장음표시 사용
261쪽
torio, non habet ceterum quid confiteri sit, ignorat declamator p. domo 93, ubi ait 'non tam sum exiStumandus de gestis rebus gloriari, quam de obieetis non confiteri ' sc. de surtis largitionibus lubidinibus . non confiteri enim is tantum poteSt, qui talia commisit. 2. negant. sententia
tione. definitionem et divisionem, quae partes eaedem fere sunt atque expositio et enumeratio, Cic. Part. 29 in prooemium reicit, ut intellegentia auditoris emciatur. 6. eum plus quam trium Partium numero non oportet esse. Cic. InV. I, 32 certum numerum non postulat, set brevitatem absolutioncm paucitatem generum; paucitas eo spectat, ut genera ipsa rerum ponantur neque Perintate cum partibus implicentur; 'absolutio est, per quam omnia, quae inciduut in causam genera - amplectimur, in qua spartitioneJ Videndum est, ne aut aliquod genus utile r linquatur hut sero extra partitionem - inseratur'. hic inclusum vocabulum esse alienum non sugiet ultentos lectores. Quint. IV, b, 3 ipsum Cornit. patere videtur dicens: 'ne illos quidem probaverim, qui vetant ultra tres propositiones eXtendere, quae sine dubio si nimium sit multi-
plex, fugiet memoriam iudicis et turbabit intentionem, hoc tamen numero velut lege non est adliganda, quom possit cauSa plures desiderare' ac sane iam Demosth. XIX, b-8 numerum ternarium quadruplici divisione egressus est, triplicem habet in XXI, 2I, XXIII, 18-21, ut Cic. pro Murena' II, pro Cluentio 9 etc. 8. suspitionem adfert auditori meditationis id quod artifici valde nocere multi docent, e . g. Cic. Brut. 139, Senec. Contr. III, prooem. l98 Bip.) An. Seg. 439, 11. ac poeta ex rhe-18 torum scholis prosectus Ovid. A. A. II, 313. - 12. sententia redit aput Cic. or. 122. de Or. II, 33 I. Quint. V, prooem. 2. Aphthonius igitur,
ubi ανασκευην et κατασκευην exposuit, utrobique addit: το δὲ προγυμνασμα τουτο πασαν ἐν εαυτφ περιεχει την τῆς τέχνης ἰσχυν l, 72, TI). 17. alii quattuor fecerunt. Hermagoram intelligo , quem quodammodo secutus est Hermogenes π. στασ. 16, b ἐν τῆ μεταλήψει translatione) ουτε εἰ ἔσται τι προηγουμενιυ ζητήσεις, καθαπερ ἐν στοχασμῶ, ουτε τί ἐστι, καθάπερ ἐν Ορω, ουτε οποιον τί ἐστιν, ως ἐν ταῖς λοι- παις quas tamen una ποιοτης complectitur), αλλ' αυτὰ τουτο, εἰ δει τῆσαι τι τουτων, παραγραφη γαρ ἐστιν. secutus est etiam Cic. in Inu. I, 10, 16) quidem, postea deseruit. Cornificii rectum iudicium atque adeo doctoris, cui obtemperavit, a uuint. confirmatur III, 6, 70: personae tempora actiones ceteraque propter aliquam causam transferuntur: ita non est
in translatione quaestio, set in eo ipso, propter quod transferuntur eiusdem Hermagorae auctoritate tactum esse videtur, quod Cicero InV. I, 11.) et Hermogenes sar. στασ. 12, 3; 48, 5 constitutiones etiam in genere deliberativo et demonstrativo inesse statuerunt; Cornificius ab eo quoque errore liber est; is inde ab hoe loeo, oblitus admonitionem de illa opiuione addere, agit de solo iudiciali genere usque ad finem alterius libri. noster doctor. quis suerit , incertum est; nomen Hermae, quom in deterioribus tantum libris extet, coniecturae deberi suspicor. Quint. III,
262쪽
6, 44 ubi ait: 'a plurimus tres sunt laeti generales status, quibus et Cicero in oratore utitur - idem Patrocles sentit - tres dicit et M. Antonius - qui ei Virginio placent' consulto videtur omittere Cornificium. cf. Praefat. - 20. constitutio est prima deprecatio defensoris cum accusatoris insimulatione coniuncta. haec respiciuntur a Cic. InV. I, 13 extr. ubi errore quodam Hermagorae resutato 'hoc eodem urgebitur' ait 'sive constitutionem primam causae accusatoris constrinationem
dixerit sive defensoris primam deprecationem' et a Quint. III, 6, 13 'alii
crediderunt primam eius, cum quo ageretur, deprecationem. cum definitione a Cornificio usurpata maxume congruit Cic. Τop. 93 'refutatio accusationis, in qua depulsio criminis quae Graece στάσις dicitur, Latine appellatur statust in quo primum insistit quasi ad repugnandum congressa desensio.' Quint. contra III, 6, 13 sqq. otium accuSatoris statum esse decreVii, postquam Cornelius Celsus sententiam protulit, omnino non a depulsione sumi statum, set ab eo, qui propositionem suam confirmet. ateX firmamento accusatoris iudicatio de qua vide infra I, 263 proxume Di equitur, non status, qui antecedit rationem in genere legitumo et iuridiciali. appellatio ex certaminibus gymnicis petita esse videtur, cf. Aesch. III, 206 ῶσπερ - ἐν τοις γυμνικοις ἀγῶσιν ορατε τους πυκτας περὶ τῆς στασεως προς ἀλλήλους διαγωνιζομένους, ουτω καὶ υμεις Oλην τὴν ημεραν υπὲρ τῆς πολεως καὶ τῆς τάξεως αυτῶ του λογου μάχεσθε. tale quid spectare videtur Hermog. π. στασ. 10, 2. Oθεν - εἰρητω στάσις, εἰ τε απο του στασιά ιν τους ἀγωνιζομένους, εδεβ Oθενουν, ετέροις πα-ρίη M.
. 17, 2. coniecturalis legitum a iuridicialis. Anaximenes duas harum constitutionum, coniecturalem et iuridicialem exprimit, iuridicialisque utrumque ωrmam, ratione habita αγωνων τιμητων et ἀτιμήτων , 24, 18-23: οταν ὁ νομος οριζη τὰς τιμωριὰς, δεικτέον ως ουκ ἐποιησε τοπαραπαν ῆ ως ἐννομα καὶ δικαια ἐποιησεν ' οτε δὲ οἱ δικασταὶ καθε στήκασι τιμηταὶ τῆς ζημίας, ομοίως πάλιν Ου φατέον, οτι ταυτα Dυκεποιησεν, αλλα ιιικρα βεβλαμμένον τον ἐναντιον καὶ ἀκουσια ἀποφαίνειν πειρατέον. eandem sere Lysias XIlI, 40-52 divisionem profert. Aristoteles Rhet. III, 17, 1 genera constitutionum universali nomine πίστεων, propria appellatione nondum usus complectitur. Cicero pro legituma Cornificii constitutione definitivam Hermagorae exemplo ponit cf. infra ad 17, s adnotata his locis: Inv. l. 10, Pari. 33, Top. 92, or. 4b, de or. I, 130, II, 104, III, 70, quorum unum Top. 92 hue transferam:
de sensor aliquid opponat de tribus: aut non esse factum aut, si siι sactum aliud eius facti nomen esse aut iure esse factum: itaque aut infitialis aut coniecturalis prima appelletur, definitiva altera, tertia, quamvis molestum nomen hoc sit, iuridicialis vocetur.' coniecturalis constitutionis descriptionem praebent verba Antiphontis VI, 18 οποσα λαθρα πρέττεται
καὶ ἐπὶ θανάτω βουλευθεντα , ων μή εἰσι μάρτυρες, ἀνάγκη περὶ τῶν
τοιουτων ἐξ αυτων τῶν λογιον τῶν τε του κατηγορου καὶ του αποκρι-
νομενου κρινομενου Τ) την διάγνωσιν ποιεισθω καὶ θηρευειν καὶ ἐπὶ . Gμ ιρυν υπονοειν τα λεγομενα καὶ ε&άζοντας μαλλον ῆ σάφα εἰδοτας
263쪽
ψηφιζεσθα περὶ τώω πραγμάτων. eur adhibenda sit, pluribus Aeschines exponit I, 23 sqq. maxume 90 sq. adseribens in fine: ευρισκετα ηαλήθεια ἐκ των εἰκοτωω. - a. Aiax in silva - iii libuit. Quint. IV. 2, 13 hano sabulam pluribus enarrat: 'ut in tragoediis, quom Teucer Ulixem reum laeti Λiueis Oeeisi di eous inventum oum in solitudine iuxta exanime eorpus inimiet cum gladio eruenio, nou id modo Ulixes respondet, non esse a se id sacinus admissum, sot sibi nullas cum Aiaee inimicitias fuisse, de laude inier ipsos eortatum: deindo subiungit, quo modo in eam solitudinem venerit, taeentem exanimem sit conspicatus, gladium e voluere extraxerit. bis subtexitur argumenias io'. es. Ludewig Anal. seen. p. 23. Ribbeck trag. lat. reliq. 292. uterque disseniit a Uelehero, qui Trag. 9530uiuiiliatio fidem non habet ex iragoediis haec petita dicenti. 5. e eorpore solius eod. n fide reeepi ut eonsuetudini corniseii magis conveniens. . videat optimorum ilhrorum leseito non magis servanda erat quam cie. lnv. I, 16 extr. 'exposituri videamur quod lapsu ealami praestantissumos
eodices oecupavit. - s. de sacto e. e. haec verba incommode interpellant onuntiationes coniunctus, 'hie coniectura verum quaeritur: eX eo Constituito causae conieeturalis nominatur' iamque leguntur supra a. - 10.
ex scripto veram esse lectionem doeeni loci 18, lo; 19, 13; 25. 3. etc. Inu. II, 116 has paries legitumae constitutionis separat a Statibus,nique appellat eontrovorsias, quae in scripto versantur; sunt quinque: e ambiguo ex seripto ei sententia ex eouirariis legibus ex ratiocinatione ex definitione duas postremas omittit de or. I, 140, II, 110, Pariit. 10I et Top. 95, ubi quodam modo transit ad veriorem Cornifieii rationem, quom ait: 'quoniam lege firmius in controvorsiis disceptandis esse mi debet, danda est opera, ut legem adiutricem et testem adhibeamus, in qua re alii quasi status existunt novi, qui appellantur legitumah disceptationes. eodem numero et ordine An. Seg. 4b1, 15 sqq. has partitiones leg. eonst. tractat; Quint. autem quattuor ex scripto controversias novis, s Vlli, prooem. 1M quae aut scripti ei voluntatis aut ratiocinativae ratioeinationis ) aut am-Is biguitatis aut legum contrariarum speeie eontinentur 14. si lex sit - in nave. haec qu9si per parenthesin illata sunt, hoc modo ad ipsum saetum natamque ex eo controversiam spectat: qua re lectione 'sit lex ' haut opus erat, nec ex Augustano reponsendum 'quidam perterriti'; utrumque plaenii Sobiit gio. celerum aput Hermog. n. aetas. 15, si res eudem alteri iuncta invenitur: ὁ αποκήρυκτος ρινὶ μετεχετω των πατρφων καὶ ὁ ἐπιμεινας νη ναμ δεσποτης ἔστω τῆς νέως ' ἀποκηρυκτος ἐπεμεινε χειμαζομενη νs καὶ ε γεται αυτῆς Ουσης πατρφας, ut constitutio fiat legituma ex contrariis legibus. pluribus ea illustratur ἀντινομια l. c.
18. 2. hae e consi. - sententia inepta repetitio est, tinia, ut videtur, ex indice marginali. nec aliter statuimus de 1ου, 9, 17: Is. 1l; 2l, s. tales indices desunt in Sg 24, 2b, ubi, si antea ipsius seriptoris consi-20 lio additae essent, non desiderarentur. 3. haec pare de contrariis legibus tractatur a Cic. Inu. II, 144 sq. Quint. VII, 7, 1 et Hermog. π. στασ.ib, 4, qui docet leges tuter se non nisi κατα περιστασιν Puguare Posse
264쪽
adscribit. Syrianus IV, 264, 10 ἁμολόγητω - ώς ουκ αν συστοάη πολιτεια , ἐν η φυσει ἐναντίοι αλλήλοις εἰσὶν οι νομοι ' πως γαρ κατατὀν Λημοσθεν η τα αυτα κυρια καὶ μη κυρια ἐστιν ευρειν; εἰ γὰρ εκατερος των αγωνιζομενων τῖν ἐναντιον προ χητω sc. προ χετο νομον, ουχ οἷον τε τους δικαστας ευορκον θεσθαι τὴν φῆφον. locum ex oratione deperdita respici suspieatur Walet, nobis Syrianus lapsu calami aut memoriae videtur Uημοσθενη pro Αἰσχινην scripsisse, cs. III, 37 Aq. etsi Demosth. quoque docet, cur contrariae leges serri nequeant XXIV, 34, 62, 64. - 6. in contione oratorem habere cf. Rein Crim. d. R. p. 623; de augurum nominatione loquitur Cic. Phil. II, 4, leg.
nificat aput Cic. Inu. Is, 116 contra tum Sic: 'ex ambiguo - nascitur controvorsia, quom quid Senserit Scriptor, obscurum ex eo, quod Scriptum duas plurisve res significat.' itaque 'scriptum' nostro loco illinc in o plu- mis libris adhaesit; Schut Z vero offendens in re, quae sententias Signi- ficet, ulcus sanasse sibi videbatur corrigendo: 're in unam scriptum',
non illo admiratus, Cornificium dicere IV, 67 'significatio est res, quae plus in suspitione relinquit quam positum est in oratione. ' pariter 'res
in unam sententiam scripta' est Scriptum in unam sententiam. 12. hoc modo . exemplum idem invenitur aput Cic. l. c. argutiora offert Hermog. π. στασ. 15, 63 et Scholia IV, 274, 843. - 13. impudentissuma interpolatione factum est Tullius eX filius et uxori nomen Terentiae additum, eo opinor consilio, ut indocti esse Ciceronis librum ei tributum facilius crederent cupidiusque emerent. at hic scriptor in fictis causis nomina non adscribit. ib. quae Volet Cic. In v. II, 120 pro muliere pugnat: 'in hac cauSa, in qua de VaSis argenteis quaeritur, possit multor dicero nihil attinuisse adscribi 'quae volet' si heredis voluntati permitteret: eo enim non adscripto nihil inesse dubitationis, quin heres, quae ipse vellet, daret: amentiam igitur suisse, quom heredi vellet cavere, id adscribere, quo non adscripto nihilo minus heredi caveretur.' 17. debere dicit omisso pronomine inde pendente, ut aput Cis. InV.
19, 1. De legibus Appuleiis non perlatis vid. Cic. de Leg. II, 6. 21
quod hanc legem frumentariam attinet, qua quinae partes Sextae assis in modios singulos pretium constituebantur cf. Mommsen Trib. 180. Drum. Gesch. Rom. II, 238. - 2. Q. Caepio hic, qui 6b4 u. c. quaestor erat,
bene distinguatur ab altero, cuius mentio infra sit, 22, s) consule u. c. 648. ut. Orelli Onom. Tuli. p. 540 sqq. - 5. ferat praesenti tempore
indicatur, senatum non eXpectaSse Saturninum eo temeritatis processurum.
ea facere se. serenda, videri pro visum iri significat iam promulganda quidem lege laedi a Saturnino rem puplicam, senatum tamen e X-pectare eum a serenda destiturum. 6. intercedere supple 'coeperunt'. r. sitellam detulit Liv. XXXV, 3 sitella adlata est, ut sortirentur. Cic. Ν. D. I, 106. ut - Ti. Gracchum cum videor - videre de M. Octavio deserentem sitellam. Plura dabit A. G. Becker Mar- quaru) Antiqv. Rom. II, 3, 131. Wunder in Praef. ad Var. lecti. ex
265쪽
d. Err. p. CLVIII. s. contra S. C. hoc totum semblema deest in solis ni, S. C. in omnibus litiris si contra relinquitur, molestus existit pleonasmus, adverbium enim nil laeti ad ' intereo leui thus' illustrandum advorsus rem p. recte habet, eisi eum serre coniunctum editoribu iuro displieuit 'nam hoc' aii Ernesti 'esse quid advorques remp. eerni non potest, netio modo eernitur.' igitur ex codd. reeepi 'raeero', ex quo per compendium sere) n ei potuit aliorum verbum. 11. voeabulum enim dos initur. resor haec ad superiora 'ea est huius modi'. miretur h. l. lector alienius, nemini olim displicuisse volgatum 'quom quaeritur quid sit inminuere maiestatem' in qua erat et inanis ei uitio et deerat ad ipsain Saturnini ae Casepionis causam relatio. de desinitione in unive sum et Aristot. I, 13. s. Nermogenis deseri pilo Oson II, 6 resollitur 22 a STriano 475 sq. aput Lrsiam exemplum est X lv, 5. - 13. ex translatione. lite sumetat praeier ea, quae infra ad II, 18 ad remus. laudaro cic. lnv. II, 57 sqq. eum expl. Vieiorini p. 45, 1i sqq. ed. Or. Quint. V, 13, 7 sq. Hermog. π. στασ. 16. a. Apsin. IX, 485, 26. 14. tempus disserendum. de hae ro agit Gaius IV, 123. - 15. rotis dieii. nput cie. caee. 8 ipsi iudices translationem postulant. - Grae- ei in Iudieiis. sic ut Demosthonem eomplures legimus orationes, in quibus rhi exceptione uiuntur, quamvis causa eorum plerumque talis esse videatur, ui Romano iudici nil probaturos hi isse exigitimem: e. g. vi door. XXXIV. XXXV, XXXVIII. Midiae iranslationem roteit Demosthenes
XXI, 25 sqq. Androtionis idem X Fll. 21 - 29: Agoraii Lysias X lil.
88. - 16. nos in iure ei vili plerumque utimur. iudieiis opponi tur ius, non ius civile, deleatur ergo adiectivum, iampridem a nobis rota prehensum : set nescio qua nostra oscitantia nune sine nota relictum. et Cie. Inv. II, 57: ita ius ei vile habemus consiliuium, ut causa cadat is, qui non, quem ad modum oportet, egerit: qua re in iure plerumque vorsantur translntiones). 17. in lino parte nos i uris ei vilisse tonita iuvabit. his verbis et incommodissumo divelluntur mombrii coniuneta: nos in iuro plerumque utimur, in iudiciis tamen non nihil. iii hoe modo' et inepta continetur sententia. per se enim intellegitur in aetio noqualibet legituma Iuris civilis selon in iuvari litigans . fortasso haee suxerunt ox Cie. de or. I, 201: 'in rerum privatarum causis di promonda saepe oratio est ex iure eivili ot ideireo - oratori iuris eivilis' Meientia noeessaria esi' qui illa verba in ordinem reeepit, etiam alterum utimurndieeit, quo iam carere non posse videbatur oratio. 18. accusetur quod unus Ernesio usurpatus Lipsiensis praebei alibi indieativus ost)loio h. i. habitu defenditur, praeteron usu seriptoris, et g.-25. 20. i. quod vasa - sustulisse. exemplum valdo tritum ne tum ab Aristotele adhibitum, ep. Rhei. I, 13,9. nput Hermog. r. aras. li 13. dosnitionis non translationis explicandae causa resperiur. 5. praetoriae exceptiones sunt. es. Gai. IV, 116. Cie. Inu. Il, 57 praetoriis sexceptioniblis multae exeluduntur actiones - 58 exceptiones postulantur et quodam modo agendi' h. o. eerio modo agendi, quem qui non sequitur, causa eadit)' potosins datur.' ibi libris qui habent 'praρ-
266쪽
toris' et 'quonam modo' obtemperandum non sui . episerum exeρpito praetoria non semper valuit ad omittendum iudicium. siquidem ait cie. Part. 100 'pa tere genoris eius sunt, ut quamquam in ipsum iudieium saepe de-lahantur, tamen ante iudicium iraeianda videantur. ergo SD logemus: 'quao etiam i, antequam ros in iudicium venii, aut eertaia aut diiudicata sui consecta sunt, tam n in ipsis iudiciis permagnum saepe habent pondus volgo est 'consecta non sunt.' verba qui non quom ad modum oportet egerie loelio eodd. detoriorum ol E ex Inu. I, 57 translata sunt, cod. si ei voram et insiti iam habet leetionem, quo interpolator aperitus depre-h nditur. s. ex ratiocinatione - oecupatur. paulo aliter cie. 23 Inu. II, 148: ex ratioe. n. eonir. quom ex eo, quod uspiam est, ad id quod nusquam Seriptum est, venitur. Qu. VII, 8, 3 hic Ataius dueti ex eo, quod seriptum est id, quod incertum est, quod quoniam ratione conligitur, ratiocinativus status) dicitur. es. Hermog. n. stias. 14.16, qui componit hoc genus eum eo, quod ost περὶ orreton καὶ διανοίας. 11. similitudin squadam occupatur. ut quasi propria fiat earum legum. iam apud Atiaxim. 8, 9 invenitur το ομοιον τω γεγρα-ενω voum aliquot exemplis illustratum. vide praeterea Cie. do or. I, 240: 'Galba -- multas similitudines adrerre muliaque pro aequitate eonira ius di eoro.' Brui. 143 in L. Crasso oratore laudatur quom de iure civili, quom de aequo olbono disputaretur, argumentorum et similitudinum copia'. in volgata lectione r similitudinem quandam aucupatur' et res inepte dicitur ipsa leges quaerere et verbum aucupandi prave adhibetur de legibus iam ad usum Gusae conversis, neque apto eohaeret eum 'ab aliis legibus'. 12. lex est. retinui 'est', quo nequii oratio earere; saetio elabobatur sate 'si praesertim si 'si' brevior seriptura nomini adhaeserat. si turiosus existet. indo a Selisit gio legitur 'eseit', quamvis reeto obloquenio Ernesto profecto non necessarium est, auctorem - leges afferre voluisse secundam Latinitatem priscam'. legem commemorat etiam Cic. Tnse. III, 11. in causa Malleoli de qua vide Liv. ep. 68. oros. V, 1 M a fratre afferri poterat, ut ei tamquam surioso abiudicaretur testamenti laetio. 13. et lex - profluentem. Schui 2 recte iudicare videtur, quom haec adnotait 'quid ista lex ad rem, de qua quaeritur, an puricida damnatus in areere testamentum saeere possit' manus interpolatorum hic grassatas esse magis etiam prodit eod. Λug. in quo legitur: 'obvolutus eorto lupino inposito gallo simia serpente devehatur' ete. totam denique legem hic ah aliena manu adiectam esse confirmat Cie. do Inu. II, c. 50 148), ubi tres tansum leges in eadem causa afferuntur'. addere poterat ex Inv. l. e. verba notata videre esse ducis, legitur enim illio: 'ei statim - ligneae soleae in pedes indutae sunt, os autem obvolutum est solliculo Et praeia ligatum : deinde est in earcerem deducius, ut ibi esset tantisper, dum culeus, in quem eoni eius in profluentem deterretur, eonpararetur'; praeterea ipsam Inu. II, 140 interpolatione laedatam esso, includendaque ista: 'ot quae hune ipsum supplicio Eius modi afficiunt at' ut relinquatur: 'hie eerta lex - nulla profertur, set ex ceteris legibus seio cod. Ers.) quae - habueritne testamenti laetendi potestatem.' ib. paterfamilias - esto.
267쪽
εἰ ni. II, 224: 'olim licebat totum patrimonium legatis atque libertatibus
erogare neque quidquam heredi relinquere praeterquam inane nomen heredis, idque t. XlI- lex permittere videbatur, qua cavetur, ut quod qui que de re sua testatus esset, id ratum haberetur hanc legem proserebarat defensores testamenti: 'contra frater contendisse videtur, Malleolum intestatum esse mortuum, quippe qui tanto Sectere commiSso testamenti faciendi potestatem amisisset, itaque adtulisse legem tertiam: si patev familias intestatus - esto'. qua suos non suiSse exceptos per se constat, agique de testatoribus, quibus non essent sui. 19. in pedibus constructione insolitum, ad sentcntium superVacaneum uolavimus;
iam aput Cic. Inv. I, l48) vide, num non grassata sit interpolatio et non niSi ea genuina haberi debeant, quae sine uncis appono: 'ei statim
quod ecfugiendi potestas non suitJ ligneae soleae fili pedesJ inditae sunt
nostro loco in ductae tenendum optumorum codd. auctoritate, neque in verbi repetitione offendemus 'inductae sunt' - 'ductuS est' qualia Cornis. non vitat, cr. I, 26 'ut docendi causa in hac potissumum causa con
2l, i 2. iuri dic ta lis constitutio. ea reput Cic. Inu. I, 14, II, 62
cum negotiali subiungitur generali constitutio ui, non recte, si quid video; ait enim: iuridicialis est in qua aequi et recti natura, praemi aut poenae ratio quaeritur; negotialis est in qua quid iuris ex civili more et nequitate sit, quaeritur.' et altero loco: negotialis est, quae tu ipso negotio iuris civilis habet inplicatam controvorsiam - iuridicialis est in qua . aequi et iniqui natura et praemi aut poenae ratio quaeritur cur, quaero, in iuridiciali constitutione desunt inplicatae controvorsiae 3 qui autem hoc ex Hermagora derivare velit, dividente scilicet λογικὴν στασιν in πραγιια- τι κην et δικπιολογιαν, ab Hermogene I 2, 5 discat, quid sit πραγματική: ἀιι ισβήτησις περὶ πράγματος μελλοντος, εἰ δει γενεσθω τοδε τινὶ μη γενεσθέα, congruit ergo cum deliberativa, quam constitutionem non
esse ostendit Cicero Inu. I, 12 - 14: ut eum nomina Hermagoren reti nuisse, set delinitiones mutasse pateat; etSi Part. 106. tamen coniunctionem quandam negotialis constitutionis eum deliberativa causa monstrat: disceptationes eae, quae in his controvorsiis oriuntur, quae sunt certis personis et temporibus notatue, siunt rursus infinitae detractisqtie temporibus et personis rursum ad conSullationis formam rationemque reVocantur 14. una apsoluta altera adsumptiva nominaturi disserentiam similiter explicatam vide Cic. Inu. I, Ib, etiam Quint. VII, 4, 3' defensio longe potentissuma est, qua ipsum lactum, quod obicitur, dicitur honestum eSSe - partem hanc vocant Hermagorei κατ' αντίληψιν' tos. Hermog. n. στασ. 12, 1 b) 'ad intellectum id nomen reserentes, Latine ad verbum translatam non invenio, absoluta appellatur - alterum est de- sensionis genus, in quo tactum per se inprobabile adsumptis extrinsecus auxiliis tuemur, id vocant κατ' ἀντιθεσιν' cr. Hermog. π. στασ. 12, 19) Latine hoc quoque non ad verbum traxisserunt, adsumptiva enim dicitur causa ' tr. mimus quidam - scena. infra II, 10 discimus, hunc mimum propterea damnatum esse; nimirum hic, ubi magis etiam, quam
268쪽
in iudicio homines notos sumere odiosum psi et cie. p. s. Rosc. 47 non lidebat homini vili sti igno hili nobilissumum civem nominare. 22. seripta. h. e. tragoediae . extraria re. de hae sormaeonL Doederiein SS non. IV. 2r . - 5. translatio eriminis a cie. 25 ny. I, 15 relatio criminis appellatur, en causa, suspicor, ne translatio eonfunderetur cuin eonstitutione tran8lativa. 6. postulat ignosci omisso pronomine personali, ui 1V, 20, qui postulant ignosci, piaput cic. l. e. 'eonsulto poecasse reus se confitetur et tamen ut ignoscatur, postulat g. dividitur in fortunam inprudo ni iam nec ossi ia-iem. pro fortuna cic. l. o. casum ponit. totam iuridietatem constitutionem idem his verbis compleetitur do or. II, 106: 'iure omnia defenduntur, quae sunt eius generis, ut aut oportuerit aut licuerit aut necesso fuerit aut inprudentia aut casu facta esse videantur s. de Caepionis inlamitate et Liv. epit. 67. cie. de or. II, 107 sqq. et ut hie, Brui. 135: Q. etiam caepio - eui sortuna belli crimini, invidia populi ealamitati suti inprudentiam. simile exemplum adseriur a Quint. VII, 4, 14 'ignorantiae, ut si quis fugitivo stigmata scripserit, o que ingenuo iudieato neget se liberum esse eum seisse. 1 l. cui prater esset, pro quo malim enius L e sortiisse ab intreprete adiectum est. ne quis crederet alienum hominem aperuisse testamentum. 12. necessitudinem Quint. eodem exemplo illustrat I. c. 'ut quom miles ad commeatus
diem non adsuit et dieit so suminibus interelusum aut valetudine', di uorso cieero Inu. II, 98 et Hermog. 13, 12. - 14. deprecatio os i- misereantur. Cic. Inu. I, 15 eadem sere sunt verba: Quint. VII, 4. II haee habet: 'ultuma est deprecatio, quod genus causae plerique negarunt in iudicium unquam venire: quin Cicero quoque pro Q. Ligario idem testari videtur quom dieit: eausas, Caesar - posthae pro Lig. 30 ei eeiera'. in iudieio dopreeatio sane inu1ilis est, nisi addamus, nos ea uti nollo, quod monet cie. Inu. II, 104 parte eius generis, quom eausam non in eo ut depreeeris, constitueris, uti licebit' si e legendum ex Ers. aliisque libris), sequiturque hoc praeceptum in or. p. Flaceo 3 26: 'inhoe ego reo ne quod perniciosum exemplum prodatur, periimescam, in quo etiam si quid errasset, omnes boni eonnivendum esse arbitrarentur' quod
quidem ego non modo non postulo, set contra, iudiees, vos oro et obtestor, ut totam causam - acerrume contemplemini.' talem deprecationem
tribuit Hortansio Vere. Il, b, 2 'inperatorum penuriam eonmemorabit, tum depreeabitur a vobis, ium etiam pro suo iure contendet, ne patiamini talem inperatorem populo Romano Siculorum testimoniis eripi' at Flaeeum ut defenderet, similibus artibus usus est, e . initium orationis. 23, 1. in loco communi per amplificationem. communis to eus a cornificio non dieitur, nisi qui in alia causa a reo, in alia ab ae-eusatore proferri potest II, s), at amplificatio sol ins a usatoris est. II. 26, 47) vidontur hic quoque interpolatori Ciceronis verba obversata esse Inu. II, 104: 'deinde augere honeficia licebit ei iudices per loeum eommunem ad ignoseendi voluntatem dedueere.' 3. ergo in iudicium non venit. ei. cie. Part. 43 'quae motu animi et perturbatione saeta
269쪽
sine ratione sunt, ea deponsion om eontra primen in legitum is iudieiis non habeni. in lihoris diseeptationibus habero possunt' causa exponitur ah Anaxim. 78, 10. nut nil in perato rem et ab ipso seriptore non prosectum set imperatorum domum notato inculcatum esse in Praes. suspicati sumus adhibito Quint. Vll. l. 18 in senatu vero et nput populum et aput principem - habet locum deprocatio.' imperatoris mentio non invenitur Cie. Inv. II, 105, nequo infra II, 26. - 5. ex translatione crimi nis. cie. lnv. I, 15: 'relatio criminis est, quom ideo iure laetum diei-iur, quod aliquis nitio iiiiuria laeessierit' uti. VII, 4, 8. 'in quo gonoro eonsi. iurid. adsumpt. sortissumum est. si erimen eausa lacii luemur, qualis est defensio Orestis uoraiii Milonis. ἀντεγκλημα dieitur, quia omnis nostra defensio constat eius necusatione, qui vindicatur.' cs. Hermog. π. Getas. 13, 3. - 8. ex remotione criminis. divorsam distinelionem remotionis tradit Cie. Inv. l, 15: 'rem. er. est, quom id crimen, quod insertur, ab se et ab sua culpa vi et potestate in alium reus remo-vore eonatur. id dupliciter fieri poterit, si aut causa aut suetum in alium transferetur: eausa transfertur, quom aliena dicitur vi et potestato suetum: laetum autem, quom alius aut debuisse aut potuisse sacere dicitur. Quint. cum Coreis. eonsentit, VII, 4, 13. 'interdum eulpa in hominemrotegatur, ut si Graechus reus foederis Numantini, cuius metu leges populares tulisso in tribunatu videtur, missum se ab imperatore suo dioeret: inierim derivatur in rem, ut si is, qui testamento quid iussus non recerit,
distat per leges id seri non potuisse. hoc μεταστασιν dicunt.' exempla remotionis inveniuntur aput Lysiam XXII, 8 sq. Cieer. in Vat. l6: Plin. Epp. IlI, 9, 12 minus hue saeti. - 12. P. Sulpietum. completur hinc Vellei. narratio II, 10. t ussu consulum: Q. Pompei, L. Sullae.15. si quis ex testamento. exemplum plane eonvenit eum narratione Cie. de Fin. II, 55. - 16. ex conparatione. Cic. Inu. I, 15: 'eon paratio est, quom saliudJ aliquod salicuiusJ dieiuni reeium aut utile eon tenditur, quod ut seret, illud quod arguitur, dicitur esse commissum. ibi inelusa a nonnullis eodd. recte omissa. praeterea 'esse' post 'utile' ex eidisse videtur. 18. c. Popillius. Liv. ep. 65. 'L. Cassius consula Tigurinis Gallis pago Helvetiorum, qui a civitate seeesserant, in finibus Allobrogum eum exercitu caesus est: milites, qui ex ea clade superaverani eum hostibus pacti sunt.' idem sere narratur a Cie. Inu. II, 72 quod a cornis. sei non nominato Popillio: adde de lem. III, 40. similo Maneini exemplum a Quint. assertur VII, 4. 12.24, a. accersitur maiestatis..cic. do logg. III, II perduellio-26 nis reum dieii. 10. non necessarium fuit eum deterioribus libris ad dero ratio est' praesertim quom infra redeat definitio: 'ergo, ut ostendi, ratio ea est, quae eontinei defensionem.' la. quae nisi intercederet, ne ea usa quidem esset. si e Cie. In v. I, 18: 'ratio est quno continet causam, qaiae si sublata sit, nihil in causa eontrovorsiae relin quatur.' ibidem loges: Orestes si aeeusetur matri ei di nisi hoo dieat: iuro seci, illa enim patrem meum occiderat, non habet defensionem, qua re omnis quoque controvorsia sublata est. 1 . sirmamentum quae-
270쪽
renoum est. id e 1, quod contingi accusationem. plane ex contrario Ciceroni Inv. I, 19 'firmamentum ost firmissuma argumentatio
de sensoris et potissuma sic optumus liber k, vulgo 'aptissima' aut 'appositissima' legitur) ad iudicationem.' ad Cornificianam appellationem redit
Pari. 103 'rationem appellamus enm,, quae adsertur ab reo ad recusandum depellendi criminis causa, quae niSi eSSet, quid defenderet, . non haberet: firmamentum autem, quod contra ad labefactandam rationem resertur, Sine quo accusatio Stare non potest.'25, 5. ex coniunctione firmamenti et rationis. accuratiuA' Sic Cornis. quam Cicero, qui Secundum py, a quo Veram Scripturam Servari et sequentia docent et Victorini scholia) omissa defensione rationis in v. I, 18 'iudicatio est' inquit 'quae ex infirmatione rationis nascitur controvorsi a.' plenius iterum et rectius Part. 104 'rationum et firmamentorum contentio adducit in angustum disceptationem.' defensione aperte glossema est rationis, quod ne casu quidem recte habet; 'ratione defensionis' quod in o et eod. Gothano est, cur ferri nequeat, satis liquet. s. reperta iudicatio ne - oportebit. cf. Part. 109, Τop. 95; deor. II, 114, ubi Antonius narrat 'cum - accepto causae genere et cognitorem tractare coepi, nihil prius constituo, quam quid sit illud, quo mihi refercnda sit omnis illa oratio, quae sit propria quaestionis et iudici. 'ipse Cic. Verr. II, 5, 2 eadem locutione utitur: 'quid agam, iudices
quo accusationis meae rationem conseram ' 12. praeterquam in 27 coniecturali constitutione . nam in ea, ut ait Cic. Inu. I, 10 'necesse est eandem esse quaestionem et iudicationem ut: 'sactum est non
est sactum - factumne sit' et II, 111) 'simplex erit iudicatio et in quaestione ipsa continebitur' igitur etiam II, 15 requiritur talis sententiae consormatio: ex quibus quaestio eadem in coniecturali constitutione quae iudicatio.' 15. intentio-- infitiatio - iudicatio indoctorum lectorum causa appositi sunt indices, recte omittuntur aput Cic. Inu. I, 19 ubi noli tollere verba lactum est non est factum' respondentia Superioribus I, 18 non iure fecisti - iure feci.' l8. si plures erunt
constitutione S - erunt. Cic. Inv. ΙΙ, 102: 'quaedam genera causarum simpliciter ex sua vi considerantur, quaedam autem sibi aliud quoque aliquod controvorSiae genus adsumunt, qua re omnibus cognitis non erit difficile in unam quamque causam transferre, quod eX eo quoque Sc. eX Uno quoque) genere conveniet' idem II, 1l0 'omnino - qui diligenter Omnium causarum Vim et naturam cognoVerit, quom genere Primo tum etiam sorma eas intelleget dissidere, ceteris autem partibus aptas inter se omnis et aliam in aliam inplicatam videbit.' locus volgo et lectionis et interpunctionis vitio Obscuratur.) eXemplum huius rei suppeditet Miloniana, ubi primum constitutio iuridicialis absoluta adhibetnr: licuisse reo vitam contra Clodii insidias defendere; deinde hoc ipsum, a Clodio non a Milone insidias esse tactas ex constitutione coniecturali probatur, postremo contendit orator iuridiciali usus adsumptiva, etiam si res aliter haberct, tamen egregie de re puplica Milonem Clodii interfectiono meriturum fuisse; itaque ante perorationem haec ponit: 'set iam satis