장음표시 사용
91쪽
s similo aut E isto,an poena, M interesse, vel an poe/ua, Seres,seu quodlibet aliud principale possint
copulative peti, se exigi, videntur pariter iura lo. qui variis modis, nam tex. in d. l. praedia, de ac emp. Y in d. l. lueras, est. l. sequen. eo. tit. declarado illos rex. ut ibi per Bart. Sem d. l. si quis a socio, pro socio, videntur velle, q, alterum eorum tanta possit peti, data tamen facultate stipulatori, ut possit eliseie alterum eorsi, quod maius est, tex. autem in l. si quis rem. s. de aibi tr. videtur velle, P Vtrun ip possit peti, ut ibi per glo. Ac Bar. Neo. cordat ea iura Bar. b: distinguens, ' si poena est adiecta ad puniendum solum cotemplum,potest peti uti si I, si vero pinna est ad ecta ut succedat loco rei, vel interesse no potest peti nisi altei si eoatss.q distinctio videtur habere difficultatem,quia prima eius pars est cotra tex. in .l .celsus in ptane. s. de arbitr. ubi agitur de p*aa e temptus, tatamen non utrun potest peti, nisi forte respon/deamus, i in tam illo peti non potest pinna,quia ille creditor, qui simpliciter acceptat principaleeensetur in dubio renunciare pcene, ut ibi per glo. N ita non prohiberetur petere utrunqι, si non repnuntiasset pinnae. posset tamen replicari, q, s de iure Virump erat debitum,nosequim, Q peredo
Unum, censeatur renunciatum aliud argu . ex. l. si
domu st deseruitu. urb. praed. Praeterea falsum videtur, q, in d. l. si quis rem , debeatur Vtrun P, ut melius deducit ipse Bart. sibi contrarius in .squsa veto inultae, in authen de Iudicibus, ubi readarguit glo. in verbo mulcta, V ait Bart. ta bene, Diti d. l. si qti s rcm, petitur pinna latum, res auatem, idest eausa ,seu ius principale, de quo fuerat factum eon proinissum, transit marte suo, idest, manet integrum, sicut erat prius, antequa factum fui siet compromissiim, N tractandum erit coram suci iudice ut ait ille tex. in sin. quamuis alibι passim distinguat Bar. inter po nam ex contem. ptu, N poenam loco interesse, id facit Bart. ad alvud propositum principaliter, videlicet an fiat no
uatio, nec ne, non autem quod Uno casu magis, qua alio possit utrunq exlgi, Ut per eum Ind. t. praedia eOl. fin. u. T. Min. l. ita stipulatus nu. D. M. tr. i.eO. puto tamen, quod mens, ta dictum Bar
toti, quem Do . communiter in eo proposito seis quuntur, possit defendi, si ipsum intelligamus stacundum legem addu 'am per eum , t ultra P nam adiectam ad pume dum contemptum, potes peti res principalis, non quidem ipsa res,cui praeincise adlecta est pinna, s dest,q, stetur sententiae arabitri,sed res prima, idest, ius, super quo fuit factatompromissi im, aut alius e tractus, re adsectamma, M sensus est, ' quamuis cosequamur pin/nam, on tamen amittimus ius nostrum,ut decla/tat ipse Bar. i d l. ita stipulatus mi M. in fin. vers.
sed hoe dictum , M alij verbis diei potest,q, non
fit nouatio, ut ibi percii nu. ii. N. M. Nin 1. pdiae ol. fin Deinde dii Ficile est cognoscere, qua do ceaseatur pinna adiecta ad Pume dum contemptum, vel quando cestatur adiecta loeo iteresse, vel res, Et in praedicto articulo, an possit viasiq; peti, diristinxit etia Roma. cossio. incipiete, quo ad priis msi consultationis articulil col. r. secundu veteres impressiones, vers. M per haec expedita tertra,vbi quamuis separet duos praedictos casus, scilicet de contemptu,N de interesse, ide tamen videtur e eludere in uno, quod in altero, ta principalis effractus suae dist. nctionis consistit Inter particulare in teresse, interesse totius rei,seu totius negocii, qta me di linctio fuit in effectu per eum sumpta ex Bar. ind. l. praedia col. fin. Sc latius ex Bar. inu. Lita stipulatus post nu. a T. Vers qd ergo dicemus, re nini ι. N. 32. declarando, Vt ibi per eum, N per Ripam etianu .sεκx quibus patet, P articulus iste de utroque pete , vel altero tantem , no caretiis difficultate. Putarem et tame, pinspecta summarei, idest effectus principalis traditi per Docto. meo articulo, possit articulus noster, utrum secedapromissio renseatur facta in pia nam,an veto pro interesse, reduci ad unicum verbum, N eo etiam modo possent e cordari Doctc.qui videntur sua isse varii, ut scilicet dicamus, o secunda promises o censetur facta in pcenam, M censetur facta pro interesse diuersis respectibus, eensetur enim facta pro interc sie, quatenus concurrunt intreelse, tapinna promissa, quatenus vero sc inuicem exce dunt, idistis secunda promissio excedst quantitatem debitam pro interesse, tune debetur vltra ipsum interesie , de per conseques censetur a.
cta in poenam, sicut M vice versa si poena stmlnor, quam interesse,non extinguitur interesse, quatenus est ultra pmnam, scilicet in stipulatio. nibus conuenticinalibus, non autem in praetoriis,
vel iudicialibus, item ubi principalis stipulatio
est ex causa merbis, non autem ex causa lucraativa, propter supra dictas limitationes , seu cassus, quos diximus esse claros, ut lixe omnia pro
hantur in d. l. praedia, ubi Paulus de Castro, ind. l. Lucius, cum . l. sequen. ubi Bar. in da. si quis
a socio, eum . l. seque n. N. l. apud celsurri. .i cm
quaeritur H. r. supra de doli excepi ex quibus νιν etiam declaratur et tex. in d. non solum listi
tu . eo tit. dum videtur velle ille tex. quod p cunaeenseatur adfici pro interesse, debet enim id inistelligi, ut solum procedat pro quantitate, in quae ueniunt interesse, di poena, non autem proinhibetur peti residuum, idi st, reliquum poene, si maior fuerit promissa pinna, quam si interesse,
vel e conuerso non prohibetur peti residuum inoteresse, si sit maius interesse, quam pinna promisela, Vt patet ex iuribus adductis,quae ita intelligutur per D cisto. generaliter, praesertim per Bart. ind.l. ita stipulatus num. χτ. versi e . quid ergo dic mus, Roma. d. cossie. i quarta dubitatione,Gra
in d. e. bona fides. est quidem verum, quod praeud ista iura loquuntur extra terminos nGstri ea.
92쪽
expresse tacta in peerram, sed optime, M pcr argumentum a ratione maiori trahi possunt ad ea. sum nostrum , nam si ubi promissio est expresse facta in poenam, fit tamen ex iuris dispositione, quod transit ad interesse, M succedit loco interesa se, scilicet pro eoncurrenti quantitate, qua inutacem compensantur, ita quod violatur fere mens
contra laentium,qui a pellauerunt pinnam,debet
multo magis promissio facta simpliciter, censeri facta pro interesse, stilicet pro concurrenti sum. ma, pro res duo vero est necesse eam haberi propcena, postquam nullum est interesset Est etiam sis aduertendum , stet quamuis Uerum sit,linea. sbus, quibus vertitur interesse, M promissa est
pinna, censeantur contrahentes confiteri tantam
esse interesse, quanta est poena seu tanti s stimasse interesse, ut innuit tex. ln d A.non solum, ta proisbat tex. in . l. si ita stipulatio supra de ope. liberti id tamen debet intelligi hoc modo, ut quatenus ascendit poena promissa,non sit opus probare inoteresse, ut satis indicat ille rex. ibi,actori probare, non tamen propterea infertur, quin possit peti
interesse, si maius sit, quam pinna, sed opus erit tali casu rbare eiusmodi interesse, Ut tradit Roa
ma .m d. cons. mo. col. 2. Versi c. aduertenduin t a.
sis men . M similis pariter declaratio i eonuenit sti a lationibus praetoriis, V iudicialibus continen. tibus poenam , quamuis enim illae distent a conauentionalibus, qu a illae non valent, nisi interast stipulatoris. l. r. in fin. supra si quis in ius vo m. non ie. conueniunt tamen in hoe css promissiopnibus conuentionalibus, quia poena potest esse minor, vel maior,quam sit interesse, M deducit
inreti. in d. l. continuus eum quis colum. t. infin. nutu. 21. post gloan d .l. si duo g. r. in princa. rao fi quis cautio. Et ita et opinio Io. Andr. N illo.
rum , qui eum sequuntur, Π, promissio censatur facta pro interesse, est bona, intelligendo eam , quatenus pinna,M interesse competamur, adeo' pro concurrenti quantitate potest alterum tana a i tstm peti, re non utrunqi. Opinio autem et Are/tini, Se aliorum dicentium, si promissio censetur facta in pinnam , M non pro interesse, est pariter bona, intelligendo eam, quatenus talis promissio continet plus, vel minus,q interesse,quia, ut dictsi est,ndextinguitur, ne i minuitur interesse per ea promissionE,Nῆ conuerso ira promissio no extino
ruitur, in minuitur per interesse, sed semper ita lud potest peti, quod residuum est ultra summami
vel quantitatem, in qua concurrunt, M hoc modo conueniunt Dino. diraedicti in re, re in essectu, Meertum est, P haec fuit mens Io. Andr.m d. c.boana fides, qui semper excepit casum , quo unum excedit reliquum, ut scilicet residuli semper potast peti, id etiam apparet,quia mouetur Io. Andreex ratione illius tex. in . e. bona fides,ne scilicet ex eadem causa bis idem soluatur. M q, constitui nodebeat differetia inter duas praedictas opiniones, Patet etia, quia, si bene consideremus, non refert,
utrum promissio secunda sit lacta simpliciter, an
vero sit facta eum expressa mentione poens narra quicquid in contrarium dicat Soci.hie, videtur, letiam facta expressione poena cesetur promissio facta pro interesse, quatcnus cocurrunt, ut probata 22 tex. Ind. γ.non solum. Et pro compendio T praedictorum dici potest,s, in praesents articulo potest dubitatio ipsa intelligi quatuor modis, aut enim primo querimus, an secunda prom: ssio censeatur facta pro intcresse hoc sensu, scilicet ut non valeat nisi intersit ita respondendum est, ut per Bar.indue . item si in facto, in in stipulationibus couuen
tionalibus no semper requiritur interesse. aut vero quer imus seeundo modo,an prona. Dio censeam tur facta pro interesse hoc sensu, ut interesse cen seatur reductum ad quantitat cm comprehensamiti promissione, vel e conuerso, ut quantitas pro . misi a testatur reducta ad interesse, c pariter resopondendum est neutrum eorum esse verum . aut tertio modo dubitatur hoc sensu, an poena , seu qualitas promissa debeatur tota, vel non debea. tur, non habita ratione interesse, M pariter respo- detur hoc non esse verum . aut quarto modo in te,
ligitur dubitatio, an poena, seu prona issio censea. tur facta pro interesse, idest, eopcnsanda eum inflteresse pro quantitate concurrenti,M hse est bona intelligentia,&respodetur censeri factam pro in
teresse, quatenus cocurrunt, non autem quatenus se ex ccdunt,fc ita ex hae alternatiua responsione
huius quarti casus fit locus viri y opinioni, Ut su pra deductum fuit. Ex quibus omnibus patet, lias poena et in totractibus eosideratur proprie, idest, ut differt ab interesse,cosidera tui cmquam duo. hus modis tantsi, videlicet primo in casibus sim. piscibus, idest, quibus no eontingit tractare de in interesse, velut sunt tres illi easus, quos supra de doxi pro opinione Areti. secundo modo in cas bus mixtis,idest, quibus tractari potest de psna,M in uteresse, tunc enim est pinna eo tam si respectu,quo et promissio excedit interesse. Caterum t quam inuis Bart. in d. l. praedia,Nin d. l. ita st putatus, MRoma. ubi supra considerent poenam nilo etiam modo , Videlicet quando censetur adiecta pro particulari interesse, id tamen, proprie loquendo, non pertinet ad hane materiam, est enim eo eam usura, ut ipsi latentur,ergo non pama proprie, dodato, g, aliquando mucuiretur poena aliquo particulari respectu ipsius negotii principalis, quae
non esset usura, non tamen videretur esse pro
prie poena,si iam constat eam fuisse adiectam pro interesse. quod aute . s. dixi, dari poenam duobus modis tantum, procedit simpliciter,seu comuniter loquendo, si vero esset expressiim non solum Φsit poena, sed etiam quod non debeat imputari in interesse, vel esset apposita clausula rato ma νnente pacto,tune clarum esset,q, erit poena . Non'
ιχ s omitto, quod i in ipso principali articulo fuit alia quaedam opinio , quam incidenter posuit Ias. hic super octaua oppo. Barioli nu. H. vcrsie.
93쪽
unde clarior,N planior potest quam etiam sequi/tur Alciat. in Paradox. lib. I. cap. 2, videlicet P si Principalis, seu prima promissio continet factum, secunda simpliciter tacta, censebitur tacta pro inoteresse ,etiam si racta sit mentio poenae,qusa in ta
ctis proprie ibi et considerari interesse. l. stipulatio/nes non diu duntur Uta sic. Celsus. i. eo. N ita proacedat text. In d. .non solum . si vero prima proν
sis o contineat aliquid dandum, tunc secunda simpliciter racta, censeatur tacta pro poena, non autem pro interesse. Quae opinio mihi videtur Periculosit, quia contra primum dictum videtur facere tex .m d 9. alteri, ubi promissio simpliciter facta post obligationem continentem factum, ce. 1etur Ilia tacta in pinnam, ta non pro interesse. sed forte potest responderi illud prouenire, quia nullum ibi vertebatur interpne. sed magis obastant praedictae opinioni iura omnia superius al/ιcgata ad proba dum , si, secunda promissio com
Pensatur cum intcresse, quatenus concurrunt, sciaiicet tex. ind. . praedia, N. l. Lucius, cum . l. seu quea. S.de ac .em P. N. t. si quis a socio, cum . l. scinquen.5. pro socio, quae loquuntur generaliter in quolibet casu, idest, siue prima promissio contiuneat factum, siue contineat dationem.
326 Et quia r malaia haec poenae promissae Uerusatur in quotidiano usu, N per consequens utilis est,sed difficilis,Npcriculosa, Ppterea ex his, qus hactenus dicta sunt, possunt distincte colligi ali
quot articuli ad eam pertinentes, ia sub jci eorum declarationes summatim, Sc superaddi etiam alii Ri: quot articuli , tanqua pr*cedentibus connexi. primo enim visum ruit , an, ut sit poenalis stia putatio, seu promissio, requiratur omnino, P in ipsa promissione fiat expressa mentio poenae, Vconclusum fuit id non esse necessiarium.
Secundo virum futi quid si pinna, praesertim conuentionatus, de qua hi et loquimur, ta quot sint eius species, ta quid distet ab usura, item ab id a
Tertio tractatum fuit, an in dubio promissio, scilicet secunda, idest, accessoria ad aliam, censearutur lacta in panam, vel propter interesse, scilicet quando simpliciter est tacta. εχ γ Quarto incidenter dictum fuit,li pinna eo/uentionat is debetur ptiam ultra, quam intersiti qum lino dc tur, etiam.s nihil penitus intersit
stipulat s. i. cum pinna. s. de arbitr. N d. l. stiupulatio ista . . alteri, V. l. 3. I, eo de qua articuludicendum est, ut per Bart. de Docto. in d. l. 2.6item si in laclo, M per Roma. iu d. cons. mo. Ol. I.
N. r.ec Cinne. in cons. . col. . in . t. Vol. Ic Soci. in d consas .col pen. Vsin. r. vol. in quo articu/lo elare procedit ibi Iasinu. tr. is .i . limitandurum sex modi 3, quorum primus notabilis est, ins cum scilicet ait i poenam non deberi, si promisam sit soluenda alit ii extranea: personae, etiam si sit fiscus. l. arbiter intra certum diem. .vbi glo.
Bart. N alij. i. de arbitr. nisi scilicet notarius sti. pulatus si pro fisco seu pro alia persona abfrete,
irs tibi pa Bart. Et da las limitat tertio I modo, ut scilicet hoc non procedat in stipulationibus
Praetoriis, Vel iudicialibus, nam in eis requiritur semper,st intersit stipulatoris .i et . in fin. s. s quis inius Voca. non se. Nibi glo. in verbo intersit, Miradit idem Ias. in . l. fin. v. fin.f. de eo per quem Dc. erit,di tradit glo. in d.M. alteri institu. de inusti l. stipu. N probatur etiam ex . l. N si post tres.s.s quis cautio. debet haec limitatio intelligi, ut sopra incidenter dixi, qst in eis requiritur quidem, Pintersit, Sc dummodo aliquid intersit, potest poeuna excedere ipsum interesse, ut declarat Areli. in .
de glo. in verbo submouebitur m d. l. si duo.=. r. iso si quis cautio. Est etiam valde notandat quin/ta limitatio Ias. quando deficit causa finalis, pro/pter quam verisimiliter racla fuit pi omissiopaeunx, Sc ad hoc tendunt in effectu ea, quae tradit Soci. in d. confisi .col. pen se fin. Sed supra exisi si teras omncs notanda est et sexta limitatio, quam tradit Iasi ubi supra,dum tractat, nunquid poena
conuentionalis debeatur intcr mercatores, contra Ange.cons. 2 s. punctus ta casus col. 2. N contra
Arcti .hic col. r. de quo etiam tractat Asilic. decis. ω. N declarat Ias. quomodo procedat id, iquod dici solet, in curia mercatorum inspici de Eet semper id, quod aequum est,N reiici rigor iuris . cuius dicta possunt confirmari ex his, quae tradit Bar. m. i. si fideiusses f. quaedam a. manda.dic ad hoc laciunt ea, quae modo dicentur, huius modi pcunas cunuentionales deberi, etiam de iu- e canon reo, item in Mo conscientiae. Et quia las. non uspondet ad te in .l seruus ea lege in si de ser .exmr.dici potest, R, in illo casu poena poncensetur habete aequitatem, quia non est suffulta egulis ruris ciuilis, idest, non promisia nisi pacto
is a Quinto i annectendum est praedictis, in huiuo
modi poenae conuentionales debentur , etiam de jure canonico. c. costatutus extra de pinnis, etiam ivltra, et itura sit, ut tradit Corne. cons is s.col. I. in
c s. in ι. Ol. Roma. d. cons. mo. col. r. scilicet si
soluendae sint lascis secus autem si clericis,ut tra
dunt Docto. praedicti,per tex. in . c. suam, extra dς pcunis, tradit etiam Coine. cons. 2 i. in fin .m .vol. Sed hoc eorum dictum de clericis eu de per αsonis ecclesiasticis videtur valde periculosum, Videtur euim esse contra text. in d. c. constitutus, Nsequitur late Abb.in. dilecti col. 3. V 4. de arbItr. ubi etiam respondet ad tex. ln d. c. suam.
δε ι Sexto i sciendum est,st huiusmodi poenae co/uent. onales possunt peti, N exigi, etiam in &ro
conscient lx, ut per Deel. cons. 2ς s. colum. I. qui
adducit Petrum de Anchara. m.e. possessor male
fidei col. mihi. i .nu. 2 i. Versic. tertio quero Utrum pinnam, de restu. iur. in s. qui tamen incidenter
94쪽
. ff. de Verb. Oblisa. 6. Cato.
pen. N O. 1. Volu. ubi contordat contrarietates,
trarium videatur sensisse Roma. m d. consi. o. col. r. versicrita procedunt haec,sed concordantur omnia per Corne. iud. cons. t. nam M ipse Roma.
ubi supra col. r. seu in quarta dubitatioue prssup/Pouit pro expedito pinnam deberi, etiam in foro constientiar, etiam si non intersit, vel ultra,quamas 4 intersit. Nunquid autem et poena legalis debea/tur in foro conscientiae, dicendum est, ut per Deci. in .l . quod a quoquam, insta de regu. tur. Ias in.y. sed istar nu. M o. institu. de actio.
νι s Septimo visum fuit supra, et nunquid plena,M luteresse, vel poena, V rcs principalis possint si/mul peti, de quo aris culo satis supra dictum fuit,
nam regulariter non potest utruuin peti,nisi qua/tenus unum excedit aliud, pro concurrcnti enim quantitate compensantur, ut in d. l. praedia, M ind. l. Lucius, V d. l. si quis a socio, M appellatione rei aliquando comprehenditur obseruatio contra actus, adeo cy peti non pos Iuni copulative mena, Mobseruatio contractus, ut per Come. in d. consi. Στε. in fin. in s. voLverum est,st aliquando potest peti poena, ae interesse, vel ipsa res princspalis, neq; unum compensamr in alio ullo respectu, tahoe contingit,quando loquimur de pinna adiecta non loco totius interesse,seu totius negotii,sed se turn de pinna respiciente aliquam partcm ipsius negotii, ut tradit Rama. in d. consi. s lo. in quarta dubitatione, V est demente Barti in d. . ita stipu. latus num. 12. qui ambo viruntur exemplo posito in. l. traiectitiae .a. titu. t. qui tex .loquitur de pinna adiecta in casum, quo debitor non soluisset pecu. niam certo die, re adiecta particulari quodam reo spectu respiciente non totum negocium , ne tostium interesse stipulatoris, sed quandam eius paruticulam, puta propter operas serui, quas almssuurus erat stipulator, quia mittebat seruum ad lo. cum destinatae solutionis. verum est, Pille text.
non loquitur proprie de poena, scilicet ex utra Φparte, est enim pinna respectu soluentis tantum, ut ibi ait glos. i. Est etiam in hoc septimo articulo habendum prae oculis id , quod M superius inci denter dictsi fuit, θ lixe procedunt respectu eius dem debitoris, aliud autem est, si queramus,nun quid poena possit exigi contra unum, V interesse coutra alium, de quo per glo. N Barti N alios md. i. fin. .f. G. s. de eo per quem fac. erit. ras Octauo loco visum etia fuit incidenter, et quo/modo per promissionem panalem censeatur fieri nouatio obligationis principalis, ut late per Bart. N alios in d. l.ita stipulatus, di Bar. in d. l. pr dia eolum. fin.
Gν Nano sciendum est, et posse duas, vel plures p nas positas in eodem contractu simul exigi, si respiciant diuersa facta, seu diuersas moras, quaAEuis circa idem negotium, ut tradit Corne, in. d.
consi. 2. eol. fin. s. voLM id satis voluit Roma. ur. d. consi. Do.col. .seu in quarta dubitatione.
m. Decimo sciendum est,st T ta si regulariter pin na, M interesse, seu poena, ta res principalis, seu
pinna, M obseruatio contractus inuicem competi sentur, quatenus concurrunt, di non possunt copolatiue exigi, id tamen fallit, si adiecta sit clausularato manente pacto. l. qui fidem. g. de transac. Ut ibi etiam per Bar. N alios, praesertim Ias qui declarat, quo modo intelligatur, di habetur in l. caproponas. C. de transae. tradit et a Corne. d. cons. Στι. in fin. in I. Uol. Roma. d. cons D .cOl. . Ripa
assind. l. ita stipulatus nu .s s qui etiam ait Q idem esse, si appositum fuerit iuramentum, Nid etiam posuit Bar. ind. t. praedia col. fin. num .s. Ale X. md. l. ita stipulatus colum . M. nume. q. Bar in. l. luctus, supra de act. empl. x o, decimo sciendum est,t poena conuenti
natis potest saepius exigi, si apposita fuit clausula
toties quoties contra factsi fuerit &c. C ciconia M. colum. i. in fin. I. Uolu. M d. consa r. in fin. ms. Uol. Iasin d. l. qui fidem in fin .de transac. Nesttex. in .l . si duo Es semel,supra de arbitris x Duodecimo sciendum est, P T poena conuen tionalis peti non potest,nisi ille, qui eam petit,se
uauerit contractum ex parte sua, ut tradit Deci cons. . sto. post alios relatos per esi, pr etiam Bal. in. c. I .col fin. in titu qualiter domi. Rudi proprie. priue. N tradit etiam Corne. eonsi. 343. colum. I. versicu. his tamen no obstantibus m. r. vol. N Ui detur probari in d. e constitutus, extra de pomis quamuis in conarium faciant ea, quae tradit Barisin. l. cum pater.=.libertis. s. de lega. a. N Bar. in i
I, 9. cum arietes .i. si quadrup. paupe. fecis dica 3 a ubi vult Bart. t cl ille tantum, qui primus fuit in frangenda pace, cense itur esse in culpa, no au'tem secundus. sed est satis periculosa illa opimo Bart. Vt tradit Alex. in addi. ad eum in d. . cum mictes. Et quicquid sit in casu Barto. satis est, ΦPinna conuentionalis no debetur,nisi ille, qui eam petit,seruauerit contractu ex parte sua, ut tradunt Corne. N Deci . MVt dixi, videtur hoc probari ind. e. constitutus,quin imo vult Corne. Vbi. Lin. r. col. l, qui petit pinnam,dcbet probare se implein uis. contractum.143 Decimo tertio sciendum est, ς, et poma coninuentionalis potest peti,etiam contra eum, qui scrinuauit contractum , sed non perfecte, seu non per omnia seruauit eum, Ut tradit Corne. d. cons. 3 3.
144 Decimo quarto sciendum est,q, et si poena cois uentionalis fuerit promisi a pacto nudo, non potest peti, nisi intersit d. l struus ea lege. s. de ser expor. etiam si tale pactum nudum sit appositum iuxta contractum vestitum ita, ut quolibet alio
casu soleret vestiri cohaerentia contractus, Ut patet ex illo tex. M tradit Corne . consit 8. I. UOl. M latius de hoc tradit Roma. m d. cons. mo. col. I.
95쪽
. qui dist inguit, ut ibi per eum. Deeimoquinto stiendum est, ci, licet diei missis leat, P et poena censetur adsecta in contractibus in Raudem usurarum .i. eum allegas.c. de viar. adeo P no debetur talis pinna nisi quatenus proabetur, η, vere intersit stipulatoris, ut ibi per glos. N per Docto. M late per in I. cons it s. Disertim in s .eta .id solam procedit, quando principalis ob δligatio continet aliquid dandum eos stens in ponadere,vumero, Vel in ensurassecus autem si consistat in facto, vel in praestatione alicuius speciei, tunc enun nulla est suspitio usurarum, ut tradit Corne.
pio tertiam quae est an ta quando Ne. Alex. cons.
14s Decimojexto sciendum est, Φ t nulla poena
tegulariter solet exeedere quadruplum.*. omnes aute actiones Institu. de acti O.tamen quia ille tex. communiter intelligitur de pinna legali, relinquit dubitationem, quid iuris in poena conuenti ali. N de hoe varus modis loquuntur Docto. ut patet ex Bar. in . l. sanctio legsi col. r. nu. 4 i. de pccnis, M plenius in d l. stipulatio ista . . alteri col. fin. qui
reiectis quibusdam alijs opinionibus, distinguit,
utrum poena referatur ad quantitate certam ex
pressam, Utune possit excedere quadruplsi, si ve ro refertur ad quantitate incertam, tune non potast poena excedere duplum. quae opinio redarguis tur 'r Roma. in d .cons sis. qui latissime tractat de hoe articulo col. t. M 4. N refcri allas qua plu/tes opiniones, di inter caetera cocludit,q, si poena fuit scienter promissa ultra illud, quod vere interis est, tune debetur, quant cunil sit magna, etia si excedat quadruplum logo interuallo, M maxime mouetur per tex. m. i. sed sc si quis 6.fin .i. si quis cautio. M per d F. alteri. addit etiam,ς, si mena promissa sit cu iuramento, debetur, quantunc uno magna sit, N eonatur id probare, ut ibi per eum. quae omnia debent intelligi, ut procedant, quan/do nulla est suspitio Usurai um, idest, quando proamissio principalis continet speciem, vel tactum, secuet autem si eontineat quantitatem, iuxta ea,
quae supra fuerunt dictam decimo quinto dicto. a ν Decimoseptimo et potest pinna consistere vel in pecunia, vel in qualibet alia re, vel in facto. l. li/tigatores .f. I. supra de arbitr. M. l. I.C.de his quae
. et Decim ctauo et quia passim distinguunt
glota, V Docto. Utrum poena testatur adiecta ad puniendum conleptum, an vero propter interestegio. VBar. in v. l. si quis rem, M. t. non distingue, mus in princ. s. de arbitr. N Bar. . in d. l. praedia col. fin. N in d. l. ita stipulatus mi. D.& ιε. Malibi passim, non tamen reperitur expressum de iure, quomodo cognoscatur unus modus ab alio. Ideo
dici potest secundum Aleiat. hie septimo notabili in fin .s, promissio cesetur fieri ad puniendum eoatemptum , quando actus principalis non obligat efficaciter,ueluti in compromissis,ut patet In logibus supra adductis, ta cum stipulamur alteri. si
vero actus principalis obligat, tunc cesetur secun inda promisso facta propter interesse, ut in d.=. non solum,scilicet qua do sumus in dubio. Et puto, Phaee declaratio Alciati procedat regulariter, non autem semper,nam promissio censetur aliquando facta in poenam, non pro interesse,quamuis ac tus principalis obliget, ut patet ex d.l. fin6.fin.
de eo per quem fac. erit, quin imo probat ille rex. 9 potcst esse poena absili contemptu. Item Vbiae cunis praecedit obligatio ex causa lucrat lua,cen. setur secunda promissio semper facta in pinnam, quia ibi non potest tractari de vero, seu iusto inisterest e, ut tradit Alex in d. l. ita stipulatus col. fin. verse. tamen haee limitatio, M tamen actus principalis valet. Et credendum est non voluisse Λlciatum, P Ubicunm est poena, ibi sit contemptus,q uia hoc esset finium , sed solum voluisse,st ubi est contemptus, ibi si poena, item ubi est contemptus, praesupponatur non valere primam ob ligationem. Adijcit etiam Alciat. praedictam cedere in poena proprie conuent lonali, idest, quae sponte promittitur inter contrahentes,non autem
in praetorijs, vel iudieialibus stipulationibus, nain illis censetur secunda promissio fieri in dubio
propter interesse,quia non aliter valeret d. l. a. infin. s. si quis in ius voca. non ie. Valeret tamen VIAE
tra interisse, dummodo aliquid intersit, ut supra dixi ex Aretino in d. l. continuus 6. cum quis colis .nu. 2 a. An autem in huiusmodi praetorijs, vel iu/dicialibus promissionibus possit aliquis compelli ad praestandam poenam, tradunt glo. Bare.Nalqin. l. find. de praeto.stipv. a s Secundo T ex eadem mei parte tex. poena cer/ix pecunix, videtur posse colligi secundum Soci. hic,q, ea,quae dicuntur in tex. isto, praesertim poena adiecta tacto diuiduo est diuidua inter hae αredes, debent intelligi, qua do poena promissa co- sistit in pecunia numerata,t me enim nulla est diis
ficultas,quin possit poena diuidi,cum diuidua sit ipsa pecunia, si vero poena adiecta facto diuiduo cosistat in aliqua re non diuidua, puta si pro pin na sit promissa aliqua species, videlicet seruus,
equus, leo,M huiusmodi,tune videtur tex. iste i nuere contrarium, idest, ιν poena erit indiuidua. N dum Soei .ncit transitum a pecunia numerata
ad speciem .impersecte loquitur, quia omittit in sum medium, idest, quando poena consisteret in aliqua re, quae recipit functionem in suo genere,
idest, quae pondere,numero, vel mensura contineritur,talis enim poena non minus est diuidua, quasi consistat in pecunia numerata. propterea melius dixisset Soei. q, praedicta verba rex. nostri indicilleum debere intelligi de poena consistente in pecunia, V non in speciebus, sume do pecuniam ne inu stricto modo. neui latissimo, sed medio, ut suum itur in .l . talis seriptura .f. de Iega. l.subiicit auteboci. eiusmodi suum dictum habere ratiore, quia ea species
96쪽
ea species no recipit commodam diuisionem, ide ne varietur solutio in diuersis rebus, deberet qui- Iibet ex luci edibus teneri insolidum a. in execu. ione.=. pro parteJ. eo. quod exeplum Socini deo Bet intelligi de specie aliqua promissa in suo ge. cre,nam tune solucio non est diuidua, vim. dicharum, V in d. . pro parte, no autem procederet,cius ex eplum, si promissa esset aliqua species nouminatim distincta, lastichus, vel tallis equus,t siccnim admittitur diu: sio legalis, etia in solutione, sciliatio partes pro indiuiso l. si stipulatus. s. qui hominem J. de solutio. N ita diminuitur diffiscultas proposita per Soci .esici etia bonum ex νPlum, si facto induriduo sit adiecta pinna contines factum aliquod individuum, ut inferius hae per Bar. in sua prima q. fratetur tamen Soc L comunem intelligentiam glosarum, V Doctos esse in cotraarium, nam glo. trie dum exponit, pinna ceria: peucunia idest, certa p*na, pissupponit pro expedi to non esse constitueram distcIeriam, Utrum p inna consistat in pecun ia, an consistat in specie ali qua, vel in aliquo facto, Sc sequitur, ac comprobat
cmi, cui conatur respondero hic Ripa m. s. dic ma ale respondet. Et articulus iste trahit altiorem inda/ginem, nam de eo tractat Baria hie misi. 64nua in sua prima.q. ta nihil certi determinat in esteactu. N Deisit super hoc articulo Varsae opiniones, ut patet ex Pau. de Cast. hie eOlsi. .nu. . Versic
sed quia si nomine, M latius per Docto. super dicta prima. q. Barti propterea haec aptius ibi tra. Cabuntur cum al*x Do .Est tamen aduertendii,
quod praedicta dubitatio Socini videtur probabi Iater posse procedere eo modo, qucm supra pra: .supposui. . il l l mi Tertio ex text. ibi, proportione haereditaria,
cto in d;uiduo qua u:s committatur contra omnes lamedes promissoris, non tamcn comittitur conaenia singulos insolidu, sed pro parte tantaen nare aeditaria. V dicunt omnes esse valde notandu hune texti quia per eum declarantur alii text. qui no itauistincte loquuntur, vide icet textam d. l . 2. . item
si in facto, qui simpliciter dieit, Π, ex facto Unius
tenentur etiam eius cohaeredes, ta no aperit,quomodo teneantur, L. l. t. in fin .s eo.titu. M pariter eo modo declaradus est rex. ln l. in executione. 4quod si stipulatus. i. eo. qui simplicito ait, Vnius
tacto omnes teneri. In contrarium tamen adduciatur per Docto rex. .l haeredes eun an illa quo/stipulatione. s.fami l. hercis qui loquitur in eo/mmet casu promissionis factae, ut liceat stim. latori ire agere Me. ec ait, O uno ex haeredibus prohibente insolidum committitur stipulatio, ea enim dictio, insolidum, videtur denotare, is qui libet ex haeredibus ad integram pinnam tenea atur, scilicet electrue ad arbitrist stipulataria. l. 20.
ex his igiψSeo.Et propter rex in d6. in illa o lucrunt aliqui Docto. q, id regulariter sit verum, Ut scilicet quilibet ex hςredibus teneatur ad p x nam insolidum , quado ipsum factu principale in
Indiu lauum , id enim voluerunt quidam Docto. relati per Cynum, Ut hic tradit Imala, non autem id voluit Cynus,quamuis eum ita voluisse dicat Smi.hic, Ac ea opinione latissime conatur de adere Alcia. hic colu . 2. ι. 8 lib. I. Paradox. cap.
ει .sed Iecedetam non est a priori opinione, quπhabet tex. nosti u explesium, di id et sam pia lup/ponsit duo alia iura super rus adducta, scilicet tex. ιn d. l. 24. Item si in facto, qui ait,9, di cola credomus tenentur, loquitur enim ille tende coheredi. Bus simplieiter, Sc plurali numero, dic de eis loqui tur coniunctam cum ipso h ede prohibere,fc te in d. l . in executione. . quod s. stipulatus,qui semePer loquitur de omnibus, 'c de carieris plurali nu/ si meIo, crusmodi r enim dictio,omnes, plurali nuumero solet eomprehedere colliniue Bar. in . l. hoc
articulo nu i. .de haere. instit. per text. in . l. non
distinguem O. eum in pluresa de arbitr. 5c te in . l. inter coharedes'.quod ex facto, versici imo
ec si reliqui I. fami l. hercis. qui ait, et, si reliqui hς-xedes propter factum unius teneri cceperim, ha hebunt familiae herciscudaeiuditium Ne. 8c text.
in .l. Iulianus ει ι .i. . mirum enim quodamodo
esset, quod ii omnes tex. loquacis de haeredibus simul, di semper plurali numero dicat eos teneri, ec eos posse repetere 2 c. si unus eorum posset coouentri insolidum, nam csi verisimile sit, ψs qui ulibet eorum posset coueniri insolidum , couenireatur, argu. ex. l. et S. de exercito. ae. est etiam vertinsinule, o Iurisconsulti in dictis legibus accomm da flent se exemplo magis verisimili,& Dequen/tius cotingenti,idest, locuti fuissem de illo latum mede ex multis, qui soluisset solidam poenam, α pariter verisimile est, Π, usi fuissent alio modo loquendi, fdest, dixissent,p snguli insolidum tonebuntur, prout alibi dieitur in alio easu d.l hae. redes eius/.an ea, versim contra si viae, facit etiatex. m. l. Ut taurum .F. item si seruus. s. de ser.eorinrup. 8 . . I.I. fin a de exercito. ac. Praeterea quod
is 2 a quis teneatur ex facto alterius, est valde odio sum, Naduersus communes regulas. . de pupillo. .si plurium s. deno. op. nun. i. si quis in suo. . legis.c de mors.lesta. ideo debet stricte interpr m tari, N in mitiorem parie Ne. Non obstat T lex. in d. .in illa, dum ait, in insolidum committitur stipulatio, respondet enim Soci. hic in ipso tertio nota. debcre illum rex. ex pons, insolidum, scilicet contra omnes, idest, insolidum cotra omnes simul collective non autem distributive, ad disserentiami scilicet pecuae adjectae facto diuiduo, quae non co/mittitur insolidum, idest, non committitur contra omnes,ne* distributive,nue collective ded solum committitur contra illum, qui prohibet, ut hie intex. N puto esse bonam responsonem, ut iura iuribus cocordeatur,pissertim quia rex. noster magis specialita,
97쪽
gis specialiter, ta distin te loquitur, dilati ab Omanibus haeredibus pinnam comitis sed pro portioune haereditatia. de pro supra dicta exposit ione est tex. m. l. ad ea quae uo habet. 19s .fin. .ce regu. iur. ubi polt qua dictum fuit, se successores tenenatur insolida subi jcitur declaratio, ut scilicet Unus qui si pro ea parte, pro qua haeres est, conuenta. tur. 9uto tamen no esse bonam rationem quanda assignatam hic per Soci. dum ait, o nasi ille tex. intelligeretur insolidum contra omnes, sequerentur, P ratio assignata in ipso text. contradiceret dicto, dum scilicet pro ratione ait ille tex. st insonlidum pinna comittitur, ne factum unius sit caeoteris danosum, inquit enim Soci. Φ si pinna comumitteretur cotta quelibet ex haeredibus insolidd, sequeretur,l ex facto unius alii sentirent dam n si . Mihi enim videtur consideratio nullius momen ti, quia siue comittatur pinna contra quelibet dio stributive insolidum, siue comittatur solum conatra quemlibet ex eis pro eius haereditaria porti ne . videtur, P Utro casu factum unius noceat aliis, quia unus solus est,qui contra uenit, 'c tameomnes tenentur propter illius factum: fc sine duis hio Soci. male intelligit ratione positam in illo text. in versi c. ne untas factu Me. debent enim ea
verba referri ad principium illius .6. N sensus est, D prospiciendum est cohaeredibus per cautioncm
in casu ibi posito, ne unius factum caeteris dano.
sum sit, ides , promittendum taliter, i unius D.
ctum non sit alijs damnosum. Et pariter puto non esse bonam ratione aliam quandam, quam idem S l. tradat hie col. r. versi c. confirmatur ista ima pugnatio, dum pariter tractat ci intelliget latex. in d in illa, ait enim Soci. eam expositione, in. solidum, scilicet contra omnes, esse necessariam, quia si solus contraueniens teneretur insolidum, non esset necessaria cautio, de quam illo tex Di.co aute aduersus Soci. φ.non ait ille text. Φ solus contraueniens teneatur insolidum, vis aliquis ex Docto dubitauit de hoc, sed simpliciter ait text. Q Uno prohibeo te, eo mittitur stipulatio insolid si, ae id habet dubitationem , virum comitatur inaesolidum contra omnes disti ibutive, vel virsi inasolidum contra omnes coli ue, P aute comit latur insolidum aduersus solii contra vementem, non pote it dubitari, postqua. text. praesupponit Pro expedito omnes teneri ..patet igitur, st ea dea ductio Socini nihil concludit. tractat etiam de inaetelligentia illus text. idem soci. hic inferiori loaco, videlicet nu. i q. versic.seeunda conclusio. Cae
10 terum 4 conatur Λleiat, hie, di late etiam in d. cap. ι . lib. i. paradox. defendere, P rex. in do. in illa exponendus sit , insolidum, idest, contra munes, seu quelibet distribui sue, N inter haec tuta eo modo contraria distinguit postea duos casus, ait enim, ii si in promissone c st facta ex prcssa men/tio crimu haeredum, tune ex facto unius com ni it tmir pinna contra quelibet ex allis insola dum,seu
dis, x tune ex facto unius non eomittitur muta
aduersus alios, uasi pro haereditaria eorum ponatione. Qua distinctio videtur penitus reiicienda, quia in secundo eius me bro contradacit expressencstro textui, nam hic agitur de promissone hahente mentione haeredis, ut patet ibi, per te non
fieri, neP per haledem tuli, quominus mihi tacita tamen dicitur, P alit tenetur pro portione hara reditaria. ad quod no videtur aduertere ipse Alaciat. in d. cap. .hic Vero nu .c.verse. t crito ob stat, aduertit ad ea verba tex. N conatur responadere,sed male respondet, quia inuertit totum tex. N concludenter danatur per Soci. Iun. hic nu. 3ε.
Sed quia in aliqui hus codicabus ncn extant ea vel ba, neq; per haeredem tti si , pra smim in panudectis, dic t potest obstare alios duos textus, sciliacet in d .f. ite si in facta, V in a. l. in executionem
quod si ita stipulatus. ite dici potest obstare hune text. in ultimo responso , quod pertinet ad stipuislationem rem ratam haberi, nam fit mentio ha redum, e tamen tenentur ha redes la um pro parate haereditaria, quiluis dc functus teneretur in soliodum. Et rationes, quibus mouetur Alciat. contra communem, parum urgent, scilicet Alciat. hic, M Fsm paradox.lib. I. cap. ει. nam dum ait, Qt si fit expressa mentio haeredum,censetur obligatio ipsorum haredum incipere ab eis, Propter ea, qua2
tradit Bart. hie sexta. q. ideo singuli debent te ners insolidum perinde, ac si reguli essent princi . Pales promisso es, non autem haredes promisso ris, respondetur enim,st Bar .loquitur de his, quo ex eorum natura non positant transmitti ad hae. redes , sed sunt mere personalia, ut est usus, M usfructus nimirum si necesse est; qcius incipiat
in persona ipsorum haeredv. l. repeti. S. qui b. m avsus frue. amit. l. stipulatio ista si qua ita,cum A. sequent hoc ut . quaeratio restat in casu no. stro,quo agitur de negotio transmissibili ad hae/redes, S rato maeis ad haeredes promi Toris, Bar. enim loquitur de haeredibus stipulaturis. praete/terea restringit se Bar.au ea. quae sunt omnino in
dividua, ut est usus,ec eum separat ab usu fructu, qui quamuis sit struitus, potest tamen diiudi, hie autem agitur de pinna pecuniaria, qux quamuis adsecta sit facto indiuiduo non est omnino indiui dua iam enim patet eam aliquando diuidi inter multos harias pro eorum portione hareditaria,
, Vt hic in tex.adeo sumus 1 iem terminis omni/no diuersis a terminis Bar. in d. sexta. q. cum ita pin ea su nostro apta sit res, ut possit tras mitti ad redes, pisse: irm ipsa obligatio, sequitur, quod haredis tenemur tanquam ii Are, 'es, ta per consequens icnentur so um pro ea portione, pro quar s6 T sunt haredes, quia pro ea tantum portione representant dcfunctum iuxta pios. λ in .l 26. fiud. de praeto. stipu. N nihil si hic, quod impodiat diuisionem poetae, etiam respectu soluti nis, qua enim ratiore diuiditur uno casu, id est, sipoa cst lacta memio hare dum, videtur citam nest cesse ad.
98쪽
cem admittere, * diuidatur alio casu, idest, facta
mentione haeredum, quin imo Bart. ln d. sexta.q.
concludit, in usus seu tus diuiditur inter haeredes Pro haereditarijs portionibus, quia est diuiduus,
ergo eius dicta retorquentur contra Alciatum.
νsγ Stante autem praedicto et notabili , se poena
ad testa facto indiuiduo committitur tota contrah*rctis omnes, proportione tamen singulorum Mureditaria, per quod notabile declarantur iura supradi ta, ita etiam e conuerso contingit, P per illa iura declaratur, seu suppletur texi nostri , Ut hic ait Pau. de Cas . nam si unus tantum contra. mi, Sc Omnes soluunt poenam , poterunt ab illo repetere iudicio familia: herei scundae illud, quod soluerunt, ut patet ex tex.in d. l. 2.9. item si in n. cto, di patet etiam ex6. ex his igitur, qua uis ille text. non loquatur de pinna, patet etiam ex d. l. Mare des illa, intelligendo scilicet illum text. D agendum erit actione ex stipolatu,si interueae. xit illa cautio, si casus eueniat post di isam hine. ditatem , alioquin agetur actione familiat hercisa cunes, si eueniat casus ante hsreditatem diuisam
Item dc aliud subiicit Paul. de Cast. hie, quod
.sa ι huiusmodi giuisio inter haeredes admittitur,qinando petitur pama adiecta negotio indiuiduo, fecius autem esset, si ageretur ad ipsum indiuiduli
pr. n. ipaliter deductum in obligatione, tunc enim 'sset agi contra quemlibet ex haeredibus insoliindutan, Ut patet in d.y. ex his igitur, tradit etiam Brar. l. ic in prima oppo. Mille tex.in .F. ex his igi.
tuti inou habet in hoc difficultatem , quia loqui turde seruitutibus, fic illa: sunt omni respeetii indiuiadu s. Videtur autem esse aliquid difficultatis, dum Paul. de Cast. loquitur etiam de facto indiuiduo, quamuis enim factum sit individuum aliquando, deuenit tir tamen a facto ad c stimationem, quia in omni facto subrogatur interesse, ergo ea petitia facti etiam indiuidui videtur diuidenda inter iis aredes debitoris, quia interesse est diuiduum . Dici Potest pro responsione, P facta aliquando debent
Pr cise pra stari, ec non admittitur solutio Interis esse nart. m. i. stipulationes non dralduntur, octauua. q. Item dici potest, i etiam si tactum posset
euitari, soluendo interesse, potest tamen ipsum fa/ctum deduci in petitionem, ut per Bartim d. l. sti. Putationes septima. q. Vnona, M tune seruanda est Forma petitionis insolidum , si factum est tale, quod non recipiat diuisionem. Item dici potest, Φaliquando ec creditor, ec debitor nou habet menationem de interesse in ipso iudicio, idestinem ipse
cocilior agendo, nem debitor excipiendo sed am laci contenti sunt effectu ipso litigare super facto, Vita CO casu expedit scire, qualiter formanda sit potitio,ia qualiter condemnatio, idest, insolidum, Pautem aliter teneantur haeredes ad factum indiu duum, Sc aliter teneantur ad poenam , vel interes
se, quod succedit loco talis tacti, patet ex duabus diuersis illeoricis, seu distinctionibus, quas tradituar. Lici uuam post tertia Oppo. suenu. 6 at Iamras vero post sextam oppo. siue nu. i i. Posset i etiali mitari hoc notabile, ut non procedat in contrauctibus bonae fidei, in illis enim solus haeres conatraueniens tenetur ad pinnam, ut hic per Bart.in quinta 2 sexta oppo. Sc cum eo dicetur. Et aliis modis etiam limitat Pau. de Cast .hIc col. .nu. I. versic. aduerte autein q, illud. Quarto loco notandum est ex text. ibi, aut ab omnicius uaredibus Enani committi, Sc ex tex.
1 o ibi, ab omnibus si id facta Sce Π, T quando pruinna adiecta est lucto indiuiduo, si postea euemat, Punus ex multis ii credibus promissoris contraue amat, committitur pinna, non solum contra eum,
sed etia adueisus reliquos omncs haeredes, 'c haec est una ex duabus principalibus decisionibus huis ius tex. N idem etia dicunt passim alia iura mulinta loquentia vel de poena, vel intereste, praeser tun text. In d. l. in exemtione'. quod si stipulatus i. eo. M d. l. haπedes eius o. in illa quot. S. D m. hercis. ω d. l. inter cohaeredes'. quod ex facto eo. tit. V d. l. et .item si in facto. s. hoc it. edd. l. Iuvilianus in pnne.i. eo. Et difficultas est in inueni inda ratione huius decisionis. Super quo laborae v. hic in tertio suo nota. M Rulnus in quinto no a ratem Scin tertio nota. quia distinxit in duo no aetabilia decidionem huius tex. Sc eius ratione posiae tam in ipso tex. prout etia distinxit Hormanoc in duo notabilia, scilicet in non st, V duodecim v, sed commod iis ea omnia comprehendatur sub Vnico notabili. Et ut ait las videtur prima facie haec deciso multu rigorosa, Sc fere iniqua,& mul xum deura a communibus regulis iuris. in primis enim obstat ei res a disponens, q, poena deberct tenere suos autores. l. sancimus. C. de pinnis, item regula, st facta unius non deberet alijs nocere. l. de pupillo. si plurist. s. de omno . nun. Item reu
ca gula, i et lex non solet singcre nisi ubi est squila
io. nam lex hie fingit esse factum ab omnibus id, quod re vera est facto ab uno tantum, M effectus
eius fictionis videtur tendere, non ad aequitatem,
sed ad iniquitatem, idest, ut quis teneatur ex fa cto alterius. Et quia posset aliquis fortasse existi. mare. Φ huiusmodi durities, vel iniquitas cesse Postquam iur4 concedunt, st illi, qui m hoc pro-Posto soluunt, ec grauantur ex facto alterius, ha/beant postea repetitionem aduersus illv d. l. i. fitem si in facto,& d. l. in executiones. quod si stipulatus,respondetur id posse retorqueri in contra/rra, nam postquam considerato ultimo effectu re/ducitur totum grauamen ad personam illius, qui contra uenit, melius fuisset statuere, st ipse solus posset conueniri a stipulatore, di non possent con/ueniri alii cohaeredes , euitaretur enim hoc modo circuitus litium, ut obiicit Pau. de Cast. in do. ites in facto col. i. Du. . verse. intext. ibi tenentur,ta dici solet, esse melius intacta iura seruari, qua post datum vulnus remedium querere. l. fin.C. in quib. cau.m integ. restitu. non est neces de uostra interea
99쪽
laterest milus non soluere, quam solutum repetere .l. ι .a. de compensa. qui tam in hoc ipso prostposito,P unus debeat teneri ex facto alterius, ha/hetur alibi γ absurdo, si, debeat teneri, qa postea Pollet ab illo repetere, ita est tex. id dices in.I.su pra iter .apud feroce in fin. i. de aqua plu. arcen. Rui tex. etiam adducit bonam ratione eius absuraeditatis, quid enim c inquit fiet, si socius eius
soluendo non fuerit: Sublicit Ias posse his diffi/cultatibus responderi, consi ituendo prius pro musca pedito,' et decisio huius tex. procedat ex neces sitate secun tu terminos iuris triplici ratione, prioma quia in factis ind uiduis no potest peccari nisi insolidum, ut dieit ipse te et . hic, scilicet in versita ab omnibu , N in verse. differentiae. Secst da quias unus ex hiredibus promi l ris contra facit tan tum nocet stipulatori , quant si si omnes haeredes
utra uirent. l. idem iuris in M. a. eo. N d.l. in
executione 4.quod si stipulatus, ibi, quoniam Iicet ab via o Me. Tertia ratio, inquit Ias.quia obligatio indi uidui pocedit a promissione defuncti, qui deuasi fritanusi relictis multis lis edibus representatur ab eis omnibus in o portionibus haereditarns, nona utem representatur ab uno solo ex multis, nam quilibet ex haeredibus, qua tema attinet ad porostionem alioru haeredum,habetur Pro extraneo, naautem pro haerede iuxta glos. fin m. l. 26. fin. in verbo ex parte. i. de praeto. stipviscilicet in versit.
sed huic potcst dici st in partem, de Bar. in d.β. ites in facto versi c. die st si offend: tur, ideo inquit
Ias. fuit necesse, ψ omnes haeredes teneantur, quantu s ex facto alterius, sed succurritur pos calx aequitate eis, du conceditur, ut possnt ab illo repetere . quς tertia ratio fuit prius posita per Pau. de Cast in d. . item si in facto cola. s. nu. i. qui ad
comprobandam aequitat cm repetitionis adducit etiam text. in . l. i. in fin. s. de condie. ob cau. Sed
huiusmodi rationes deductς per Ias non vadentur bonae neo vllo respectu videntur tollere difficula rates supradictas nam duae priores inserat quide,st in indiuiduis ex fasto unius debet tota poena
committi, sed non inserui,q, debeat committi ad auersus allos, qui non contra nerunt, potuisscnt enim legissatores decidere, P ex facto unius coma mitteretur tota pinna,M committeretur tota ad uersus ipsum contra facientem, non autem aduerinfus alios, hoe enim modo satis fac si fuisset omnia hus regulis iuris. Tertia vero ratio, quamuis pristina lacte aliquid concludat, re vera tamen no vi. detur bona, nam ea inspecta, sequeretur,ss, etiam quando poena est adiecta facto diuiduo, deberet ipsa pinna committi contra omnes haeredes, qua/uis unus tantium coatra ueniat, quia cu obligatio proueniata defuncto, N defunctus tencretur ins lidum, etiam in his, quae sunt diuidua, ut hic in fiane huius β. M representetur defunctus per omnes haeredes simul, dc non per illu tantum,qui contra δuenit,sequitur,s, pinna pariter deberet contra ip/sos omu es committi, quod tamen esset contra haetexti in secsida eius decisone, ut hie deducit Rui.
quinto nota. quae impugnatio facilius procedit, si praedicta racio referatur eo modo, quo eam Ponat Pau. de Ca . ubi supra,& Soci. hic in octauo nota. N Hormanoc. in duodecimo, Sc Ripa num. M. qui omnes dicut, q, defunctus fingitur contra uenisse, nam si fingitur defunctus contra uenisse, sequere.
tur de plano, st tam in facto diuiduo, qua in indis
uiduo tenentur omnes haeredes. Iason tamen non dicit,s, fingatur defunctus contra uenisse. Et qua uis aliqui conentur defendere praedictam tertiam rationem ab ea impugnatione Ruim , ta maxime laborat Horman .hie duodecimo nota. nu. t 63. nihil tamen in effectu videtur concludere, na prP terquam P male refert verba, V mentem Pauli
de O. Sc lac praesupponit Unu, quod est falsum, quod etiam dixit Soci. hic octauo nota. quamuisic sub dubio, videlicet in in his, quae t sunt indiui/dua, potest persona defuncti representari insolida
per unu ex haeredibus, idest, per illum, qui contu uenit,id enim est falsum,quia contra icxt. in d. l. Iulianus in prine. i. eo. ubi probatur id non posse fieri, etiam volente ipso testatore. 5c alioquin s in indiuiduis representaretur persona defuncti preeum sol si haeredem. qui e traueuit, sequeretur, ipse solus teneretur, quod est contra tex. nosti si, Malia multa iura supradicta. Propterea destia itur distinctio, seu diuersitas rationis considerata per Hormanor. du ait, i in indiuiduis persona testa toris representatur insolidu percontra uenientem, in his vcro, quae sunt diuidua, representari potest persona defuncti pro parte, V ita pro una parte tantum representatur per illsi ex haredibus, qui contrauenit die. Dico enim pro Rusno aduersus Horma noctum, q, si consideratur persona defun/cts in istis rati n bus,M fingitur persona defuncti contrauenisse, non poterit dari diuersitas inter fracta diuidua, Id indiuidua, qa, ut dicta est, perasona defuncti, seu pronustoris semper tenetur inaesolidum, siue eontra ueniat in his, quae sunt indi. uidua, siue contra ueniat in his,quae sunt diuidua, etiam si contra ueniat pro parte tantum , ut hic in
fine hujus f. adeo in si actus haeredum fingitur actus defuncti, opus erit dicere, q, si in his, quae
sunt diuidua, contra fiat per unu ex haeredibus, committetur poena insolidum, scilicet vel contra omnes haeredes, vel saltem aduersus ipsum contra vementem, quorum vir unu est absurdum, M
alium, ut patet hic in versic. at s de eo. iss Videtur ita γ t ratio huius decisionis posse prim stm sumi hic ex text. dum ait, quia quod in partes diuidino potest ab omnibus quodammoαdo factum videtur, N dum ait, st nisi insolidum
peccari non poterat . quae tame rationes, quia im/perfectα sunt, indigent declaratione in hunc mo. dum . nam licet considetata persona haered si proflmistotis, deberet ille tantam ex eis tencri, qui co
trauenit, siue simus in facto diuiduo, siue in facto indiuiduo, quia pinna semscr debcret tenere suos
100쪽
. K de Verbo. Oblisa. f. Cato.
autores, V non extendi ad innocentes, tamen consideama persona stipulatoris, fuit necessarium statuere secudum alias regulas turris,' secundum αquitatem ex parte ipsus stipulator1s,l in india uiduis teneantur omnes haeredes,id enim fuit nea nos re IIarium , quia T quo ad stipulatorem paria sunt in indiuiduis, quod unus tantam ex fra remdibus contra uiat, vel contraue ant omnes, nam via It tex. tu . l. in executione.f. quod si stiis
Pulatus, licet stipulator ab uno ex hςredibus pro/hibeatur , non tamen tu partem prohibetur, qui tex. nihil aliud vult, nisi q, ex natura rei promisasae, quae est omnino indiuidua, non potest quis prohiberi in partem , quin prohibeatur m totum, de id patet naturali ratione, vel experimento, qta a si stipulator, cul smissum fuit, Ut ei ire agore liceat,prohibetur ab uno ex haredibus permude est in effectu,ac si prohibeatur ab omnibus, ita enim annitit totum commodum stipulationis, si prohibetur ab uno, sicut si prohiberetur ab omni/bus, ta hoc etiam voluit rex. in . l. i. in fin. supraeo. dum ait, quod ubi unus ex haeredibus prohibet,tenentur omnes haeredes, quia interest prouhibiti a nemine prohiberi, idest, quia nisi omnes omnino haeredes se abstineant a prohibitione, n5e sequItur commodum stipulationis. ad id e ten/dst tex. in d. l. inter colis redes f. quod ex facto. s.fam. hercis. ibi, quasi conditio stipulationis extia terit. Stante hoc igitur, quod in indiuiduis prohi. Nente uno ex haeredibus, censeatur facta prohibi/tru in totum, M perinde sit, ac si non pro parte coisisa uentum sit,sed ae s contra uentum esset in t tum, sequitur aliud, videlicet in necessarium fuit decidere, γ omnes hsredes teneantur, quia secunis eum regulas iuris unus ex haeredibus non debet teneri ad totum illud, quod deductum fuit in proν missionem , sed solum debet teneri pro ea parte, pro qua est haeres, quia ita est regulariter, quod is Tobligatio defuncti diuiditur inter l, edes pro hereditat ijs portionibus ineui fuit in facultate de/functi,dum contrahebat, statuere contrari si, idest, prouidere, si unus la uni ex hsredibus teneretur l . eum qui ita. i. . m. Iulianus in prin. O. 5 de ratione tradit Bart. in . l. continuus. .fin .colu. fin. versic. venio ad tertium, infra eo. M A lex. in d. l. eum qui ita η. r. 8c m d. l. Iulianus, tradit etiam
ra non procedere, si apposita esset dictio laxatiua tantum , sed hoc indiget longiori discussione. Et ita gradatim potest deduci ratio per compendium in hsic modum , scilicet in indiuiduis no potest stipulator ab uno ex haeredibus promissoris i m. Pediri pro parte,sed cesetur prohibitus in tota, Scs est prohibitus in totum , potest agere ad totam
P nam, agere autem non potest ad totam p naeontra unum ex haeredibus, quia unus non potu/isset etia expresse per defunctu obligari ad tota, ergo opus est, i agatur cotra omnes,N per conse/quens est opus fingere, A, Omdes comraucaeriat. In ea perplexitate autem, quae erat inter rationes modo deductas, ta alias supra dictas regulas deductas per Ias. Ac per alios Docto. fuit electa media via, ut scilicet caeteri cohaeredes teneretur ex acto unius, Sc possent couenim cum effectu a sti in Pulatore, ta compelli ad soluendum pro haredi tarijs portionibus, quia ita omnino crat necessaria per supra dicta, scilicet facta comparatione inter ipsos, c stipulatorem 1 5c quia facta coparatione, seu collatione inter ipsos, Sc haeredem illum, qui co tramnat, videbatur iniquum,ct, ipsi grauaretur ex facto illius, iniquum scilicet inspecta naturali ratione, Sc mera veritate rei, omissas subulitati inbus iuris,propterea statutum fuit, ut illi habeanteontra istum repetitionem eius,quod soluerum,3 ita satisfactum fuit omnibus rationibus, se regu is s lis iuris, ut melius fieri potuit. Na dum T sum
rius obiiciebatur, videri iniquum, P poena no te. Deret mos autores, M st ex facto unius tenerentur
alij penitus innocentes, c st lex fingeret eos delioquisse, qui re vera non deliquerunt, patet prima triposio ex pradictis,st cosiderato effectu, isti notenebuntur,nam poterunt repetere ab illo, qui e trauenit, ex subtilitate aute iuris sicut omnes levinetur, ita et la omnes censentur eo trauen sile, quia
natura indiuidus est talis, ut pro parie non possit contraueniri, si contraueniatur insolidum. Item secundo modo respondetur, ψ etiam si non possent repetere cum effectu ab illo, qui contrauenit, quia forte non sit soluendo, ut insta dicetur, fuit tamen necessarium ita statuere, tum propter supradictas subtilitates iuris, tum propter aequitatem ex parte stipulatoris, nam alioquin deluderetur stipulator, bc cum agi non possit insolida
contra unum tantsi,etiam si velit testator, ut diis ctum fuit, ideo necesse est,q, omnes teneantur. Mnon de t eis videri hoe ad modii graue, quia canegocisi proucniat a defuncto,cui ipsi succescrsit, di quem omnes simul representant, ec ex cuius persona senti sit comodum, no videtur ese omniis no iniquit, ψ ita possint conueniri, grauius,stu iniquius fuisset stipulatori,qui nullum sentit commodum ex haereditate promissoris, si consequi non potuisset id, quod sibi promissum fuit. M potest hic applicari id, quod ait glo. l. in . l. fiu.C. a 6s defruc . V isti expen dicens, et Q aliquando i leratur iniquitas propter maiorem squitate, N ad
hoc etiam tendit text. m. l. ita vulneratus versi c.
quod si quis absurdsi. sard leg.aquil . Sc. l. morIs .g. sunt autem Sc alii versici e sunt qu dem .i. depcπινα dis . Et da obiiciebaturi debere vitam circuitu, respondetur id procedere, quando circuitus est inutilis,secus aute si est utilis aliquo respectu, ut tradunt Docto. in . l. cum fundus J. seruum tuum. s. si cer peta. hic autem i st utilis circuitus stipuislatori, quanimo est necessarius, ut ex praedictis patet, idest, cessarium fuit decidere, ipse agat contra omnes, Sc aequum fuit decidere, quod illi, qui non conNauenerunt, repetant ab alio. Ad