장음표시 사용
111쪽
XXX. 47, 48. moriae ostendendae causa; quapropter initiam enumerationis sumendum est a divisione, deinde ordine timuiter exponendae res Sunt, quae tractatae erunt in confirmatione et consutatione. s Λmplificatio est res, quae per locum communem instigationis auditorum causa Sumitur; loci communes ex decem praeceptis commodisSinae Sumentur adaugendi criminis cau-i8 su. primus locus sumitur ab auctoritate, quoin conmemoramus, quantae curae ea reS dis fuerit inmortalibus aut inam iuribus nostris regibus civitatibus nationibus hominibus Sapientissimis senatui, item maxime, quo modo de his rebus legibus Sanctum Sil. Secundu S locus est, quom con SideramuS, illae res, de quibus criminamur, ad quos pertineant, utrum ad Omnis, quoa atrocissumum cia, un ud Superiores, quod genusis ii sunt, a quibus auctoritatis locus communi S Sumitur, an ad paris, hoc est, in isdem PartibuS animi corporis fortunarum positos; an ad inferiores, qui hi S omnibus rebus antecelluntur. tertius locus eSt, quo Percontamur, quid Sit eventurum, omnibus idem concedatur, et ea re neglecta OStendimus,
s. res ea si dis fuerit p merii dis ς fuit inmori. c ac maioribus enmaioribus υπμ maioribus se nost. mai. φ il. de eis reb. ρ 12. legibus om. 2 a ),ο in leg. l - Rancitum ea OF sanccitum μ sanctitatum to 'o sit sanctum n est tom cum om. h consideremus hoat 3. illas res ρ δ illas ili' criminantur eρ , L, HI ad om. π 14. genus quod I5. hii cρ v hi ς a quorum auctoritate es', ρ pr. m.)communis ona. r consumitur μ an ad pares a tin rus. toobL VPan pares nu iam partibus h iam paribus π si a paribus eμU 16. id est l' in iisdem o in isdem e de eisdem Ο in liisdem g et sori . t 17. positis en qui his hominibus reb. π quibus his omn. l' his qui omn. antecell. vo' rebus om. h antecellunt di ρ I8. in quo e Percunctamur μe percunctatur u percunctantur f sit venturum l' si ioni. eventurum sit f l9. idem om. a fu ostendimus e osten-
112쪽
quid periculorum atque incommodorum consequatur. quartus locus est, quo demonstratur, si huic sit remissum, multos alacriores ad malesicia futuros, quos adhuc expectatio iudici remoretur. quintus locus est, per quem Ostendimus, Si Sententia aliter iudicare sit, nullam rem fore, quae incommodo smederi aut perperam factum iudicium corrigere possit; quo in loco non incommodum erit uti ceterarum rerum conparatione, ut i Stendamus alias res posse aut vetustate sedari aut consilio corrigi; huius rei aut leniendae aut corrigendae nullam rem adiumento suturam. Sextus locus eSt, quom osten- 4sdimus ex consulto laetum et dicimus voluntario facinori nul- tilam excusationem, inprudentiae iustam deprecationem paratam. Septimus locus est, quo ostendimus tetrum sustinus crudele nefarium tyrannicum esse, quod genus iniuria mulierum
quod is f 4. remoratur heno removetur μ ad. man.) est locus e per quem osi. eπa i in ras. ων,3 cum Ost. n,p in ras. μη quo ost. μ per om. δε ostendimus hem ostendemus epπμ 2,e si sonisentia aliter es re iuseni. alterius A si a sent. al. p μ. 2 κνn si ah sent. al. si semel a sent. al. si semel om. 'at.') e si semel al. ς 5. dieaium sit h iudicatum sit ε . Se .: iudieare sit. non illam t toro μ laeere λε- frhquae non eommodum erit π πμa ,h 'eommodo') quae non eum comm .erii p* quae non commodum s quae ineommoda mederi a qu. ineommodo mederi P qu. incommodum quae ab aliquo modo med. e qu. aliquomodo med. ly qui huic ine. med. ovo' . s. aui - uli om. μ aut perperam tum iud. π aut tetratuum iud. h aut terrantium iud. π aut erratum iud. p Pinpe,3 aut pserperum iud. ti aut perperam erratum iud. μ ,2,υ )r perperam laetum iudieium. Orelli possis p T.
113쪽
aut earum rerum aliquid, quarum rerum causa bella suscipiuntur et cum hostibus de vita dimicatur. OctaVUS locuS QSt, quo ostendimuS non volgare, Set Singulare esSe maleficium, spurcum nefarium inusitatum, quo maturius et atrocius Vindisi candum sit. nonuS locuS conStat eX peccatorum conparatione, quaSi quom dicemuS, maiuS eSSe maleficium Stuprare ingenuom quam Sacrum legere: quod alterum propter egeStatem, alterum propter intemperantem Superbiam fiat. decimus locus est, per quem Omnia, quae in negotio gerundo acta is Sunt quaeque rem cola Sequi Solent, eX putamus acriter et eriminose et diligenter, ut agi res et geri negotium videatur rerum consequentium enumeratione.
XXXI 50 Misericordia conmovebitur auditoribus, si variana fortunarum conmutationem dicemus; Si ostendemus, in quibus' is commodis fuerimus, quibusque in incommodiS SimuS, conparatione; Si, quae nobis sutura Sint, nisi causam optinuerimus, Genumerabimus et ostendemus; si supplicabimus et nos Sub eorum, quorum miSericordiam captabimuS, potestatem subicie-
mulierum l=φηρ ληι mul. ini. c iniuriarum muriae t iniuriarum ek dis
114쪽
mus; si, quid nostris parentibus liberis ceteris necessariis casurum Sit propter nostras calamitates, aperiemus et Simul ostendemus illorum nos solitudine et miseria, non nostris incommodis dolere; si de clementia humanitate misericordiano Stra, qua in aliOS USi SimVS, aperiemuS; Si nOS semper aut siliu in malis suisse ostendemus; si nostrum satum aut fortunam conqueremur; Si animum no Strum sortem patientem incommodorum o StendemuS suturum. conmiserationem brevem esSe oportet, nihil enim lacruina citius areScit. Fere loco S obscurissumos totius artifici tractavimus in hoc in libro, quapropter huic volumini moduS hic Sit; reliquas praeceptiones, quoad videbitur, in tertium 'librum transferemus. haec Si, ut conquiSite conscripsimus, ita tu diligenter sueris consecutus, et nos industriae fructuS ex tua Scientia capiemus et tute nostram diligentiam laudabis tuaque perceptione laeta- Iahere; tu scientior eriS praeceptorum artifici, nos alacriores ad relicuom persolvendum. verum haec sutura Satis scio, te
celerisque -' 2. causarum πkt 3. sollicitudine epπμia's Iroo 'nvii ',3,κ, Lamb. et cordi miseria et misericordia t* 4. dolores
G. ostendimus h tactum πιι t' T. pacientem h ac pat. ρΤ incommoditer sit 8. ost. suturam Dπμ ost. suisse r vi' s. lacrima he noroscit h I2. quoad iudicabitur e in iercium add. μη sicut si cum bρι 13. conquisitae n ita ut hep πχ ita p*frol 'so' dilienter f diligenter et nobis hep)πk ,a 'inter dit.' atque 'ot nos' 30 sere litt. eras.) dii. sueris consecutus stya Ocy dii. m. exsecutus l' dii. prosec. m. t dii. a te vel perlecta vel descripta suerint kημη'vo' di l. vel peri. a te vel descr. m. c dii. a te vel peri. Vel persc. fueris consecutus r dii. et nohiscum et sine nobis considerabis vo/ρ ,3, H 'nobiscum sin ') dii. meriκ consecutus nobiseum et sine nobis ρη14. ei nos Om. μ' et tua sententia cap. si conscistigia h oon' inras. ππμ ' stri 'a'r'Iηφρ' 'v i5. et totam h dii. nostram nρ viva percept. heπμ. tu - persolVendum add. μη 16. artificii heπ artificio ς nos vero e alacres IT. ad reliquum g ad pelicum h ad periclum . ad periculum g ad periculum reliquum' v) vere cum sutura satis voce enim h ventura d facienda
115쪽
CORNIFICI RHETORICORUM II. . XXXI. 50. enim 'Mn ignoro. nos deinceps ad cetera praecepta tranSeamus, ut, quod lubentissume faciemus, tuae rectiSSumae Voluntati morem geramuS.
rascimus o facimus a voluntatis ep π vol. rectissime 2 DP 3. mO- regeramus πe morigeremus νηιι ρη
116쪽
Ad omnem iudicialem causam quem ad modum conveni- Ι Iret inventionem rerum adcommodari, Satis abundanter, arbitror, superioribus libris demonstratum est; nunc earum rationem rerum inveniendarum, quae pertinebaut ad --ΗS- Iiberativas et demonstrativa ia Itunc librum transtulimus, ut omnis sin veniundi praeceptio tibi quam primum persolveretur. relicuae quattuor partes erant artifici: de tribus partibus in hoc libro dictum est: dispositione pronuntiatione memoria: de elocutione, quia plura dicenda videbantur, in quarto libro scribere maluimus, quem, ut arbitror, tibi librum celeriter apso- 0lutum mittemus, ne quid tibi rhetoricae artis deesse possit. interea prima quaeque et nobiScum, quom VoleS, et interdum sine nobis legendo consequere, ne quid inpediare, quin ad hanc utilitatem pariter nobiscum progredi pOSSiS. nunc tu fac attentum te praebeas: nos proficisci ad inStituta pergemuS. is Deliberationes partim sunt eius modi, ut quaeratur, utrum II 2 potius faciendum sit, partim eius modi, ut, quid potissumum
rat. e 4. pertinebunt cyy pertinebat δ pertinerent. Iunt. b. et demonStr. Om. 1,2,O 6. inveniundi Dant praescriptio isto perscri- Ptio 2τeμ,2,' perceptio e quam plurimum hymr T. in hoo tercio libro e 8. dicendum erit c p dicemus 3 s. plurima r in quattuor libros h quarto vel tertio a s vel tertio' suprasc. ali. m. Scribere hi conscr. ς 10. malumus f tibi om. cρ' absolutum add. μηIl. reth. rationis h rationis vel artis no 12. interea - possis Om. b et nobis cum vol. t et nobis cum vales πWa f 13. legendum elegendii h legendo consequendo μ hanc add. άη in ras. 14. tu factu μδ sic corr. 15. pergamus Pith. l6. eiusm. hepπkano huiusm. 17. faciund. eμ D sit faciendum O*,3 partium e
117쪽
faciundum sit, consideretur. utrum potius hoc modo: Κarthago tollenda an relinquenda videatur; quid potissumum hoc pacto: ut si Hannibal consulat, quom ex Italia Karthaginem accersitur, in Italia remaneat an domum redeat an in Ae si pium prosectus occupet Alexandriana. item deliberationes partim ipsae propter se consultandae sunt, ut Si deliberet senutus, captivos ab hostibus redimat an non; partim propter aliquam extraneam causam veniunt in deliberationem et consultationem, ut si deliberet senatus bello Italico, solvatne legibus 10 Scipionem, ut eum liceat ante tempuS con Sulem sieri; partim et propter se Sunt deliberandae et magiS propter extraneam causam veniunt in consultationem, ut Si deliberet senatus bello Italico, Sociis civitatem det an non. in quibus causis rei natura inciet deliberationem, omnis oratio ad ipsam remis adcommodabitur; in quibus extranea causa conficiet deliberationem, in iiS ex ipsa causa erint adaugendae aut depri
3 Eos, qui sententiam dicent, finem sibi conveniet utilitatis
in italia r an italia vi'ρ' an in it. l,2,ωφ.3 perman. I ,3 Lamh. aut dom. φ lis egiptum ιι in aegipi. e 5. alexandriam Occ. r deliberationis eb partim in ipsa h 6. deliberat eb T. captivosne abs. se dei. si ut 12.) solvatne - italico om. vδ legibus opinionem
μ 10. licet λ' liceat eum οφ consule e II. considerandae ri vo 13. ad tuendam det civitatem P nil tuendum civ. det Q det om. π 14. saeiat δε omnis - del. om. ηρη ratio Lamb. rem ona. vυη IA.
omnem eor. Orationem ρ ali. m. Sc.: eos, qui 18. dicent qui sent. dicetor' dicent is qui sent. dieet 2,il φρηυ dicent finem. is qu. s. dicet finem c finem igitur eonv. utit pr. ρ pr. m. sines ibi Ir finem conv. sibi φ
118쪽
proponere, ut OmniS eodem totius Orationis ratio consera
Utilitas in duas partes in civili consultatione dividitur:
tutam honeStam. tuta est, quae consscit instantis aut consequentis periculi vitationem qualibet ratione. haec tribuitur in svim et dolum, quorum alterum Separatim aut utrumque sumemus coniuncte. Vis decernitur per exercitus classis arma
tormenta evocationes hominum et alias huius modi res; dolus consumitur in pecunia pollicitatione dissimulatione maturatione mentione et ceteris rebus, de quibuS magiS idoneo tempore ploquemur, si quando de re militari aut de administratione reipuplicae scribere velimus. honesta res dividitur in rectum et laudabile. Rectum eSt, quod cum virtute et ossicio fit. id dividitur in prudentiam iustitiam sortitudinem modestiam: prudentia est v calliditas, quae ratione quadam potest delectum habere bonorum et malorum; dicitur item prudentia scientia cuiusdam artifici et appellatur prudentia rerum multarum memoria et uSus conplurium negotiorum; iuStitia est aequitas ius uni
119쪽
II, III. 3, 4. l cuique rei tribuens pro dignitate cuiusque; sortitudo est rorum magnarum appetitio et rerum humilium contemptio et laboris cum utilitatis ratione perpessio; modestia ost in animo continens moderatio cupiditatum. iii 4 Prudentiae partibus utemur in dicendo, Si commoda cum si incommodis conseremus, quom alterum Sequi, Vitare alterum cohortabimur; aut si qua in re cohortabimur aliquid, cuius rei aliquam ad disciplinam scientiam poterimus habere, quomodo aut qua quidque ratione fieri oporteat; aut si suadebit' mus quippiam, cuius rei gestae aut praesentem aut auditam memoriam poterimus habere; qua in re facile id, quod velimus, exemplo adlato perSuadere possimus. iustitiae partibus utemur, Si aut innocentium aut Supplicum dicemus misereri oportere; Si oStendemuS bene merentibus gratiam referriis convenire; Si demonStrabimus ulcisci male meritos oportere; si fidem magnopere cen Sebimus conservandam; si leges et mores civitatis egregie dicemus oportere servari; si societates atque amicitias studioSe dicemus coli convenire; si, quod ius in parentes deOS patriam natura conparavit, id religiose e is tendum demonstrabimus; si hoSpitia clientelas cognationes ad-
120쪽
sinitates caste colendas esse dicemus; Si nec pretio nec gratia nec periculo nec simultate a via recta oStendemus deduci oportere; si dicemus in omnibus aequabile ius statui convenire. his atque huius modi partibus iustitiae Si quam rem in contione aut in consilio faciendam censebimus, iuStam eSSe OStendemUS, con- atrariis iniustam: ita fiet, ut isdem locis et ad Suadendum et ad dissuadendum simus conparati. sin sortitudinis retinendae 5 cauSa faciundum esse dicemus, o Stendemus reS magnas et celsas Sequi et appeti oportere, et item res humilis et indignas viris sortibus vel viros fortis propterea contemnere oportere Ionec idoneas dignitate sua iudicare; item ab nulla re honesta periculi aut laboris magnitudine deduci oportere; antiquiorem mortem turpitudine habere; non ullo dolore cogi, ut ab officio recedatur; nullius pro rei veritate metuere inimicitias; quodlibet pro patria parentibus hospitibus amiciS iis rebus, quas iusti-iblia colere cogit, adire periculum et quemlibet Suscipere laborem. modeStiae partibus utemur, si nimias lubidines honoris pecuniae similium rerum Vituperabimus; Si unam quamque
esse dic. I, 2,rel φ saciundum ep nvo faciendum μa, quid saciendum lsae. quid nox dicamus e dicemus supraso. 'ostendemuζ) μ res magia. ost. b et excels. φ s. hutn. res h 10. viris sortibus vel viros
om. fri vo ρ 'v praeterea coni. Pal. in υοδ contempnere μα contempnii
c idoneos e idonea hvo 11. ab nulla estuis pericula μ 12. ac lab. ρ' et lab. δὲ doloris tk antiquorum μt morem 1 l3. sine iurpitudine μ sic turpitudinem ere turpitudini t habere imi haberi eμp' a 'tρ ,3 non ullo μ in nullo hept p in ullo π nullo ς 14. recedant O pro on . e quamlibet μ's quilib. ct Ib. Ospit. μiis rebus πe,l δ 'eis') his reb. Dant Lamb. pro his reb. μ rebus f et hiis reb. ρ' et his reb. ς iustia Λι l T. honores M hon. Om. δ18. pecc. μ pecunias b pecuniarum i ηρ o vo',c 'pecc.' similiumque