장음표시 사용
351쪽
ditio ad Hierosolymitanam terram e Turcarum manibus eripienda .se multum iuuari posse speraretiCaeterum ne ullum Iacobo tempus daretur vacuum ab officio Sc munere militari, in ipso temporis articulo,quo Legatos audiuit, ad eum venit Petrus Ioannes Ca latrauensis militiae magnus magister, ab Alfonsbe Callella missus. qui exposuit, Maurorum ex Africa incredibilem numerum in B ticam traiecisse, seque cum Murciensibus , de Grana tensibus ad iunxisse,ut similem luperiori cladem toti Hispaniae inferrent. Pro inde Regis sui nomine rogare ipsum obnixe, ut e Regni Valentini finibus versus Murcienses appropinqueti, Mabantibus generi &filiae rebus opem ferat: ac neque minores mari, quam terra copias parari iubeat, ut illorum ex Africa transitus impediatur. Protulit quoque epistolam Iolantis filiae ad eundem,orantis ne se, ac virum in tam manifesta suarum rerum perturbatione desereret. Ad quae respondit Rex se nullo unquam tempore defuturum suis,sed quanto maxime posset exercitu, terra marique pro communi salute, seducem sublidio iturum. Quo dimisso, protinus mari classem strui. terraque exercitum conscribi. atque ciuitatibus , & oppidis pecuniam imperari; ipsumque Bouaticum tam iustis de caulsis imponi procurauit.Haec ubi Catalanis Barcinonem conuocatis indixit, docuitque innumerabiles inHispania ad Granatenses ex Africa Mauros confluxisse,facile perluasit, tutius esse hostes in alieno,atque H-ginquo oppugnare solo,quam e proprio depellere. Vnde non solii Bouaticum concedi Regi; verum classem quoq. et extrui curarunt ut Mauros transitu in continentem prohiberent: proptereaquod occupata ab eis Baetica prouincia, maxime vero Murciensi Regno. quo properabat, illico conuolaturos illos in Valentinum,&Catalonia subinde infestaturos, credi par erati Veru& petitioni Regis, Moecessioni couentus, sese oppones RalmudusFolchius Vicecomes Cardonensis non esse ullo modo consentiendum, dixit, quin prius de more conuentus,& antiquo Regni iure,querelis illorum qui imiuria damno,aut fraude aliqua opprimebantur,satisfieret, atq. illata dana resarcirentur. Quod Rex intelligens atq.tristissimo, difficillumoq. Reipub. tepore priuatas iniurias comuni dano a couentu praeferri videns;vsqueadeo acerbe re tulit, ait ira succesus est, ut proti.
352쪽
nus dimitti conuentus,atque urbe excedere, turbataque omnia re linquere decreuerit.Sed uniuerso occurrente conuentu,atque Fol. chio a conquestione desistente, quae concesserant,comprobata fuerunt, atque conuentus cum magna Regis gratia dimissi. Verum
quod Regi tunc in Rempub a summo discrimine liberandam qua maxime intento, nihilominus Folchius sese opposuerit, postulata spreuerit concessaq. illi a couentu tributa impedierit, ac nisi ab uniuerso demum exoratus conuentu,minime ab impeditione destite rit; aperte edocet, a nostri temporis Principibus boni esse consule da similia, quae tu conuentibus ab uno,aut altero ex proceribu aut
Baronibus,aut Legatis ciuitatum,ipsis opponi solent; donec oppressorum querelis satisfiat,ac Reiputadebita rependantur. Quando. quidem non tam maioris acquirendς libertatis,quam iustitiae qua una virtute sustentatur Resipub. exequend gratia, id ipsum oppo nendi ius fuit populis ex plebit cito concessum .Minus enim decet, immo pernitiosiis imo fit exemplo Principum, ipsos, quam priuatumquemque hominem, suum cuique non reddere et ptariertim sit eiusmodi fit, ut ob intermis Iam scelerum punitionem aliquam. Respub. suo quasi iustitiae debito defraudata fuerit. Hac quippe Mna aut altera ilissimulata permissave malorum impunitate,sequi saepe sole diuino reposcente iudicio,vtPrincipum conatus,& magnai ncoepta,quantumuis praeclara de heroica, irrita fiant, ac veluti eua nescant ceu tanquam instructa,beneque ornata nauis,quq fertur seἰ cudo vento, tenui subtus contempta rima, sensim penetrante aqua
demergitur. Cuius profecto rei, si Rempub. licet cum naui quam aptissime comparare,exemplum nobis natura proposuit praesariΩsimum in uno pisciculo Echenei, siue Remora nuncupato; quem nostrum mare fert,atque pedali torpedini, qui piscis petris affigi solet,persimili. Illius siquidem tanta est virtus,robur,atq. a natura in nata ad sistendum facultas,ut Pliniora experimento.comproban- tibus,medio in mari nauim Dum velis plenissimis cursum tenente, caring affixus contineat, ac remoretur: quoad urinatorum indagi,
.m,tentante manu inuentus, e carina euehaturi sicque nauis tanqua
ferreis soluta vinculis cursum prosequatur. Quid enim Regii con- Mentus sunt in quibus totius Reipub. summa continetur, qua m na-
353쪽
uis maxim,seu Bueentaurus qu dam,Regem tanquam nauarchv. Iroceres,Baronesque tanquam Vectores,simul & nauicularios ve ens8 Et horum, quod pr cipuum institutum quisve scopu quam Rempub. tanquam nauim e maximis procellis, vitaeque tempestatibus ereptam,tatuam,& incolumem in portum, ubi tranquille vivi possit deducere Quid tum Echeneis tantillus piscis, carinae ad hae irens,ac stupentibus omnibus, navim retinens, quam occultum saepe malum,atque inopinatum innuit quod ,quia initio, leue negligitur,neq. animaduersione dignu putatiamideo quide paulatim ab innata vi malis, robur,ac neruos sumens,postquam inueterauit,Re
pub. non modis inficere sed felices eius progressus lapissime retam dare potest Quid demu urinatores Θ quam aut severos legum ministros magistratus,aut qui populi moribus prassent, censores, significant ρ utpote quibus est proprium, mala Reipub inceis, quod aiunt,oculis inspicere,indagareque , ac non solum coercere, sed prae cauere quide atque illico enascentibus illis,cum occurrere tum illa ipsa,ferrea quasi admota manu tollere de averruncareξ cum scilicet ab iis maxime quae parua videntur esse delicta, quia neglecta crescunt, lit diligentius declinandumῆς ea brem,ut in magnis tempestatibus summi nauis gubernatores nonnunquam a vectoribus admoneri,horumque monita ab illis non omnino rei jer,s ed libena
ter ad mitti quandoque solent, sic plane in magnis quoque Regi'
conuentibus, ubi propositis oppresserum querelis, ob multorum interse dissentientium contentiones,quae saepe,Principum,qui adulari se sinunt, aucupandae gratiae caussa, tanquam tempestates cotmouentur, proborum hominum oppositiones,sive procerum , si ue aliorum cie conuentu,uti optima,salutariaque Reipub. monita a Principibus audienda sunt, nec aspernanda 1 sed boni, ut dictum est,consulenda.Sane, ut per ea, tum Principes officii sui admoneantur, tum Reipula necessitatibus occurratur ι tum denique conuentus, pari cum illorum, tum populorum gratia dimittantur. Vt igitur redeamus, unde diuertimus, concesso Regi Bouatico, classit nauata opera,eidemPetrum Fernandum filium pr fecit,strenuum, ac bellicosum iuuenem, quem susceperat Rex ex Berengaria Ferna dia Aragonensi foemina nobilissima, altera ab illa,inquam, Berem
354쪽
garia Alsonsi domini Molina filia, quam post Murcie nia bellum
contubernii quoque necessitudine Rex diu cognoscens, nullum tamen ex ea filium habuit. de qua mox agemus. Hic Petrus postea oppido Sc ditione Ixarensi donatus a Rege fuit,ab eaque ipse, de eius in hanc usque diem successores nuncupati,qui Bel citano comitaratu adiuncto,procerum Aragoniae.& Regio splendore generis Seperampla populorum ditione habentur praestantii simi. Porro quoniam instabat bellum,Mauritanis continenter traij clentibus,ac tele
in Granat ,δc Murciae Regna diuidentibus,quin arces de oppida in Regno Castellae capere incipientibus; nec tamen Bouatici pecunia collecta erat, nec quae expectabatur ab Aragonia, imperata ; He braeus quidam nomine Iaudanus,omnium Hispaniae ditii simus Regijque aerarii praefectus, tantam ex suo obtulit praesentem auri sum. mana, ut de classi, Sc colligendo exercitui, bc disponendis praesidi j iuste cerit; Bouatici, de aliorum Regiorum centuum ei exactione mandata. Iis actis, Rex Caesaraugustam venit;ibique procerum bellicosiores tumultuario inde collecto exercitui duces prefecit: ut v-no simul tempore, cum ijs, qui, e Catalonia exierant,in finibus Valentini St Murciensis Regni praesto essent Castellae Regi. Cum igitur tot illi sumptibus faciendis pecuniae quoque essent Aragonensibus imperandae,conuentus Casuraugusta egit ad quos uniuersi Regni proceres, Barones Zc Magistratus civi tatis, cum aliarum ciuitatum magnorumque oppidorum Legatis conuenerunt. Rustus in enobio maximo fratrum Dominicanorum cogregatis,suam metem Rex ijs verbis expressit: Scio equidem, nequaquam ignorare vos,me ab ipsis incunabulis,omnem vita,siue domi, siue foris, petapetua militia traduxisses fuisseque diuina fortassis mihi sorte datu. ut nullam plane aetatem in otio, dc tranquillitate; sed pro communi Regnorum salute, dc amplificatione, incontinuo labore δ: vita discrimine exegerim. Nam Sc totum tyrocinium adolescentulus, cuin vitandis domesticis insidiis; tum Regnorum sedandis discordiis
insumpti ;& florentem adhuc aetatem,in Balearico bello; Sc media jn Valentino transegi; neque hactenus in gerendis rebus a perenni, contestataque maiorum meorum virtute degenerasse, quin potius eorum laudibus permultum addidisse me puto: cum reuera dum bus Re
355쪽
bus Regnis quae ab illis variis parta iaculis haereditario iure accepi alia duo quoque mea, vestraque simul parta manu adiecerim I neq. restat aliud a 3 ea omnia conteruanda & stabilieda undique , quam tertium,quod est Murciense,adiungere : protereaquod neque Valentinum sine illo, neque Balearicum sine utroque defendi potest. Cui rei Catalani socii vestri,prouidi ac frugi homines, mature, solerterque occurrerunt, ani maduertentes a tot ind ies ex A frica tra-ijcientibus Mauritanis,atque se Murciensibus adiungentibus, non modo hisce propinquis Regnis , sed toti etia Hispaniae commune, quale fuit olim, excidium impendere. Quapropter satius esse ducetes, malum ex longinquo loco, quam ex propinquo vitare: non solum se, suaque omnia obtulere, ted tributum quoi Bouaticum ad propulsandum hoc bellum,nobis ut stitis,concesserunt. Neque video profecto,cur hoc etiam Regnum quod eisde, vel propinquioribus Maurorum excursionibus,quam Catalonia subiectum est, si te quoque auxilium pro sui defensione non pendat. Est enim illud non alijs usibus,quam sacro huic bello,naeisque genero & fille, a tam manifesto eripiendis periculo impendendum . Vnde pera quum est,ubi de communi bello pro defensione patris suscepto gitur,sociis tam large necessaria suppeditantibus,vos,qui& Regnorum primi debellatores fuistis,&eorudem semperestis propugna ores,non parce,sed largissime,vivos decet,aut saltem paria conferxe.Haec cum dixisset Rex, quida Franciscant instituti monachus, a seipio impulsus,repente in suggestum ascendit, atq. ad sacrum hoe ipsum adnortans bellum, postquam Regiam tributi petitione multis cohonestavit verbis & exemplis, adiecit, religioso cuidam sui ordinis diuinum obiectum fuisse vis im,quo intellexit, instauranda a Iacobo Rege Hispaniam &a larracenorum incursionibus liberadam Haec proceres tanquam conficta somnia reiicientes, grius tulere ea quae a Rege petebantun quin etiam & ab eo diuertere coeperunt,Bouatici nomen ut execrabile detestantes. Hac audiens Rex, octo ex eorum principibus viris ad se vocavit, quorum unus erat
Fernandus Sanctius filius, qui a patre ; prae caeteris hac in parte di L
sentiebat. Is enim olim Alfonsi fratris partes secutus, multa cum aliis eiusdem factionis indigna,illius caussa contra patrem machina
356쪽
tus fuerat Exquo dissentiendi a patre noua occasione oblata, quasi pugnaturus pro libertate patriae insolentius se gerebat; sicq. ad impediendum Bouaticum,cuius nomine,ut ferebat ille, pater Aragonenses in boves ad aratra ferenda couertere volebat, caput eius deis
sensitonis seipse constituit,adhaerentibus illi Simone Vrrea, socero:& Bernardo Guillermo Ententa, qui cum alijs vocatis ad Regem venientes. nullis ab eo rationibus ad subeundum illud ad duei
potuerunt, neque necessitate belli, neque exemplo Catalanorum, neque fide ac iureiurando a Rege dato, se ratam partem proceribus, ac nobilibus restituturum; dc constituturum, ne ullo deinde tempore id imponeretur.Quin potius nouas de Rege querelas habentes , atque priuatas suas quis'. caussas publicis, ac communibus
pr ferentes,non modo petita negarunt; verum permulta, quae antea in damnum suum, de iniuriam facta interpretabantur, compensari sibi a Rege petebantummo ea ex praescripto legum,ac patria li- Υ bertatis,iudicari poposcerunt.Est enim populus Aragonensis, natura tenax; adeoque acer Vindex , eius praesertim libertatis, quae . maiorum suorum languine parta fuit; ut eodem quoque, illorum
exemplo cum defendere illam; tum pro ea mori non dubitet: Sine libertate enim nullam sibi vitam relictam putat.Indeque est, ut antiqua sua plebiscita Se priuilegia foros vocant tanquam eius libertatis vindices & custodes mordicus, nimisque praefracte defendat. Quo fit,ut neque aliorum quidem populorum presertim vicinom, effugiat inuidiam,Regum autem in auersum quandoque animum incurrat. Quorum querela de Aragonensibus deque eorum plebiscitis ea summa est,quod nullam illi teporum rationem habere volunt,ac neque illud potissimum animaduertere;non esse equum Ateorum plebiscita quae plerunque priuatis de caussis, atque populo.
rum importunitate,a Regibus,taquam vi expressa,atq. extorta fuerunt, perinde ut sacratas leges,quae summo Imperatorum, atque petritissimorum Iureconsultorum consilio, pro communi bono latae sunt;perpetuitatis,liue immutabilitatis naturam obtinere. Cum potiris aut pro vicissitudine, malitiaque temporum, mutanda essent; aut pro atrocitate criminum,ut leges etiam,exasperanda; atque, ut morbis,pro natura, usu, dc consuetudine aegroti adhibenda est medicin i
357쪽
dicina; sic intabescentia Reipub. membra, ne proxima corrumpat, non lenimentis, sed igne , aut ferro nonnunquam sint praeurenda. Fit enim obiectu plebiscitorum indulgentiorum, ut pleraque deli cha. sceleraque saepius remaneant impunita. Verum respondent Mragonenses,atque pro se non insulse dicunt; ijsdem ipsis plebiscitis,
tanquam legibus, auctam potius, quam imminutam suam Rempub. fuisse; immo cum vera religione quidem,hactenus multo melius cose matam.Εlsse praeterea se, mitiore quam alios natura,atq. lngenio tardo,potius,quam praecipiti ad mala perpetranda, ideoque quibus non est acceleratus deisquendi usus; tarcta quoque,atq. PrOcrastinata esse debere punitionem atque ad continendos in officio ipsos,tanquam lenimentis,no incisione opus esse.Nec obstat quod bona Regni pars plana, tisque culta,atque amoena appareat,bc ad inhabitandum, Sc ferendum iugum apta; cum maior quidem perfrigida horrida,& montosa sit ac licet cultura vacans, prope que inhabitabilis uel olius tame libertatis dulcedine allecta, cu mire freques est i tum paucis contenta. quae si, aut maioribus,quam ferre potest, oneribus grauaretur, aut truculentioribus,quam solent, poenis,multisve punireturiplane, aut omnino desereretur illa ; aut duriore quiusquam taupertate, ac seruitute cultores premerentur. unde Reges.pro illorum hactenus Regia simul Sed iuina inuiolata fide, quarum hi fuere semper obseruantissimi sic in eorum libertate,liberis que scitis connivent,ut iisdem modo absit abusus, ad eius regionixtum incolumitatem,tum publicam commoditatem,facile iudicari res permittantad,quod Iacobus tunc temporis prudentissime animaduertit: neque enim tanta oblata occalione, plebiscita ipsa abrogauit ἱ sed ipsas abutentes proceres, ut dicemus, mire persequutus est atque acerbe punivit. Igitur proposito a Rege tributo, ma gnae illico seditiones in populo concitatae fuere. Neq. enim in tan ra rerum perturbatione defuerunt, qui , vel procerum caussam ad uersus Regem, vel Regis aduersus proceres tuerenturitaetsi h c quidem pars praeponderaretur ea, quae pro libertate pugnabat: eaque Una libertatis vox a populo emittebatur. Hanc igitur acerrime defendere studentes proceres, Sanctio, de Urrea ducibus, Alauonem excesserunt,ubi percusso foedere,societatem interut , indeq. Omnia
358쪽
raptim, turbatimq. agi coeperunt. Vnde conuentu non de more dimisso,sed pertumultuose airempto, proceribus cum populo ad arama conclamantibus,Rex Montionem profectus est , ibique copias coegit,accersitis e Catalonia militibus,ac nonnullis proceribus,qui praesto Regi fuerunt qu ibus accesserunt Tamaritani, eoq. paruo e xercitu.breui aliquot Aragonensium procerum oppida & arces, ta
Petri Massae quam Sanctii filij coepit; promulgauitq uniuerse oppida de pagos procerum,se,ferro dc igni vastaturum. Quet audie nies
proceres,depositis armis, iure agere maluerunt. Sciebant enim Re gem non tam contrario, quantumuis licet potentissimo, armorum
impetu,quam audito iustitiae nomine, ab armis discessurum. Iamq. connitebantur summopere, ut de querelis,deque controuersijs, ac
quibusvis litibus iudicaret Iustitiae Aragonum pinfectus, omnesq:
iudiciarias controuersias,quq Regem inter Sc Regni proceres nobilesque viros orirentur, Pr iectus constitueret,easque ipse& Regio. dc procerum, nobiliumque consilio, qui Regia in aula versarentur, decideret. Insuper eum is Magistratus,seu praefectura a se,& a superioribus Regibus demandari cui vellent,soleret, in posterum promisit, non alijs,quam viris qui equestris ordinis essent, eam manditum. P lacuit igitur Regi, ac peraequum visum est, ut cum honesta iuris intercessione tum ab armis discederetur,tum etiam Magistratui ac praefecturae suum quodammodo abrogatum ius,& immin
ta iurildictio restitueretur. Erat enim haec publica Regni dignitas, atque potestas praefecturae vide ipsius origine & facultate, pauca quae ad rem pertinent dicamus) in praesidium & custodiam publicae Regni libertatis constitutacaeterisque eius,sive regils, siue ordNnarijs ciuitatum,oppidorumque magistratibus,prς ferri solita. Acivel ex eo maxime praestans, magni'. item per habita, quod in tanto sibi iure ac praesidendi potestate collata, nulli fuit unquam Tyram nidi neque perturbationi rerum obnoxia, utpotecum non solum pro equo de bono quibus ex plebiscito modis solet ipsa ; verumprolummo quoque iure,deque confiij sententia, cucta decernat. Neq. enim quaerit quae sua sunt; sed tria potissimum contendit. Primum
ut suum cuiq. tribuatur:alterum, ne cui vis inferatur,tertiu,vtRegni
plebiscitis stetur. Similis illa quide tribunitiae potestati, quem Ma-
359쪽
gistratum Romani olim,defensorem, ac custodem populi esse voluerunt, atque auxilii caussa,contra illatam vim constituerunt. Vnde sicuti apud Laced mones Ephori Regibus , apud Romanos Tribuni Consulibus opponebantur, sic apud Aragonenses, ne aut vis veritati adhiberetur,neve furor, ac impetus aliquado Iudicum, ius opprimerent ;& Regibus ,& onsulibus , Sc cuicunque Regni potestati,ut se opponeret, creatus is fuit magistratus. Cuius tanta vis est, tam constans,&iusta quasi dictatura ; ut ab eius hucul
que origine,& creatione, nullo fuerit unquam tempore, aut occasione abrogata. Quo maior est profecto admiratio; eaque nos vehementer ad inquirendum incitat; quonam potissimum tempore,aut Imperante Rege,ac quibus etiam de caussis, primi, tam Reges,quam proceres Aragonenses,tantam,adeo 'ue maiorem, qua
linguli potestatem haberent,quasi abdicarint a se , atque uni folicontulerint.Idque non lotum ad iudicandum de summis, grauissimisque Regni rebus, caeterasque infra se habendas iudicationes;verum in plerisque ipsarum, illius unico ac definito iudicio standum. sed de tempore, ac Regibus,&proceribus, quibus fuit conditus magistratus,non admodum expressa est, neque literis, neq. diplomate consgnata memoria seu neq. esse permittitur ;fortassis,ut eo
plus autoritatis,plus fidei, ac iuris eidem ab antiquitate ,&inuete rato, siue prascripto pr sidendi usu accedat. Occasionem vero, si- uecaussam, haud alias fuisse credunt , quam par olim primorum Regni,atque procerum Imperium; atq. ab his profectam Regiam dominatione : indeq. frequentes inter eos super diuisione rerum, hostilium praelertim spoliorum,controuersias, Sc colentiones quam si quod par pari nollet iuditio succumbere: hincq. necesse esset ius in armis,ctu semper gestabant,ponere.Εx quo,ne cruenta pugnata serro diste retias dirimeret neve ulla subinde inRegem conspirandi occasio daretur;ta Rex,quam proceres,de suo detrahentes,atq. magistratui conserentes; iplum omnium consensu crearunt: atque ex eo maxime,quod is in tuo cuique tribuendo versatur: totique Regno praeestdustitiam Aragonum nuncuparunt.Ab ea quippe virtute quae omnium Reipub. basis est ac fundamentum, iuste fuerat de minandus Magistratus,qui omnibus Regni iudicationibus,tamquam
360쪽
ram Iustitia iustitiarum erat praeponendus. Per huc enim Reipub
cragonensis salus non modo fuit perpetuo retenta,ac vera illius etiam erga Reges fidelitas conseruata: verum i piamet Regia dominatio,aut aucta quidem extitit per illum,aut magna saltem ex parterete ta.Siquidem ad subitas tu'populorum commotiones ledadas itum ciuium inter se discordias componendas; tum intolentium quandoque procerum libidines refignandas quae propria sunt Regis munia num commodiore alio, promptioreve, quam hoc iplo magistratu tanquam unico instrumento pacis, iplum sibi Regnum conlueuit accurrere nonne,quod in ea resua maxime praesentia fecillet Rex,id ipsum deputatus ab eo magistratus solitus est efficere Annon hinc est quod Aragonici res minus premant Reges; minusque ipsis negoti j facessant, atque tu comitiis generalibus minus
quoque querelarum ab Aragonensibus,quam ab alijs socijs Regnis nabeantur Inde quippe luperiores Reges huiusmodi magistratus
vim fatis compertam habentes; necnou de proceres non esse alienam a comodis suis, ac neq. contrariam ei potestati,rigide nimis lieuere quam ipsi in subiectos sibi populos,fine prouocatione habet,. peripictetes; eodem,quo ab utris q. cosensu creatus est magistratus, a consequentibus progressu temporis, fuit etiam auctus,atq. & potestatem iurisdictione amplificatus.Ita quippe Iacobus audies velate proceres,exposcereque,ut controuersias,quas tam secum, quam
interlit illi haberent Iustitiae Aragonum praeiectus iudicaret; peraequum id et Ie ducens, prouidit in posterum, ut illud de iurisdictio. ne praefecti,quod antea usu tantummodo dccosuetudine receptum erat, deinceps scripta lege sanciretur. Demum inducijs factis', dereliquis controuersiis omnibus, Rex, dc proceres apud Caesarauga. stanum,Se Oscensem Episcopum compromissum fecerunt. Quitibus peractis,proceresse Regi ad Murciense bellum ad futuros promiserunt.Sed obeunte interim Oscensi Episcopo; Caesaraugustano, vero a pronunciatione abstinente, iudicatio ipsa penesRegem fuit: neque manus iis bonis iuncta, quae facto compromisso tenebantur. Praeterea paulo post, comitiis a Rege Exeae habitis inclytum id Aragoniae oppidum est, cognomento equitum, ob eorum frequentiam plures leges proximis conuentibus scripta tantum,ibi scitaeae promul.