether ,εc qui ab eo circumvehuntur Planetae ι imo universa, quae illos & ter .
tam componit maletia , eaque, ea qua omnia corpora naturalia coagmentantur , agitatur. Quamvis autem motus pii initus
a Deo Soli, inditus . in duas , ut dictum est , partes distributus sit,
non ideo tamen ita res intelligenda est, ur hoc etiam tempore a Sole non exeat in materiam omnem cir-ctim quam ἔ vere enim de adhuc Sol movet aetherem . ab aethere in gyrum vertuntur planetae & primatii di secundarit , dc reliqua quaeque male ria ab eodem movente principio agitatur , sed potilis aut hi mandumsqubd etiamsi motus decedat perpetuo a Sole, & transeat in materiam. nihilominus tam in semper quantitavmolus, quae in Sole est, ad eam, quae dissutia reperitur per in te iaCH
442쪽
immuttibilem retineat proportionem, quod pariter intelligendum est de
parte motus , quae est in matella aetherea, respectu eius, quae est in corporibus planetarum; ex qua constanti proportione oritur constantia motus in lingulis corporibus coelestibus. Haec autem constans proportio non exinde oritur , quod idem numero motus, qui eit in Sole , semper fuit , hoc enim i inpossibile est propter continuam communicationem a sed quia quantum motus communicatur a Sole materiae reth Ieae , tanti indem eidem restituit ut ab eadem , adeo ut aequato exitu &accessu per aequalia quaeque tempora , eadem quantitas semper conservetur. Ut motus hujus restitutionis petaspicue intelligatur, advertendum est, quod quemadmodum Sol circa proprium axem turbinans rapit materiam aetheream, ita oportet , ut non eadem velocitate raptat Omnem,
sed quidem diversa, adeo ut liaec velocitas difformis sit , sed non sin Elege. Siquidem dum sphaera turbinat hujusmodi est figura Solis
non Omnos eius partes cadem velo
citate moventur, sed aliquae celerius, aliae tardius; que enim circa polosaurbinationis iunt , ille profec bminori velocitate girant , majorive id quae longe a polis removentur; in ipsis autem polis omnimoda quies est. Cum autem aether circumfunis datur ubique aequaliter Soli. ideoque di veri e ejus particulae diversis partibus Solatis superficiei applicatae reperiantur, necesse est, ut quae applicantur partibus Solis velocioribus velociorem item motum capiane, di e contra. Quamobrem si Solem
concipiamus turbinantem citra duos stabiles palos , in horum meis dio circulus maximus intelligendus 'erit , qu, ab aliquibus vocatur AEquator Solis, & a l huju, latera alii infiniti circuli minotes usque ad
polos, singuli praedicto paralleli,
qui omnes cum inaequalcs sint, eodemque tempore suos absolvant motus seu circuitus , Oportet, ut vel citates singulorum ita se habeant avi invicem. ut circumferentiae colundem. Velocissime igitur movebitur aether , qui respondet aequatori Solari, minus celeriter hinc , inde aequaliter , qui rei pondet aequalibusm: noribus circulis iuxta exaratam proportionem.
Hoe suppotito. si Sol turbinaret in spatio vacuo , solumque iuxta ejus
superficiem esset aliqua data portio movendi aetheris . utique per m tum hujusmodi vertiginis non tantum movcret aetherem , sed incredibili velocitate longe , set projiceret pcr lineas tangentcs circulum quemvis , ita ut brevi fieret , ut Sol tu ibianaret in spatio & libero & vacuo. Veruntamen tum in prima ejus turbinatione , tum in caetcIis omnibus, quae exinde factae sunt, longe aliter sese res habuit : scilicet cum Omne spatium esset plenum aethere . non
potuit fieri ejaculatio qualis facta fuisset in vacuo, sed sol .m vibratio quaedam , & motus impressio, ab aethere vicino pertransiens ad remotiorem. At vero asIerta motus a Sole AEtheri eommunicatio & vibratio non potuit fit ri eo praecisὸ acto , quo facta sui Ct eiaculatio ;aec enim per lineas tangentes circulorum celebrata fuisset , ideoque
443쪽
evibratio debuetit friri per puncta contactuum , quibus & particulae aetheris cum Sole, & illae adinvicem adhaerebant. Hinc ad intelligendam
summoperὸ facit cognitio dispositionis sphaerulatum aetheris inter se. Duobus itaque modis possunt intelligi sphaerae invicem combinatae, aut ita , ut lineae conjungentes earum centra sint inter se ad angu-dos rcctυ , aut ad angulos obliquos. Si intelligantur primo modo, spatia relinquent quadrangula omnia & majora ; secundo verbmodo maximam partem triangula& minora. Prior modus non vide tur elle secundam naturam ; majorem enim locum occupant ita addensatae sphaerae, quam secundo modo combinatae Hic igitur potior videtur i ideoque concipiamus opus est , non unam spharam tangi aquatuor sphaeris in plano , aut a sex in solido . sed ita. ut una tangatur a sex in plano, & a duodecim in solido, ea ratione, quam demonstravimus in libro de Natura fluminum cap. primo. Posita igitur hae postrema c-binatione , oportet, ut, cum sphaera aetheris motum recipiat a Sole , illum immediatὸ communicet tribus saltem ex sphaeris circumpositis, quasum una tantum & motum & directi emsuscipit sese movendi in plano circuli turbinationis Solaris ; reliquae vero binae motum recipient obliquum,& im linatum. Oritur hinc. mo. tum a turbinatione solari profectiim
in aetherem, non soliam commitsi cari Pur plana circulo tam , La etiam
ad lateta S licet quousque extenditur axis Solis, huiusmodi motus obliquus ab aliis motibus pariter obliquis , sed ad vitiis , restituatur priori plano ; id tamen non fit exacte ἱ sphaera turbinante, quem admodum a cilindro, cum velocitas longὸ a polo semper sit major velocitate . quae est in partibus polo vicinioribus. Cum itaque pei secta restitutio nunquam fieri possit, impediri nequit , quominus ista
modb per lineas existentes in plano circuli turbinantis , sed per alias
infinitas diversimode inclinatas. Duobus igitur motibus aget ut aethera turbinatione Solari, altero ad partes turbinationis ejusdem , altero vero hinc inde ab AEquatore , Nquidem diversis inclinationibus prout motus idem recipietur a circulis magis vel minus a polo remotis. Cumqne hoc ipluin accidere debeat
aethere in aetherem hinc Oritur, mi tota massa materiae coelistis pervertiginem Solis, motum recipiat later alcm per lineam quanda in cumvam , quae videlicet qub longi iis exeurrit, semper magis removetur a Plano aequatoris Solatis. Cujus indolis sit linea communiis eationis praedictorum ino uum, Geometris inquirendum relinquimus; id unum certo nobis videmur auferere misse , quod ira, leniim &. sensim recedendo a plano aequatori , inflectatur, ut superato suo vertice incipiat convcrri versus axi m lolaris revolutionis, in quem tandum incidat. Hinc delatus ab hujusmodi motibus aethct, recit rint necesse est
444쪽
ad axem solarem, in quo chim nulla sit reii stetitia contrarii motus scum per se immotus ex illat) opus eli, ut secundum ei.is longitudinem fluat aether versiis Solem, illique non modb restituat motum , qui c.ntinuo insumitur in aethere movendo, verum etiam suppleat necessariam copiam atheris rurius m
vendi , & evibrandi a Sole. Licce enim in principio solaris turbinationis non potuerit ullus inotus actualis succedere, antequam inditus fuisset toti materiae secundum praedictam lineam dispoIitae conatus &nisus ; nihilominus tamen eo ab b- luto , Se coepta hac aetheris circulatione , debuit incipere etiam motus evibrationis , per quem aether idem sentina hine inde declinans ab axe in Solem revertitur; dc hoc ipso momento constans facta est proportio inter vires motrices Solis, &eas, quibus agitur materia reliqua , non variabilis iensibiliter, usque ad
Atque hec quidem attinent admotum .restitutioitu aetheris incentrum vorticis sui. Caeterum, ut a supra innuimus ', alius adest motus, quo rapitur materia aetherea ram
et Sus plagam , ad quam Sol turbinat. Hic autem motus alioquin futurus rectilineus , a plenitudine tamen , & ob tantia aetheris circumpositi convertitur in circularem, adeo ut quemadmodum lineae omnes, per quis intelligitur aether recurrcre ad axem . tot s. iit, quot particulae heris Solarem superficiem contingentes , ita & laae Omnes debeantiti telligi tanquam rotatae cum Circumferentia Solari. Ex duobus igitur hisce motibus, circulati uno
qui fit circa axem Solis etiam productum , altero vero in plano mcridianorum , ut ita dicam , solarium, motus quidam mixtus memgit per lineam quandam spiralem ,
initium habentem in superlacie Solis, terminum vero in axe ejusdem plus vel . minus longe a polo, prout ejus initium magis vel minlis vicianum est circulo maximo turbinationis. Huius autem spitalis, quae circa solidum aliquod . convoluta censenda est , primae & ampliores circulationes, Ialtem usque ad ce
tam a Sole distantiam , uix distanta plano cisculi, ad quem pertinent; ideoque , qaoad est ectus oriundos a
turbatione, vix est, ut eas a circulis di fersas habeam uia Motus circularis antedictus spectat praeci e ad motus coelestiuin corpo Ium ; cum enim mcatus mixtus circa planum aequatoris vix diste- .rat a circulari, α planetarum Omnium corpora prruer propter in ea
coeli parte locentur nam circa planum eclipticae suos motus ab-iolvunt, & planum aequa totis Solaris non magis, quam sex gradibus declinat a plano Eclipticae, ex quo liquet Planetas omnes circa planum huiusce aequatoris situm obtinuisse,& consequenter in ea coeli parre, qua motus aetheris sensibilitet non abludit a circulatiὶ ne, elle est, uecum planetae iidem sint in lina
aetheris librati, ejus pariter motum sequantur, & quidem ea velocitate, quae resultat ex celeritate aetheris moventis,. & materia planetae cis juscunque. Hinc quoniam velocitas
aetheria semper minoc , di irinore vadit,
445쪽
evadit, quδ majores sunt a Sole recessus, tempora circuituum longiora sunt in Planetis magis a Sole distantibus ; Et hinc etiam in petit, cliis velociores motus, quam in aphesiis. Insuper quoniam corpora Planetatum insignia sunt . ideoque non atque in iummo , ac in imo ipsorum , eadem est aetheris velocitas , propterea non solum motu lationis filii debent Planetae, sed praeterea etiam motu turbinationis agitari circa axem suum ι Cum enim vel cius moveatur aether versans circa partem planetae obversam Soli, quam qui est circa aversam, necesse est ut pars obversa obsequatur velociori motui, cedente aversa, quae tardiori objicitur, unde turbinatio exoritur, ex qua , eadem ratione , quam de Sole adduximus . oriuntur vottices particulares aet laetis circumpositi , pro centro habentes planetas singulos, & motum tribuentes planetis
.secundariis, si qui adsint. Insuper
.in his pariter vorticibus particularibus neceiIe est, qubd fiat evibratio aetheris . Gusque recursus ad axem,& per hunc fluxus ad planetam, ex
quo vis turbinativa non conserva
tur modo, sed major redditur, quam foret, si sola vi Solaris vorticis in
vertiginem ageretur Planeta , ut considerami patebit. His autem
constantiam inesse necesse est, stante invariata quantitate motus, quae in singulis est, ct conservatur, ejusque ad reliquas , quae in universitate rein rum sunt, proportione. Hinc mirabilis ordo ille , ex quo infinitam Creatoris S lapientiam, & pote tiam cognoscimus. D. Gulielmim Oper. Tom. II.
pansum coeleste, de corpora in eo contenta pertinent : quoniam verbnon minores sunt aetheris essectus in nollia hac sublunati regione, qui omnes set E ab ejus morti otiginc mirahunt , propterea ri manent in quirendi motus, quos materia aetherea domi , ut ita Dicam, nostiae exercci. Et principio quidem dubitandum non est , quin aetheris apud nos proventus si plurimus; tum quod ex eo rationabiliter deriventur motus omnes, quibus materia haec uarias subis mutationes, tum quod ad terram usque propagetur a Sole& Stellis lumen, quod citra aetherem non fieri experimenta convincunt; tum quod in tubo Torticelitano, &Machina Pneumatica inane haberetur coacervatum contra Ph1scorumpenὸ omnium sententiam, nisi aeth rem admitteremus spatium alioquin
quia nulla subest valida ratio, cujus vi denegemus transfluxum aetheris avortice Solari ad nos, cum in eo terra procul dubio immersa & undequaque circumdata sit. Versamur ergo de terra, ct nos, & quaecunque ad tellurem nostram spectant corpora in aetheris sinu, ideoque opus est, ut ex eo sublunaria cuncta vatias impressiones recipiant.
Verosimile profecto est aliis motibus agi aetherem in spatio coelesti, alio veri, in spatio sublunati; illic
enim nulla degenera corpora. praeter planetas, habet obstantia ι hic verbplurima sunt, quae motuum aetheris velocitatem minuere, directiones variare , de distorquere possunt, de consequenter ejus vim, & ad agen-
446쪽
dam virtutem instingere : sed nihilominus negandum non est, universale eus fluentum certas conitantecqie leges motus servare , a quibus licEt aliqua pars ejus deviet, haec nihilominus ad totum vix aliam habet proportionem , qayn portio illa aquae alicuius flaminis, quae
ripis adhae et . aut fundum, humectat, ad flumen universum , spernendam ideo , quoties de universali agitur motu totius, non praeterinmittendam vero . si de peculiatibus essectibus, ab aethere non juxta motum universalem agente oriundis,
negotium sit. Hinc effectuum, qui in nostra tellure , dc circa eam conspiciuntur. ad vim aetheris relatorum, classis duplex; alii enim fiunt ab illo agente juxta universales disectiones. dc ea velocitate, quam mixinam possidet; alii verbab aeth re qaidem velocius , vel tardilis, hae aeque ac illa directione agitato proficiscuntur: Il oque ut omnium
causas dilucidὸ explicare possimus,
operae pretium est , ut antea motus.universales aetheris exequamur,
postea verti rimemur alios. quos idem aether a transitu per hanc nostram. regionem nanciscitur. Et primo quidem. conto es ei Ieaetheris motus in terra . iis , quos
supta deduximus fieri in Sole , Aeplanetis omnibus, non praeter rationem esse videtur, adeo ut di turis binet aether circa terram , de fluat
in axem ejus, & per ejus longitudinem excurrat ad polos telluris , de eius soliditatem penetret, & superficiem lambat, evibreturque tandem ad partes altiore p. Id autem in quolibet ex mundi ustematibus nostro tempore in pretio habitis debere eoa tingere sequentibus ostendemus. Tciplex est suppositio circa tella rem nostram , alii enim censent. non Solem . sed Terram moveri ι alii Solem, non Terram ; alii verti
& Terram , de Solem, Qui supponunt Solem stare in centro vo licis, & non alio agi motu . quam turbinativo, coguntur ad salvandas apparentias , Tetrae motum tribuere saltem duplicemii alterum an. nuum in propria orbita, quam orbem magnum dicunt', alterum diur. num circa proprium axem ab occidente in Οἰientem. Qui vero volunt
Solem simul & Terram moveri a sejungunt duos motus, praedictos .
de rete tuo diurno in Terra, annuum
coniiciunt in Solem. Qui tandem
sustinent terram omnino immotam
existere, hi ambos praedictos morus, diurnum videlicet & annuum Soli tribuunt ; primum ab Otiente in occidentem, alterum ab Occidente in orientem , illum de ivatum 1 motu universali piami mobilis spatio diurno absolvendum ; hunc proprium praedicto.oppositum , ideoque quotidie augentem aliquantisper diurnam Solis revolutionem. Hi insuper ad salvandos diurnos motus stellarum fixirum , necesse est, ut admittant. eas moveri diei . spatio circa tetram , de esse infixas caelo solido , a qua conservetur immutabilis earum dillantia , simulque transserantur . incredibili velocitate ab ortu in occasum.
D duabus piamis suppositionibus,
non est ut ostendamus aetherem moveri circa tellurem motu duplici, eadem enim est res, eademque causa
447쪽
ae respectu Solis, & reliquorum
Planetarum I cum communis omnibus sit motus vertiginis circa axem Proprium . communis item figura ,
nempe sphaerica. Vertim geminas hasice hypothesis Romani Antistitis oracula, quibus non obsequi nefas, firmata luis in sedibus tellure, amdudum explosere. Quapropter
an tertio sistem te res eadem adhuc clarius. & evidentius locum habere ostendetur; In eo etenim oportet, ut Sol transferatur diurno motu circa terram , ideoque quod secum
transferat ,torum suum vorticem,
ad quem spectant planetae Omnes, Luna cxcepta e Tota igitur matella huius vorticis reansfertur per lineas circulares, quarum omnium centra sunt in axe circulorum diurnorum Solis. Cum autem corpora quaeque in gyrum acta semper .conentuI aeentro sui motus recedere, Oportet, ut materia aetherea ita per lineas circulares translata a Sole, parem conatum acquirat , ideoque qubd urgeat aliam supra se . quae cum .alioquin tendentiam habeat sursum, propterea tanto fortius nititur in alcensum. Hinc concipere debemus materiam aetheream , quae est a superficie terrae versus orbitam Lunarem , motum affectare sursum,
qui effectus idem est , ac si terra
sua vertigine eam evibraret ; sive enim essectus sit a motu diurno terrae, sive 1 motu circulari materiae aethereae circa terram, illi communicato a motu diurno Solis, perinde est. Sed praeterea clarius quam in suppositione telluris motae, maioria A thetea debet remeare ad terramytI axem ejus, qui est communis tum ejus revolutionibus, tum Cimeulis diurnis Solis. Scilicet cum materia coelestis, quae est ad contactum sphaerae fixa tum nisum habeat, ut Ostendimus, tum ex natura vorticis, turn ex vi diurnae revolutionis, validissimum adhue tecedcndia centro vorticis & te irae, cumque eum exercere non possit obstante soliditate sphaerae stes latae, oportet,
ut eundem convertat eo versus, q ibminores sunt resistentiae, id est per concavum sphaerae eiusdem longe , plano AEquatoris coelestis. Cumisque reci lius ab AEquatore sit acces.sus ad Polos, Uportet ut nisus ille
exerceatur ussiendo aetherem versus
Polos, adeo ut tandem ad polos, vel circiter, perveniat. Cum autem ad polos undique confluat ex divetia partibus e celi eadem ratione materia aetherea, necesse est, ut ex aequali obstantia motus ille convertatur per longitudinem axis, & quidem versus terram, axis enim ille transit per centrum Terrae, ad quam tandcm perveniat opus est. Non ideo tamen quis credat fore, ut post retrus hic regressus ad polos couli. minua , aut tollat eum , qui fit ad polos Solis; nam cum aether duplici et gatur motu, nempe & vorticoso, &diurno ; illius causa recursus fit ad Solem ; huius verb ad terram, certa quadam invariabili proportione. Quodcunque igitur supponamus mundanum sistem a. semper oporter,
ut aether moveatur circa terram,
aeque ac si ea turbinareti & ad eam suat per axem, Sc. ideoque in ta mnostram perinde est sive unum, sive alterum si stoma amplectamur,& adhibeamus ad intritu tum explicandum.
448쪽
Iim veia posito aetheris fluxu per Quicunque autem sint aetheris axem ad terram, nonnulla consequi motus in regione sublunari; quo- necesse est ; primum , quod niam eius palliculae, si nil aliud,
plutima eius copia, obstinte tellu- spatia omnia replent , ideoque -- corpore, non eandem omnino viam dequaque dispersae 3c praesentes o alti re potest ; sed pars terram currunt, necesse est, ut corpora sit bingreditur, pars vero supra ejus omnia aethsetis sinui immersa, imbsupetficiem extenditur, ita ut etiam per suam ipsorum lubstantiam tranta spatium aereum occupetur. Cumque tum eidem permittentia, abiis juxi, id ipsum succedat non molo ad varias circumstantias motum re ci partes pali australis, sed & borealis, piant, nonnulla quidem iuxta se duo magna fluenta aetheris con- tota, sed pleraque tantum secundum eipiamus oportet sibi inviccm 1 p partes, & moleculas, quibus com-lis adversit occurrentia, quae tamen ponuntur, ex qua motus receptione non omnino sese invicem sistunt, diversae activitates, & varia phaeno- sed facta tantummodo aliquali re- mena suboriuntur. tardatione, sua via pergunt, quodam- Itaque in hanc rem oportet re modo sese invicem penetrancta. petamus , & explicemus id, quod ' ebnsequitur item, quoniam via ho- supra tantum innuimus e nempe ruetv fluentorum regulariter est , phaenomenon nonnilla a motu ae- polo ad pollim . eandem esse non theris proficisci , qua tanque celeis modb per plana maximorum cir- ritate Sc directione insigniatur: aliaculorum. sed praecise meridianorum. - exigere determinatam celerse Non ideo tamen negandum, partem ratem , dc praecipue determinatam aetheris in se non paucam , sed directionem. Inter phaenomena a s habito respectu ad reliquam, pau- lo aetheris motu alioquin indetercissimam, ab assertis motibus sese minato profecta, sunt diversarum subtrahere , aut in vortices parvos substantiarum generationes , sive in actam , aut in corporum nonnul- interioribus terrae partibus, sive ex- lotum materiam insumptam , aut tra, celebratae; cum enim ex prinis aliam dirinionem celeritatemque cipiis Physicae Mechanicae sequatur, nactam &c. quae interim utilis esse mutationes corporum fieri tantum- non desinit , ut mox. apparebit. modo per parrium tralaspositionem, Inlupet colligamus velim, materiam additionem . & detractionem , ex aetheream, quae in planis meridian quibus diversae mobilitates , imbrum, tam intra, quam extra terram motus, aut ad motum conatus eiiculat , & affectare recessum a enascuntur; quaenam quaeso princentro, propter vorticum naturam, dictorum motuum causa potior esse& eundem pati ab occurrentibus potest, quam aether hic enim ubi- resistetitiis; nae enim, cum partem que praeiens est, & ubique motus. molas detrahant, amplificant fluenti Ab eo ergo transfluente particulae sectiones, & aether eas implens cogi- corporum transponuntur, invicem tur in Partes superiores ascendere. applicantur, & antea applicatae sejunguntur
449쪽
jungunturi ab eodem & secundum to . tum, Je secundum partes componentes varie impelluntur, eQ ex hoc agendi potestatem acquirunt. Primum ergo auctorem mutationum omnium,quae
in hisce inferioribus fiunt, censeamus aetherem opus est. Inii aper quoniam generationes omnes contingunt in sinu aetheris, id est in medio fluidoeeleriter moto, ita eas fieri intelligimus, ut insumpta materia nequaquam universum impleat spatium , sed necessario debeat quasi infinitis internis meatibus perforari, qua rectis, qua obliquis, qua certam plagam spectantibus, qua divertas, peT quos aether, si non penitus libere, saltem non ad nodum
impedite suos motus exequi possit ;Alias, si adeb invicem strictae partes alicujus corporis adhaererent, ut nullo modo aether tranti turn habere posset, vel non nisi multa vincta , necessariδ aut partium unio suborta fractione tolleretur . aut corpora genita de uno in alterum locum ab aetheris fluento transisserentur. Ne igitur hoc fiat, oportet , ut in unoquoque corpore porΟ-
states relinquantur , quae liberum aetheri transitum per ejus substat, tiam relinquant ; ideoque non solum eorpora quaeliber debent intelligi ab aethere perpetnb circundata , sed perpetub etiam ab eodem Per
Ut hoc perfectὸ intelligatur, advertendum est , quod lic8t aether substantia sit tenuissima, in omnes propterea sese insinuans vacuitatcs, non ideb tamen desinir exinde ellemateriblis. id est impen trabilis mile, ac materia reliqua. Hinc nullo pa-
cto fieri potest, ut penetret soliditatem primarum particulatum;neque, quaecumque in eo vis motus supponatur . tantam ipsi potest acti Vltatem impartiri , ut compenetretur cum materia. Quidquid igitur habere potest, est, ut viam sibi qua rat inter primas particulas , trans- meetque moleculas , dc corpora ex iis genita Hinc non est concipiendus aether ad modum spiritus cujusdam immaterialis , quemadmodum
ab imperitioribus concipitur, sed ut fluidum quoddam subtilissimum , &velociter motum, & quasi ad modum venti; ideoque sevit huius varia est acti, itas pro diversis circum stantiis mobilium , quibus occiirrit, ita aetheris valli sunt effectus pro diversitate corporum , in quae impingit , aut penetrat & idcirco eo pacto, quo ventus , si resistentia in , inveniat. quandoque illi cedit, quandoque illam superat quandoque viam sibi faeit ad transiti m. & quamdoque, si liberum b. abe t exitum , vix. aliquem sensibile in erifum producit, eodem & aether aliquando valudis obicibus interpositis cedis . ali quando eos disiicit, aliqnando pete sbi transitum facit, & aliquando, si liberum nactus si ingressum& egressum per obi cta eorpora, . nullum efficit sensibilem c flectum, aut Fem escit in aliam refundi
Quandoquidem autem in corpo rum generationibus . ut dicebamus, aether ea terebrat . ita ut liberδ meare posse. hinc est , ut regulariter palicissimi habeantur in liisee sublunaribus effectus , qui evidenter aethere immediate prodeatis, praere'
450쪽
'niversales nonnullos , de quibus pollea. Non ideo tamen enectus ullus est , ad quem aether aliqua
ratione sium non conferat lunb Otam; nam cum effectu, sit nullus absque vi illum producente , & vis Om. nis a Sole pilinum exeat tanquam a fonte motus , Ee per aetherem demittatur in universam materiam, quidquid de novo emergit materi te , easdem causas, saltem remotas,
sed p imitivas recognoscat Op O ret. Ad haec , cum quantumvis libere concipiamus movcri aetherem per corpora , non ideo tamen id fiat absque ulla omnino resistentia , qua in si ac nulla offenderet obstantia cor-Fora , non aliter excogitari res potest , nisi ut perpetuar habeantur percussiones factae ab aethere in parte corporis permeati, quae licet parvae sint, sine effectu tamen .essu non possunt: ab iis ergo motus aliquis producatur in particulis iiisdem opus est, adeo ut nullum se concipere corpus mixtum, cujus omnes partes
ab luta quiete gaudeant , dc quin ab eodem indesinenter aliquid
Binae propterea inde pendent in repi sica generaltissimae Theses; scili-ι cet dari in omnibus corporibus perennem qtiendam motum particul Tum Componentium , in aliis tardinsimum , in aliis v lociorem , qui abstrusorum effectuum saepenumero causa est r Altera vetb Thesis est, corpora quaeqie sua emittere essiu- via copiosiora , pauciora , raro , aut ne vix quidem , nulla ι eaq re aliquando uaa , vel altera ratione re- par bilia , aliquando non. C., hae
rent pilori thcsi observationes faetae a N bilissimo Boi L o in corporibus duiissimis. & fixissimis . in quibus
deprehendit vestigia motus pridicti, licet ob maximam fixitatem lai dil-
sint de insensibilis , de soldm per
effeta conspicui. Ex multis unam seligam institutam in geminis duri L simis, & adamante ipso ι nam si aliquando macula aliqua earum peripicuitatem deturpat, observavit non semel maculas eas successu tem poris sensibiliter sium mutasse, quod sisne .contingere non potuisset , nisi ob motum partium internum. tesum quod spectiit molliorem se
stantiam terrarum, eori inque Omnium , quae ad regnum vinetabile,& animale pertinent, negaverit nemo omnes esse in continuo motu.
In corporibus fluidis evidentia etiam sunt indicia & argumenta motus praedicti , non solum qui micrψ-i copia observata , si quae sint particulae in iis visibiles, eas exhibent hae illae sine lege jactatas; verum etiam quia nulla alia subest causa , cur eleventur in ipsis particulae& sub tantiae .iisdem specie Pavio res. Et quidem iIulla major ostad sabeundum hujusmodi motum dispositio , qtiam in riquidorum
particulis; cum enim omnes inter se sint aequilibres . tacitumque pse mant vicinas, quan um ab iis .premuntur, ut est Hydrostatica domina liquet, quaecunque motio ipsis accedat, vel ab aethere .per eorum poros transeunte ,. vel a quacunque alia causa consimili, ne cellatio debet sequi motus in omnibus parti
culis , perpetuus q)idem . si causa
perpetua sit, temporaneus, si temporanea, cuinque aetheris transtus