Cornifici Rhetoricorum ad C. Herennium libri 3. recensuit et interpretatus C.L. Kayser

252쪽

3, 1. Satis Otium. synt is est ut Verg. VII, 470. Gaius in Dig. g lXXXVIII, 1, 19 ut satis tempus ad quaestum laciendum habeat'. 10. Graeci Scriptores. quos dicat, incertum est: si Hermagoram, a Cicerone is econtrario laudatur Brut. 263, 271. de or. I, 145. - 15. gloria. cf. infra IV, 64 exlr. Cic. Verr. II, b, t 30.4, 3. lectionem sed si te noli cum Κloigio defendere ex Cic. Att. ΓU, 8, a, S 2 et similibus locis: ipse enim Cornit. ut h. l. loquitur I, 16 EXtr. 26 extr. 7. oratoris ossicium cs. Theonem I, 157: ἔργον έήτορος. 8. ad usum civilem. vid. Cic. de Or. II, 68. Iul. Vict. 196. - s. tria. 2 comparetur Cic. Inu. I, T. or. 69. de or. I, 260, II, 5, 115. Quint. III, 3,fin. Anaximenes duo genera noVit, contionale et iudiciale; species laudandi et vituperandi .utrique generi admiscet; cf. ed. Spengel, 5, 4 cum not. p. 99 sq. Aristoteles demum induxit tertium, eto ἐπιδεικτικμ, quod Cic. de or. II, 4b omittere malit, relinquit tamen ib. 341. - 13 sq. hic nonnulla ex Cic. Inu. I, 7 translata sunt in codd. quod ipsa orationis sorma cognoscitur; unus n etiam 15 illinc habet 'petitionem cum recusatione'. 17. has causas quo modo. 'causa' de toto genere accipe ut II, I 'exposuimus, quas causas oratorem recipere oporteret' III, 10 'haec causa dividitur in laudem et vituperationem'. b, 2. distributio rerum . qui codicem sp exaravit, supra scripsit 3

h. l. 'inventarum' ex Cic. In v. I, s. Spengel V. G. A. I 846, 906 rs-quirit 'excogitatarum' at satis intellegitur, quae res hic dicantur. quo quidque loco cy. intra III, 16. 3. ao sententiarum non recte in codd. omittitur: verborum enim ad inventionem accommodatio elegantiam et compositionem complectitur cf. IV, 17, 183, praeterea dignitatem eam,

quae in verborum exornatione sita est; relinquitur igitur altera, quae in sententiarum eXornatione versatur: ea pars elocutionis omitti minume potuit nec a Cornificio nec a Cicerone, Inu. I, s) aput quem quod antiquissumi libri illis verbis carent, caritisseque videntur etiam ii, quibus Iul. Victor. 2b I ed. 0r. et Cassiodorus 370, 391 usi sunt, nil probat nisi antiquissumum vitium esse. vix opus est laudare Cic. de or. lI, 36, 72; III, 96, 201; or. 8l, 83, 95, 96. - 5. et dispositionis deest aput Cic. Inu. I, 9: 'memoria est firma animi rerum ac verborum ad iuventionem retinendam) perceptio' tenebitur hic ratione a Quint. III, 3, 2 indicata:

neque Omnia, quae res postulet, dicere, neque Suo quaeque loco poterimus nisi adiuvante memoria'. s. artem et exercitationem coniungit Clop. Arch. I, p. Coel. 4b; imitationem commemorat de or. I, 156: 'exercitationes non tam artis indigent quam laboris, quibus in rebus habenda est ratio diligenter quos imitemur, quorum similes velimus esse' verbis usus

253쪽

paene isdem atque cornis. ea 'diligens ratio' neglegebatur ah Albutio, qui ut narrat Senec. conte. Ill. prooem. iss Bip. quom proxume dioeniemeommode audierat, imitari volebat . inpellimur ut velimus periphrasis est studiose conamur. 13. quem ad modum - adcommodari. locus a multis male intelleelus. ignorantibus ossicia oratoris inventionem, dispositionem ete. accommodanda esse ad orationem, non or tionem ad omela. at paries orationis exordium, narrationem etc. 3 ad om- 4 eia. maxume inventionem. 16. de partium Orationis enumerations sumetai laudasse cie. do or. II, M. 6, 6. locorum os praeter tota Topica cic. Pari. or. 109 sqq. do or. 5 1l, 163 sqq. etiam II, 54 eadem videtur esse voeabuli notio. 12. eausa posita. sic cic. p. Caec. 32: 'est haec res posita. quasi ab advorsario non negatur, Caecinam - pulsum prohibitumque esse vi eoaciis homini hus et nrmatis'. 13. quattuor genera causarum ne confundantur eum tribus generibus causarum statim addit, quae sini. alii quinque esse v luerunt, minus reete: quihuseum laciunt Cic. de inu. I. 26. Quint. IV, 1 40. ille l. e. ait: 'genera causarum sunt quinque: honesium admirahite humilo anceps obseurum ei admirabile idem mi, quod nostro turpe, conveniunt houestum humile anceps: obseurum autem nil impedit, quo minus in ostieris omnibus insit, nam eur nequeant inlia esse, 'in quibus uut tardi auditoros sunt aut difficilioribus ad eognoscendum negotiis causa inpliei inosi '' is. definitio addens, ni fallor, aliena profertur dubii generis acie. do Inv. l. m: 'aneeps, in quo nui iudieasio dubia est aut causa ei honestatis ei turpitudinis partieeps' scilieet unius cuiusque causae, quae nitidi eo recipitur, iudiealio nee sario dubia est. nil tamen obloquitur Viet rinus p. 50 ed. or. 'aneeps, inquit, causa duobus modis est, si aut iudicatio dubia sit aut inhonestissima materia' sso: inhonosii ot honesii mixtu6 mat. 22. ad ea is ne genus. sic Cic. p. Lig. 10 Tuheronis patris prudentiam desiderat 'quod homo quom ingenio tum etiam doetrina Oxeollens gemis hoc eansno quod esset non viderit' deinde significal esse admirabile i. e. turp . . 2. De etymo voe. προοιμιον agit Alionymus Seguerianiis p. 427ed. Speng. Quint. IV, i, 2 sq. ἔφοδος raro eommomoratur Mut seclini- eos Grneeoη, vide Aphthon. progymn. l , 12. 4. ut ut tentos ut doeilis ni henivolos. triplex hie . exordii sitis a mullis Aeriptoribus ira latur. quos laudat Speng. ad Anaxim. 54. 8 l95 sqq. , quibus addo Cic. Top. 9I. Part. 28. in ea divisione poterat iam iiii ευμαθεια, si quidem qui aliouius idem sesi doeilis: itaque dupliei divisione cie. utitur Phil. Il, 10: 'aliorum peio a vobis, ut me pro me dioeuiem benigne, alterum ipse emeiam, ui, eontra illuni quom dieam, attonie nudiatis. si genus - attentos pr. uuint. IV, 1, 41. Cie. lnv. I, 2 l. - 1l. si honesium. Rententia eadem videtur suisses aput Anaximenem 73, 1 sqq. ed. Sp. libet. Gr. l, 228, 29 od. Sp.) loeo valde laeero et confuso, sortasse sic integrando: τω μὲν ευ διακειMνω περίεργον λέγειν, iam δε βουλητο, συνχoumς υπομνηστεos αυτῆς - εω δὲ διαβεβaημεν ' ἐκ του παρυιχομενου χρονου vi του παρο-ος τιμ προς αυτον η προς τον λο-

254쪽

γον TDvς ακουοντας δυσχεραίνειν τον αυτον τροπον, o-ερ ἐά ἐκείνων Fιρητο, την επμένειαν ποριστεον, ομοιοτροπως δὲ καὶ τ* uήτε ευ μήτε κακως διαιειμεν 3. s. similis sententia apud Quint. IV. 1, 44 si nihil. quod nos adiuvet, erii, quaeramus, quid adversarium laedat: nam, uι optabile est, plus favoris mereri, sic proxumum odii minus'. 49. si I. summam ea usae h. ex p. vide ad hanc praeceptionem Anaxim. 54, 16. eum nota Sp. Quint. IV, 1, 24 qui asseri principium Cluentianae, addamus Div. in Caee. i. Verr. I, 1, 1. - 20. EL Cic. de Inu. I, 23. Quint.

IV, 1, 34.

8, 1. nitent of - rae iuros es. Cie. Pari. 30, Quint. IV, 1, 33 laudatos tuo Speng. ad Anax. 54, 2i, quibus adiiciatur Cie. p. Fluec. 3. p. Rah. p. r. 4. - a. de iis - pertinent, ut Demosthenes XXIV, 4 sq. L, i. Cic. l. e. 6. Comis. hie ut plerumque in duobus primiti libris de solo iudiei ali genero eogitat, prooemium deliberativi et domon. strali vi goneris infra III. T. 13 hrevius absolvit, diligenter tractatum ab Anaximene 41. 22 sqq. I. quattuor modis, conspirant Aristol. 8Rhei. III, 14. I, Anaxim. 73, 12 23, An. seg. 428, 5. quarius modus omitii iur a Cie. pari. 28, ubi res praetereuntur, non in InV. I, 22, nec de or. II, 321. Quint. IV, l. 6 eadem divisione relata inutiliter adscribii: 'personarum non est, ut plerique crediderunt, triplex tantum ratio ex litigatore et adversario et iudi re, nam exordio in duei non numquam pilam ab actoro eausae solet' quasi hic non utenrinna reo operam praesiei. s. si nostrum laudabimus. cr. Anaxim. 73, 14. Quint. IV, 1. 13. Cie. p. s. Rose. 1. Div. in Caee. 2. 12. aliquid se aliqua ex parte vid. Hulm ad cie. p. Sest. 10. - 14. cf. Fini. IV. 1. 27. cic. p. Mil. 4 sq. - 15. es. Quint. IV, 1, 33. sententia, reum in aliis spem noluisse habere, saepe invenitur, ut aput Antipli. l. 4. VI. 10. Lγου. III. 2. - 1 . si eos in odium in invidiam in eo ut emption m ad dueemus. non Plane convenit Anaxim. 67, 3, qui οργὴν φθονον ἔχθραν in adversarios exeliari vuli, nee Istierat s XV, 31 4θρας loco asserens φιμος, at cicero paene ad verbum luv. I, 22: eandemque divisionem hahei Quint. IV. 1. 14. exeinpia sint primi generis ex multis Isae. VIII, 2 . Demosili. XVIII. 16. XXXV. l. Cic. p. s. Roso. 6, 13. - si potent in m. mentio eius, set non in prooemio in v nilur aput CiP. p. Mur. 59. 'nolo accus tor in iudieium pol ni iam nitrorae. saetionem divitias. utrumque tribuitur a Cieerone Verri I, 8, i 5. a Dem. Midino XX s. 138 sqq. tile quidem extra prooemium. eloquesntiam duobus eodd. Ruppeditatam. a cicerone, quod mireris, omissum Inu. I, 22 Quini. non uoglexii IV. l. 11:'etiam pariis ndvorsae pnironi R dabit exordio mulerinna: interim eum honore, si eloquentium eius no gratium nos timere lingendo, ui en Ruspectu sini iudiei. Deerimus'. itaque qui se dosendii, iubetur ab Anaximene M. 25 etας iaciteωσεις φερειν λέγωμ' ως Ου δεινοτητι πιστευωω ciωεστην. ei. etiam Apsin. IX. 4 3. tale dit prooemium Quintianae. 9, 2. his adium sentis. . er. Ari8iot. Rh. I, 12. 2. Lys. XXlX, I 2:μαλχον δὲ προσεποιουντο πιστευειω τοις χρήιάασιν δεδιέναι τα αυτάωαρμχρΤή-τω. 5. es. Anaxim. l8. Apsin. lx. 4n8 ne praeeipue

255쪽

Cic. Verr. I, 20, ubi singulos iudices cum laude nominat inque his Q. Cornificium, sortasse ipsum huius libelli scriptorem): set ibi extra proaemium hac benivolentiae captatione utitur, ut Hyperides pro Euxenippo col. 43, 44. - I. Quint. IV, 1, 30 talia ex iis esse existumat, 'quae

non Sunt petaonarum nec causarum, verum adiuncta personis et causi8

fama iudicioriim, expectatio volgi exempla sint Cic. p. S. Rosc. 1l, Verr. I, 49, p. Coel. 2. contra declamator ille p. dom. 2) metu dedecoris iniecto pontifices sibi conciliare conatur. 9. tollemus ΚlotZ rectes tuetur, altera lectio extollemus petita est ex Inu. I, 22. - 10. eadem videtur insinuatio, quam Apsin. IX, 489 προκαταστασιν appellat, desinitque ἔφοδον προς τας αποδειξεις ῆ κατασκευῆν των αποδειξεων. aput eundem 491 legendum videtur ἐξ αντιπίπτοντος αναιρέσεως προκα λστάαεθα, o ταν ἡ πλείονα τὰ αντιπίπτοντα ἐκ τῆς διανοιας των ακουοντων. - ll. haec tria insinuationis tempora significantur iam ab Anax.

3, 2, ubi est aliquis διαβεβλημενος τῶ προς αυτον ῆ προς τὰ πραγριαῆ προς τον λογον τους ακουοντας δυσχεραίνειν. i5. his rationibus. item tres sunt: aut dissimilitudinem rei a nobis gestae cum crimine adversariorum demonstramus, aut similitudinem rei iam iudicatae cum nostra ostendimus aut negamus dicturos esse nos de adversariis, et tamen maledicemus occulte. easdem, set alio ordine positas refert Cic.

Inu. I, 24, inde a verbis 'et dissimulare id te defensurum' etc. 17. rem non hominem. quod in multis codd. additur 'hominem non rem' ex Inu. I, 24 illatum est, quamvis ibi cicero plane diversa praecipiat. ceterum cl. Cic. p. Mil. 31. 'senatus rem non hominem notavit, et Pompeius de iure non de facto quaestionem tulit. adde Lycurg. adV. Leocr. 67. - 18. non placere - nefaria. cf. Quint. IV, 1, 46: 'advocatus alia quando utiliter etiam reprehendere potest, nam se quoque moveri interim finget, ut pro Rabirio Postumo Cicero, dum aditum sibi ad aifres faciat et auctoritatem induat Vera sentientis', etc. locus est aput Cic. p. Rab. I, 2. - 2 l. de simili causa aut de eadem. cf. Cic. p. Caec. 38. 'non . vereor, ne hoc dicas, in eadem causa eodem mte dicio te oportere restitui, Caecinam non oportere.' p. Τuli. 35 'apsolvantur omnes de simili causa necesse est' fo: 'reae necesse est' scit . familiae.) adde Quint. V, 2, I. otiosa sunt ista aut de minore aut de maiore, nescio an eXInv. I, 41 extr. huc translata. 10, 3. interiectione verborum . sic II, 3. 'in causa coniecturali narratio accusatoris suspitiones interiectas et dispersas habere debet'. cf. ΗΥperideS pro Euxenippo, col. 4 l. τὰ παντων δεινοτατον των ἐν τεν λο-γω λεγομένων υπο σου, δ συ ωου λανθανειν ἁν ενεκα λεγεις Ου λανθάνων, οποτε παραφθέγγοιο ἐν τφ λογφ, ως πλουσιος ἐστιν 'Ε. και παλιν 10 διαλιπων, άος ουκ ἐκ δικαίου πολλην ουσιαν συνείλεκται. si Per Sua sus auditor fuerit. eadem constructione Cic. p. Tuli. 39 'ut si posses, reciperatores persuaderes'. ubi vide notam Κelleri Semestr. I, p. 681.4. si Oratio ad v. f. s. auditoribus. hoc praeceptum iisdem sere ve his repetitur InV. I, 25. - 8. sic Apsin. IX, 494: απ' ἐπαγγελίας δε καθισταμεθα - Ο ποταν του ἐναντίου δοκουντος ἰσχυριζεσθαί τινι --

256쪽

habui nam auditor' ali cie. l. e. 'quom eum, quem advorsarii perturbatum putant oratione, videt animo firmissumo contra dicere paratum, Plerumque se potius temere adsensisse quam illum sine eausa considere a bi iratur leetionem 'pulat' minume neeessariam intelleges, praesertim Sinostrum locum eompares, ubi item adversarii plurali numero indueuntur, etsi statim infra unus adversarius eommemoratur. 10. quod ille nuperrime dixerit. h. e. in extrema sua oratione, ct III, 18. - ii. dubitatione utemur. es. Quint. IX, 2, 19, qui laudat Cic. p. Cluent. 4: 'equidem quod ad me attinet, quo me vortam, nescio. negem suisse illam iutam iam iudici eorrupit' ole. 12. quo i loco primum res p. simile illud Demosth. XVIlI, 129. Ουκ αποράῆν, setι χρη-GOυ - εἰ- πε ω , απορα Του πρωτου μνηaθω. eum a d t i r m a t i o n e tenebimus, quamvis Cic. l. c. deteriorum eodd. lectionem eum admiratione solam habeat; dubitatio utrumque admittit. ia. de forma Erint servata in eod. h vid. Laelim . ad Gai. I, l46. - 14. possit incipiemus pauet ei recentes libri, possit exordiemur solae E. reete igitur Eloiet omi- ii verbum, quod ruelle. aliquid verbi a eommuni intellegi possit: at aegre mente suppi iur 'exordiemur' interposito altero verbo 'utemur', qno malim referre ablativos, omissa nimirum praepositione, quam irrepsisse suspicor

ex loco cie. In v. I, 25 'sin res dabit, non inutile est ah aliqua re nova aut ridicula incipero'. apologo. Aesopi eam sabulam dicit, es. Gell. Il, 29, sn. cie. de or. II, 264. Quint. VI, 3. 44. aput Aristoph. Vesp. 583

reus Alsωπου τε γέλοιον profert. tabula veri simili ut eomoediae,iragoediarum enim tabulae nee verae nee veri similes, es. I, 13. de usu tabulae es. cie. Pari. 40: sabula Eliam non nilinquam, etsi sit incredibilis. tamen homines conmovet'. itaque p. Mil. 8. attulit 'non sine cansa etiam ficiis tabulis doctissumi hominρs memoriae prodiderunt eum, qui patris ulciscendi causa matrem neeavisset. - sapientissumae deae sententia liberatum'. depravatione explicei Quint. VI, 3. 6 'ridi eulum dieiuni saepe est industria depravatum'. differt sollicet depr. ab imitatione, nee erat, cur ob loeum cie. de or. II, 242 'in re est item ridiculum, quod ex quadam depravata imitatione sumi solei' inferioris familiae leelio 'initia tione depravata' reciperetur. 15. in vorsione. eius exemplum dat Cie. de or. II. 261. unde videas idem esse quod in IV, 46 permutationem. de abiectione vide cic. or. 127. de suspitione de or. I l. 268. de in risio ne ib. 277. de stultitia ib. 274. qui porrexmuni stultitiae irrisione' non videbant esse brevius appellatam pro simulata Multitia. ei. Quint. VI, 3, 23: 'eadem quae si inprudentibus excidant, stulta sunt, si simulamus, venusta creduntur l. de superlatione et in a V, 44. eonte elione signifieatur frequentatio, hie. ut salior, reserenda est ad argumenta ab adversario prolata, es. cic. Brui. 303. liquet, cur

257쪽

deteriorum librorum lectiones exsuperationem et collationem Spreverimus. de lite rarum mutatione agit Cic. de or. II, 249. praetereae X pectatione recte habet, nec opus erat Sehitigii emendatione ' dicto Praeter eXpectationem'. eX p. enim potest per se ita intellegi, ut h. l. cf. Cic. Part. 73 omnis enim exp. eius, qui audit, et admiratio et inprovisi exitus habent aliquam in audiendo voluptatem'. 17. de Similitudine cf. IV, 59. novitas opinor historiae opponitur, de qua vide I, 13. alicuius interpellatione. Cic. Ρart. 30. 'sit autem hoc etiam in praeceptis, ut si quando - interventus alicuius aut interpellatio - dederit occasionem nobis, ut dicamus aliquid ad tempus apte, ne derelinquamus eXemplum, Sol non in prooemio positum praebet Cic. de pro v. cons. I 8 'dicam. P. C. quod sentio, atque illam interpellationem mei familiarissumi, qua paulo ante interrupta est oratio mest, non pertimescam'. Seneca narrat de CaSsio Severo Contr. III prooem. 396 ed. Bip. 'iratus commodius dicebat; ideo diligentissume cavebant homines, ne dicentem interpellarent'. in universum agit de extemporali exordio

Quint. IV, 1, 54.

1I, 1. adrisione h. e. adsensionis cum plausu significatione, cf. Cic. de or. II, 262. 'multo etiam adrisum est vehementius'. posteriora duo insinuationis genera coniunguutur a Quint. IV, 1, 48. - 2. dicturos. facile adicitur cogitatione verbum, unde haec pendcant; adiectum citra II necessitatem in multis codd. non primariis si promiserimus'. s. in dicendo h. e. in relicuis orationis partibus, vide III. 8 ibique notata. ignorantia huius rei Schiit gio in causa suit, ut verba 'ut - possimus' eiiceret. 10. hac re S. usurpatur vocabulum ut I, 2, 14, II, 46, IIJ, is, IV, 1. 60, 67, 68 al. de parte aliqua urtis rhetoricae, quod qui non Ri- tenderant, interpretamentum 'utilitates' adscripsere. tum et Si - CUI PR-randum est. Quint. IV, 1, 5 idem proseri, respondetque Sic ad Ciceronis reprehensionum, qua nescio an Cornis. quoque petatur, de Dr. ll, 323. 'altentum monunt Graeci ut principio laetamus iudicem ut docilem, quae Sunt utilia, Set non principi magis propria quam relicuarum Partium: saciliora etiam in principiis. quod et alienti tum maXume Sunt, quom omnia expectant et dociles magis iiiiiiis esse possunt adde 81' quae praecepta principiorum - esse voluerunt, en in totis orationibu SSunt conservanda'. 14. exordii vitia tractantur a Cic. In v. I, 26. de Or. II, 3I5, Quint. IV. 1, 71. - i5. ut lenis sit sermo. vid. Quint. IV, I, 58. Αn. Seg. 430, 7. hac moderatione cavetur, ne statim nuditori artificii suspitio asseratur, cf. infra i , 17 et Cic. lnv. I, 2b ext r. qui locus Schulgnim permovit, ut verba 'nunc - docebo' post 'videatur esse' conlocaret. illud tamen praeceptum si neglegetur, item nascctur Vitium. 17. quod in pluri S causas p. ado. cf. Cic. Br. 200. 'omnium - cauSarum unum est naturale principium, una peroratio . itaque o μηδαμου μαλ- λον ωφελήσει Dionys. de Lys. 16) summa tuus prooemii, summum contra vitium, quod hic describitur; eius modi exordium ευτελὲς appellaturn Philostr. V. S. 253, 23. - 20. eo in norue. cf. Cic. Inv. 1, 26, uude interpolationes in aliquot codd. deteriores nuxerunt v s. 21. et 12, 2 -

258쪽

21. verba quod nimium app. v. conpositum est aut effugerunt immerito nolam alienae originis, non enim poterant haec repeti post supὐ-riora: ut non adparatu or. vid. esse. lieebitque h. l. Ciceronis comparatione uti. qui eundem praereptorum ordinem secutus eonmutabili quod ab advorsario potest leviter mutatum ex contraria parto diei' eontinuo subiungit 'longum quod pluribus verbis aut sententiis ultra quam satis p91 producitur'. I 2, 2. ut proprie cohaereat cum narratione. Senee. Conlr. I. l. ox tr. 80 ed. Hi p.) 'Hormagoras in hac controversia transiit a prooemio in narrationem eleganter, rarissumo quidem genere. ut in eadem retransitus esset sententia esset selionia esset - sex altera parte transiit a

prooemio tu narrationem iἰallio et ipse per sententiam' ete. Addo Cio. door. II, 325. Quint. lV, 1, 76. exemplum praebeat Demosth. LVI, 2-4- 10. quod intercurrit - adparationis causa. An. Seg. 435, i 26 sqq. hoc intercurrens genus narrationis fidei aut eriminationis causa παραδιήγησιν appellat, quia ἐφάπτεται τινων περὶ το πραγμα, distinguit ab ea παρεκβαGiω, quase ἐστι asγων καθ' oμοίωσιν ri ut 1ησιν των γεγοωοτων. digrelisio ea est seeundum Ciceronem de or. lli. 203 uuiut. IV, 2, 17. Corniseio est transitio. 1 l. alleuius adparati ο-nis eausa. pronomen tuin per se indicat ullumum si generalius nomen poni, et Madvig ad cic. de Fin. IlI, 63: quae in libris non bonis adscripta sunt, vel laudationis aut vel delectationis sui amplisseationis'. inde patet glossemata esse: eaque iterum ex Inv. I, 27 inlata sunt.12. exere eri convenit. Suni enim progγmnasniata. 17. fabula si 13 argumentum referre videntur Aristotelis μυθον el. λογον es. de poei. c. 5.13, 7. hae e - transigentur. h. e. negotiorum et personarum d seriptiones: supplondum 'genera' quapropter singularis transigoiur' ex optumis libris reeipi non poterat; etiam 'illud ei mutationi relingahatur. 8.ad veritatem se ad verus causas, ct ll. 12. IV, 32. - s. de tribus 14 narrationis virtutibus es. Anaxim. 60, I, sqq. Aristoi. Rhei. li I. I 6. Theo Progymn. 193. cic. luv. I. 28. Or. 122. Quini. t V, 2, al, unde haec Oxcerpam: 'oam plerique seriptores, maxume qui sunt ab Isocrate, volunt ess lueidam brovem veri similem - eudem nobis plueet divisio, quamquam ei Aristoteles l. e.) ab Isocrate pario in una dissenserit, praeteptum tiro-vitatis irridens. tamquam nocesso sit longam nut brevem es9e expositionem nee liuoui ire per modium'. cie. Top. 97 non disseri, sei Pari. 31, ubi Theod iis exemplo uitam suaviluiem adsuimi. 11. de brevitate nam rationis es. cie. Iuv. l, 28; Quint. iv, 2, 40. - 13. si non ab ul

διηγουμε Ol. 16. et si non do errabimus. Anaxim. 60, 10 hano praeceptionem, quod api ius est, ad perspicuitatem refert; comisso. inlin l4, 3) eam repetere eogitur. adde Theonem 185. - Τ. et si exitus - intellegatur. Theo 1 : δε και τὰ συνυπακουόμενα πάντως συμπεριωρετεον se. περιαιρ. τω συντομως ἀπαγγεaλειω βουλομέ-

259쪽

νω. Αn. Seg. 437, 18: ποιήσεις δὲ συντομίαν καὶ ο τε κατ' ἔμφασιν παραλε εως λεγεις se. λέξεις). 20. et omnino - dicamus. cf. Anaxim. 61, 1, Theonem 188. 15 14. I. sumpti hi vss. ex incerto poeta 5. rem dilucide narrabimus, si - e X ponemus. cf. Anaxim. 60, 14. Theo 184 sqq. An. Seg. 438, 2. Hermog. π. M. 214, 1. aput quos divisio obtinet perspicuitatis απὰ των πραγμάτων et απο των ονοματων. sic etiam Cic. de or.

II, 329: 'erit perspicua oratio, si Verbis usitatis, si ordine temporum conservato, si non interrupte narrabitur'. Quint. contra IV, 2, 83 huio legi opponit: 'ne iis quidem accedo, qui semper eo putant Ordine, quo quid actum Sit, esse narratidum, set eo malo narrare, quo expedit' etsi idem IV, 2, 36 consentiens ait: 'erit uarratio aperta atque dilucida, si fuerit primum exposita Verbis propriis - tum diStincta rebus personis tempori bus locis causis'. ad verbum cum cornis. congruit Inu. I, 29. - Τ. ne quid perturbate ne quid nove. Sic scripsi optumorum codd. fide mutans tantum novi, quod in illis est. eio. Inv. l. o. 'ne quid pertum baio ne quid contorte' unde interpolatores alterum membrum in nostrum locum transtulerunt; illud autem, 'ne quid nove' explicatione indigere videbatur: 'ne quid ambigue' quod monstrat, ubi prior habet manus 'vel ambigue'. in 2t antiqua lectio plane cessit interpretationi; in es locum ante eam, in E post eam invenit. s. ne quid - praetereamus. cf. Quint. IV, 2, 44 sqq. 40. Concedendum est, scriptorem dilucidius locuturum suisse, si hoc ordine usus esset: 'ne quid nove dicamus, ne quid, quod ad rem pertineat, praetereamus, et si sequemur ea, quae de brevitate praecepta sunt, ne quam in aliam rem transeamus, ne ab ultum or petamus, ne longe peraequamur, nam quo brevior' etc. ne Iamen quid mutemus, prohibet etc. Inu. I, 20, ubi item post verba hic erit conside randum, ne - quid quod ad rem pertineat, praetereatur' pergit 'et omnino, quae praecepta de brevitate Sunt, hoc quoque in genere Sunt con-lsi servanda'. 12. veri similis narratio tractatur a Cic. Inv. 1, 29. Pari 32. Quint. IV, 2, 52. Τheo I90 sq. An. Seg. 438, 2b. - 14. Personarum dignitates explicamus adhib. IV, 6b. extr. 'puto in hoc exemplo datum esse uni cuique sermonem ad dignitatem adcommodatum'. adde Top. 97. 'ut moratae sint), ut cum dignitate'. 17. homines ipsos Reere - non potuisse. eius modi est, quod p. u. Roscio l7 sqq.

adversario opponitur. si Vera res erit - conservanda fiunt. Qu.

IV, 2, 33. 'sunt enim pluruma vera quidem, set parum credibilia, sicut salsa quoque frequenter verisimilia; qua re non minus laborandum est, ut iudex, quae Vere dicimus, quam quae fingimus credat'. idem monet Antipho V, 3 πολλοὶ γαρ ξδη τῶν Ου δυναμένων λεγειν απιστοι γενομενοι τοῖς αληθεσιν αυτοις τουτοις απώλοντο, Γου δυναμενοι δηλωσα αυταJ πολλοὶ δὲ τῶν λέγειν δυναμενων πιστοὶ γενόμενοι τιμ ηφευδεσθαι αυτω τουτορ ἐσωθησαν, ἴδιοτι ἐψευσαντοJ. ibi inclusa ab interprete adposita esse, praeterea τοις η ευδέσιν αυτοις τουτοις legendum existimo. 19. saepe Veritas - fidem non potest facere. cf. Anaxim. 61, 5.

260쪽

15, 1. confligendum cum adversario, cuius narratio aut aperte aui tecte impugnanda est. sic loquitur Cic. p. Caec. 17: 'quom omnia ita lacta essent, quem ad modum nos in narratione) defendimus'. aput Senec. Contr. IV, 25 281 ed. Bip. negabat se pro Flaminino narraturum Montanus, set quae Obiciuntur, responsurum'. Aps. IX, 494, 17 propterea ληγήσεις dividuntur in ἱστορικὰς et αγ--κας. adde Quint. IV, 2,

80. - 4. quae de insinuatione nova e X c. iis Cic. Inu. I, 23 sq.

pro suis utitur, non laudato auctore. - 9. Oratori S Officium. ut h. l.

optumi eodd. 'artificium' sic IlI, IT 'ordine officioso' pro 'ord. artificioso' habent. Cornis. autem, ut supra I, 3 constituit docere, quem ad modum possint ad orationem officia non 'artificia) oratoris accommodari, ita hic

convenienter inventionem praecipuo in oratoris ossietum esse dicit. adde,

quot illic et I, 4, II, 1 'oratoris' nomen officiis apponit. quin etiam Cic.

de or. I, 137 tueri pol est lectionem 'non negabo me ista omnium communia et contrita praecepta didicisse: primum oratoris ossici uin esse dicere ad persuadendum adcommodate' etc. nihilo In nus industrie est: endem. quR Superiora, industria. 10. a quaesis Se Sane pendet quod relicuom est, Sel scriptor, quasi illius membri oblitus sit, quae rei utilitas postulabat intulit. postulabat verum tempuS esse, non postulabit', totius rei natura docet, quod autem quae pro 'quam' ex uno Augustano dedimus, defendat alter locus IV, 1: nunc Si pauca, quae res poStulat, dixerimus, tibi ist, quod relicuom est artis - persolvemus'. 2. caii Sarum divisio est quam Aia. Seg. 447, 29 προθεσιν appellat, T

XXIII. 18 sqq. XIX, 4 ad ευκρινειων pertinere eam dicit π. ἰδ. 212, 17.

- l3. re narrata requiri vidimus collato loco III, 18 antequam codicis n lectio 'per narrata' nobis innotuit. 'perorata narratione' deterio rum codd. inde ab a ' i' mendum excluditur usu verbi.non nisi tu epilogum cadentis. solus ille, qui Ciceronis nomine oratiunculam suam ad Quirites post redit. venditavit, perorationem in media Pompei contione ponit S 16. - 13. quid nobis conveniat cum advorsariis. adhibe Cic. Inu. I, 31, Victorin 64. ed. 0r. adversarii hic Orestes eiusque de-

sensores sunt; qui eum accusant, iis utile est confiteri ipsum matrem a se esse intersectam, iis, qui defendunt, utile est adversarios confiteri a Clytaemnestra necem illatam Agamemnoni. 14. quid in contro Vorsia sit. Quint. VII, 1, 8: 'explorandum est, ubi controversia incipiat, et considerari debet, quae squid ) primam quaestionem tacit' iaciat ).

17. item e contrario. h. e. si quae adversariis utilia erunt, convenient. convertuntur autem personae et qui ante fuit adVersariuS, i. e. Orestes, nunc loquens inducitur. hunc locum etiam Halm Anal. Tuli. p. q. recte emendaVit. 16, 1. confitentur de adversariorum concessione intellegendum, quae est utilis nostrae parti . consessiones partis contrariae a Cicerone saepe ultra confitentis Voluntatem augentur, ut p. Caec. 34. 'feci equidem, quae dicis, omnia et ea sunt et turbulenta et temeraria et periculosa. quid ergo est 3 impune .seci, nam quid agas mecum ex iure civili ac prae- CORNIFICIUS. Ib