장음표시 사용
261쪽
AD hunc nostrum de plantis siue herbis locum cohonestandum,mi Porphyri, operae pretium erit, primos illarum virtutum inuentores paucis attingere. Et dic ut philosophi, herbariae medicinς originem diuinana esse, a nemine excogitari inueniriq; potuisse putantes, pr
terquam a Diis immortalibus. Si quis id, inquit vir doctus ille, ab hominibus excogitari posse 'credat, ingrate Deorum numen intelligit. Non fieri posse cenibit Plinins, ut homo ipse abditas stirpium naturas & facultates irruestigare, aut perspectas habere queat, nisi prius a Deo istas vii tutes fuerit edoctus. Nec desunt Christianae religionis viti sanctissimi, qui creatore Deum,
plantarum dil caeterarum rerum omnium, quas
terra producit, procreat&alit, virtutes & sa cultates Adamo, primo homini,indicatse certo firmiter credo , Huc respexit V Volffgangusiustus, in sua chi onologia medica, ita scribens: Medisamsucultriem diuinitae a Deo esse ostensam, sacra profanaliterates antur. Nam res ipsa loquitur θο- flendit, singulari consilio Deum, tanquam omnium pa-i em is effectorem deliter humano generi prospiciente, ιt linxisse res nascentes, ct alias velle esse nutrimenta a-I1M νero remedia. Ideo Iesus Siraιh recte virmataemedia ipsa vera Dei esse,ctartem a Deo inuentam, cum c. 3 is .v. inquit:Dominus coudidit ex terra phar
262쪽
maca, & vir prudens non fastidit ea: hic autorem remediorum ostendit.De medico autem ibid.v.I.2. Ac υ. I 2 inquiti. da locum medico, nam & ipsum Deus creauit. Item rhonora medicu,quia propter necessitatem Deus eum condidit, id est, ηοntantum creauit remedia ; sied etiam certaru bominum mentes kxit ad eorum inqui ne, Nudiu adiuuat. Et alioqui, mers autore,mkrbos adDeorum immortalium ira referri,ctab iisdem opem psistitu esse constat , νηδε θmedicoracohsrs,in hoc castenti veram medendisicientigianum Dei esse , is ab eode divinitin profecta, cum sanitatis autoreDeum ipsiumstatuatsed νtri , ministrum, medicum existere. .are medim doctrina tanquam rogma omnium artium umma veneratione celebranda est, o propter gloriam mi se maximam ptilitatem ambab manibus amplexanda squidem vita praemia necessaria partim ad tuendam valetudine partim adpellendos morbos monstrat. Exsapientibus, nonnulliprimum humani generis parentem Adamum huius artis siemmam diastinitus cognita habuissetquido futentur. Ab Adamo,inquit Mat thiotus,omnium parente sub sequutam atateniunt rerum omnium notitiam habuisse, assubinde in .dustria aucta, rem altius diligentiuSi exquirere coepisse Deinde u qui S Serapis. a quibusdam inru,Argivoru & AEgyptioru Rex post Adamu facultates plantaru demedicina repetisse anno ante natu Christut 8so. scribitur. Illusequutus ovi,& apollo filius Iouis,& huius filius Uculapius ante sistunt I7ro .anno mundi 22q2.qui me dicina adhue rude vulgate &inei te siubtili'ex
eoluit.& plurimit adauxit. Hos secuti Chiro Ce
263쪽
taurus, Arabes, Machaon, Nicomachus,mmiti siue Mercurius Trismegistus, id est, ter maximus, auteCh istum circiter annum It 8'. annum mundi 27 73. Musin Atheniensiisdc Melampus anteChristum anno I 2s7. Homerus, anno II 66. Menecrates Syracusanus,anno i 8.Helio in Ascraeus, an no 8 2 i . ythagoras, Samius anno 6 O 3. anno 396. Democedes, anno I 2o. Zoroastres, anno 32o. Democritin Abderites anno so o. Heracliis Ephes1tis,auno Dicharmus, Elothalis, anno s8.scron, Agrigentinus,anno que 3.Empedocis, Agrigentinus, Siculus, anno s. Hippocrates=nior, Hippocratis Medicorum principis auus,item Heraclides, Asclapiades, Herodicin , praeceptor Hippocratis, collega Hippocratis,circiter annum S L ante Christum. Hippocrates, Cous,annoque 2. Hos sequuti sunt infiniti deinceps alii. Peragrarunt iam dicti philosophi principitiores tum temporis prouincias, Persam, Arabiam, Syriam, AEthiopiam, atque inprimis
Eguptum, & sic istam scientiam longa obseruatione inuenerunt, compararunt, propaga
runt. Memorabile esse scribit Bacchinus, Regum illud sapientissimi Salomonis exemplum quod is inter tot tantaque imperii fiat negocia,
omnium plantarum, quo Deiopi. max.sapientiam admira iam praedicaret, a Cedro,inquam, ' Libani usque ad Hyisopum murorum historiam texere voluerit, quae heu optata ) non sine magno mortalium damno interiit. Cuius tam illustre exemplum ethnicorum Reges,
264쪽
Gentium quidem, Illyricorum, a quo Gentia na; Lysimachum Macedoniae , a quo Lysimachia;Telephum, Mysiae,a quo T elephium, denique Mithridatem Ponti, a quo Mithridatica nomen sibi reseruat perpetuum. Quid Z quod 'monumenta tradunt , Euacem Arabum Regem primum herbas pinx fle, ac eiusmodi depictum librum Neroni Caelari honoris gratia missi e 3 Recte quidem. Existimarunt ei enim, licet clari Sc armis &consilio forent, illustriores futuros se , & nominis claritatem auctum iri, si de plantis vel scriberent; vel aliquas a se
inuentas denominarent. Qia in eadem ratic ne quoque nomen situm non modo perpetuo hominum memoriis inhaesurum , verum etiam dum plantis repullulantibus & reuiuiscentibus quotannis quasi reuicturum, haud temere iudiearunt: Inrer Imperatores porro Romanos D.Augustus, Tiberius Nero, Adriatius S Iustinus magna sedulitate Medicam artem iuuarunt,¬i exiguam partem in ea posue iunt. omittere hic non possiam, quin Babylonicorum aegrotos curandi modum ex Herodoto recitem: Alteram inquit,supienter condiderunt Iegem, agrotos esserendi inforum, eque e im medicu utuntur)νt de eorum languore consutant, qui eos adeunt, si quis & ipse eundem passus est morbum , aut alium vidit patientem. Haec viri, qui illos adeunt, ipsis consalunt , hortanturque ad ea, quae ipsi
faciendo GDgerint ; similem imorbum aut alium nouerunt effugisse. Nec fas est, cuique
265쪽
aegrotantes praeterire silentio , nec explorauerit, quonam ille morbo laboret In Asia, ubi aluiquitas clari medici nondum magno numero reperiebatur,mos erat, quoties aliquis aegrotum feliciter curasset eiq; sanitatem restituisset, ut, qui id perfecisset, in Ephesio templo tabula, sin qua historiola siue medendi modui; linscriptus erae appensa hoe fine testabatur, ut
in futuris necessitatibus, similibus medicamentis uti possent. Deinde ex multis obseruationi in bustande artem constarunt δc composuerunt.
Multum quoq; profuit medicae arti φ professio, artis medicae in familia Asclepiadaru ab Ascle pio propagatoru annis amplius mille, ita ut serie continua liberi in paren iuvestigia succederent, quoru ad exemplum adhuc hodie Chine-sibus lex est, qua vetatur, ne filius aliud artificiuaddiscat, qua quod pater ipsius exercuit; qua ratione & minoribus sumptibus domi apprehendunt modu quaerendi victu, &quasi per haer ditaria continuationem ad maiore excellentia adducuntur.Et scribitur de hoc nostro Aguculapio, Apollinis filio , qui arte medicam valde e polluit, atq; illustrauit, quod Hippolytu & An tiogene in vitam reuocauerit,ex letali intellige mecum)morbo ad sanitate reduxit: itide intelligendu puta, quod supra ex Matthiolo de refusicitato Thilionea mortuis Δ aliis citavi. Hisce, optime Iuli Porphyri, paucis tibi visis hortulis & plantis meditationes meas adumbrare volu . quas inter rutilos flores circumlatis oculis tuis vag
266쪽
vago aspectu & felicioris terrae halantibus &fragrantibus rornamentia blande benigneque resectis, & naribus admotis latius locupletiusque imitari poteria. , CXXIX.
num ruralium utilitas: terrarum orbis,c terorumque elementorum traetatio.
DEinde visa , in nostris deambularionibns, elementa , de iisdem philosophandi mihi
praebent occasionem:de quibus paucis te quoque docebo ..
TTaque visa ipsa terra, communi magna illa Amatre ex qua omnes istae, quas memisai,herbae proueniuot, aluntur, di in quam vicissim redeunt o quid animo volvam, asscribere placet. Ipsius vocem auribus, obambulans accipere fingo,quae ex Pontano est huiusmodi. Me ob muIra ingentiaque merita parentis nomine mortales venρ-rantur, qua, ut coelum diuorum,Hego hominum sedes, nascentes excipio,naros alo,siemel editossempersustineo ac porto , pro remimque hac luce defunctos gremio meo complestor O verio. Vos sacros facio sacri enim se pustulitulas Petros o monumenta gero , vi straque vita breuitatem futurorum secularum memoria compensio. Aqua
267쪽
Aqua subeunt in imbres, resunt in grandines, tume siunt insuctus ,pracipitantur in torrentes; aer densetur in nubibus,procellaifacii:ego constans, ego benigna, mitis
ct indulgens, quasi a lia sedula νobis ministro. Vomeribus , rastris, ligonibu selicitata qua non gignoὶ quid a
me desideratis vel odorum ', Pessaporum, vel succorum, pel colorum, vel tάρuum denique i easio vestros oculos, recreo nares delectog: atum, demulceo dures,tangendi quoquesensiuinsiuauiter rebus pluribae assicio Mediciaberbas ad corporum humanorum incolumitarem semperessero venenatas bestiaspatior quidem sed inuita, ct homines suis me criminibus retent, culpamquesuam mihi imputant. Venena me Ignere confiteor :sed quis eorum Uum nocentissimum prater holinem in exitὶ Cauereac refugere alitibus ferisque satis est. Atque cum arbore exacuant Iimetque cornua elephanti, osaxo rhinocerotes, ct piroqiis apri dentium sicas siautque ad nocendum sipraeparare animalia, quod tamen eorum tela sua,eincepto homine, venenis tingit ξ illi ct sagittas ungunt, ct ferro aliquid dant nocentius, inficiunt mina ct rerum
perniciem ve sunt ι Creduunt mihi cum faenore magno reddo,ut a me disiatis cumulare τι Grati a , senon β-lum altricem, verum etiam maguram piris is pulcherrima, vel virtutu in potius agno statu : nec tantum velitis
esse alumni mei sed etiam disicipuli. Qua nanque Themis
dicitur, De aquitatu,eadem es terrae umque jmbolam
iustitia, benignitatis, grati animi pirtutumque similium. Contemplamini pausiser, ct aciem iἡ omnem pamtem protenste, meumque decus,steciem ac pulchritudinem admiramini. incula,q3a raritivi orum e u
268쪽
meo proisuntium λ quibus ranquam margaritis oegem mi θωηdesio. Quam inexplorabitu herbarum diuersarum νbique multitudo Zquis νι piri fimo amictu conuestior quam procera, quam formosa arbores Θ quaestria lati caesaries mea, ct illa tot arbut a, tot frutices cinc nauit naeLPer me pagantur, si pabulapinguioma mearitondent tot animalium ferorum si curatorumquePM- , nec conqueror. Tot θ tam vasta maria humanu Uia ad res commutandas apportandasique opportunioma ego contiηeo. In me fluminum gelidorum piscosorumque ac suntium lymphis strepentibus manantium mira iucunditas, quaesunt quasi νbera mea,quibin rigantusn pes, oranturque animalia. His steluncis usque addelicis excavata sum, illic acclivuo porrectaproceritatesuperbambntium: Nam omnia in meplana , vel ardua diuis, pratis,montibus vallibusique distinguor. Et Eumsoris ali- metita animantibus stacio, ob qua vitam mihi debent quare etiam vii ς datrix, rursum πολυβο-
τέρα, multapascens, πολυφορύη ni ultorum nutrix
appellata sum)nonsumsterilis in ipsis visceribus, νbi tam
varia mensi aurum,argentum, pannuis, plumbum aliaquepario: Produco injuper .marmora plurium generam,ad fabricandas columnas, ad ades ct palatia fulci endactexortianda ad contegendos er incrustandospae rietes, adsigna ct auia ἰconformandas, ad Regum tumulos , ad omnligena thonumenta.9ec nongemmas a me
consequimini ; quibus articuli νestri niteant Habetis denique et Iulilmeis mollissmavellera, inde vestraι fieri sis. Quas ego pratereo ; quam innumeras magnificisque ννbessulento, quibus vi corona circundorὶ Ei ego quondam diarum in ordina, ct habita sium isorum peiu-
269쪽
ricis tantum ignis se aqua iactitat. Ii a multo quidae iuss- e Dipropterplura o prastantiori libene ista,quibus cum a udues amni, hon est nec se idem psa me petatnseri.Videtur porro terra ut Pe . iretius scribit ad humani corporis exεplar for mala. Sunt enim in corporibus nostris venaed arteriae , illae sanguinis-spiritus receptacula. Interea quoq; sum alia itinera,per quae aqua, d alia,per quq spiritus currit;adeoq; illa ad ii militudinε humanoru corporu natur finxit , ut veteres,aquari; appellauerim venas.Sed quemad moduin nobis n5 tantusanguinis esst, sed multa genera humoru, alia necessarii, alia corrupti,s: paulo pinguioris , in capite cerebru, in ossibus
medullae, suiuaeq; &lacrymae, & quidda additsi articulis, per quod agilius flectantur ex lubricolsic in rerra quoq;sunt humoris gehera r5 plura; Quaedaquet 'atura durantur:hinc est omne in eis taliorum genus,exquib aurum argentumq; petit auaritia; quaeda quae in lapide ex liquore vetatuntur. In quibusda vero locis terra humore liquescit, sicut bitumen,& caetera huic similia.Et sicut nostru eorpus spiritu interius clausi, saepe quatitur,decocti ei atur.vitreidar, ita etia cotingit terrae, unde horribiles terr2 motus & exitia.
no modo singuloru homin si δε loeotu; sed etii
populoru ®ionuexistunt. Audiamus & hie PhilonS,Mater,inquit,eti irra videtunt,proptere igoptinuit, ut nominaretur γημήτηρ compoto;
terra O matre vocabulo.ῖςσαη.terra muliere, ut dixit
270쪽
dmnlpatam, frugiferam,pandoramque a1 tilare 'ita est: quippe causin Ouin operpetuitatura hunam quam n alium. Merito te tur terrae quoq;, antiquissimae inattum ac foecundissimi natura tanqua mamilias dedit amniuin flumihum fontiumque,ut stirpes rigentur, de omnia animalia potu copiosum habeantivi vhreLucretius lib. 2.
Terra parit nitidauruges Iarbustii υφήι.
Et genvi sumanam parit omni ecia ferarunt, P luti cum praebet,quibus Oinnes corpora pascuηLit dulcem Acunt pilam orolem,propagant. . vetvr te merito thaternum nomen adepta est. Eadem , quae iam de hommuni magnaque
matre recitauimus, si1a vernacula siue materna litigua breuiter descripsit Thomas Bonius,' aquam descriptionem tibi, mi Iuli Porphyri, ita reddidi , inquit quas admirabiumundi centrum .grauitatu plena, ad quam Omnia graria tenduat Immobilis est, ct figurisbarica, cateri ι- . limentis vastata, omhmum adificiorum stasis, anhelanti . um Ostirantium creaturarum νὴiuersia coinmunis quoparens,plantarum animatiumque nutrix,precios fimorum metallorum lacunarseu causa , cuἡ torum domortuarum triens Apulchria θ νν mollissimiso fiuis uisiimis herbis est restiti, rariis fragrantibus flostulis onnata infinitis νirentibas arboribus dotata, dumomora Ora morum fructuu paradisus,infinitorum thesauris liberalis edi benigna ruater, rura siris, pniuersalumuennia O vegetatium creaturam Iocas ct habitacusi olluc referendii quod a idius rettinus in libro de veritate in sua materna lingua ita scribit P a - Terra