장음표시 사용
31쪽
,, DEPONTEborum trunci, siue dines dehciendioperis causa essent 2 barbaris misi
ta, bis desenseribus earum rerum vis minueretur, neu ponti noces rent. Diebus decem, quibus materia cpta erat comportati,omni os Pere effecto,exercitus traducitur
Hactenus Caesar constructione istam sublicii pontis sane Iuculcter:& artificiosὰ coscripsit. Quaquidem,in fluminibus magnis nulla firmior.& ad celeritatis usum expeditior exercitibus traducendis,nec cogitari quide mihi posse videturidummodo rem ipsam ex Caesaris mente capiamus: non autem secundum depictant sormam a Io. Iocundo Veronensi, viro quidem rationis architectonicae non ignaro, caeterum in huius explicatione Pontis tam turpiter errante, ut striacturam ipsam nobis tradiderit, non solum alienam a toto Caesaris proposito, sed etiam penitus absurdam. Quam tamen omnes, quotquot viderim harum rerum studiosi recipi-υnt. Quidam etiam scriptis suis approbarunt. Adeo sit procliuius in rebus ignotis errantem sequi quam reuocare.insocitat ne quis fallatur amplius, neue posteritas tam ingeniosi potis intelligentia careat. Primum traditionem istiun Iocum di salsam esse monstrabo. Deinde quantum ipsa verba Caesaris dili genter,atcb dioe scilitatus intelligere potui erum pontis sormam indicabo.
seudographia Iocundi ex Aldinis exemplaribus sumpta..
32쪽
PON TEM GdE mra, de ratione bis secit Caesar sirpi a Rhenu flumen latissimii, rapidissimii,Si alii silarii. Primum in M enapiis contra Sicambros.Deinde pauIulum supra eum locum in sinibus Treviroru eae quo transitus erat ad Vbios Caesaris amicos. A. tignabina sesquipedalia pauidira ab imo praeacuta, dimensa ad altitudinem fluminis B. trabs bipedalis immissa super utracs tigna,quae binis utrini fibulis ab extrema parte distinebatur. C fibulae, quae disclusae distinent bipedites: trahes. D. Vbi fibulae disclusae in contrariam partem reuinciuntur. F. sublicae obliquae ad inseriorem partem fluminis adactae,quae pro ariete subiectae, re cum omni opere coniunctaea Vim fluminis exciperent
O N inueniens Iocundus formam pontis, quae praescriptum Caia laris per omnia sequeretur, temperare sibi non potuit, quin verba aedam imi auia r derorques in suum sensum. Nam ubi dicitur,
ciaec utraque insuper bipedalibus trabibus immissis.
Sic corrigcdumsutata xeutras insuper bipedales trabes immisi ι py Positio,& haec utracrisit accusandi casus. Et se': aetatem ait oquutum sin iliter . in expugnatione Massiliae, his verbis:
anc antiper co gnationem quantum tectum plutei, ac vinearum
pallum estilaterculo astruxerunta In hae autem pontis descriptione operis Praeterea, qui frequentior est particulae significa--.Sueimetiam locus ille alter Caesaris exposcit. N am si pro super,intelligas insu per cvtvult Iocundus, Iaterculum legi debet. Sicenim laterculo dicere, ae erit latinitas fierenda- In hoc e Iocundus suo seipse quod aiunt gladio iugulauit. Et secundum istiusmodi sensium figuram pontis instituit,ut crasticiidinem trabium hi- Peaal T ingredi totam iaciat in capita tignorum sesquipedalia. Quodest impossiti DiIe. Praeterea quae multis inculi tur ab ipso de fibula, nihil ad propositum & in- seriunx- Et sella est etiam quam posuit fit,illae sorma, cum nihil ad vem quod earum positionem iacit non directam,sed procumbentem instar rignorum,hoc planὰ est contra Caeseris prs scriptu,
ubi dixit: Non sublicae modo directi ad perpendiculum. Sed allucinatur
' Hac etiam pontis structuram Albertus Leo Florentinus intelli re se, i a QP ς suo de rς vii Scatoria,iPsitis tantum repetit verba Caesaris ni o .ὰ, ' R 'Virq da , t i; corrupi , pro fistucis,ponens finisticis Dossum ,σ hominis ingenio haud temere his i . P000β rationem Albertum prorsus i norasse Hae enim P fompilas, res,dc verba P siminuertens temere:&artie vocabula
33쪽
vocabula passim immutat, Vitruvii nomen Vbio reticendo maligne. Qualis au tem mihi Misi e visa sit structura ponti 3, positione verborum saris, de grapti de simul ostendam: unde etiam error Io 'di manifesto V. dcbitur,
O VERTENDUM est imprimis, descriptionem istam subtilic a pontis tam scieteri& ex arte fieri, ut non solum operis loriaram, ud etiam lini, iurae modum,& ordinem ostendat. I igna bina sesquipedalia. b xx uigemensuram lianc sesquipedis,cne classitudinem tigni, quam liabet in diametro circuli suae basis, prout est in arbore natui vi Nec illi usin i iistia dolatur in quadrum, ieci niodicc ratuum quia diis tam locis paululum Virra corciccm delibrantur. Dimensa ad altituo incni luminis. Tignorum longi udo prosundi mensuram secundum politionum linea sequebatur. Quae cum scrς sc in aequalis: ita dc inaequalia lotagitudine tigna su riuit,ab aqua deorsum. Quicquid iam ecNtabat. is uinitio numine surtuna,cxae itio fieri debitie in omnibus lignis, Ut ipsum pinatis tab latum pol Stioneni seruaret
sicut oportuix perlibrata, Interuallo pedis duoru inter se jugiebat. ipsa duo
tigna priusqua demitteret ir in cilueti,copulabatur inter se trasucriariis duobus, aut tribus, quorum fuit longitudo bipedalis, praeter cardincs, quos nunc artifices V
cant palmas. Haec cuinmadainationibus immissa in flumine defixerat.
Haec igitur duo tigna,spatio bipedali inter ipsa relidio iugata, de in alueuin dentis sana iclia nationibus figebanHir. Quamuis machinatio idem propemodum vide tur quod machina, in eo tamen diuerunt,qu.dni 'limatio multiplicius, dc oper sitis aliquid in se continet,quam machina. V t pcne turris ambulatoria qualis a V i truvio describitur, cum habeat intra se machinas multiplices, scilicet arietem, quo murus demoliebatur,ascendente turriculam cum suis trocleis,& succulis,at . Pon re, quo fit in murum transitus. Item rotas cum suis arbusculis, quae graece dicuntur quibus turris proruouebatur. L e praeter liccc in tabulatis balistas, cata Pultas scorpiones , alias id genus tormenta. Pluribul* ct diuersis operis egebat. Huitis modi turrim macti inationem reditius, quam mactimam dixeris. In qua Pro prietate loquutiis est Caesaride Aduaticis ita scribens. V bi turrim constatui procul viderunt, primum irridere eta muro, at increpitare vocibus, quod tanta maci ma tio ab tanto spatio instrueretur. Sic in proposito dixit macili nationibus, e iam numero plurali, intelligi volens machinationem illa qua disponebantur, at γ figebat 'tur in numine ligna,grandioi messe,diuersisse , machinis costare.Quxquid inma
clii natio naui portabatur. F istuc.scy adegerat. Volunt Budaeus & Iocundus
a1ithore nullo, fistucana in irrit metuum illud esse, quem ligneum vectem serratum Vitruvius apsellat quo Laucci pauimeta calcantur. Sed ab liac significatione pror sus repugn x
34쪽
su: repugnat locus. ut lenim Tran ' coi tetri Ac operis ratione comici LMyς-' PM sbium si gesticium solidatur, adsilbstructione aciendas. Nam
eatum, pro solidato & pro solid ri Wς,- id Iodum sublicae solent.Sed prona,ac fastigax Vel Vt Qq 'i' risiim ac modis omnibus firmitatis ratio quaerenda. Vt secundum natu ram fluminis procumberenti lioeest se dum vim,ac decursum
mus decursum aquae, a calcibus scalarum recta ferri parietem versiis, in Hiieni
contraria duo ad eundem modum iuncta,interuallo dum quadra penum ab inferiore parte,contra vis,atq; impetum fluminis convcr
E norit Anti fronsus est tionis duobus dispositis,ut dictum est,alia duo tigna crat-w- tabipedaliinter seiuncta, contra vim & cursum fluminassi; 4ms in inferiore parte, hoc est in aquae superficie a Prioribus Proςh0 si aues dici inii. Nee potest hic pars inferior, in a Vei solo
distarent,interim Pin' planum, aut aequabilemo capi,Vbi x g totam structurae longitudine seruari-Sed quan romisi ex ab aqua, non dicitur. Tantum a item minimus assequi non posset. Cuius imperi in nulla ta-
uete distiniuaturi Hic intelligendu haec Virat,scilicet duo tignorii xxς δ Py sithimii,4 suprema, inter tu iras hipedales trabie P riR Rb stili D, impletibuς,& binis utrinin fibulis cocinebatur μ' elinditione dimouerenr. Et ipsi etiam trabes in sua collocatione firmi r ς δ βψλ osis ritibuk ne deorsum prolaberentur ad aquam, si
eton cortex colligantur. Vestes etiam fibula ne
hin '' '' lio Aus a purpuream subnectit fibula vestem.Vnde per sint. nem sunt tortus adtigna colliganda dicim
hzus,iIai fibulationes etiam vocat. Ab hac igitur rat'
35쪽
DE Q VP ii,duoatantianit dii, his)hi: ti bitas 'Τ vylidii intςr se scalari sorma
haec in transuersum alia minor
aovium pauimenti loco seperiniecta cotinerent. Rc nihilo secius desicae ad
rietem. visit aries maehinis, mperent. Prometrihorsariis P ecipitem demittitin capi insubliea uri'. 'Lς sublimigantur rectae, & ad perpendiculum stantes in ArM cautum respicit, ne sitrectus adeussum positu ii arum inclinationem ostendit,ut uuii 1h - a 40 ' DQ utem sub
nil impetu serunturii sub D trista i RVi,quae flumi
s Pra pontem mediocri spatio. 1 u ' 'h
36쪽
ligendum: peritia his pusertim qui sensus non habent In lias generibus exeresint . Per graphidem igitur, pontis membra Gssenda , ut quae te rem istasse funerunt spectatorem latere non potanti
37쪽
I V G A. NTELLIGENDUM est imprimis cursum suminis ex
P P, recta decurrere, in partes H H. Literae S S, indicant sesqui pedalia tigna, in suis vestig is, interuallo pedum duorum inter seiuneta,non directa ad perpendiculum,sed prona,ac fastigata, ut secundum naturam fluminis procumbant. Item it contraria tigna -- ad eundem modum iuncta& a superioribus pedit quadragenum interii allo disparathac contra vim, atque impetum suminis conuersa. Inter SS, &ti est duoriim pedum spatium, quantum scilicet tignorum iunctura distinat,intra
quam trabes bipedales immisiae,fibulisque conclusis,tabulatum pom petouarum perpendiculii in solo subiecto designant ligneae S T,de S T. I rigo ni BCA,&HLK ostendunt sublicas ad perpendiculum adactas,& oblique ad pedamenta tignorum procedentes,secundum trisgonorum latera B C, B A, & H L, H K. quae cum c mni opere colunctae vim fluminis excipiebant. Item in ' trigonis PQ. R sunt aliae sublieae eodem modo supra pontem mediocri spatio dispositae: vis arborum trunci, siue naues operis de iiciendi causa essent a barbaris missae his defensoribus earum re
38쪽
Scenographia pontis ad unum iugimi scp sublicis A. trabs bipedalis. T T. uena sesquodali F F. fibulae
39쪽
schae a medietatis pontis ab uno late
A, Sublicae superiores aduersus flumen B B, Sublicae inseriores annexae ponti. C, Tigna bina superiora.. D. Trabs latitudinis duorum pedum E, E, E, E, Fibulae connectentes D cum timis supinoribus desii serioribus. F. Tigna bin inferiora IERONYMUS Cardanus medicus MedioIanensis librum nuper aedidit inscriptum de si ibtilitate, ubi super hoc ponte C siaris industriae subtilitatisq; suae neruos explicuita. Cuius hic ego verba cum ipso pontis schemate transcripsi, ut ex collatione diuersa veritas seipsa magis ostendat. Sed iam ad aliud cinquio subtilius exemplum nec minus utile transeamus. Eius author fuit C.Caesar,ut in quarto de bello Gallico resere. Pontem super Rhemunire decem diebus hac ratione perfeci siquem ut a paucis bene intelle Mim docere i tuimus. Tiagna bina C litera significata sesquipedali crassitudine, longitudine tantavi in imo fluminis fixa aquae superficiem attingant,duorum pedum interuallo utrinque tunege. Inde praeacuta ab imo machinationibus smmissafistucisin firmata, as numinis naturam prona ex uno latere figes te ut tignorum alterum ripae proximius sit Totidem aequaliacb sinulitercs iuncta aequi distantia quadraginta pedum interitatio in inferiore fluminis parte aduersus illius impetum prona desolo, mentur6 F. Sue
40쪽
pinna Itinctum C 5e Riobe latitudinis pedum duorum, scilicetpro iuncturae magnitudine ninges.' inis fibulis in utroque latere, ex interiore parte tigni in exterio-x .ut singulae fibulae singula tigna amplectantur reuinetis.AEqualia his atque e dia recto polita ex altera parte nummis sic, ut trabs E trabi alteri aequi disiet construes similiterque iuncta.Has trabes tota numinis cursum positas, multis aliis transuersis superpositis inuicem etiani connexis iungito: quibus longums ac craticulis super stratis,pons efficitur. Ad cuius: securitat tigna plurima in superiori fluminis par te prona aduersus fixi impetum a toto opere separata: in inferiore sublicae & ipsae , aduersus numinis impetum, sed lignis longe proniores totique operi iunctae, fi miter defigantiu . Ita superiora tigna numinis impetum & proiectas trabes excipia ent. Et ipsa moles Vt magis praemetur ab undis,mutuo coplexu firmior res detur. Sed hic pons stabilis est,omnio oneri sufficiens,nec uellendus. At celerem sabricam explicabunt solae lanes de ergatae, aut
pelles inflatae ut tigna iuncta. B V T. des riptione ista Cardani, cum satis prae se serat quam sit inepta, &auersa longe prorsus a mente Caesaris, nihil saliter discutienda putaui. Ex his itas Palaest, structura hac sublicii, Pontis a Caesare scripta, s liis interpretationibus ad nostra tempora corruptam latuisse.