Hieronymi Elueri, ... Deambulationes vernae; quibus ruralis philosophia ad vnguem discutitur ..

351쪽

agiti ὸ potentia me bilis, qua mundanas res omnes diseponilsapientia,formarocacia, perfectas reddit bonitate, conseruat prouidentia , reot amore. Istesolus est, qui vernum tem in mostibus herbis pestis, rubicundi albi sique rosis , pallidis violis , candidu lilius, caruisub cinthis, ex sis acanthis, vago Urias, teneris arbustκὴ iis, hirsuti plantis, umbroses rimis gratiosis sambucis; solus ille prata νanis ficulu, clarisique aqvulis ornat so-δει ille autumnum iunumeris fruct ibus ditat, maturis scilicet uuis ,rubentibus pomis flavisuris, coronatis mestpstis,misseque affi fructibussolvi ille in a ate causat c Drem frumenti maturitatem, o agricolis hilaritatemisolus ille per terra visicera penetrat, ct metallaformais Ius ille totum caesum instabili latiti. implet, νbi delectat, τbi beat ubisti μιωLMi illuminat, ubi restaurat, ubi co- sonat,νbi sua bonitistis magnos thesauros aperit o commvnuat. O nobilitaι atque excellentia, quae tot diuitis

sanctaodelibus suis impertiti δ nobilita, ct excellentia persia ima, Omne imperfectum toffensi δ nobilitas ct

excellentia ,immeUa, quam nullus creatus oculus disicernerepotestt 3 nobilitia se excellentia infinita ct ligustris,

cui omnis alta nobilitas ct excellentia instar rmbra simu igitur m admiraretur, o admirando non peret svremam istam nobilitatem isexcellentiam magniDO Deus mend, quo nunc progredior 3 quo gressus meos semitasis dirigo i de quo iam proloquor de infinita venu sate Opulchritudine, nullos habente limites , deprimo pulchro, omne pulchrum sermante. ο Deus meus i quide fari exordiar ὶν de mundana ct ν bili pulchritudine

dicere νelim, pix oculum,qui apprehendat, nμ linguam.

352쪽

Fa eisquato , utque calamum, qui destribatinum λ euu igitur in amplissmum, immensium in sinitumque ιinina pu&hritudinis theatrum intrare auΛα cessat bucfacundia Graeca: cissat huc eisquentia Romana; cessant buc cuncta artificia Onitoria, issileant. Obscuri his μηt o no geners optimi elegamissimque 3b , cedunt hic omnes: doctrina,ct omnes asti int sectus bu langucti mortua hic μηt omyes memoria , omnia excellentia, clara ,prastantia ingenia deum flum i terrore, horrore,

o timore omnes occupantur, rem tam ιMentim , tam

ublimem, tam exceIpani se tam infinitam, qui destribere is clari conamur a Vi b Au mino, voce carent, - /mlib. translationibus, defriptionisus, oromnis generi refigiis aliis deintvuntur. Ah ia,tam, a magni Dii in-fnita excellentia totus tremisto, iam, iam magnη reve untia tacito horroresanguis mesu in venis congelatur,

iam, iam intellestus meus decidit Sperit, voluntas ad iuvissentium es inclinata , memoria sepitaperditaquet' , lingua stupescit Θρυ ignoraWtia tacet. umd igitur facies tu esscique o dulcis ιharaque anima me/ὶad deli-ηeanda diuina excellenti puuhritudιηHimagnitudine

o infinit temὶ quid te vane paras Uste, siste gradum

consiste.N nisi dixeris omnis venustatis esse ν-ηicum fontem licet verum dixem,restectu tamen infiniti mmuparum dixeris, Sistegraduminconsiste. Namso eris,se primum Oprincipali Omum pulchrum, licet

peram dixeris, restectu tamen immensitatu nima parum dixeris. Retine, o grata anima ermonem tuum;li - . ceteηim immensium omnis pulibritudinis mareappella-

353쪽

pnim omnis excellentia alyssum appellaueras,tine quidam appetasti, ast consideratione amplitudinis, nimis coarcte ypestasti. Reprime ὁ νaga anima, laqueum tu m: βι-

mim excelkntis venustatis gurgitem nominauem, optime nominauerit , sid cogitatione altitudinis , nimis modice nominaueriti Reprime lingua habenam. Si enim omηis pulchri ct excelletis amplissima φbara nomisaueris,ο-ptime nominaueris: sita cogitatione capacitatis nimis medice nomiuaueris. Coerce 4 calida anima mea, orationem tuam. Licet omnium elegantiarum ceritrum nuncupa e

ris,ex quo omnes illaprbuentust,ct ad quod redeunt,u rum quod rerissimum nuncupaueris; at o verum, quod . meditatione vastitatissi parum nuncupasti erce ο - ionem tuamIacet supremam pulchritudinem nunci ueris, cuivi vestigia siunt pulchritudines terrestres, cinusque imagines siunt sancti angelici stiritus, o mortalium

smmortales mentes, verum quod perissimum nuncupau rusta meditationesiua excellentia,paru nuncupasti. Remorare ct retardare ὀ iucunda anima me4 , laquutionε tuam. Si asseueraueris esse excellentiam Atmmamsvenu statem ill m, qua sanctos angelos is pira mentes beat, haud erraueris: seed ruminationeimmensa benignitatis, modicum asseuerasti. Remorare quaeso, ct r*arda men tionem tuam, i asseueraueris esse omnium elegantiaru ct cellentiarum, tam θiritualium, quam corporata,vi-mu, haudenaueris:βed ruminatione magnificentia sua, modicu assevirasti.υ ille nostramin omnis penulatis,o- 'mnispalchritudinis, omnis excelletia, omnis νίrtutis, e omnis boni fons. autor, Oxigo, caturigor, est inquς ,rio

serisse Dein insuma omnia in omnib.Ita,mi Iuli Por- lj phyri, admirari potius, atq;paululum adumbra- re, quam Deum deseribere voluimus. Annecte- i

354쪽

re tamen illa placet, qnae Lipsius in sua Politiea de Deo scit bir c et tibi, in regnato--οmnium, Deum.Ita appello tui mum illud eaeternum,neq; mutabile,neq; inreriturum. ensin arte ostrin, im infinitum illud quiviss-nisti Mentem solut m quandam, & lil ,erym dc segregatam ab omni concreation Gortali, omnia lentientem-mouenirem,ipsamq; praeditam Motu sempiterno. Nuplara isda, quia δε Deo etiam vera dicerepericul sum est, qui meliusscitur nescit iis. Heu miseriami aιο- cognitione Fummi illius re-- fumus, ut ignor in O nomen. Ipsi increpat, lud.

I 3. V. I 8. Cur quaeris nomen meum, quod est: mirabile. Et Damascenus. τὸ θεονακούαληστ ον παί- ο πιυμ εν εμ, comprehendi diuinum illud non potest, neq; nominari. Esnos tamen nomina antiquo habemus, ct quod miremur ,pisquegentes quadrilittera: sied cum eo em Damasieno sientio, nullum ηomen aptius Deo tribui, ονὶ . Causa: ολον γαρ ἐα τω συλας εχ υ μνθ, οἱδνη πελοιπ' ουσέοα

Ille scilicet est duntiorum templis ritein ptum 7ργεννώ, f ον, , ε μ ον quod fuit, quod est, quod erit; ille , νt Apostolus ait) ea quo omnia, per quem omnia,in quo omnia.

355쪽

, ineffabilis, non di, cendus, ille Elio exprimendus. Vocaui, idem Lipsivi in Nom, mei, te ed me n. te sub t it i ci i AHermes ille prae ter maximus in his diuinis υλης τολεπΤομ ερ. ρον,ἀηρ' ὀ Θεο , materia subtilior, ael; aere, anima: anima, mens: mente, ipse Deus. Praditam dixi motusem piterno. Recte accipe:provit se actione siempiterna. Amstoteles explicabit: Θεοῦ 3 ἐνέργ α,

ε potisη ἀιδε , ωςτε-άsκη ,τω Θεέω κινηπιν ἀίδιον ὐπαρχήν, Dei actio, immortalitas: hoc autem est perpetua vitai ut necessum sit diuinitati motum perpetuum inesse. Nam de alio motu, sane falsum. Ille omnia mouet, immobilis: omnia quatit, ii concussi is . Hermes : παν 3το κινουμ ονουκCν κινου' νου κινε θ π κινο- δ H 1κεν, omne vero motum non in moto mouetur,

sed inquies rente, & id quod mos et, quiescit. De Deoscripsi, ieradicere periculosum. 1 enim scis,an dicaη vera λ circumludis infinitum Θ um i Iud, tu pusille, tu mortalis. Atque hoc sien' pud ν rum. Alias hon nego , quin de Deo libere is vere dicamin, qua desie ipse, id est, qua in sacris mysticisque libris reserantur. Me ius, dixi, sic turne sciendo. Hoc quoquε pari cautione ct sensu cι riosis tantum excludimis :quoniam,ut ait B ius της ψυχῆς κακῶς sπεριέργιος ωε Θεὰ, animvira orbus est, malere superflue de Deo quaerere, si 'id aurem qua minuaballis ris univi naturam plene nondum ceps

356쪽

poetam audiamin:

Nam nil habebis aliud hic, quam quaere

Sedo fias obm manuit, Θεων λ γε, ως-de Diis hoc tantum dic, esse. Pius nosterscriptor magis ie : Deus religione intelligendus, pietate profitendus e st, se n Q v ero perseque ndus non est, sed adorandus. Utin his, atque in religioso in lintio Deum adoramus, veneremμr, o honoramin.

CLXI.

DEC HA SEPTIMA DE-

ambulationum ruralium utilitas e cur Principes, & omnes veram sapientiam ambientes, philosophiam magni facere debeant, animad, uersio:

Α T tu,optime Porphyri, antequam hanc de Creaturis, Aipse creatore Deo, ruralem dissertationem meam finiam, ex clarissimi atq; excellentissimi viri Doctoris Andreaeo atione causas, cur Principes ct omnei veram sapieη-tim ambientes , phili sophiam magnisectio debeant, sontinente, quomodo scilicet, vir sapiens, pistis rebra s πωt 3

357쪽

μεatis phil Ophari poterit , quaedam , quae animo

in sylvis & campis oberIans Voluo, pro Clau- sula excerpam, haud odio credo habueris: Camomnes, inquit, imin bomines paria Deo rationis intesiectus lumine ornari 1, aliis rimandi , alia admurandi penda Deiopera, naturamque ipsam mira sapien- tiasteanseruantem ,fouentem, propagantem, contemplandisiuperne datam esse videmus , nec ullum esse arbitror , uisiplane rationis Verrem,ctflensuum adminiculo destitutum, qui voη pursum deosumque, me hapariter oeterrestria intuendo, totamqae in illis natura pereunim vicistudinem contemplando excitetur, τι pelipsie in haι natura absos, peraquς sapientia thesauros inquirat, scrutetκr , vel inquirentes in pretio-bonore

habeat.

Illi r stertim, quibu3 D suprema in humanis comιfit subsit ia:sed etiamsupra vulgi siortem generosiore

ditauit natura , praestaηtiores concessit virtutes, diuinam sane iη humanis, universaque nitura machinasi. pientiam fontempletur , contemplatoresique μο bouore flua conuersatione dignis iudicent, Principes enim in

ipsa natura sui jμruin, sibique subiectarum νniueselum totius reipublicae siecum se formam expr6sam dum

habent ; non tantum videre licet, qui ct qualesint.vnde hant hi potestatem, qua lege, quomodo coηsessam habeant: verum in quibus consistat vera gubernandι ratio , inque inem dirigenda omnis reipublica adminila ratio Η c enim omnig in ipsam non aliη causa sivre-

aevi omnium rarum archet pus impressi naturam , quam ut homines , praesertim Principes , eandem com

358쪽

umbi, nisi in natura magni separai mnia in entib

ist.

In hac sapuntissimus omnium mortalium , quqHMε unquam rixemn , picturique sunt, Rex Salomon ,s pientiam quaesinit. In bacbolastinuenisse oriatur, ad huius normam Dunitus bi μηcessum regnum stlita me admiuistravit,. Hanc contemplantes , redi ilh ct reηebinos' adhucsήκω , principium qmη- bοηi,' tem Omo, honestatis, ideam omnium pirinium ηerunt primi philosephi. Hanci ulnus homines , cum. rsublico nulla essent Osietatem conciliarunt: ia hanc

rempublicam reana, imperiat conuo runt, constitu renim ros, ciuit res extraxerunticum leges nulla φη r ,sepienti pro legibus erat; cumpurna non essent δε- , crud,sapienti mMouettoat. Cum tandem m litia hominum e restens arctiore1 vivendi normam expo-

359쪽

CLXII.

gnis, aethereo, vegetabili-min ali tres vi tae status politicos inuenirii Avice totam hanc mundi machinam ,perlustra imnatura regn4, aethereum, vegetabile, se minerale, nonne, quodpserim dixim*ι, προ νitastatae politicos,in eis inuenissi AEthereum regnum flatum ecclesiasticum notat. Sicut enim regnum albereum perpetuum, expers corra ptionis est ita ecclesia in terris perpetua est, ct erit, qua a stata licet Diaboli O mundi machinationib*, ne striis inferarum subuertetur. S:cut hoc regnum fouetvni uerse, cuncta nutrit, omnia construat uia eccIesia omnes hominesfouet, instiritu Dei nutrit, O ad vitam aur-

nam conseruat.

Regnum vegetabile politi in statum designat. Ficut enim a supremo regno vitam accipiens Pniuersa complς titur: Osuis tu natura legibus perpetuo bisuccedentibus mutat ibin generat abus, corruptionibus, construatur: itastatin politicus a supremo Deo constitv-tus,ostiritusancto illo ratus Deus enim est ' qui consiluit is transfert regna societatem humanam certis confringit legibin, perpetuosibi, secundum iugiitiae normam , fluccedentibμου praemiis opsnu, conseruatur νσMatur. Minerale regnIIm, oeconomicum aiu exprimit. Ricut enim illud in terra visiceribus latitans magno labo-νσςpericulo erutum,natura rim impressam, O per artem

360쪽

um expressam manstrat, ct siunetias fert pegetabili,

biu , in commerciis hominum: putatis oeconomicus in priuatis domiciliis latitans , magno labore O studore ad Urm politicum praeparatur: n non tantum riuot fundamentum ,sed is ornamemtum: unde recte domus fundamentum ciuitatis dicitur. Imo in tribub his spaulum attendimus, unum Princeps ct caput, a quo r Iiqua omnia dependent , inuenies. Nonne in regno A thιrtasi princeps sera ,sessarum omnium regina,so lem iustitia, ct Omnis boni Deum , unum essentia, trinum snpersionis designat, non admodum dissimili fimili 3 Siculso ubstantiam,lumen Ocalorem in pna babet essentia: nonne homo in regetabilibus magistratum mon-srat λ Sicut enim illi a Deo ct natura in omnia creata concessum in erium: ita magistratus ab eodem Deo, in stubditosβειροtestatem datam ct in natura piamo stratam habet. Nonne aurum in regno minerali patrem familivi exprimit Z sicut enim aurum flua naturaperfectissimum metallorum uos'lendore ct Uupraecipuo a

ceptistimum est scpaterfamilias in domo ct familia sua

vita integritate, prudentia,pietate, modestia perscte lacere suisque exemplo esse debet, ut Uui publico acceptus essepsit. Vt propius abditam naturasapientiam aggrediamur, es via me cum perpende atque examina,Oconstabunt in sngulis trium statuum non tantum qu νnum, tanquamprincvs Ofundamentum reliquorum

resticiunt, imosuspiciunt; verum a quo principiomtum , qua suis legibin, siuo curseu, ct immutabili ordine.

principis sivi construationem pergant. Quaram , cu=De in naturam νniue si ita condidit , ut caelum corpus es eas licissimum, nulli mutationi, nec alterationi,nec nain ruralius