장음표시 사용
81쪽
XIII. 19, 20. tribuno plebis placitum sit, et βι ut de eadem re saepe alius aliud decrevera avi iudicaveri , quod genus: M. DruSuS Praetor urbanus quod cum herede mandati ageretur, iudicium reddidit, S. Iulius non reddidit. item C. Caelius iudex apsolvita iniuriarum eum, qui Luellium poetam in scena nominatim laeserat, P. Mucius eum, qui L. Accium poetam nominaverat, 20 condemnavit. ergo, quia possunt res simili de causa dissimiliter iudicatae proferri, quom id usu venerit, iudicem cum
iudice, tempuS cum tempore, numerum cum numero iudiciolo riam conseromus. EX aequo et bono ius constat, quod ad veritatem communem videtur pertinere, quod genus: ut maior annis LX et cui morbus causa est, cognitorem det. eXco vel novom ius constitui convenit ex tempore et hominis dignitate. ex pacto ius est, si qui inter Se pepigerunt, Si is quid inter quos eonvenit. pacta sunt, qua legibuS OPServanda sunt, hoe modo: rem ubi paciscuntur, in comitio aut
tres e dissimile n 8. ludicare e ssie) evenerit e et ven. id iudidem eum iudicol h . 10. eonseremus ra η ox. efferemus r3 pro-i forimus μ' proferemus ς quod ad veritatem eommunem 1,a P qu. ad ver. utilitatem comm. ρispr. m. qu. V Ver. et ut . comm. V ,3 qu. ad ver
nus est οβ v p 12. annis om. e et cum hepua orbus h moribus eno morbi set si in ras p f 13. vel om. ιφρ' ait. m.)υl' n eras. e. eeiam novum o debet φ ex temporis h et om. HAE et ex hom Λhρδ ius eonstat τ 14. est qui quid f si quid inter se 1 2 3, tomoL 3 so si quod inter se ρ' si quis int. se B si quidam in . se eupepigerint ri s si quo ια' si quod o 15. inter aliquos φ 'o's.a is rem - ni pagunt om . t δ rem ubi paciscuntur 1 2 rem ubi pagunt
82쪽
in foro ante meridiem causam cui cito; Sunt item pacta, quae sine legibus opservantur ex convento, quae iure praeStare dicuntur. his igitur partibus iniuriam demonstrari, ius consim mari convenit, idque in apsoluta iuridiciali faciendum videtur.
Puom ex conparatione quaeretur, utrum Satius fuerit: agere XIV 21 id, quod reus dicat Se secisse, aut id, quod accusator dicat oportuisse fieri, primum quaeri convenit, utrum suerit utilius ex contentione, hoc est, utrum honestius facilius conducibilius; deinde Oportebit quaeri, ipsumne oportuerit iudicare, in utrum fuerit utilius, an aliorum fuerit utilius statuendi potestas; deinde interponetur ab aecusatore coniectura, qua reputetur non ratione laetum esse, quod melius deteriori anteponeretur, Sed in eo dolo malo nessotium geStum aliqua probabili causa, de qua ante dictum est. ab defensore contra is reselletur argumentatio coniecturalis. deinde quaeretur, Pstu l
La . Oratione pagunt. in comitio raρ 'o oracioni pag. in coin. M' ait. m. 3, Prisc. l. c. orationem pangunt in com. ρ , P pag. de oratione pang. in com. v oratione paciscuntur in com. ι 1. aut foro a se ante meridiem om. vi' euicito hep πkx con
iuridieali λα faciund. μ' saeiund a sead. m 3 6. de comp. vo ex paratione Λ quereretur uin quaeritur e satis μγ sa. tius a stit. eras. Deere ρ sali. m. 3η ,h I. dicat om. V 8. convenit et eρ' ait. m. eonveniet μra 3 conveniat e ut. an inutilius o venustius ς honestius Lamb. 10. oportebat δε iudicari heu 11. vii l. om. οφ sanetendi no 12. ab aec. contuetura eμ',2 ab aee. eoniecturali uπ ab Me. in eonieei rati μ λ ssio) ab aee. eon ieetura suspieio ex eonsi. coniecturali r ab ace. su p. ex eonsi. eoniecturali g qua putetur e 13. non ratione pπμωf eratione he non ea rat. quod mel. πη ,2,lli AEuoi Re quo mel. heo, ceti. c anteponetur H ' interponeretur o 14. sed in eo dolo se funeo dolo e sine eo d. 4 sed eo d. pi sed in d. r sed d. ς magno ρη esse gestum v gestum de aliqua probabili eansa. ah detensore referatur c det hJ argumentatio coniecturalis do qua auio cani ' h) die-ium est. deinde quaeretur pol ieritne viis ri, ne in eum locum veniretur his ita traei. I 2 s donique' μ'nis 'queri' μt 'ab defensoro' om. p μή
83쪽
22 rime vitari, ne in eum locum veniretur. his ita traetatis ae-eusator utetur loco communi in eum, qui inutile utili praeposuerit, quom statuendi non haberet potestatem; defensor contra eos, qui aequom eenseant rem perniciosam utili prae-s poni, utetur loco communi per conquestionem, simul quaeret ab accusatoribus, ab iudicibus ipsis, quid laeturi essent, si in eo loco suissent, et tempus locum rem deliberationem XV suam ponet ante oculos. translatio criminis est, qnom ab reo laeti causa in aliorum peccatum transfertur. primum quast in rendum est, verene in alium erimen transferatur; deinde spectandum est, aequone magnum sit illud peccatum, quod in 'alium transseratur, atque illud, quod reus suscepisse dicatur; deinde, oportueritne in ea re peccare, in qua alius ante pecca
his si e traei.' he) gosium deinde qu. p. v. n. i. e. veniretur locum aliqua pr. c. ab d. refellatur a. o. d. q. a. d. mi. his traei. ti vo' gestum deinde q. p. V. n. i. e. loco inveniretur ah des. contra referotiar ceontraeseseretur' etiam ρηδ, 'oontra referatur' ο nrg. conieci. aliqua pr. c. d. q. a. d. est. his tracl. r gestum de RI. pr. c. deinde qu. p. V. n. i. e. l. v. ah des. e. refellatur a. e. d. q. n. d. esi. his loeis ita iraei. I asso a Rh 'de aliqua prob. eausa' om. 'reseratur' uiis 'do' om. li ai 'loei Α')negotium esse gestum de al. Prob. e. deinde potueritne - veniretur. abder. - conieei. de q. a. d. est. his locis sie irael. φ gestum deinde qu. - veniretur ab det. prius remitetur al. pr. e. arg. eoni. his ita ir. ese. gestum d. a. p. c. de qua a. d. est; Rb defenSOre - e. r. n. e. deinde qu. est. - 1. hissii tractatur μ/ 2. utetur hoe comm. Ioco hi so ui. Ioeo hoc comm. ρ3 Di. hoc l. eomm. ρη comm. vi. loc. n ui. comm. loc. ρ' 3.
eiundi ρε haberei l. habuerit et det autem e qui cum cens. r. p. utilis pr. ut eius loe. δε rei perniliosae utilem π 5. eomm . loco cρ' et simul o*,3 quaerat 1 6. aee ah iud. I, ca iud.' π 2, re aeo. et lud. l. 3ηοερ φ,3 I. sin in eo loco ρ spr. m. et ipse temp. Is temp. et loe. νυοερον rem om. rq et rem . deliberationemque ν et de- lib. so/φ 8. tuam h ponat l' a reo ρλ s. causa malorum si primum 1,2 qua pr. e primum in ea e in qua prim. ς a 3 10. verone 1.2,ωτὶ 3. 3e, Pith. iurono et crimen in alium 3 reseratur Boδ Expeetandum h 11. est om. nh aeque 1.2ωι si aeque νῶ vo is an aeque ρη eque magnum ne de ea re sit illud e sic not.) aE-que ne Gronov. illud peec. sit o 3 id peeo. - atque id. Mo φ 12. transfertur ρ οδ fecisse m suse. dieitur e se fateatur. Junt. suse. - ante seri om. a 3 13. deinde - pecearii om. D re om sias in eadem re no' inque pece. μ ante alius o peccaverit peecarpi h peccaverit ante e l
84쪽
verit, dein du, oportueritne iudicium ante fieri; deinde, quom laetum iudicium non sit de illo erimine, quod in alium transferatur, oporteatne de Ea re iudicium fieri, quae res in iudicium non venerit. locus communis accusatoris contra eum,
qui plus e enseat vim quam iudicia valere oportere, et ab ad- svorSariis percontabitur accusator, quid laturum sit, si idem ceteri laetant, ut de indemnatis supplicia sumant, quod eos idem Deisse dicant: quid si ipse accusator idem sacere voluisset' defensor eorum peccati atrocitatem proseret, in qu0Serimen transferet; rem locum tempus ante oculos ponet, ut iiiii, qui audient, existument, aut non potuisse aut inutile suisserem in iudicium venire. coneessio est, per quam nobis XVI 23 ignosci postulamus. ea dividitur in purgationem et deprecationem. purgatio est, quom consulto a nobis factum negamus. ea dividitur in necessitudinem fortunam inprudentiam. iade his partibus primum ostendendum est: deinde ad de reca
tionem reportendum videtur. primum considerandum est, num culpa ventum sit in necessitudinum num culpa veniendi neces
1. iud. proferri 'po'. iud. praest. lino 3 iud. serri i3 2. non est ea. Oportestne d dea re at des ea re o m. d seri om. h quae res - Venerii om. r in iudicium om. d 4. non venerii 1,2,ωρ ηδ non venit Ia non om. o nou d venerii hi ρ o non devenit vox nondum venerit Eaceus. erit *do v 5. tum quam Oa nunquam ρη oportere om. h 6. pereonet. h pereunet. an P I. indempn. si indampn. n indamia. a'n inde
aee. ipse . voluisse n u dorsensorum seorum μι in quo h 10. transferet 1 ,Qκe transdiri r nρ spr. m.ὶ u transseratur s. transferetur giempus locum h 1 l. hi 1.2,si hil ρ a 3 ii om. o audieni hes audiunt μ, 2 rebP's audieri ut i'so ετ non posso Deo a aut inutile fuisse heli' Ma/φP aut non tulit. m. π aui non ut. su. g 12. venisse ι 13. deprecationem. hie ignoseendi miio quaeritur ex his locis. purgatio hepnyr η,2 depr. hie ignosci queritur ratio e. h. l. purg. μ) depr. et purgatio 3 14. saei. non neg. π negamus a nobis laetum i5. et ea divid. o necessitatem μ'at novit Atio Oi ei impr. . 16. de hiis οβου de . . . partibus n chia' seras.) partibus prius igno dolia ad predipationem ιμι 17. est Om. το3 est non hi est utrum ρ δ 18. num eulpa ventum sit in necessitudinem secerii e cveniendi in ing. num culpa ventum sit in nee. num culpa veniendi neeesAitudinem Reerii δεμ
srλη num per 'culpam v. R. in nec. num culpam veniendi necesSitudo se-
85쪽
XVI. 23, 24. sisudinem feceris: deinde quaerendum est, ecquo modo vis illa vitari potuerit ac levari; deinde is, qui in necessitudinem causain conteret, expertu Sne Sit, quid contra laeere aut excogitare posset; deinde, num quae Sus Ditiones ex coniectus rati constitutione trahi poSSint, quae Significent id consulto laetum esSe, quod neceSSario cecidi Sse dicitur; deinde, si maxime necessitudo quaepiam suerit, conveniatne eam satis 24 idoneam putari. Si autem inprudentia reus Se peccasse dicet, primum quaeretur, utrum Potuerit neScire an non potuerit; in deinde, utrum data Sit DPera, ut Sciretur, an non; deinde, utrum casu neScierit nil cul Pa; nam qui se propter vinum aut amorem aut iracundiam fugi SSe rationem dicet, is animi vitio videbitur nesciSSe, non inprudentia; qua re non inprudentia se defendet, sed culpa contaminabit. deinde coniectuis rati constitutione quaeretur, utrum scierit an ignoraverit, et considerabitur, SatiS ne in inprudentia praesidi debeat esse, quom factum esse constet. quom in fortunam causa conseretur et ea re defensor ignosci reo dicet oportere, eadem
86쪽
omnia videntur consideranda, quae de necessitudine praescripta Sunt: etenim omnes hae tres partes purgationes inter se finitumae sunt, ut in omnis eadem fore possint adcommodari. loci communes in his causis: accuSatoris contra eum, qui, quom Se peccasSe confiteatur, tamen oratione iudicium demo- retur; defensoris de humanitate misericordia; voluntatem in omnibus rebus spectari convenire, quae consulto facta non sit, in ea fraudem esse non oportere. deprecatione ute-XVII 25 mur, quom fatebimur nos peccasse, neque id inprudentis aut
fortuito aut necessario secisse dicemus et tamen ignosci nobis in postulabimus. hic ignoscendi ratio quaeritur ex his locis: si plura aut maiora ossicia quam maleficia videbuntur constare; si qua virtus aut nobilitas erit in eo, qui supplicabit; si qua Spes erit usui futurum, si Sine Supplicio discesserit; si ipse ille Supplex mansuetus et misericors in poteStatibus Osten- ladetur suisse; Si ea, quae peccavit, non odio neque crudelitate, set omelo et recto studio conmotus secit; si tali de causa
Op. ead. Om. π defensori defensor ign. dicet et oportet se om eadem omnia δε det. igii. reo dicet re oportet ead. Omi . ei. vi dehuntur ι ueeessitate μ' in ' praesumpta κ 2. omnes tres pari. n om. nostrae pari. 1 om. hae nostrae pari. om. in rem part. a Om. res pari. D om. tres hae pari. om. haec ii . pari. φ partis πν μή purgationes pπμ a co in ras. purgationum l3 purgationis ga ea lom facere δε rere ea lom οβ eaedem res sere a in ras.) no. eaedem sere res ρ' ea doni res renia possunt e 4. eommunis h inliis eausis hi in his eausae na' tu his causa esk in his som. 'eausis')p'a's 5. peeo. eout. hea n eonfitetur ρα eonfiteretur Da iudieam e iudieiuni h ciuilioum' nig.) indices ς remoretur I 6. defensores 1 dessensiouos p re dessensionis p ' defensoris locus r. ' I. rebus Om. Eit soan speeinro ebo a saeta sunt ni p. non sunt I/ρ' s. non sint g. Se .: f. non sit. S. in eap an sta δε enea e in eius μῖ in eis p μ',anoφ
87쪽
aliis quoque ignotum est; si nihil ab eo periculi nobis sutu
rum videbitur, si eum missum fecerimus; si nulla a nostris civibus aut ab aliqua civitate vituperatio ex ea re suScipietur. 26 loci communes de humanitate fortuna misericordia rerum s conmutatione. his locis omnibus ex contrario utetur iS, qui contra dicet, cum amplificatione et enumeratione peccatorum.
haec causa iudicialis fieri non potest, ut in libro primo OStendimus; Set quod potest vel ad senatum vel ad consilium
venire, non ViSR ESt SuperSedenda. quom a nobis crimenio removere VolemUS, aut in rem aut in hominem nostri peccati causam conseremus: Si cauSa in hominem conseretur, quaerendum erit primum, potueritne tantum, quantum reuS de monstrabit, is, in quem causa conseretur, et quonam modo aut honeste aut Sine periculo potuerit opsisti; si maxime is ita Sit, num ea re concedi reo conveniat, quod alieno inductu secerit; deinde in coniecturalem trahetur controVorSiam et edisseretur, num conSulto factum sit. Si cauSa in rem quandam conseretur, et haec eadem sere et Omnia, quae de necessitudine praecepimuS; consideranda erunt. xvii I 27 9uoniam SatiS ostendisSe videmur, quibus argumentatio-2i nibus in uno quoque genere causae iudicialis uti conveniret, consequi videtur, ut doceamus, quem ad modum argumenta-
1. Ri. qu. donatum κ quoque Om. ρ' est om. ἰ sic nihil μ sic) ab eo om. a s perio. ob sui. π peric. ab eo nobis tu noh. ab eo per. ρη 2. dimissum vot manumissum lyc nulla. aut 3,O aut nost. π civ. nostr. b 3. civibus Om. a s non susc. c et communis hμ 5. omnibus om. c e contr. ρλβti utemur f 6.
dicit hv et enum. om. a s T. libro pr. hey anrbρ' pr. lib. g 8. quoniam pol. yyl'vo quoniam non put. ιιδ quod om. ρηε potest adri' vel ad senatum om. μι vel ad cons. om. ρη concilium ἐβο9. Visa est non ι supersedendo h ab nobis paη 10. volumus hvoIuerimus dl' rem quampiam lycy in homine h 1 I. conserturvo. conseratur vo' cons. om. n. 13. consertur vo ρη et quone modo hπ sit aut quonam modo di= l4. aut ona. φ honesti e obsistere 3,φ obsistit μ 15. non ea re concedere l*ρη. convenit r al. indefecerit h 16. trahitur F controVersia e an vo' et edissereεur ππμ ν η. a'ncet edisseretur h et disseretur a frucp et quaeretur Ol=vo, ηρ ',3 17. unum νι utrum νη non ρ'vsactum tum sit i causa peccati φ 18. sere omnia b necessitate ρ 19. Perc. π cons. sunt ρη 20. Videamur h 2 l. iud. caus. e22. ut om. ἰη argum. to per arg. I,2 ipsa per arg. ἰη ipsas arg. g
88쪽
XVIII, XIX. 27, 28. ΛD C. ΗΕRΕΝΝIUM II.
tiones ornate et apsolute tractare pOSSimus . nam sere non difficile est invenire, quid sit causae adiumento, difficillumum vero est, inventum expedire et expedite pronuntiare; haec enim res sagit, ut neque diutius, quam satis sit, in isdem locis conmoremur, neque eodem identidem revolvamur, neque sincohatam argumentationem relinquamus, neque incommode ad aliam deinceps tranSeamus. itaque hac ratione et ipsi meminisse poterimus, quid qu0que loco dixerimus, et auditor quom totius causae tum unius cuiuSque argumentationis distribu tionem percipere et meminiSSe poterit. . emo absolutissuma Di 28 persectissuma est argumentatio ea, quae in quinque partis est ii distributa: propositionem rationem Tationi S confirmationem exornationem conplexionem. Prop0Siti O eSt, per quam ostendimus summatim, quid Sit, qu0d probare volumus; ratio est, quae causam demon Strat Veram esse, quam intendimus, brevi is subiectione; rationis confirmatio eSt ea, quae pluribus urgumentis conroborat breviter eXPOSi tam rationem; exornatio eSt, qua utimur rei honestandae et conlocupletandae causa consimmata argumentatione; conplexio est, quae concludit breviter conligens partis argumentationis. hisce igitur quinque parti- xl xl. ornare n posimus a 2. dii I. inu. om. esc) est diff. iiiv. odisp. est vero to ob 3. Vero om. h est om. inVenium argumentum v expedire pi hu).2.t experire heri experiri stri ' expedite nr expolire y μ φ,3 expolite ρ/v aut expedite si ei expedire u et expolitem 4. quam om. h quam neeessarium sit satis vi= qu. satis est ρ in hisdem at f in pisdem αδ in his e b. immoremur e nee C Oadem p μv ideinlid. μ revolv. ident. fir revolvamus tρ v g. Incohatam cp inconctum ρη incoactum DO promus rel. vs φ T. deinceps ad al. t deinde frφ meminere μ) 8. quid quoque I ,2,l' pr. m. qu. in unoquoque νη φρ 'cbi' ait. m. 'V quod in unoq. ρη in unoq. loco quod O audito est anil. quod e L . tum totius φρι δ uuieuiusque n ll. est arg. 1.2. ρ Rrg. esl ς 12. distribuitur ι rationis om. DO rationem - prop. est om. π 13. et exorn. si sivi ei compl. v p 14. probari hyren γρ propri s probare eo p comprobare ndicere e esa qtiae causam istar est quae caliga μ' u causa est Me u est causa quae ς 13. veram esse in quam π vorum esse in quod ν Sc. Veram esse quam Verum esse id quod ς 16. compluribus si argumentationibus t 18. rei moris b ostentandae ει ,α honestandae in ras. a 3 et locupletandae r eonfli malae t affirmata di 10. argumenta Λ sic) 20. coli. argumentuliones e litisce n hiis ρ his φ ergo bo v quinque Dul. C
89쪽
XIX. 28. 29. hus ut apsolutissume utamur, hoc modo tractabimuS argumentationem: causam ostendemus Ulixi fuisse, qua re interfecerit Λiacem: inimicum enim acerrumum de medio tollere volebat,
a quo sibi non iniuria Summum periculum metuebat; videbata illo incolumi se incolumem non suturum; Sperabat illius Inorte se salutem Sibi conparare; consueverat, Si iure non Potuerat, quavis iniuria inimico exitium machinari: cui rei mors indigna Palamedis testimonium dat. ergo et metus periculi hortabatur eum interimere, a quo Supplicium verebatur, et conSuetudo 29 peccandi malefici suscipiendi removebat dubitationem. omnos
3 enim quom minuma peccata cum cauSa Su Sciseiunt, tum vero illa, quae multo maxuma Sunt malviicia, aliquo certe emolumento ducti suscipere conantur. Si multos induxit in peccatum pecuniae Spes, Si conplureS Se Scelere contaminaruntis inperi cupiditate, si multi leve conpendium fraude muxuma conmutarunt, cui mirum videbitur istum a maleficio propter acerrumam sormidinem non temperasse Z virum sortissumum integerrumum inimicitiarum persequentissumum iniuria laceS-Situm ira exsuscitatum homo timiduS nocens conscius Sui pec-
10. males. Suspiciendi sit exornatio. omnes 1 .vo δρ 11. cum ima π qui minima rκ cum minora ι communia d,ρ spr. m.) noricum re aliqua cum causa Ι'illi. de causa rηρ b aliqua do causa ρη' de aliqua causa v suscipiant μη,2,re 12. illa om. r ib. multo Om. μ ρ maxime e sunt maxima b aliquo certo π certo aliquo estd al.
90쪽
XIX. 29, 30. AD C. ΗΕRΕΝΝIUM II.
eati insidiosus inimicum incolumem esse noluit : cui tandem hoc mirum videbitur 3 num quom seras bestius videamus alacris et erect vadere, ut ulterae buSliae noceant, non est incredibile putandum istius quoque animum serum crudelem utque inhumanum cupide ad inimici perniciem pro se tum, prae- a sertim quom in bestiis nullam. neque bonam neque malum rationem videamus, in isto pluruinas et pessumas rationes semper fuisse intellegamuS. Si ergo pollicitus sum me datu- 30rum causam, qua inductus Ulixes accesserit ud maleficium, et si inimicitiarum acerrumam rutionem et periculi metum in- lotercessi e demonstravi, non est dubium quin confiteatur causam malefici suisSe. ergo apsoluti Ssuma eSt argumentatio uti, quae ex quinque Partibus constat, set ea non semper neceSSeest uti: est quom coni lexione supersedendum eSt, Si reS brevis est, ut facile memoria conprohendatur; DSt quom exor- is natio praetermittenda est, si parum locuples ad amplificandum et exornandum res xi detur uSSe; sin et brevis erit argumentatio et res tenuis aut humilis, tuin et exornatione et c0nplexione SuperSedendum est. in omni aroum lutione Ue duabus partibus postremis haec. quam exposui, ratio est habenda. eryo mamplissuma rat ar mentutio quinquesecruta, brevissuma est tri-