장음표시 사용
291쪽
CVbetin porro ambulanti mihi in animum, ritroque se offerunt, occurruntq; demun do eiusque partisus variae M diuersae quaestio nςs, resp.nuoiaes, disputationes & decisiones, x ecce de empore, quo conditus sit hic mundus,quo anno Zdie Zmenser CXLII.
co, mumdum meg opinionc in autumno creatum fuisse : qu a autumnus est finis anni praecςdζntis, si generationis naturalium rer'mordinem spectes, tum euim fructus decerpu' tur conduntur: deciduntq; solia,herbae,gra mina. Est & autumnus sequentis anni principi um, quia eo temeoxe sementis sit,& terra mad- data sibi semina coneipit,& procreat iisdem IM dices, quocirca autumni tempus conceptioni& generationi rerum conuenit, ideoque pri- 'ordiis mundi magis est igoneum. Tempus Veris
292쪽
Ietis magis resp*ndet adolescentiae, & ipsiu 'mundi iuuentuti. Accedit ad nostram opinionem stabiliendam, quod in mundi exordio , ut alia sic eu arboiqs in ita tu perfecto productae suerint, hoc est, cum fructibus iam maturi perfectisque, atque ad comedendum idoneis: ramis amenim inquit Pererius, in cibum animantium hominum protinin opus erat: non enim hominibus cita pergit Pererius ante diluuium ex ou carnium ,sed herbarum duntaxat is fructuum victus fuit. Hoc et ' iam aperte docet sis ra scriptura: no solum quia Gen. I. v. II. tradit, tertio die, iuben xe Deo,
terram produxiisse lignum; pomiferum, faciens1 ctum iuxta genussuum; sed etiam quia docet, Deum primis hominibus recens creatis dixisse: ibid. v. 29. ecce dedi pubis omnem'erbani agerenter semen super terram, ct νniuersaligna, qua habent insemetipsis sementem generis futi poni nobis in escam ct
cunatis animantibus terra. Et rursus Gen. 2.V. 6. I 7.aecepit domini dicens : ex omnj li oparadisco medo: de ligna autem scientia boni ct mali ne come M.
Eua quoque Gen. 3. v. i. 4 ierpenti insidiose ac
malitiose interroganti, cur pracepit vobis Deus, ut non comederetis: ex omni ligno inp.rads 3 respondit v. a. D destressu lignorum, quasunt in Paradiserescimur: defructu vero ligni, quod est in medio Paradisi, pracepsi noris Dem, ne comediremin Et paulo infra
num e et Iignum ad pescendum, is pulchrum oculis a-stectu .s electabile, o tulit defructu eius is comedit. De Paradiso quoque cum loqueretur Moyses,
293쪽
dixit Gen.2.v. s. produxit Dominis De deis ηυ-mne lignum pulchrum visiu, O ad restendum Quid plura Dei perfecta sunt opera, praesertim
aute,quae ab eo im mediate ac miraeulose fiunt: arbores autem tum demum perfectae censentur, cum fructus maturos & ad esum idoneos habent. Quod si in exordio mundi arbores maturos habebant fruehus,prosect G non veris, sed autumni tempore mundum faehum esse credendum est: maturatio enim fructuum non vere fit, sed in autumno:nam etsi in quibusdam regionibus, nempe calidioribus, Ocyus maturescunt sculius: attamen in Paradiso terrestri, cuius erat temperatissimum coelum, tam pro- 'pere, hoc est,uerito tempore maturescere non poterant.
perennitatis. DEinde de fontium & fluminum origine.,
eorundemque perenni rate,iucundae mihi sunt meditationes: Eodem ferme m 'do aqua ex aere gigui mihi videtur, quo supra terram fit. Vapores ealidi & humidi vi in mediam &frigidam aeris regionem coacti, destituti cal re dc refrigerati , in aquam mutari dicuntur: ita etiam in cauis rerrae , ex vaporibus densatis aquam estici, in scholis docetur. Haec gut-
294쪽
2 si utim in unum aliquem locum eonfluens .fieonfestim ex terra erum par ; si parcius, Ibis dicitur , ut scribit Liblerus. Τerta humoribus & vaporibus plenissima est, praesertim ciuernosi montes. Experti ipsi sumus nupersper alpes ex Italia domum reuersi, ex magnis montibus quamplurimos sontes, de ex maximis montibus maxima oriri flumina eum aet
villiteris testatur Valerius) humore & calo-
reconstet, aqua autem frigore & humore iratorem aer in terraru cauis hiatibus &caueristis inelusus amittat, mox in aquam vertatist
neeesse est, quae cum semel effluere coeperir, perennis fons fiascitur, nouo semper in lique-leentis locum , ne vacuum existere possit, a re subeunte. Huic opinioni obstare videtur Ecclesiastes c. I. v. 7. Omnia lami rus, inquit, tuum ad mare, o mare non impistur: ad locum . νηde procificamurflumina, illlac reuntuntur,n rurinfum redeant.
Ηie quidam dicunt, ut per corpus a seeore
velut receptaculo sanguis per omnes venas. pro aquarum magnitudine vel maiorem, vel minorem aquarum copiam exsilire. Et est mea opinio, ex mari, velut vero ac pere ni aquarum fonte , omnia flumina oriri An vero omnes fontes ita fiant, ut ex mari aqua
per cauos & internos terrae meatus de canales , tanquam sanguis aut phlegma per varias corporis nostri venas subeant; ex quibus in unum tandem locum congregata illa aqua
295쪽
qua sentem emittat, e quo flumen enascatur, subdubito.Potest etiam illa sententia, cuius seqpra mentionem feci, quae & Aristotelicae similis salua ilia ex saermiteris petita, vera esse, in
innesque fluminum aquas ex mari venire adm reque redire, licet per internos terrae mea tus de cauos non fiat
terram sint collocatae. CI porro qua stio mihi obviam fiat, cur stellae
M & lucentes coeli flosculi super terram sinteollocatii hanc causam esse respondeo, ut haec inseriora corpora ab illis superioribus regantis, atque per illorum motum tum conseruen-xur,tum determinentur. Superioribus illis corporibus Deum uti, tanquam secundis quibus dam causis,a se in eum usum creatis.Vires quaedam a stellis in haec inferiora & terrena corpo-xa inflaunt, ut plantae crescant, & animalia suae vitae sp acia constituta certaque habeant, peragant,finiant. inquit ille νtisciantgrati limas rices temporum , dierum, men -- annorum I Temperamentorum et jam qualitates in natura elementari, δ alios. σectus rebin nascentibus tres meditatium cuias asseribere placuit, 't & tibi quoties rurivbambulanti, mundumque contem planti an
sam philo ψpbandi praebeam ; scias, quid mihi
296쪽
meditationum in animo, vise mundo, visisq'ε mundi partibus, quid quaestionum, inquam,in
animum meum irrepentium, lilio irrumpentium , ut sunt: utiuntas νtrum Pnus, pelpluresὶ mun
is, quid aer sit 8 quot meteororum fenera, ct qui generentur Z quid nubes ψωuιὸ, n ix, grando ,pruina, gela, glacies, ros, manna r quid fulmen fulgur, ronitru 3 quiὸνentus Z ct qua sint harum omnium causa. De variis porro aqvirum generibus meditationes oriuntur: quid scilicet castis e sit, quod diuersus aquai uit,eterris, scatetium sapor, odor color, ealoi 3 itidem de marium fluxu, qui bis quotidie fit in Oceano, in Euripo septies r in mari mediterraneo lenius, ut vix deprehendatur: item quo de maris salsugine, alendis potius, quam exstir - .guetidis incendiis utili, quod scilicet aqua a- rina potius excitet, quam resti niluat incendium: Terra porro nunquid siet an moueatur circulariter cur arida sit i insinuant insuper se
in nostrata mentem variae meditationes de metallis & preciosis lapidibus-vulgaribus, de bitumine, argilla, calce, aliisque ter rae speciebus. nec non de eorporibus caelestibus, cur illa ante animalia sint conditaὶ nunquid lint animata Z virum calida aut Bigida ὶ quis δc qualis illorum motus λ an prima lux, de qua M yses in Genesi, sic corporalis,an spiritualis Zan fuit elementum ignis. au fuit lux solis perfecta 3 quamdiu fuerit mundii
297쪽
mundus tenebrosus, priusquam lux creata cur Deus astra creare voluerit post plantas, Mante generationem hominum ὶ cur luna appes-letur luminare magnumὶ an pisces creati sint ex aqua tantum passi ae, an etiam active Θ virum Mues creatae fuerint ex aqua similiter ut pisces
quid senserint philosophi de prima creatione animalium eur Deus quasi consultabundus inducitur in creatione primi hominis anima quid siti sensus quid & quotuplices & id genus aliae quaestiones sese offerui, de quibus omnib.in il- lo silentio obambulans magna cum admiratione summaque iucunditate late laeteque medulo ruminor,philosophor,& summam Dei potentiam, eximiam bonitatem, benignitatem,&sapsentiam inexplicabilem admiror.
lationum ruralium utilitas mundi . miraculorum examinatio.
N Ee immerito Dei benignitas de sapientia
est admiranda & cele branda. Nullus nam que mundi angulus occurrit , qui huc mortalesnon vocet. Hoc Thomas Bonius mecum considerans, tam ampli um est, inquit, miraculum, mundi theatrum, umortales ad contemp-- sim, crψderandum,Oθι undum rescreatas .cti,
298쪽
logenti O purgara mentis corpotaque oculo ea rim
oitarent , Acere possent: totius mundo nullam esse articulam minimi anguli , in qua quamplurima mir tauria inuenirent.
excellentissimae res in occulto sunt:
UTque de haere pauca ad Eue pangam, ma- gaum dico essi' miraculum , quod omni- ium praestantissimae atque excellentissimae res quae maximi valoris, maximae virtutis maximaeque potentiae, obuelatae,&i: firmis terrae cel- ' lis sint absconditae 3 ut m agni Im perarores, Reges, Principes, tanquam res preciosissimae praestantissimae, remotiori ato; inferiori totius arcis conclaui remorantur et ita excellentissimas quoq; ies naturales in secretioribus munis di locis collocatas animaduertimus. En tibi aurum, argentum , & caeteras preciosissimas meis talli species, quae in i iternis terrae visceribus, tanquam magnae matris, Naturae pieciosissimi thesauri latens. En marmora, porphyrOS, Ony ehes,sue Alabastrides lapidesqpllo, Lydios,qui in profundis & occultis montium inueniuntur rellis En preeios lapilli dc calculi,fulget es margaritae, quae in immens maris quaeruntur fun--. En tibi omnia animas, quae se sub ipsorum
299쪽
2 6 Forporibus celant, &per .perationes selummodo se manifestant. En omnia selarina, quae iii occulta uauea latent.
. bus rebus tripartitum reperiri ordineta.
NEe mimis miraculosum est, quod tam iii
superiori, quam inferiori hoc mundo timpartitum ordinem obse luauimus: En icceturiem pyreum natura sua immobile describit uti primum sua natura ni obile & caeterae spha s iae partim natui a sua , parri in bon sua riaturi mobiles En igitur imm mobile c celum , secundum uno motu mobile, eueteri multis motibus: Tripartitus igitur est coelorum ordo: En porro tibi ece jum corpus, ram ad formam, quam ad materiam totam incorsuptibilie est ; en terte- striatam animalium brutorum s quam planta-rtim&s ,rma & materia sucit corruptibilia: en corpus liuit ranum, qΠantum ad materiam ;illud corruptibile est, incorruptibile, quantuni ad formam e tripartituria igitur inuenies c6rpo riv ordinem: Elementa cffusiderat ignis leuisis mas est, terra grauissima, aqua& aer partiri
. leues, partim graues sunt: tripartitum igitur . nimaduertes elemetorum ordinem. Motum ii de titro ad suptiliores ignis aerisque parxes per' pende; t
300쪽
pende , dc motum superioribus partibus ad
terrarum aquarumque orbis centrum;nec noti
motum cribli rotantem dc gyrantem; tres igitur in si m plicibus corporibus dixeris esse motuum ordines: Angelus creatura totaliter licet respe- Dei etiam corporea dicatur b incorporea
est; Κάani, creatura totaliter eo oreat homo cieatura partim corporea; pattini incorporea est: tres igitur sunt naturae oldine . Mixta ima perfecta, cogita , nebulas; pluuia1,niues, grandines j dc mixta pei secta inanimata,metalla, auriam, argentum; nee non mista perfecta animaiata, plantas 3cani thalia:tres igitur corporum mi- stoeom habebis ordines. Examina animam vegetatiuam, quae se nutrit, augmentat de simi- letti sibi generat,animam sentitiuam, quae supra praedictas qualitates habet sensum; animam in tellectivam, quae ultra vegetatiuae de sensitiva qcialitutes ratione est ornatastres igitur vides animarum Urdi fies. Sylvestres sterilesque plantas cespice, ad altas qdes superbasque moles ap tissimas cupressum, fraxinum; respice fructiferas unius solum fructus, pyrum codonium, Ce drum, pomum; respice fructiferas plurium fru--cim, ficum , vites tres plantarum depredes Ordines. Obtutum in bruta animalia figeansysiae stria&indisciplinabilia, 3gres,pan rheras, ctoeodilos; in domestica per to tui, canes, se-Ies in partim domestica,partim sylvestria, simiam, cuniculos: tres igitur animalium conteri-νlaherisordines.In aeria animalia,inaues,ocu in . R Iosint ,