장음표시 사용
251쪽
LI aER SECUN D 2I' iudichratione cernitur. Secundus inutilitatis ratione. Unius in ratione officij.l.fin.ffeod. Quartus affectionis ratione praeciasa.Haec etiam trita est regula consuetudinati fori, cuius vigo
requilibet interrogatur testis ithas genuino Iragilate ire.
concernat ne causa, in qua testis producitur, proprium ipsius commodum, vel detrimentum an non Secundum ' axioma, testem consimilem,ut producens,lia Fbetem causam,inhabilem esse ivt probat text. ineliberi testes. q. q. s.l.quoniam. .eod.C.quoniam,ext.de iudic.tradit&idbpsum Speculat. ing. I.versitem quod habet.cod.tit.Imolinca. personas, extr eod. Huic, consuetudo forensis conformis est
Tertium, venditorem emptori in iudicio euictionis inha sibilem esse testem. Ita decidit Accurs in L nullus T. eod. plures rationes arserens,quem, plures aliisequuntur. Licet aliqui videantur Contradicere. Certa autem cum consuetudo forensis hac in parte,quae contrarietur, non existat,ius communi obseruari merito dcbet, suasua de quibus is des. Quartum, donantem rei donatae nomine donatario testi gmonium habile ferre non posse. Sic concludunt Petr. de Best. Pert.&Cyn.inl.Omnibus C.eod. Balant.&haeredi.f.nesciunt. ff.de pact. hom verius asserit Alber.Ros in .expedita,tract.ωtemb. num. 2I. rationibus pluribus hoc defendi axioma inexplanatione tit. C. detest. Ab hoc t&consuetudinem fori non sdifferre expressim, constat. Quintum sisit cedentem iura sua vel adtiones, cui cessit, te- Iastimonium ferre non posse, in lite cessae rei nomine mota Hoc axioma defenditur aliis qui contradicunt non impedientibus, dogmate Petr de Bella Pert.Cyni,Baldi,Sal.Ioan. Fab.Castr.5 aliorum ind. l. omnibus. quo cedentis testimonium reprobumella iudicatur:& Lanfian. de Oria. communem hanc testaturene sententiam sequitur Neli de S. Gemin. intract test.*.ce
dens, firmatur eadem, decisione Capeli Tholosa. 9
252쪽
ait Roc Essva I D IAM Ira Sextum, ' fideius rem in causa principalis debitoris,in qua fideiussit, inhabilem esse testem de quo quidem disserit magis
Specul hoc tit. g. .versquid de fideius re. Ang.ina. exec tore. g. I. E de appelli Bartoi Bald Angei &dmol. in i ii is eui legatur. 6. I ff. de lega. I. Imol.in Lasententia,in princ.ΠLdear peli., Bari in i ii quis ita. ff. de reb dub. Ta Septimum. patronum cauis seu aduocatum, prini &secundar, scilicet appellationis, caulae testimonium habile ferre non posse si ea in causa patrocinium praestiterit: uti verba edicti expresse innuunt,quae eliciuntur. l.fin. E. eod.C. Romana. de testib.lib. 6.subscribit Salicetand.l. omnibus Lansean.trin. test.num. 66.N Alexan .conLI,3 vol. 2 accedat textus in lainan fin illic, eidemparnasubiiciendo etiam eo veleis, quiis iis causis, quarum patrocinium adepti s2nt, quibuseueaduocationemsuam uesωμrum, assessione cuiusiuns magisratu colore audeat Haudeant venis 3 dicare. C. de asscisor. In histribus supraseriptist axiomatibus, nullum video distrimen paritet iurisin consuetudinis, sicuti nec in axiomate sequente. Octauum isti axioma procuratorem adforenses exercendas causas constitutum,& in principali appellationis in causa idoneum ferre testimonium non posse ut tradit glossin d. p.
I Diuersum autem decidedum 'de procuratore ad negotia tractanda constituto qui in procurationis suae caula idoneum perhibet testimonium ut explanantvi sentiunt interpretes in d. l.
a Nonum in quo consuetudo forensis, iuri minime aduersatur, sit iudicii, artareo, assessori productis testibus,in causis de quibus cognouerunt, autiudicarunt, fidem non faciendam esse: sic concluduntInnoc. Host &Ant de Buta ind.c. m.
253쪽
SECUN Dus , nobis Buir ωBare in i ne in arbitris C.de arbitr Ballin Liubemus. 2. g.sane C.de secroianct ecci ubeugis paulo hoc,sicuti&caetera explanavido supra e citato. Decimum sit, it legatarium idoneum in testamen to tu dicari γtestem ut probati siquisita.ff. de reb. dub.l.dictantibus. C. detestament. 3.1ed nequeri .legatariis autem es deicommissarii quia non iuris success,essunt , ctabis perfinis eis coniunctis, estimonium non denegamuσβnsiit.de test.ord.Sed pleruus & hunc uiscussi a ticulum in saepe adducta interpretatione Conformis est huic quoque axiomati consuetudo seri Haec de affecitione testium causae vel suae vel alienae nomine productorum, ut testimonium
LIBUS PROPTER AFFECTIO- nempersona,
. ec opersonasisquotuplex. Deconiunctione communitarisaxiomahoenotandum:singulorum Sed cum diuinctione . omnia confietudo nostraforensisa robas. De coniunctisneeognationis hoc habendum axioma sanguinetam iunctos in ciuitibus ausis ses admitti. Oge timui,)magis. micorum tamen intimorum no reum te moma suffecta reproba rudicantur.' uemadmodum inimicicontra inimisumsita iliad videatur. Inimi autem reconciliati simonium bene admittitur.
254쪽
r Secundum axioma uxoremno marito, est maritumpro uxores
a Tertium, liberos ne raparetita neci eosdem,vetviceversa,idoneos esse testes, ne volentes quidem. Is diuartum, iure se consuetudineno, in receptum,fratres ast exstaret Ventus eiusdem ulpatris temtemsentes,inuicem, veladuersu erest idoneos non esse . tos cum patrono morantes, idoneos ses non iudicari. r Sextum: necferuospro dominis vel viceversa admitti. I Septimum consuetudine eriure approbatur, mercenarios muthabitent, a testimoni erendo repelli.
a 2 fra Gnsuetudine indisincte, privssuam subditi admittantur
reses, Uuperioribuouis iusiurandum,quo eisdem delitatisnominesunt obfricti, dum res cantur, remittidebet. Λ FFECTIO autem personarum' vel ad coniunctas velu 1 domesticas refertur. Coniunctio autem est vel communitatis vel cognationis, vel affinitatis, vel amicitiae: sicuti kdistincte eiusdem collocat gradus M. Cicero Otiuo lib. Ad coniunctionem communitatis 1 hoc est referendum axioma affirmativum, siquidem negative concepto multae adscribi admodum exceptiones solcnt ingulorum testimonia in uniuersitatis causa admittenda: ut firmat Accurs in i in tantum g uniuersitatis T deier diuis glosis in cap. nuncius CXt. eod. text. in l. 2. illic, hic enim prorepublica veluniuersitate inter uenit, non prosingulis Mini sicut in fin princ illic squid Luestati debetur, non gulis debetur, nee Oddebe uniuersitos gub debent. ff. quod cuiusque uniuersnom. Mini sed si hac. g.
255쪽
L I ECUN DV s. 22I qui manumittitur is de in ius vocand. Sed hic articulus distinguendus est magis accurate : visi testis ex singulis productis testimonium ferat de his quae in communitate seu uniuersitate sunt acta, validum iudicetur idipsum non reprobum ut probat textus iuncta glosis in c. veniens, 2 aliis iunctis iuribus,extr. eod. Qui textus congruam asteri rationem Aguntur enim illa non publice quolibet audicnte aut interueniente, sed secreto
tantum cosilio, ad quod itantum, qui collegio seu uniuersitati assistunt,membraq; clusilcm constituuntur,adhiberi solent. Si autem dc his sit ferendum testimonium, quae extra collegium seu uniuersitatem tractantur, eaque causa in iudicium deducta lucrum ac emolumentu pariter singulis procreet aut procreare postiti eius testimonium fragile habendum sit, inessicax: ut si ciuitatis nomine actum sit consessoria vel negatoria, qua contendat actor ciuitati ius esse agendi pascendi, ligna caedendi. nere ei probandi iniuctu,alios quam ciues ictas producere debet Ciuium namque testimonio non foret habenda fides, ut quorum interest sententiam pro ciuitate ferri nevi ipsi suo commodo vel lucro priuentur, quasi hoc pacto de propria perhibere testimonium causa viderentur,d.l.omnibus Sidonique controuersia ciuitatis aut communitatis nomine agitata non praecipue singulis commodum atarat sed vel fisco, vel uniue sitati singulorum tunc testimonium firmum, efficax sit iudicandum : sic procedat d. l. in tantum g uniuersitatis iunct. gloss. Scin cap. insuperstituimus, ut liceat nobis in causaeαν --srae ferre simonium. ff. eod. Consiletudinis obseruatio distinctionem hanc usu crebro forensi approbat. Nam contra ciues aut singulos collegh alicuius non excipitur , si in causicommunitatis producantur testes, nisi ea ex causa praecipue emolumentum aut lucrum iisdem si expectandum quod dignosci poterit, si generatim de percipiendo lucro aut damno perferendo ex ea causa interrogentur. Ad coniunctionem cognationis thoc reseratur axioma, in F
256쪽
unit,in causis ciuilibus testes admitti vi concludit gloss. in C. r. 3. q. .per teXt in c. absens. 3. q.9.quamuis laic de alnutibus tantum metionem faciat. Sed plures occurrunt casus, quibus axiomati huic locus non est,quos inexplanatione adiit. de testib.attu . Iimus. In criminalibus auic causis, cognatos Marsines inuicem idoneos testes non haberi,can similiter. 3.q. .d.αabsenS: Pirmat Bari in l. qui testamento. g.quicunq;.infin .rfide testa. Affines taute in ciuilibus multo magis quam cognati,adhiberi testes' terunt, de qua re fusius agit Iastin l. admonendi is de iureiur. g. in cons. 261.4 Alex conf48.vol. i. Huic lane distinctioni consuetudinis quoq; obteruationem serensem cosormem esse constat. De amicis denique hoc firmetur axioma;amicorum tquibuscumarctissimum tamiliaritatis rus nobis intercedit,ietamonia affectionis, beneuolentiainimie intuitu,suspecta&re
monendi Alexand conscis . vol. F. Crauet cons. 28r. Dum autem de inimicorum testimonio quaeritur, i primum de inimici contra inimicum producti testimonio sit hoc inio ma inimicum aduersus inimicum lcstem reprobum iudicari.
d.l.3.in princ.illic, an immicinei contra quem testimonismfert. a
les autem inimicitias subesse oportet, ob quas, quia assectione sinistra correptus,verisimile est,falsum testimoniu quo inimico suo incommodet,productam testem laturum cita quorum argumento est textus in i licet. E. de recept arbitr. Secundum de inimici reconciliati testimonio 'st hoc axio ma,inimicum reconciliatum,aduersus cum,quo cum pacem reconcordiam iniit,testem ambeti posse ut concludit Bald. in auth si dicatur C. eod.
io Tortium sit, ide eius testimonio, qui cum inimico alicuius
amicitiam contraxit, contrahentem cuminimico meo amicitiam
257쪽
L fri s. 223 mamidoneum ceseri testem. Non enim subest affectionis eiusmodi impedimentu,quod fidem eius suspectam efficere queat: ut pluribus explanat Salic.Malitini. si quis testibus. C.eod Nuc domessicorum ratactione agendum Appellatur autem in nhoc articulo domestici illi, qui eadcm in domo nobiseum habitant,iuxta l.respiciendum. E.de poeta.&quibus imperari potest ut testes fiant ut copios magis id declarat Ang.4 Ioan Fab.in
f .in testibus. Instit.de testa.ord Domesticos appellat iurisconsultus de domo productos in i pen. feod. In hoc itaq; articulo domosticosum,primum S generalet sit hoc axioma,domesti DLca testimonia reproba Minualida esse, iuxta l. etiam iure ciuilidomestici tes Onodes improbatur. .eod.d.l.pcn.rfeod. d.f.in testibus, Instit deicta.Li.Ede quaest. sic& tradit Spcculat.in g.I. Versitem quod est domesticus:cod. it.&glos .in C.insinuante. ext de ossic deleg S texi in c. accusat es 3. q. T. Secundumst sit, uxorem pro marito, vel maritum pro uxore utestem idoneum non produci Domestici enim hiinter se sunt. gl .in .pridem Cod. de quaest. Accursa Salic.inl.etiam Cod. eod. per t. etsi . . praeterca. ff. si quis caul. l. I. R. derit. nupt. l. Pen. . eod. Cum consuetudo forensis domesticos remoueat testes, remouet ob id maxime coniugum testumonia in eorundem causis.
Tertium t sit,quod, ipsum forensis approbat consuetudo, i liberos tum quod sint domestici, tum quod sint liberi, nec pro
Darcntibus,nec in eosdem idoneos esse testes quod firmum edificitur textuini parentes craberi inuicemaduersus, nec volen es ad Vsimonium admistendisne Cod cod. accctat L idonei dii. resis idonem non eispater Eloil patri. E. eod. Ob mutuam autem affectionem alterius in alicrum nec parentes va idum in causis liberorum testimonium dicunt. d. l. parcntcS. Quartum, cui&consuetudo suifragatur forensis fratres Faut ex fratribus gcnitos, in eiusdem simul patris potcstate cxistentes, inuicem volciduciauci sic testes idoneos non esse: iuxta
258쪽
11 PROCE scivi I, DI Uf. in testibus, cum ibidem traditis,institui de testam ordinan. 6 Quintumi cuius nulla apud nos consuetudo extat aut usus,st: libertos cum patrono morantes, idoneos non iudicari testes, iuxta l. respiciendum. g. furta domestica. E. de poen. Laestes cos. E. eod. d. l.etiam. Sed patron' inimia liberti testimonium ferre licebit: ut colligitur ex regulat. I. cum ibi notatis aDD. Teod. 7 Sextum, cuius nec apud nos ullus est usus seruos nec pro dominis,nec contra dominos habiles testes, quinimmovi in omni causa reprobos esse Li. tot tit fide quaest &d pridem.& tot tit. C. de quaest.
i Septimum sit,consuetudine quoque approbatum forens,
mercenarios, quique condicta nobis inseruiunt mercede, si simul habitent a testimonio ferendo repelli. d. I res iciendum. g. furta l. 4 ff. de usu, habit. l. I. g. familiam S s. si filiustam fide vid vi arm qua de re uberius tractat Ioan Camp. in suo tractat test. reg. 3.&IS.r Octauum i sit, subditos magistratui, quem constat erga eoodem mitem esse, placabilem,ut ab eo nitul incommodi sit expectandum, in eiusdem causis idoneos testes fore. Si tyranno subsit, minime. Hoc probatur axioma reg. L Fulcinius. f. quid sit autem illic potestenim quis latitare non turpi de causa, veluti qui tyranni crudelitatem timet. st quib. ex caus in possica &l. I. in princip. Cod si rector. prouin. nec non l. unica, C. si quacunque praedit potesta.Subditis autem priusquam admittantur testes a superioribus suis iusiurandum, quo eisdem fidelitatis nomine sunt obstricti, dum testificantur, remitti debet. Quod&zo forensis consuetudo i approbat in hac prouincia, tolum in hoc discrepans; quod sue lenis,siue asperi,aut serocis superioris aut
nobilis iugo subditi sint subiecti, remissum modo sit iisdem
iuramentum, testes indifferenter a mittantur. Quod quam conuenicnsi laudabile sit euentus crebro indicat. DE TER-
259쪽
De hoc membra edicti verba. D tertium genus,quo propter lubricum consili Miulchin Ainhabiles iudicantur testes, edicti haec verbat pertinent 1 Impuberibus,surissis, minoribus xx V annis, in causis criminumsae- minisse samentis caecis de iis quae visui occurrunt, assisque similibus personu,quae consili, inopes est iudicio obpraedi unt, testimonium dicere neticeto. Quae verba deprompta sunt exl. 3. . lege Iulia. l. inuiti, in fin si eod. f. testes autem,Instit de testam.Iqui testamento.*.furiosi, &f.mulier.ffde testa.&l intestimonium,ff. eod. de his uberius agit Spec ins apponitur, eod. tit.
s me iis quia testimonio dicendo excusantu edicti verba. De cogendis usibusgenerati regula hae est testes adtesimonium perhibendum cogendos, ferrerecusent. tauodriiudicialitesimonio intelligendum. De excuseandis usibus, haec ima conclusioso cognatos a latere ali, na prorsuWremouentur ad timum hyadum ad dicendum simonium eo nonposita. ltera: Patronos obbertosinterseresesinintosnon esse, o an tinomia dissolutio.
260쪽
11ς Roc Essus I DetcIAR I Confietudo nostra. Tertia. sines, valetu inario milites,co adtemficandu novos. rhoe in statutum olimo quid nunc obtinu. diuarta qui magistratu ungunturo cis si v sentes, resis exigente, ad testimoniumserendum culposse.
ro Consuetud orira Postremaconiausis est: qui exercitui aliqui rabendum conduxe- rint, ad dicendum testimonium non cogira mera lectior inviti, f. de emb. AD tertiam testium qualitate pertinet inuestigatio eorum qui vel cogi vel excusari, dicendi testimoniinomine pos-x sunt. De his qui excusantur illoc est propositu edictum inuito aduersu oce generum vitricum,priuignu obrinum,sobrinam,sirinovenatum, eo quiprioregradu erunt,quive cuiusuis eoru tiberorum ve eius,starentum,viri, uxorisve libertus erit:restimonia in publi- eas iudiciis ne denuntiator. Itempatronipatronaeueaduersus libertum: aut liberti contra patronum testimonium in Asiam iudicias dicere ne eo-guntor In nullis iudiciis testi cantorsenes, valetudinari',mitius. πι-
me eum magistratu reipubi causa aberunt. Itempublicani, quive exemeitui aliquidpraebendum conauxerint. vive non detrectandite/monygratia Mednecessario aberunt Euivepupulierunt. Quivedonge aberunt. Nos autem prius de testibus, qui cogi possunt,agamus, 1 post de iis, qui excusantur. Dc cogendis testibus t generalis haec est proponenda regula: testes ad testimoniu perhibendum cogendos, si testimonium ferre renuant sicq constituit Iust1-nianusetiam pecuniariis in causis, in l.si quari inuitostestes iv cuniariis causis ex nostra lege aliquo trahere maluerit Cod codem.
Haec ad iudicialia testimonia tnon autem testationes extratu'diciales est referenda. In his cnim rogari oportet non cogi testes. Ha C explanatur regula toto Decretalium tit. dc testibus Cog.vnacu rescriptis & dogmatibus ad undem Pertinentibus. Cum autem edictum propositum certarum perlonarum faciu mentionem,quae excusatione iuuantur,t ex eodemsequentessu