장음표시 사용
541쪽
Fauor autem primario publicus dici-ς3 tur ille,cuius materia proxima est coma mune bonum, itaut legis contrauentio non tantum priuato gerenti actum, sed publicae utilitati,et commodo principaliter damnum inferat; Privatus autem est, cuius materia proxima est utilitas, vel damnum buris priuatae, quamuis etiam illatiuE, et in consequentiam re sulter praeiudicium, vel fauor publicus IID in I iuspublicum depara, Ol. I. Τflui. matri, cap.quamuis pactum depare. in 6., Barbosauios colligens in d.l. I. Mut matris p r. I.num'.63. Oseqq., E denique distinctio habeturio tis.defernis. ad materiam retractus super puncto, an retractui possit renunciari necane af.8 o. e, 8 I. Ad hoc autem regulandum, non Ve In legis attendenda sunt, sed ipsa materia . Parum enim refert, quod legislator dicat iacere prohibitionem principaliter fauore publico , si revera percutiat commodum priuatum, ne alias ex solo cortice seu contextura verborsi tribua tur laico potestas tollendi iuramentum, vi in specie obseruat ex Aretino in I. is cui bonis n.7. de verbor. obligatio. Santa.
In hoc primo casu nos in propositos non versamur, quonia licet huiusmodi Statuta dotium moderatoria fauorabilia superius dicta sint, atque utilitatem publicam respiciant propter conserua tionem diuitiarum in similis'; Attamen principaliter, ac directe commodum vel damnum est bursae priuatae; Si enim imia dos ex magis recepta sententia respicit fauorem publicum, secundario, primario vero priuatum, et nihilominus in ea maius interesse habet Respublica propter hominum multiplicationem, Multo minus ista restrictio principaliter publica dici poterit. Secundus casus est, ubi lex prohibens s actum respicit primario priuatam uti- Iitatem, et hic est casus noster; Et tunc aut illa facit mentionem de iuramento, aut non , Si non facit, quamuis Hirt. in quis pro eo num. 9.stiae eius'., et tu
adue Menae, quem aliqui sequuntur,distinguat, an prohibitio feratur ad rem, vel ad personam, ut primo casa iitrame tum Operetur validitatem actus, secus autem in secundo, quia tunc lex dicitur
obligare persenam ad culpam, dictamq;
distinctione tueri studeat Suarea de re Iig. m. agrarari iuramento lib. 2.cap. zonu. I . , Attamen ea magis communiter reprobata, verior conclusio est ut iuramentum indistincte validet actum, atque seruandum sit, Tum ex regula vi sub
generali dis sitione non veniat actus iuratus, Tum etiam quia verius est, lege positivam, quoties in priuatum bonum principaliter emanaitit, eiusque contrauentio ipsius contrauenietitis damnum, non autem tertii turpitudinem,uel praeiudicium continet, non obligare ad cul, pam , ac propterea intrat regula text. in cap.cum contingat, de iure iur. , et cap. quamuis pactum eod. tit. in 6., citidi communiter in dicta Auth.Sacramenta puber.ubi lath uterea num. 38 ac Nf., et nouitia locis proxime allegatis con
mer.7 o. 9sqq. pereli. decf. 6., Burati. aeris 4. m.4. S alias Rota saepius . Quinimo, etiam si ageretur de Statuto Papali, adhuc casus iuratus non veniret, Non quidem ex defectu potestatis, ut in laicalibus, sed ex illo volunt s6 tis, cap.constitutus de rescripsi, Picus ad
Stalat. b.gly.23 . m. I y Gabriel. dicta cones. s.num. IAE, IR., ubi liceat videre huius extensionis aliquas limitationes ; Inter quas illam ex Bougnetio confo.num. f., obsereat Rota in dicta Bononiem census 27 Mariis 1647. eoram
Gisieris Sinon ob at, quud Matuta, ctc., ubi nempe per Statutu prohibetur Omnis modus, per quem ipsius obseruantia tollatur, cum tunc dicatur adesse volun
Si vero lex facit mentione de iurame-to,et tunc, Aut illud percutit aetiam tans7 qua praeteritum, quia nempe irritet iapraestitum, Aut tanquam futurum, quia nempe sub poena nullitatis in contractu illud praestari prohibeat i Primo casu
subditinctio est, M super eo disponat
542쪽
di recla, puta quia simpliciter mandet tu
ramentum esse nullum , vel non atten- deiidum , vel indirecte , puta declaran do contractum,ac iuranielitum in eo appositum, simulatum , dolosum, marticulosum,&c., siue adimendo fidem lari
Si dispositio est directa, tunc concors est ferὰ omnium sententia , legem esse nullam ex deiectu potestatis, cum iuramenti praestiti dispensatio seli Pontis.
ei, ac Praelatis ecclesiasticis ab eo deri uantibus sit reseruata, late ita fiereet ubi supra, Gabr.dicto cons. I 27. M. ad Thmfur. decis 66., et caeteri communiter, cusit conclusio non admittens hodie controuersiam ; Licet Onim in iure ciuili iuramenti praeteriti dispensatio per Imperatores concessa reperiatur, Attamen , vel dicendum est illorum iurium dispositionem iure canonico abolitam es , vel emanasse per et nicos Principes,Pontificiam , et imperatoriam potestatem unitam habentes, vel percutere iuramentum futurum, ut erudith deducit re nerandus praeceptor meus Arias M MMI lib. 3. Uariar. c p. 3I. RFq. Bene verum , quod solent aliqui tribuere laico potestatem, non dispensaim
di, quia nemo bonus citholicus id au. 1 8 tumat, sed vel ex notoria iniquitate , ac infectione iuramenti ex ipsius iuris canonici ratione proprium subdituit non obligatum declarandi; vel ex E dem capite iniquitatis,ac insectionis cogendi proprium subditam, ad cuius fauore ni interpositum est, ad illud relaxadum , de cuius tamen rei veritate meum non est hic agere, cum ex praemissis, M-la quaestio sit de iuramento alias valido, ex sola lagis particularis potentia suta
Si vero dispositio est indirecti, eo quia adimat sidem scripturae, et tunc receptum est legem operari, non quia vinas; iuramenti, sed quaa eius probationem
cisu 12 num. I S.; Vnde si alii inde quam ex tali scriptura de huiusmodi iurameti prie statione constet, tunc illud operabitur effectum suum dirudege non obstante DoLures et bis a, etianisi lex di-:ponat , probationein adias quam per
scripturam fieri non posse, ne per indirectum tribuatur laicali potestati, id quod directe non potest Ombenerabo
Sed si sit indirecta, ex eo quod lex,uel
Statutum praesumere iaciat actum simu- latum, seu fraude, dolo,et mae tu extorrictum, tunc lice t aliqui distinguant Statura percutientia cotractum ab alijspe
cutielitibus iuramentum, constituentes disterentiam inter unum, et alterum casum ex deductis per Barses indicta Li. pari. I , Attamen ad essectum, de quo agitur, ista videtur disserentia verbalis, quoniam si verba diriguntur ad contractum, ita ut ipse praesumatur simulatus, dolosus, vel maetu extori tus, adhuc iuramentum super eo adiectimia nihil operatur, cum hoc sippleat defectus iuris positivi non autem naturalis, et sic eficius est idem; Neque valet ratio , quod ob expressam iuramenti mentationem videatur Staturum se ingerere circa id, in quo non habet potestatem, quoniam Statutum non disponit superiuramento, illiusque essicacia, sed tantum super modo probandi illam qualitatem, quae probata facit cessare viti iuramenti, non ex vi Statuti, sed ex natura actius, atque ex dispositione iurismet canonici Et sic statutaria disposutio versatur super re,mele temporali, qualis est modus probandi. Ideoque bac distinctione non curata, Statuti validitatem tenent Abb. , But . in dicto eu cum conting/t r.in I omnes populisub n. Σς , Balaein Auth.Sacramen
12. Iuv I 6 coram Bisbio, et in aliis. Atq; ex hac ratione defendi potest dia Pragmatica prima Regni Ne politani sub tit. de Velleian. , ut obseruantinus is Mos dicto lib. 3. r. v.33.
Dictaque conclusio procedit hodie de plano, quoties praesti mptio a Statuto in. ducta est verisimilis, atque iustani habet rationem, quia nempe agatur O contractibus ait norit, vel mulieru, et similiam,
543쪽
qui ob aeratis , sexus, vel iudicii imbecillitatem de facili praesumuntur fraude, vel maetu inducti ad contrahendum ;Dissicultatem vero stiriunt aliqui, qu ties haec verisimilitudo cessat , quasior quod videatur tunc potius color quaesitus ad exercendam iurisdictionem in re prohibita, ut distinguendo, et conciliando tenet Lambene h. dicta glos. 8.num. 96. , Verum adhuc indistincte conclusio amplectenda videtur ut in. di sti ncte amplexa est Rota, quae prς- sertim in concernentibus iuris canoni iaci obseruantiam ab alijs pro norma, et
magistra iuste sumi potest ; Siquidem
licet fraus, vel mstus facilius praesumantur in minore, vel muliere, Attamen
sunt etiam de facili c6tingibiles in alijs, praecipuE in terminis nostris ; Multos enim agnoui sagacissimos, ac prudentes, qui dolo, minis,auctoritatiua suasione,vel importuna prece Magnatu inducti fuerunt ad commendas filiabus dotes lono
maiores, quam eoru voluntas, vel condititio postularet, ac propterea nimis dura videretur adeo Principis auctoritatem restringere, ut pro I publicae, ac se, di torum incommodis euitandis, abusibusq; tollendis, licere non debeat statuere circa modum probandi, qui est quid
Statutum enim tali casu in substantia aliud non operati ir, nisi quod alterando ius positiuum, transfluidit onus probandi O.vno in alium, itaui, quemadmodum de iure onus est iurantis probare malam qualitatem iuramenti in dinio validi presumendi, ita sit onus alterius partis probare iuramenti sinceritatem, ac bonam fidem, ideoq; semper verum est , Starutariam dispositionem versari circa factum probationis, non circa ius, seu vim iuramenti; Neque per hoc dicitur multum praeiudicari ei cuius fauore iurarum fuit, dum integrum est dictam pr sumptiuam Statuti probati nem tollere, cum data veritate cesset praesumptio, ursupra de adimenda sidescripturae dictum fuit. Eatenus enim conclusio pro Statuto xecipienda venit, quatenus illud intriosolos cancellos praesumptionis de iure atatum se restringat, secus aute si praesiumptionem iuris& de iure inducat, na tunc tollendo Potentiam probandi, non esset
disponere se permodo probandi, sed super iurameto,ut bene obseruat Lamber- tengh. dicta glin. 8.nu. 97. Iegp, cuius sententia in hac parte videtur Vera- , quoniam dolus a Statuto praesumptiis sinceritatis & bonae fidei contraria probatione, vel sortiori praesumptione tollatur ac seper praesumptio cedat veritati. Alio item casu circa iuramentum .
63 praeteritum potestas laicalis admittenda videtur, quatenus nempe non agat de habilitando iurantem ab obseruantia, cum tunc intret proprie ratio peccati, ob quam in laico deficit potestas, sed respiciat fauorem terti j,quamuis hic fruor contineat de consequenti praeiudicium eius , cuius fauore iuratum fuit; Vt puta exemplificando in terminis nostris) taxat Statutum dotem ad certam summam, disponendo quod in excessu dos sit posterior omnibus dotantis creditoribus etiam posterioribus, vel alias de iure postponendis; Tunc enim, non iurantis, sed terti j fauorem respici ditaut iurans adhuc remaneat iuris iurandi religioni adi rictus,atq; lex no tollat vim, vel obseruantiam iuramenti, sed ramum illum ordinem prioritatis, et posterioritatis, quem ex sua prouisone inductu, taquam nudum ess ectum legis positius, is lamet recte potest auferre ut ex disy Iatione tem in dicto e. muis pactum,c, c. Cum contingat in . , & authorita
38., et aliorum , reciό in simili proba
uit Rota in Bononien census 27. myI647. am Giureis approbata in Eoa nonien.de Felicinis 27. Iany I6so. ram Bictio, et in Bonomen.dis vitanis Decembris I 6sq. c, y. Isay Ios s.coram eodem, ubi firmatur, Statutum fori mercatorum Bononiae vocans ad aequale tributum creditores decocti a quadriennio citra, nulla ratione habita de tempore, nec de hypotheca, vel priuilegio, compraehendere debita etiam iurata , neq; iuramenti religionem laicali pote stati tunc obstare ex premissis rationibus & de quo statuto in dicta Bonou.as
ei nis habetur actum in sua materia Db tit. de credito, Et haec circa tutamentum praeteritum.
544쪽
Quatenus vero statutum disponat de
iuramento lutum, mandando illud non prς stari, et tue venit generaliter eius vis
admittenda in omnibus ijs casibus, ilia quibus circa praeteritum ad inissa fuit; os in aliis autem, in quibus quoad praeteritum reprobatur, Doctores Hispani patrias leges defendentes id admittunt,
uicto lib. 3 ap. 3 .; Et ex Italis late substinet bacca conss. 6 Non sunt tamen in omnibus concordes Hispani, plerique enim pro maiori parte volunt iuramentum esse nullum ,
alij vero illud esse obligatorium, sed iurantem incurrere poenam. Contrarium vero indistincte contraia
Statutum esse verius late probat Mares
Ires, et auctoritates contrarijs singillatim respondendo , hanc probat veriore, et sequuntur Maria de iuri EL par. q. cap. 37. , Dianapar. y o Iaraci I .resu. S., Et ex Hispanis Valas. confula. 99. A ripar. 3. i ita res.sib. 3aap. 6.; Atq; hanc Rota innonizauit apud Burati. dec. 798.num. 3., eaqi in iudicando, et con silendo vide rur verior, maxinis ad ef. fectum nostrum, quoniam ijdem Hispa. ni magis communitervolunt hoc Statu tum habere tantum vim quoad nouum iuramentum praestandum super actu va lido iuramenti confirmatione non indigente, quasi quod tunc uti non nececsarium , neq; operativum quoad obseruantiam contractus, in solam fraudem laicalis iurisdictionis ad ij ci videatur; secus autem ubi super actit inualido , ut per Baias. Guttier. , et Arias de Mesa Ubisupra, et in his terminis nos versa mur, quoniam constitutio dotis exces suade perse est inualida, atq; a iura. mento robur acquirit, unde propterea non videtur immorandum in contrariae sententiae fundamentis refellendis. Sed quid si contractus duplici vitio la-66 boret , quia nempe dos excessiva constituta sit a minore, et contra torminia
Statuti, an iuramentum suppleat virumque desectum, Et negativam tenent Sa licet. in I. Donationes, fecu M , Π-- 3. C. dedou. inter vir. O br. GaiIL Iib. 2. ob r. a et Iib. 2., obfer. 6s., Posidori Rip. Angui.obsera.3 o. a M.ad Thesaurideris. 65.in princip., Suraede . Is . num. I 2. seq. , firmantes regulam ut iuramentum non suppleat duos defectus. Amrmativam vero veriorem, stante amplitudine, ac prςgnantia iuramenti, ac in foro recepta ex Bar.ini. a. sim is actus, firmant Seraphinpriuil. mr
ubi supra num. I 3.ψBq. bene Seraphin. decisa I 8 insta. , ad inae Greg.dec. 39I. n. t I., istaq; opinio recipienda videtur, non denegata tamen restitutiprae in . integrum ob laesionem satis de facili G- cedendam , vel ratione minoris aetatis, vel ex clausula generali i qua mihi stia maioribus, et non priuilegiatis pro facti qualitate, quoniam ut frequenter aduertitur hoc eod. tit. in praecedentibus, ac etiamfub tit.de credito, iuramentum hodie redactum videtur ad caeremoniam
siue ad clausulam de stylo Notariorum apponi solitam,abm eo quod contrahetes eius vim percipiant, et aduertant. Alia vero in materia huiusm i Si tutorum dotes moderantium, videri poterunt apud Baedam de non melioram, qui pluresquςstiones parum soro contingibiles excitat,cum iserte nimissi progressum videatur,nsi tamen extra materiam,vr ita dignustatur quando h c St tuta dotium moderatoria capiant nec DE dotes excessura constitutas cum iuramento,per quod huiusmodi Statura reddi solent elusoria & numquam operat ua,dum ut dictum est hodie iuramenta redactum est ad clausulam de Notariorum stylo apponi selitam,ideoq; cessantillae rationes ex quibus antiqui Canoni nae,et Theologi tantam vim actibus i ratis dederunt ut alibi ad uertitur.
545쪽
De taxa dotis, quomodo facienda stiet quando dicatur congrua, seu de paragio, et de quibus bonis itia proposito habenda stratio.
congruu,seu de paragio. a. Paragium quid Av-ὰ ise terminus ioriginatus, et quomodo intelligatur.3 Distinctio casuum , qui considerandisunt
pro metienaea dote congrua, et de paragio.
4 Dos per patrem debita in vita; n debeat esse ad mensuram legitimae. s Dos ingredientis Monaseritim dicitur congrua in ea quantitate, quae Monaseris durisolet, licet inespectosa- tu paterno sit exigua. 6 Doris appellatione in monialibus venit non flum id quod prae Iamr Mo n. serio , sed expensa pro Monaca-gio, ct ille annus Usalirius redditus , qui eis profluentione assignari solet, quia totum es dos . pater teneatur dare dotem extraoriadinariam Uiae volenti ingredi M . naserium is quo praete litum aliorum Monaseriorum maior dos stiuatur μὰ dotem duplicatam, quia feri ιelit monialis supernumeraria. 2 Liai dos quae datur Mon sterio sit --
nor , quam pro matrimonio carnali, attamen reputatur maioris graua-
minis, quia es demortua, et siue spe reuersionis. 9 In dote per patrem debita pro matris nio carnali ad regulandum paragiuauon untur plures circum tantia in ut Unitae, nempe .ignitas patris quantitas bonoram, qualitas muli ris, conditio viri, numerus siliorum, et mos Regionis.
in dotis taxatione ined aliquando Metadicium es fallax.1r Dignitas patris quandoque maiorem squandoque minorem dotis quantit tem pos Iulat.
ia auantitas patrimo i Iuris attendenda es pro regulanua dote congrua. i. Dicta patrimo ν quantitas attendenda
de tempore nuptiarum non curato superueniente augmento vel diminu
is Refertur sed refellitur sententia volen tium vi dos a patre uiuente debita post eo minor legitima, sed non p siue, e maior, qu a verius en nullam habere rei trictionem ad legitimam e plus, ae minus, et Aue sit nupta , e innupta, reprobata opinione di Itinguentium uec. 16 Non debet tamen excedere virilem. I metienda patrimonii quantitate an de omnibus bonis etiam disterentibtis υUunt e bleutica ,seudalia , deicommisaria ct similia habenda sit ratio.
18 Agitar de seu libui ct embleuritas , et plures casus astinguuntur . 1; De bonis deicommisardis quomodo, et quando habenda D ratio, plures
Ofus HIIinguuntur. 2o Bonorum paternorum valor ad sectam de quo agitur an At attendendus in
forte principali , vel in stitati Oredditu. Σr Inter patris facultates computantur dotes animi ,scientia, vel artiscium .
1 α as ratio habenda sit de iuribus cina tibnibus illiquidis ct litigiosis tam activis quam pessivis.13 An de iure redimendi aliquam rem alienatam habenda sit ratio. a β litas molieris attendenda es taxadotis quia maiori Gu indiget vidua quam virgo , et corrupta , vel laboneIIa , quod declaratur. 1 ς Aetas vel forma, et mores mulieris fiant etiam ad hunc sectum considera.
biles 26 MIIarda minorem dotempsulat quam legitima quia illa potes nubere imaequali. Σ Sed quid de bastarda legitimara quomodo ei dos taxanda t. 18 Filia diues, vel allaude prouisa minori
dore contenta se debet quam aliunde non habens.
29 auaritas viri spectanda etiam venit in
3o Numerus sitorum dotantis attendendus . est de V ore dotationis, quando B,
546쪽
mi , numerus in causa in Aia cum minori dote υirum aequalem in
3r Moi Regionis inu consuetudo ciuitatis, etfamiliae attondeudus. 31 Si pater uni Aiae in durem ex affectione, vel alia clusa conatiuis, non per hoe aliae Mis p aut eamdem dotem praetendere erout . 33 Si a Ut Statutum aeotium m fera orium ci cretam taxapraescribeus, ini illa taxa dieaων congrua Daut eam δε-
re fui ciat. s. Dos debi a per fratres foro is iure
communi non potest esse minον legitima non obmute quacumque insi
quo minor ris eH necesseria quia adhuc totam legitimam petit remis Θ.36 Potes tamen legitimam excedere F ed non fuscis, dummori non excedat suam virilem Ultra quam n v ten
3 Tris debilia μγ mascutis feminis exesu As . Staturo quoties non Decedit A.
co legitimae non regutitur ad termianos legitima inae prout illa debita
per parrem invita non tamen excedit virilem. 38 mina nupta ne dure, vel cum minuri ob eius pulchritudinem vel alias qualitates adhuc petit is fratribus dotem de paragis. 33 In metienda virili feminae dotandae an
attendatur tempus matrimoυ, vel tempus mortis patris ante intreme. dia morte aliquorum fratrum.
o Armina semel habilitara MDeeedemistim cum masculis, , ut dicitur maia Italiata femper es talis quoad omnes alios esse sinfuccessivues . 4r Dosseminae exclusper masculos a Statuis ubi succedis loco legitimae, A rminor quantitas si is ad congrua. εχ Notatis is rerentia inter Consiturio nem Regni In aliquibus, G Consu ru ei Neaporis super exclusione
foeminarum . 43 Dictaq; conclusio notaranum. 3 . proe die etiam accedente covi aria paterna in Noe . - Fauit tamen in magnaribus Regni Neapolicaui, quia dos etiam fuccedens
loco legitimae ct tamen potesT. e mynor , δε it congrua . s auid defrmina non nubente nec carna liter me spiritualiter sed vivente domi tanquam biguisa seu Bioca . 46 Quis λι faeminae exclusae , Statuto quandoq; posset absorbere totam h
Qid de duis laxa ct congruitate is a bonis sideicommi ardis, ubi detram et in υμ auth. res quae . .
2 cincta uot in aeuis taxa d ferendura At paterno iudicio non procedit in praeiudicium et mmis. De Oxa ct congruitate dotis debitae per alios coniunctis ex debito charisatis. so a sed de dote debita per supratorem ,
vel raptorem quomodo taxanda s.
si De taxa duis debitae ex dispositione hominis, et ares casus Uinguuntur. σα De congrua dote basardarum, tam e rumfauore, quam odio, viscilicet illam laxam non ex edat. sa mi conuituta basardae, praesumatur congrua , et cui incumbat probare eongruitatem, vel excessum. ς congruitas dotis consideratur non solum fauore mulieris , sed etiam contra eam ut reformetur excessus.
Um in omni legis, vel D. minis dispositione superi dote constituenda, quoties certa quantitas non est expressa , obligatio veniat intelligenda dodote congrua, seu de paragio; Hinc Propterea opportunum est,uiso de obligatione atq; de taxa Statutaria videre de huiusmodi congruitate, circa quam nimis frequentes esse solent in sero comtrouersiae ; Sed litequam ad illius tractationem procedatur, praenotandum est praedictum terminum paragi j in tu communi incognitum esse, illumq; oria ginatum ex Constitutionibus utriusque Siciliae, non esse intelligendum de paritate quoad dotandas, ut nempe omnes eiusdem parentis filia sint aequali dore coli cadae,ut aliqui male censuerunt,sed de paritate quoad circii stantias in dotis congruitate considerandas, ut scilicet naulizr doretur iuxta pares suas, ut recte
547쪽
st Uerniam in consit. in albuibus in terpretando hunc termi si, Decius cons. 26 num. s. Pere. de Gregoriare dote de ps
Q inque igitur casus distine E consi s derandi sunt super huiusmodi congruitate seu paragio; Primus est in dote c5stituenda per patrem viventem; Secundus in dote per fratres vel alios agnatos ex Statuto vel praecepto testatoris debita loco exclusionis a successione vel ii deicommisso ; Tertius in subsidiaria debita per matrem,ac fratres ascendentes, aliosq; vel alios coniunctos ex dispositi ne iuris, 'artus in poenali debita per stupratorem , vel raptorem, Et quintus in oriente ex dis sitione lic minis. Primo casu, quamuis aliqui sentiant congruitatem esse regulandam a legitimae quantitate, ut per Mantis.de tacit. lib. I 2.tit. 23 .n m 3. O-Hq., Baea de non melior cap. I. Num. I .cu m alijs per B .demicap. 13. Num. 34 cu N. qui multos cumulati Coin Funis tamen, ac recept
est contraria sententia , ut patre vi- uente non sit habenda ratio legitimae, sed attende euin sit paragium, idest ex dos, quae suis paribus digna, et congrua iudicatur, quonia illi datur legitima viventis Caium. cons. 23 s. lib. I. Dec. dicto cons. 26. Mantica, qui contrariae sectator hanc dicit communem υbisupra nu. ψ., Mersin.de legitim.lib. a. tit. I. Fuaest. I 2. num. 6. 9 sqq. Baeta υbifupra num. 3. O sqq. , iure usummι decistis.3. tit. 4. de iure civ.num. I 3 sqq. , . Veritu.
receuc, et alij communiter, optime PGnia deris 376.iuxta Venetam , asi s q7 P. iuxta Ligaunensem impressLnem uiam. 3. ρει. Gratian.discept. I 8.Surd. consul. 488.enn.36. habetu upra df. z. Hinc propterea receptum omnitio est, dotem iii gressurae religionem dici eam, quae .uo: alterio dari soleat, quamuis
pater sit ditissiti iis, illaque sit modica, ac tonae minor legitima, vel quantita. te, quae nubenti in *culo praestanda eL
it aut quidquid disputando in scholis in contrarium dici posset, in sero tamen
sit conclusio non admittens controuer
Dotis autem nomine venit, nedums6 ea quantitas quae Monasterio Duitur, sed etiam id, quod pro acconcio, ac expensis solitis monacagis, ac annua vitalitia subuentione, aliisque expensis soliatum est prae istari, et per Rot.dia de .3o. par. I. ubi concordantes, q- eLI eadem apud. Uerliv.fe.67 i .in Romana Salviani 23. .: Iaro I 6so coram Veronio dec. 39 nu. I 3 par. II .ree. ubi in specie de annua subuentione, quae ultra dotem solet assi gnari monialibus, ut dicatur pars dotis, ac vera dos, et est conelusio plana.
Dubitari tantum potest in ista materia , si in Ciuitate vel regione adsit ali quod Monasterium pro cuius ingressu soluatur dos maior, quam inali 1s, An pater cogi possit ad huiusmodi dotem extraordinariam, vel sussciat oster summam alijs Monasterijs communiter solui seli tam , Et in hoc Gratian. discept. 9 s. iespondet pro dotante, cuius
sei.tentia videtur minus vera , quatenus Monasterium sit proportionatuli qualitati puellae, atq; summa sol end licet sol to maior non excedat quantit tem nuptijs carnalibus congruam, in nihilo enitu grauat patiem cum electio.
ne Monasterii extraordinari j filia , ii
cuius libito est, eligendo nuptias carnales , illum maiori dote grauare, neq; de facili libertas eligendi vitam monastica potius in uno, quam in altero Monasterio est restringenda, cum frequenter contingat, ut puella libenter eligat vitam spiritualem in uno Monasterio, qua alias non eligeret; Quod sinὰ intelligenda est ut dixi quoties hoc Monasteri si
est puellae conditioni proportioidatum,ac aliqua subest honesta ratio, ob quam potius istius quam aliorum ingressaria eligat,quia nem re in meliori vitae spiri tualis norma erectum sit &c. Si enim data vitae paritate, filia ex vanitate, vel cerui si deliberatione ita patrem grauare velit, tunc putarem inin
548쪽
trare iudicis arbitrium in quo tota haec interia congruitatis, ac paragii residet,
ut i lira, Et licet supradictum argumentum maioris grauaminis per eluctionem matrimonis carnalis, indistincte urgere videatur conira patrem, non est tamen 3 ita limpliciter capiendum, cum contingere pcisi, ut maioris grauaminis re datur dos minor, sed in suo genere excessiva danda Monasterio, quam maior dandi pro nuptijssicularibus, duin primo casu dos exit de patrimonio irreum cabiliter ad tauorem Monasterij,se cado aure superest spes reuersonis, ideoque haec omnia prudens iudex rimabitur. Eodemque modo regulanduς videtur alter casus, in quo ob acceleratione in Onacagij supra numerum prςifixum,vel ob alias circuia stantias, ex praescripto Con- titutionum Synodalium, seu decretorii Sacrae Congregationis opus esset sol .ere dotem duplicatam in uno AIO: rasterio magis quam in alio, quia nisi duplicatio notabiliter patrem gravet, dumOdo illius Monasterij potius qua alterius electio probabilem rationem, vel honestiorem finem habeat, videtur pro dotanda respondendum,et facilius quia linpediendus neq; disserendus est spiratus bonus vocationis dum ille get.
In matrimonio autem carnali certαις regula dari non potest, sed totum relidet in iudicis arbitrio, regulando ex dignitate patris , qua: titate patrimoiiij, malitate mulieris, conditione mariti, numero filiorum , regionis, vel ciuitatis, seu iam iliae consueti adine ad lex. πιι. cum Pori 3 generyde Hrepareγ δ de lega. tertio cum cincorae. Per
transactionis i 6. v I 6 si .coram Corrado S.altera vero, Raue uen. dotis II.
Iu 3 165o, Albergaro, & frequenter in alijs, de quibus circunstant ijs propterea opportunum est distincte quaerere . ut in casus occurrentia facilior iudici reddatur arbitrii interpositio. Licet enim ubi dos est a patre consti-ro iura n dubio cciis rurc5grua,quia n5
est praesumendum patrem velle capere nivium consiliu pro filia, Attamen haec est nuda praesumptio sepe fallax , ut obseruant allegati, et alij per Mersim delegitima lib. 3.tit. I .quaest. I 2. num. II. O
seq. , dictaeque circunstantiae non singulariter sed unitim considerandς veniunt, cum data paritate in una, duabus, Vel pluribus, adhuc tame diuersitas in alijs, una, vel altera dotem satis diuersificet Descendendo igitur ad singulas; Priari ma circunstantia versatur indignitate parentis, quae saepe suadet maioris dotis
constitutionem, ut admonet Mantica dicto tit. 2I. num. Ig. cum alijsper dicto cap. I nu. ΙΣ. I34Saepius tamen suadere solet eiusdem diminutionem,
quonia ipsius dignitas, ac potetia, vel fauor sit pars dotis, unde passim videmus quod personae diuites, & qualificalx
ducunt filias ossicialium cum satis exigua dote ob utilitates Ge commoda, quae ex illorum potentia, et protectione, a fauoribus reportat; isto autem casu cautus sit pater curandi ut 1 genero dotis augmentum praemissorum intuitu constituatur, nam alias utilitas esset generi non autem mulieris, quae defuncto patre, vel apud euiidem virum neglem, vel eo moriente incongrue dotata r maneret, ideoq; recte de incongruitate dotis dare posset. Prout econuerso, indignitas patris , I 2 Π:aiore in , vel minorem dotem postu--lat,iuxta casuum coiit instiam, Si enim pater iit valde diues, sed villicus ac ignobilis, tique non ad mensuram diuitiarum , sed suae qualitatis constituere tenetur dotem inter villicos, ac ple Q
diuites assidetaim Vel si pater sit nobilis, ac diues,sed ob aliquod crimen distimatus, aut alias habens mores propriae conditioni non conuenientes , it aut non de facili eius siliae inueniant viros aequales cxim dote consueta, tunc ista circumstat
tia maiore dote postulare debet, ideoq; non ita regulada est dos filiae viri aeque nobilis, et diuitis, sed prudentis,et conspicui, ut regulanda esset dos filiarum litius distimati, et sie in similibus.
Secunda circunstantia est inquanti-13 tate patrimoni j, cum data paritate no . bilitati , vel dignitatis, diuitiae, vel paupertas longe dotium taxam diuersit re soleatri,
549쪽
Licet enim verior sit sentetiari paragia intra legitimae limites non coerce tur ut supraAttamen ea norma qua prudentis Isimo consilio lex Statuit in legitima decernendas titis attendenda videtur per iudicemi non ut se ad eam praecise restringat. cum dos de paragio patris viventis possit esse maior, et minor, taliae circunstantiae postulabunt, sed ut ab illa circumferentia non multumia discedat, ut videtur esse de mente allegatorum.
Patrimonii vero quantitas ad hunc I 4 essectunt metienda est de tempore dotationis, quando sun icit congrue dotasse, nulla ratione habita de subsequentibus acquisitionibus, cum siciit augeri, ita & minui potuerit paterna s ib statia,
Et quamuis plerique sentiant, dotem
Is a patre uiuente constituendam no esse ad summam legitimae quatenus infra , sed oo quatenus ultra, quonia excedere non tenetur ut ex Ftist f. Ias in aura. res quae verius dicit meas dicto cap. I.
n. ia. Contrarium tamen omnino Verius
videtur , quoniam si verum est assumptum quod non datur legitima viventis , ne ii ad illius limites dos regulanda est, utique non intrat ista consideratio pluris, vel minoris, sed Blum attendendum est paragium,quod ad literam probare videtur tem in S. cb rem au
tben. de resis. etea quae parie c., ubi claris verbis deciditur non posse patre
disponere nisi detracta filiorum legitima, et eo pluris quod est necessarium ad
congruam dotem filiarum, quatenus legitima non sufficiat, ergo obligatio non
est arctata ad solos legitimae fines; Bene
verum quod hoc paragium non videtur 16 taxandum ultra virilem, esset enim
rigor inordinatus, quoniam si dos taxanda est iuxta vires patrimoni j, nunquam dari potest, ut paragium vivente patre sit supra virilem. Sentiunt item aliqui dotem filiae nubendae posse legitimam excedere, secus autem filiae iam nuptae, ut tunc legitimam excedere non debeat ex deductis
ctio habet iuris fundamentum, ideoque
merito apud eundem Cancerium in con
trarium est decisum, eaque substentabi a bilis sorte videtur mortuo patre i ut,
Contigit item circa istam circunsta. II tiam dubitari, an de omnibus a patre post ilis habenda sit ratio, iliclusis etiam bonis disserentibus, ut sunt seudalia , emphyleutica, et sideicominissaria, vel tantum de indisserentibus liberae dispositionis; Aduertendo quod hic non agi tur an dicta bona indifferetia dari possint, vel debeat pro dote,de his enim agi tur infra dis q., sed an in vallitando patrimonio dotatis deillis ratio habeda sit. atenus igitur pertinet ad seudalia 18 &em phyleutica pari passu regulanda Aut agitur de seudo me te haereditario, et quonia tanquam ad extraneos alienabile, vel transmissibile dicitur esse in bonis nostris ad instar altodialium, hinc proinde nulla ratio suadet cur illud in patrimonio non sit computandum; Aut agitur de seudo mixto, ut sunt fercomnia seuda Regni Neapolitani, qui nemm illorum succcssio debetur de ne
cessitate vocatis a lege inuestitiuae, it aut per seudatarium in extraneos transferri
non possint, sed succeior tenetur esses,
haeres morientis, atq; ad onera haereditaria aequaliter concurrere cum haerede
in altodialibus , unde propterea fi nolo ipsum corpus laudi ,eius tamen pretium esse dicitur in bonis , ct haereditate seudatari j, qui succei rem usque ad integrum seudi valorem grauare potest ut in sua materiasub tit. defetid. , et tunc pari ratione videtur istud laudii seu eius pretium in patrimonio esse calculadum. Aut tandem agitur de ieudo ex pacto& prouidentia, et pariter subdistinguedum est nouum ab auliquo; Nouuima
enim quaesitum ex causa onerosa venit ad instar haereditarii eadem ratione c6- putandum , quo illain primus atquirens titulo oneroso potest de laudo, vel emphyleuit etiam ex pacto disponere in praeiudicium soccessorum, atqi pretium laudi noui dici tur esse in haereditate al-lodiali communicabile omnibus liliis, ut sunt termini apud seudistas notissimide quibus pluriessib usit.deseudis, An De dote V v v 2 tiquunt
550쪽
liquum verib, quia in lian Is seudatarii
esse non dicitur, nisi quoad commoditatena percipiendi fructus eius vita durante, idcirco non videtur habenduma in consideratione quoad sortem, sed tantum habenda est ratio mictuum seu
commoditatis praedictae pro eius vita , ut aduertit IIamica dicto lib. I 2. tit. ΣΙ.
num. 9., qui licet simpliciter loquens, in Irac tamen ultima Dadalium, vel emphyleuticorum specie tantum est intelligendus,non in reliquis,in quibus etiam sors dicitur in flaudatari j vel emphyteu tae patrimonio Audi autem aliqui possisessio in ordine ad sortem potius venit siluanda in circunstantia praecedenti, tanquam dignitas quam in ista, praetem quam quoad eam ratam, pro qua & seu . dum antiquum pro dotanda filia esse af.
sectum, de quo discineqq. , ubi latius habetur quando de seudalibus, vel iuris
dictionalibus dos debeatur nec ne .
mouero ad fideicommissaria, Aut fidei commissum est ascendentis, italitin desectum bonorum liberorum de illis
dos veniat supplenda iuxta terminos authent. res qua , C. communia de legat. et
tunc de istis quoque habenda est ratio, ut aduertunt Mantica ubi supra πυ-
in dicta Romana dotis 24. Martis 16s I. coram Veronis , Aut est extraneorum, itaut dispositio Aulben. res quae non intret, et tunc dicendum idem quod dictum est de sodalibus, vel emphyteuticis antiquis ex pacto, ut nempe habenda sit ratio fructuum, seu commoditatis pro eius vita afantica ibidem , et recte considerauit Rota in dicta Auximana dotium Ianuary I6s3. In praecedenti χλ. Maj I 6s 2. ebram Alberga.
Verum quod dictiim est de fideicommisso ascendentis, intelligendii est qua
tenus in defectum bonorum paternorum proxima dotandi causa pertineat ad fideicommissarium, secus autem si adiit persona intermedia, ad quam iuxta odidinem expressum I 2. prius incumbat onus dotis, puta si fideicommissum ordinatum sit a proauo, et vivat avus, vel adsint eius bona haereditaria penes alium quam dotandae parentem y Cum
enim prior dotandi causa sit aut, quana proaui, de propterea de bonis fidei. commissarius dos non est detrahenda . , hinc proinde incongruum est de fidei commissarijs a patre possessis rationem
haberi, praeterquam quoad vitae commoditatem ut supra; Prout si doland esset diues, vel aliunde prouisa, licet adhuc ex bonis paternis recte dotem petat , non tamen petere poterit ex fidei commissarijs, ad quae regressus est subsi diarius,ideo fideicommissaria computa. da non sunt; Et in summa tune fidei G-mis laria ascendentis computanda quando in defectum bonorum paternorum ex illis dos esset supplenda, et non alias; Sed in isto etiam casu cum moderamine procedendum est, ut nempo non habeatur de fideicommissarijs ea ratio,quς de liberis habenda esset, cum in istis maius iiis filia videatur habere quam tria illis. In metienda vero patrimonii quantitate, an sit attendendus valor bonorum
in sorte, vel in fructu, solet dubitari, et o sed decisio pendet a qualitate bonoru ;Si enim attendimus mobilia, quae domercimonio sapiunt, atque sint in quitidiano commercio, prout sunt animalia , frumenta, blades, merces, Sec., et tunc certum est attendendum ibi e va
lorem in sorte; Si vero attendimus stabilia, tam seudalia, quam altodiatia, et
tunc attendendus valor in fiuctu iuxta sententiam Romani coVIIo. numer. 3 I. ictan eo s. aliquibus Uum. I ., re infumma deci ib. a. tit. . de iure dotianum. I 62.c sq. Bost dicti cap. I xnu.7. iVanum enim esset dicere, ut in taxanda
dote filiabus habenda sit ratio de villis
Tusculanis ad solum oblectamentum habitis , quarum valor maximus est in sera te,nullus autem in fructis,ut etiam est de
magnis palati)s ac similibus; sed etiadicendum de mobilibus ad usum suppellectilium vi sunt statuae, picturae&c.,
Bene verum quod si attento valore aliquorum bonorum non posset constituidos congrua pro dignitate parentis,qualitate mulieris, et more regionis, tunc crederem intrare iudicis arbitrium ad cogendum patrem ad huiusmodi inutilia, et sumptuosa bona alienandum , illorumque pretium conuertendum in bona utilia &fructifera, maxima enim imprudentia, ac species stultitiae, et prO- digalitatis esset eius,qui non valens congrue