Cornifici Rhetoricorum ad C. Herennium libri 3. recensuit et interpretatus C.L. Kayser

271쪽

mulia de causa: extra eausam etiam nimis fortasse multa'. 023. R rospiciens ridieule ineptii declamator de domo 32 intellego. pontifices

me plura extra causam dixisse . quam aut opinio tulerii nut voluntas mea. sei lioe eonpensabo h revitate seius orationis. quao portinet ad ipsam cognitionem vestram.' quod nutona coniunctionem constitutionum attinet. mulius est in ore exponenda Hermogones π. arces. 22, 4 sqq. 33. 1 sqq. 38.lo sqq. etc. 20. at omnes. ut proposui, est in simili loeo infra II l. 15. si separatim linoe eausa minus saepe tractatur, ni in iudiciali- hiis set in doliberativis onusis saepe magnae partes versantur laudis aut vituperationis.

26. 4. si quo tardiu A bone tuetur Halm Anal. Tuli. I laudato Pompon. Dig. I. 2, 1. 26 'ui aliquo plures hahereni' et Ulpiau. ib. XIX. 2, 11. 2 'ne aliquo dolerius faciat'.

1 27, 2. in quibus parithiis ossi iis arti A. hae lectione optu morum eodd. coniungitur eum Cornifieiuna appellatione 'ossietis Cieeroniana partibus artis' Inu. I, s). Cornis. ut supra I, 3, sq. de cui Sis, quas

ornior recipere debeat et de omeliis oratoris loquitur. 8. causarum tria genera sunt. male haee in editionibus separantur et plena in te punctiono et maiore intervallo a verbis antecedentibus, quibuscum arete cohaerent. nil scriptor: de causis et officiis omnibus non potest uno telnpore agi,. igitur dissi illum a potissumum h. e. primo loeo traetemus: Oxeausis autem difficilluma est iudicialis, sex ossetis disseillumum inventio. 10. hoe et prior o libro . ineptissumum est, quod sie priore libro dieii se id egisse, ut absolverei genus iudietate, quod hoo domum libroni,solvetur. duplex interpolatio in deierioribus eodd. et edd. huno loeum obsedit, simplex in melioribus: haec eonstat verbis: et priorO' genuit nutem recentiorem 'egimus quom - traetaremus quorum.' illud 'prioro li-hro' praeterea eontra usum seriptoris. est, alibi usurpaniis primo librae Il, I, 26. III, 16): altera interpolatio mendax est: de quinque enim ota eiis nondum egit C. set aget in hoc relicuisque libris. roseetis istis pannis iam patet comparatio eausae iuridicialis et iuventionis: illum hoo libro absolvet. haee quoque erii hoe libro propemodum absoluta; par no enim partos Corniseio vidoniur gonus deliberativum et demonstrativum, quae interitum volumen transferentur.

2 28, 2. in primo libro inutile additamentum est, verbis enim 'ubi

- ineopimus' salis indicatur locus. I. et partem eonstitutionis. quod volgo legitur et partes eoiast.' signifieat in una causa plerumque plureti partes status inveniri, quod et naturae rerum et seriptoris sententiae refragatur. s. qua inventa - conseratur. in hoc brevi superio-

272쪽

ris libri collectione Corni . certo non posuit admonitionem bis iam paulo ante I, 25, 26 lectam. iniuria autem Selisitet eiecit verba 'postea - adcommodarentur immemor videlicet verborum Ι, 27 'si plures - reperientur ll. esse causas conpluris. quom additur 'conpluris', certae causae dicuntur contra voluntatem auctoris, qui in universum de constitutionibus earumque cognatione Vit. 13. quae ratio. ΡOSSet in Ventioni S - accommodare. ut partes orationis ad inventionem, ita in-

Ventio ipsa ad constitutionem aceommodatur, cf. I, 4, et III, I. ad omnem iudicialem causam quem ad modum conveniret inventionem rerum adcommodari i5. quas Graeci ἐπιχειρήματα appellant. es. maxume Quint. V, 10, 1 - 10. - 18. docuimus ut 'docebimus' interpellat constructionem, omnia enim pendent a 'relicuom videbatur esSe ut ostenderemus 19. qui locus erat proxumus de se X partibus orationis. index marginalis 'de sex part. or in causa fuisse Videtur, ut adderentur ista 'qui locus erat proxumus' s. extremus), ne Sententia hiaret; in quo non attendit interpolator ad sensum vocabuli locus, qui non potest esse pars orationis, set artificii II, 50 aut sedes argumentorum

29, 1. et nimirum eam, quae dissicili uma est, potissimum consideremus. quom statim pergat 'in causa coniecturali commode omittitur coniecturalem' in optumis libris, 'quae prima' vero quamVis moleste abundans necessarium alicui videbatur, qui potissumum' quid esset,

non intellegeret, cr. II, 1. - 3. idem docet Cic. Part. 121: 'narratio 3 accusatoris erit quasi membratim gesti negoti suspitiosa explicatio sparsis omnibus argumentis obscuratis defensionibus I adde Quint. IV, 2, 54. exempla talis narrati0nis sunt aput Isocr. XVII, 3 - 24: Demosili. XIX, s 3, Cic. p. Quint. 14 sqq. contra attenuationis Cic. p. Mil. 27 SAq. 11. de probabili cs. laudata Speng. ad Anaxim. p. 1b4. - e X Pedi S Sesatis significat certum quoddam sucinus, ut 'reo' addito non opus sit. 12. dividitur in causam et vitam. simplicior haec divisio quam Anaximenis 27, 23, a quo tria adiumenta του εἰκοτος recensentur: φυσις - παθη) συνήθεια κερδος, qua re, ut hoc obiter moneam, 28, 11 corrigendum τριτον δε κερδος ' πολλαπις γαρ δια τουτο την φυσιν βιασάμενοι καὶ τα μη προειλομεθά τι πράττειν. Anaxim. κερδος dicit,

quod Cornis causam, latiore sensu, neque eo, quem ISocrates uSurpat,

quom omnia omnes ηδονῆς ῆ κερδους ῆ τιμῆς ενεκα ait sacere, XV,

217. Cicero autem, Inu. II, 16 omnem coniecturam ex cauSa eX perSona

ex sacto ipso fleri vult, ut Quint. VII, 2, 7 quaeri in coniectura docens de tacto de auctore de animo; causa autem a Cicerone in impulsionem et ratiocinationem distribuitur Inu. II, 17, Part. 112 sqq. et a uuint. V, 10, 33. VII, 2, 3b. - 16. num honorem ut Clodius aput Cic. p. Mil. 32- num pecuniam, ut Aeschines aput Demosth. XIX, 102-12T. 30, i. adhibeatur hic Lys. I, 44 sq. Cic. p. S. Roso. 98. - 3. de 4 desensione Cic. Inu. II, 20 pluruma adfert, additque quaedam de opinione

reorum et dubitatione, quibus Cornis. caret. causa sui3Se negatur aput

Lγs. VII, 11-20, Antiph. V, 57-60, ubi argumentis eius rei expeditis

273쪽

sio videtur orator dedisse: ταυτα uὲν ομιν λέγω. ώς αυτω μοι προ νασιν Ουδεμιαν εἶχε το ἀποκτειναι τον ανδρα. b. iniquom es Re dicet - devocari. cf. Cic. Iuv. II, 36, Quint. VII, 2. 37. huc spectat Cie. p. u. Roscio 22. 'HS Isaa. u. Roscius fraudavit Fannium. qua de causa' subridet Saturius, veterator, ut sibi videtur: ait 'propter ipsa HS Ioas.' video. Set tamen cur ipsa Iasa tam vehementer concupierit quaero: nam tibi, M. Perperna, C. Piso, certe tanti non fuissent, ut Socium Daudaretis: Roscio cur lauti fuerint,' causam requiro.' 7. deinde codd. male inserunt, quasi haec de vita pariem laetant eorum, quae de cauSainodo praecipieb9ntur. ceterum vide hic Cic. lnv. II, 32, Quint. V, I 0, 385, et exemplum Cic. p. Quint. II sqq. ubi Mevii traetatur vita. S. tium quando simile quid secerit. idem est aput Anaxim. 28, 22: ἐὰν hης, ἐπιμηνυε αυτο τουτο το πραγμα πολλάκις πεποι si κυ- τα προ TF0ον. εἰ δε uri. ἔμοια τουτω. utitur eo Lys. XXVII, 3. Isocr. XVII, 36, Cic. p. S. Rosc. l00, abstinet consulto Lycurgus I49. - 10. in eo debebit esse occupatus, ut ad eam causam Pe meati - vita hominis possit adeo inmodari. idem Hermogenis est praeceptum π. ευρ. 88, 20 sqq. 9l, 16. agitque sic Cic. P. Cluent. 70. 'haec, iudices. quae vere dicuntur a nobis, facilius credetis. si cum animis vostris longo intervallo recordari C. Staieni vitam et naturam Volueritis: Nam perinde ut opinio est de cuiusque moribus, ita quid ab eo sactum aut non factum sit, existumari potest.' ex contrario pro Sulla T4: adspicite ipsum - conserte crimen cum vita: vitam ab initio ad hoc tempus explicatam cum crimine recognoscite - non indit, non, inquam, cadit in hos mores, non in hunc pudorem, non in hanc vitam, non in hunc hominem.' 15. si non poterit - dispar. Cic. Iuv. II, 33 ex dispari quoque genere culparum . si ex pari facultas non erit, inprobare animum advorsari oportebit' id quod secuti sunt Caelii accusatoresos. Cic. p. Cael. 15 'a maledictis pudicitiae ad coniurationis invidiam ora tio est vostra delapsa' et militis aput Lysiam lX, I. improbatur autem haec accusationis ratio a Quint. VII, 2, 28. - l7. vel si quo modo poterit aliquo - personam. cs. III, 4. 'si qua in re cohortabimur aliquid'. obscurabatur olim constructio eo quod 'denique' in omnibus codd. praeter si praesigebatur verbis 'aliquo alit' etc. quam pl. vitiis contaminare. displicet hoc quoquo Quintiliano VII, 2. 34. 3 l. l. sic Cic. Inu. II, 50. 'eiusdem esse qui in illa re peccarit othoc quoque del. es) admisisse'. Isocrates XVIII, b2 ex uno insigni Callimaelii matelleio, quod enarrat, iudices de praesente lito concludere iubet. addo Aeseli. I, 76, 93, 153, Cic. p. Mur. 13. - 3. facta non famams p. op. Cic. InV. II, 34. 'hortandi iudices erunt, ut veterem famam ho minis nil ad rem putent pertinere.' Qui ut . VII, 2, 33 'aecusator ad praesentem quaestionem, de qua sola iudicium sit, eognitionem alligabit, dieens neminem non aliquando coopisse peccaro.' exempla praebeat Demosth. XXX. 4; Dinarch. III, 6. παλαι τοιουτος ων ἐλάνθανεν υμας, addo 18. - 5. demonstrabit vitam integram ut Dem. XXI, 136, Hyperid. p. LSc. col. ll-Ib; cio. p. u. Rose. IT-23. idem Anaxim. 79,

274쪽

10 praecipit. - 6. confugiet ad inprudentiam. eL cio. Inu. II, 37. 'sin autem in ante acta vita aliquae turpitudines erunt - inprudentiae necessitudini persuasioni adulescentiae aut alicui non malitiosae animi adfectioni adtribuentur.' 7. quibus rebus Vituperatio eorum,.quae extra id crimen erunt, debeat assignari. haec enim solaeoncedit defensor, quae nequeunt ad ipsum crimen accommodari: quod volgo additur 'non' ante 'debeae sensum efficit patrono plane contrarium, ut lam Schutg intellexit. cf. etiam Cic. l. o. 'alicui non malitiosae animi adfectioni adtribuentur, ut animus non omnino integer, set a tali culpa remotus esse Videatur.' 10. prius h. e. antequam extrema defensioue utatur. 11. rumoribus credi non Op. Isocrates XV, 32 vetat iudices ταις δοξαις χρησθαι ταις αδ ος υπ ἐκεινων υμιν ἐγγεγενημε- νοας. vide etiam Cic. Inu. II, 37. - 13. e X trema def. ut Cic. p. Plane. 16. - de moribus aput censores. cf. G. A. Becker Antiqv.

Rom. II, 211 sq. - 16. conlatio. de ea Cic. Inu. II, 24: 'in hoo - Gloco caput illud erit accusatori, si demonstrare poterit, alii nemini causam fuisse faciendi; secundariam, si tantam aut tam idoneam nemini.' p. Mil. 32: 'illud Cassianum 'cui bono fuerit' in his personis valeat.' adde p. S. Rosc. 84. Antiph. II, α, b. Isocr. XVII, 46 Sqq. - 19. aut non aeque commode potuisse. huc illa in frequentatione posita lV, 53 spectant : ' neque praetoritum quidquam est ab isto, quod opus fuerit ad maleficium, nequo factum, quod opus non fuerit' et Quint. VII, 2, 42 'post

haec intuenda videntur et consilia - an alio tempore et alitex facere vel

facilius vel securius potuerit etc. - 20. illas rationes meliorum codd. lectio probari non potest, quia hic non ad certas quaSdam rationes respicit, alias autem aperte a correctore est: itaque notavi. 21. propter cupiditatem 'quorum enim' ait Cic. p. Cluent. 183 'eminet audacia atque proiecta est, u consiliis malitiae deseruntur.'32, 1. defensoris rationes similes proseruntur a Cic. Inu. II, 26, ubi ipsum nomeu conlationis non invenitur; alia notione apparet I, 48, ut sit 'oratio rem cum re eX similitudine conserens', componaturque cum imagine et exemplo. 3. signum. eius desinitio exhibetur a Cic. Inu. I, 48) diversa: 'signum est, quod sub Sensum aliquem cadit et quiddam significat, quod ex ipso prosectum videtur, quod aut ante merit aut tu ipso negotio aut post sit consecutum et tamen indiget testimoni et gravioris confirmationis, ut cruor' etc. Vides haec pleraque conVenire cum partibus argumenti in Da 33, 16 sqq. tractandis. 4. id dividitur in partis sex. eae ap. Cic. InV. I, 37 sqq. Subiciuntur gestioni negoti: enum rantur paene omnes p. Cael. 54 'non cauSa non locus non facultates non conscius non perficiendi non occultandi malefici spes non ratio ulla non vestigium maxumi facinoris reperietur.' b. de loco vide Cic. Iuv. I, 38 Iundo huc illata est 'solitudinis' mentio, quam nunc doleo non plane a me sublatam auctoritate codd. sit. apte monet Longin. IX, bb2 ἔστιν δὲ οτεκρὰ το ἐν ἐρημια δεινοτερον καὶ το ἐν δ ρει bene sie Spengel)πώτερον. exemplum loci in argumentatione adhibiti praebet Cic. p. Mil. 13. - 6. notanda mRsculini forma celebri s. - 8. quod est tactum,

275쪽

perspectum reete ex corruptelis librorum elicere mihi videbar, cs. 34, 2'num visus sit quom faciebas volgo legebatur: qui est passus perspectus et exauditus. 10. perscribere verbum etiam duobus locis Inv. Π, 53 ei 68 Cieeroni restituatur, illic ex eod. Ers. hic ex Victorino. 11. eadem sententia redit aput liermog. π. στασ. 50, 19. Cie. Inu. II, 4bubi lege 'ad ea quae praecepta Sunt, conparabunt, modo - conserant' vel 'adserant'). - 13. quo anni sc. tempore; explicatur lectione codd. ια :. qua parte anni'. cf. cie. Inu. I, 39: 'consideratur autem tempus otanni et mensis et diei et noctis et vigiliae et horae' etc. commode adhibebitur hie Cie. p. Mil. 53 'videte nunc illum primum egredient eiu evilla subito: cur vesperi: quid necesse est 3 tarde: qui convellit, praesertim id temporis ' hiemem dicit. idem signifieatur adieetis 'qua hora' quae minime tolerari possunt, quom statim legatur 'ii'ia - noctis hona' notione disserenie. cf. ualm . Aual. Tuli. I, 9. 14. qua die. h. e. qua diei, forma Verg. G. I, 208 obvia. 33. i. spatium. Cic. lnv. l, 39 Saepe oportet commetiri cum tempore negotium et videre, Polueritne aut magnitudo negoti aut multitudo rerum in eo transigi tempore.' Spatium, etsi non in conieeturali causa, consideratur in or. p. Quint. 79. b. de occasione idem, I, 40: 'est pars temporis habens in se alicuius rei idoneam faciendi aut non faciendi opportunitatem.' significatur ea p. Tuli. 34 'tempus ad insidiandum atqueeelandum idoneum.' 7. spes Persiciendi breviter a Cie. Inu. I, 41 absolvitur 'Tacultates sunt aut quibus lacilius sit aut sine quibus aliquid confici non potest.' - 'haec qua' optimorum codd. lectio nonnullis V V. DD. ad scripturam 'eequa' dueere videbatur, nos 'haec' vetus interpretamonium habemus, adiectum ne absolute legeretur 'perstetendi.' at statim deest hic accusativus in 'spes celandi quae suerit' omittendus vel eoneinnitatis causa priore qu0que loco. 12. quaeritur ex consciis. propterea Cic. p. Cael. 57 interr0gat 'cui denique conmisit 'quo adiutore usus eStr quo socior quo conscio 3 cui tantum facinus, cui se, eui salutem suam credidit 3 la. aut utrisque post liberis uui servis' non est in ιι , recte, videtur enim nihil ad rem conferre, utrum alterutri S adhibeantur an utrique. 15. argumentum est per quDd res coarguitur certioribus argumentis . non temere displicuit Gronovio Emosio Sehuigio 'argumentis' definitum vocabulum tu ipsa definitione positum . quod autem 'inventis' aut 'indiciis' proposuerunt, mireris illos inmutationem mulio faciliorem et ex ipsa scriptoris consuetudine confirmandam non incidisse: adiumentis, cr. I, 7, IS T, l 5; I6, 13 . ex vera lectione fortasse lemma natum est paulo infra alienissumo loco post de adiutoribus' 34, 1ὶ iniectum 'do adiumentis' cui defendendo frustra eum Sehitigio admoveas Cic. Inu. II, 24 'si ratio adiutores adiumenta - defuisse alleui demonstrabuntur' aut II, 44 'si adiumenta si adiutores d

sint.' adiumenta autem pro argumentis Sumpta invenimus etiam aput Cic. de or. II, 303 'mediocriterne causis noeent, quom aut advorsariorum adiumenta conssrmant uut ea, quae satiare nequeunt, exulcerant ' ad sententiam saeti Victorinus 9b. ed. Or. 'signum non salis ad fidem valet, set

276쪽

alterius firmioris argumenti indiget ad probationem J quod Cornificio argumentum, Λ naximeni σημειον est 35, 22: σημεῖον δε εστιν ἄλλο αλλου- τό γε εἰθισμενον γινεσθαι προ του πραγματος ἐν Οἰαα τω πραγματι η μετα τὰ πραγμα. liaec enim divisio consentit cum ea, quae hic legitur, 33, 16, reditque aput Cic. Inu. II, 43. Part. li4, Top. 5. Quint. V, li , 45: Hermogeni sunt τα απ αρχης , χρι τέλους sπ. ευρ. I 28). 18. quocum visus Sit. cr. Anaxim. 30, 10. Cic. Sull. 52. - numquid adpararit. ita quaerit Cic. p. Cael. 58. 'ipsius autem veneni quae ratio fingitur 3 ubi quaesitum est quem nil modum paratum sic. 20. num quid dixerit. hoc argumento Cic. p. Mil. 44. tamquam capitali utitur: 'vos Q. Petillius M. Cato) ex M. Favonio audistis Clodium sibi dixisse - periturum Milonem triduo: post diem tertium gesta res est quam dixerat. quom ille non dubitarit aperire, quid cogitaret, vos potestis dubitare quid fecerit' rhinc suspicor Ciceronem Top. 52. 'ante rem - quaeruntur, quae talia sunt 'nil paratus conloquia locus eonstitutum convitium' dedi se. non 'convivium'. num quid habuerit de consciis h. e. num quid conpererit

34. l. de ad i ii me ni is . cf. notaia ad 33, 16. num quo in lo

Ernesto commodum sensum habere non videbatur. ni recte Schutg: 'imo est npertissumus: quaerendum dicit auctor, num reus aliquo in loco praeter consuetudinem sucrit aut alieno tempore, quod utique suspiciosum est.

contra si hic legimus 'numquid in loco' id valde obscurum est, nam quid est, quaeso, illud 'quid'r 2. in instanti tempore. Cic. Τop. 52

'cum re autem: pedum crepitus, Strepitus hominum, corporum umbra et

si quid huiusmodi'. adde duint. VI l, 2, 40. - 4. num quid aliquo Sen Ru perc. Ritende ad generale vocabulum 'quid' quod Seliuigiurn praeteriit, tollentem propterea aspectu auditu quaSi iam ante tractata. 9. tumore quod addidimus 'praeditum', sin nota) ex II, 44 petitum

est. ll. Si telum. cs. Cic. Part. 39 ubi consequentis temporis argumenta cum conSecutione commiscentur, ut ibid. 114. - 12. si in eo loco conpreti ensus Cic. de or. II, 170, ubi argumentorum locos recenset, hoc consequentium assert exemplum: 'si et serro interfectus ille et tu ini- .micuS eius cum gladio cruento conprehensus in illo ipso loco et nemo praeter te ibi visus est et causa nemini et tu Semper audaX, quid est,

quod de lacinore dubitare possimus ' tr. cf. IV, 53 Si - postero die litubanter et inconstanter de occisione illius locutum' eonStut) et Cic. Cat. III, 13: 'uo mihi quidem quom illa certissuma Sunt Visa argumenta

atque indicia sceleris - tabellac - tum multo illa certiora: color oculi, voltus taciturnitas, sic enim obstupuerani' etc. 19. Sint neceSsarius hic et 3b, 2 est coniunetivus, ubi accusatoris oratio resertur, non ipsius seriptoris sententia exponitur. 35, i. resisteret responderet. quom 'resisteret non idem ait ac 'responderet', hoc nolim pro illius glossa habere. 2. considentiae. ne postules, quod φ habet, 'conscientiae' repula hoc argumentum esse ἐκ συζυγιας Sive συστοιχίας, et iocose proferri: quod considenter responderit , nil eo probari, nisi confidentem esse hominem. 6. adprobatio CORNIFICIUS. 16

277쪽

Anaximent 36, 14 Dεγχος est. 8. loci proprii et communes aliter distinguuntur a Cic. lnv. II, 47: 'omni - in causa pars argumentorum

est adiuncta ei causae solum, quae dicetur et ab ipSa ita ducta, ut ab enseparatim in omnis eiusdem generis causas transferri non satis commode possit: pars autem pervagatior et aut in omnis eiusdem generis aut in plerasque cauSas adcommodata. haec ergo argumenta, quae transferri in multas causaS posSunt, locos communis appellamus' deinde tamen eum Cornificio consent ii, ubi nit Iuv. II, 48: 'locus communis nut certae rei quandam conlinet amplissentionem - nut dubiae, quae eX contrario quoque habeat probubilis rationes lirgumentandi, ut suspitionibus credi non oportere'. consentit etiam de or. IlI, 106. quo loco legimus 'alii vero habeni) ancipites disputationes, in quibus de univorso genere in utramque partem disseri copiose licet'. usus autem communium locorum non solum in line orationis commendatur ab artis scriptoribus, sei, ut docet Cic. Part. 52 'in cursu ipso orationis declinationses nil amplificandum dantur confirmata re illi qua aut reprehensa' et idem In v. II, 40 'distinguitur Oratio nique inlustratur maxume raro inducendis locis communibus Pti liquo loco iam certioribus illis argumentis confirmatae sic dedi, es. 53 'oportubit - hunc locum communi loco confirmare' et Part. 52 nam et tum conceditur commune quid dum dicere quom diligenter aliquis proprius causae loeus tractatus est et nuditoris animus nut renovatur ad ea, quae restant, aut omnibus iam diciis exsuscitatur'. idem vult Longinus lX, 555 dicens: ἐν τοῖς καθ' ἔκαστον αποδεικνυμενοις το εἶδος αυτ ν SU. των ἐπιλογων) χρησιιιον. de communibus locis in universum agit uermog.

Pr0g. I, 29, Aphthonius Prog. I, 80, Theo Prog. I, I 57 et 222 Sq. Lycurgus,

ineverus homo, nil SScophaniarum esse ζητειν τα ταυτα, ἐν οἶς τους παρο λογισMλυς κατα των α. ωνιγαενων ποιήσονται δ lj. ac sane iis maxume oratores iudicum mentes decipere conantur. inventio communium locorum a Cic. Brut. 47 Protagorae tribuitur. 10. proprius locus accu Satori S- criminatur. eadem sere sum aput Cic. Inu. II, 51. - l 5. ab testibus - contra rumores. haec et alia enumerantur a Cic. InV. II, 50, cnque latius persequitur Quint. V, capp. 3, 4, T. praeterea Vide Cic. Part. 120. Top. 73 sqq. de or. II, Il8 sqq. et Λ n. Seg. 445, 28, qui de tractatione των ἐντεχνων καὶ ατέχνων πιστεων ngens necessario monet

τῆς τεχνης λαμβανομεν. 36, 1. quid pro testibus dici possit, Cic. docet Pari. IIT, quid contra

testes ib. 49. - 2. cum Cornificii verbis vitae turpitudinem testimoniorum inconstantiam congruunt ista nput Λnaxim. 30. T. δει τον τρο- πον του μαρτυρος διαβαλλειν, αν ν πονηρος, η το μαρτυρουμενον Π:εταζειν, αν απιθανον τυγχανη. aput Ciceronem pluruma Sunt eX empla luculentissuma reprehensorum testium, cf. p. Font. 1l sqq. p. Scauro 38 sqq. p. Cuel. 20 et Passim, lota sere or. p. Placc. maxume 21 sqq. - 5. Rr--

278쪽

g umeni uri relli voluit olim 'argutari' immemor loel IV, 47 'si testem. praeterquam quod sciat nul audierit, argumentari ei eouieeturam persequi patieris, ius accusatoris eum iure testimoni conmiscebis'. selli rei testi non lieoi quod oratori, cui haec uuini. 1V, 2, 103, 108 praeeipii: 'etiam nari nilotii insit argumρutatio' - 'insoremus expositioni et brevem, quom res posepi. defensionem et rationem radiorum: neque enim narrandum estiamquam lesii, set iam quum patrono'. 6. noli iis codd. obsequi, tu quibus logitur 'ad probationem et ad inprobationem', hie enim de sola reis-etione testium agitur: iensendum ost 'ad interrogationem', Polluto Cie. p. Flaee. 22 'ubi est igitur illa laus oratoris, quae vel in neci Aniore antea vel in patrono speetari soletini: heuo testem interrogavit: eallido aeeesAit: reprehendit: quo voluit, adduxit: convicit ei elinguom reddidit'. I. a lo

αλλοθεν. res obiter a cie. tractatur Top. 73. iamplius in Pari. III sq. unde haee exeserpamus: 'dicendum - de nostrorum etiani prudentissumo-mini hominum institutis, qui quom de servi A in dominos quaeri noluissent, de incestu inmeia et coniuratione, quae saeia me consulo est, quaerendum putaverunt. cf. praeterea p. S. Rose. 77, 119. 10. quae die la erunt. h. o. a servis in cruciatu. malo vulgo iungitur 'argumentando' his vorbis iungendum verbo 'trahemues'. 11. is doni viis, es. 37, 5. - 13. contra qui estiones. nonnulla convenientia, nonnulla etiam diversa suillnpul Cic. Pari. M. adde p. Sull. 78. Antiph. V, 30 sqq. An. Seg.

451, 29. - 14. eertis in rebus. do quibus non potest ambigue ro- sponderi , quae saeta investigatione neeessario nui probantur ne deinde servantur, aut statim refelluntur. servari qui hoe sensu diei non intellegerent, eorrigebant 'sciri'. 1 q. quo in loco quid positum sit displieohai Ernesto, conseeutionem temporum postulare putanti, ut 'essee seriberetur. legebatur enim fiatim 'posset' quod in varicinio lectionis adseribere malo omisi). at hoc ipsum secundum auctoritatem eodd. htu rigendum erat: exemplum enim a cornit. datur, non oratio maiorum re- seriur. 17. et si quid videri niti aliquo sensu per ei pi possit. haec antea vehementer depravata erant, legebatur: 'ei si quid esset simile quod videri aut aliquo simili signo pereipi posset Lamhinus, eui ustra obloquitur Graevius, vidit ineptum esse 'signo', requiri 'sensic quod nunc unus salieni liber ρ' offert, omittens idem praeterea reeto 'simili'. scilicet signa ipsa non pereipiuntur, sei quod sensu aliquo perceptum est, potest signum praebere. 19. ad ominiscendum. haec lectio hiequidsem soli 1 debetur: iulia 37, 22 est etiam in n. Ηulm eonseri o. Mulierum ad Vari . do L. L. VI, 44.37, 2. quid quaesitor velit audire. ridieule hoe describitur a Cic. p. Mil. 60: 'nge vero quae erat et qualis quaosito' liseus tu, Rufio,

279쪽

verbi causa, cave sis mentiare: Clodius insidias fecit Miloni 3 laeti. certa crux. nullas secti. Sperata libertus. quid hac quaestione certius ' similia vide ap. Antiph. V, 3 l. 5. partibus coniecturae. Cic. Pari. 11 118: 'dieiaque quaestionis argumentis et coniectura ponderanda'. 10.Ρlus Oportere signi S - credi quam iestibus. Isaeus VIlI, G in

12 peculiare praece plum proseri: ἐν μοναις - ταις των κλήρων εἰσαγωγαις δοκει ιι- προσήκειν τεκμηριοις ιαλλον ῆ μcρτυσι πιστευειν. praeterea vide Λristot. Rhet. I, IJ, IT; An. Seg. 45l, 23. Hermog. π.ευρ. li 3. Cic. p. Cael. 22 sq. 60. Part. 49: 'dicendum est argumenta

rerum esse propria, testimonia voluntatum'. it. quo re Vera sint gesta. at non geruntur Rrgumenta et Signa, quapropter aut neglegon-liorem h. l. scriptorem fuisse nul dedisse 'quo res vere sit gesta' suspicor. l2. vel pretio vel gratia Vel metu vel simultate. metum ab Hermog. commemoratum π. ευρ. II 3, I 0 omittit Λnaxim. 30. 14 οἱ μὲν δια χαριν, οι δε διιχ τιμωριαν, οἱ δια κερδος υποπτευοντω

φευδῆ μαρτυρειν. pluribus Cic. haec persequitur P. Fon l. li, ib, cs. praeterea p. Sull. 78. Sq. p. Scauro 38. de metu testibus iniecto Veri . l. 28: Demosth. XL, 58 Aeschin. I, 90 Sqq. - 1 l. quae contra Drgumenta et signa proserenda Sint, AriStoi. docet Rhet. I, 15, 17, vide otiam 12 Λnaxim. 70, 20. - 19. ab rumoribus. a Cic. Top. 76 'suma volgi quoddam multitudinis testimonium appellatur. pro rumoribus disputat Λosel, in. I, I 25-131 et iam inde a Tb: idem II, 145 docet, quid intersit inter φήαην et διαβολήν, ut Demostheni malam famam iure obesse ostendat: at is contra AeSchinem ipsius Sententiam retorquet XIX, 243 sq. cons.

- 38, 1. contra rumores. eXempla vide aput Demosth. XL, 54 Cic. p. Cael. 38, P. Planc. 56, P. Font. I 0. - 16. Os sensatione VO-cubulum priscum, Set a Scriptoribus argenteae uelatis repetitum cs. Senec.

13 de honos. V, 5, 25; Quint. XI, 3, I 30. l8. quom volunt a S Scriptoris cum scripto dissidere videbitur. hoc Cic. Inu. II, 121 sic circumloquitur: 'quom alter Verbis utitur ipsis, quae scripta Sunt sic Ei s. eod. et Victorin.), alter ad id, quod Scriptorem Sensisse dicet, omnemndiungit dictionem.' Isocrates VII, 4l leges nocui ale scriptas distinguit ab iis, in quibus interpretandis aliquis calumniari possit.

39, t. secundum narrationem. mireris hoc olim improbatum ruisse VV. DI). quasi constitutio legituma spernat narrationem. eundemulque bic ordinem praeeipit Cic. Pari. I 33: 'qui scripto nitetur, cum reexposita recitatione uti oportet, deinde inflare advorsario.' etc. 2. Scriptoris conlaudatione. Cic. In v. II, 150 postulat 'eius seripit quod Ρroseras, conlaudationem'. I 25 autem 'scriptoris conlaudati, em.' a. es. Cic. In v. ll, 12 δ quom locum multis modis variare oportebit luna ipsum Secum admirantem, quidnam contradici possit - tum ipsum advorsarium quasi in lentaniis loco producendo hoc est interrogando m. legendum 'quasi in testis loco productum interrogando' sive inierrogantem'), utrum Scriptum neget esse eo modo.' 5. conlati on e , quid Scriptum Sit,

280쪽

quid advorsarii se secisse dicant. Cic. Inv. l. c. poterit uti - lacti aut intentionis advorsariorum cum ipso scripto contentione: quid soriptum sit, quid factum, quid iuratus iudeX'. sic a Sem et actum narrat Aeschin. III, 203, vide eundem etiam I, 8). - 6. quid iudicem e X cogitatum. nimirum certum est, ut ait Cic. In v. II, 132 'ceteros civis, quid agant, ignoraturos, Si eX Suo quisque con Silio et ex ea ratione, quae in mentem aut in lubidinem Venerii, non eX communi praescripto civitatis unam quamque rem administrarit'. hinc legendum videtur Inu., II, 134 'ameni iam esse, eius rationem, codd. 'rci') qui peccarit, potiusquam legis ipsius verba cognoscere'. quod iudices attinet, Anaxim. 77,l praecipit: υπομίμνησκε τους δικαστας, ὁτι Ουχ υπὶρ του νομου, ἀλλα του πράγματος δικαζουσιν ομοσαντες κατα τους νομους τους κε φενους τηὶν φῆφον οισειν. eandem Sententiam Lysius profert XV, 9. - 10. quid ei ossucrit, Si id voluisset a Scribere. Similiter Cic. quaerit Part. 134: quid inpedierit Scriptorem, quo minus exciperet illud, quod advorsarius tamquam si exceptum essui, ita dicit se secutum ' in v. II, 130 iubetur defensor scripti assirmure: 'non fuisse ei scriptori) grave nec dissicile eam causam excipere, quam advorsarii proserant, si quidquam excipiendum putassci: consuesse eos, qui legeS scribant, exceptionibus uli'. cf. eitum uermogenes π. στασ. 54, tu sqq. ubi qui scripto nititiu τὀ uῆ προσδιωρισθω gravissumum argumentum habet, reus autem con- ira ullari: ουδεν ωετο δειν περὶ των φανερων ὁ νομοθέτηὶς διορι ιν κελευων τους ἐπ ευνοία sc. ανιοντας ξένους ἐπὶ τὴ τε χος) μὴ κεκωλυσθω. 12. Sententia re perietur. nescio uti Cornis. dederit' s. aperietur' nam exponi et demonstrari contra eos debet, qui legem aliud velle dicunt. verbum hae notione Saepius obvium, ut I, 4, 7, 8, 13, II, 2. 40, 2. qunm periculo Sum Sit ab ScriΡio recedere. in causa celebratissuma Curiana u. Scaevola pluruma pro scripto attulit: 'quam captiosum esset populo, quod scriptum esset, neglegi et opinion o quaeri voluntates et interprotalioue di Sertorum Scripta simplicium hominum pervortere' Briit. 196). itaque, ut ait Cic. Part. 135 amplificandi causa de conservandis legibus de periculo rerum puplicarum atque privatarum quom aliis locis tum in perorando maxume gravitor erit vehementerque dicondum ' sententia haec singulari Simplicitate ab Antiphonio V, 14 pronuntiatur, praeclare a Cic. p. eluent. 146 Sqq. EX Ornatur. - 3. locus communis idem est ap. Cic. Part. l2T 'minume esse conecdendum, ut is, qui de re confiteatur, Verbi Se interpretalione defendat.' 7. quod tantum scrip Serit, quod ne cesse fuerit. audiendus hic im

primis Aristoteles Rhox. I, I b, 2: φανερον - οτι ἐαν μὲν ἐναντίος εἰ ὁ γεγραμιένος τῶ πραγματι, τω κοινω νομ' χρqστέον καὶ τοις ἐπιεικέσιν ώς δικαοτέροις καὶ ο τι το 'γνωμη τῆ ἀριστέ τουτ' ἐστὶ τὰ uri παντελῶς χρῆσθ- τοις γεγραμμένοις. idem I, 13, 13 το ἐπιεικες appellat το παρὰ τον γεγραμμένον νόμον δίκαιον et leges a magistratibus interpretandus atque ud utilitatem accommodandas esse περὶ Oσων δυνατουσιν - λέγειν α κριβως iudicat Polit. III, 11 extr., sic DemoSth.

라틴어 텍스트