Theatrum veritatis, et iustitiae siue Decisiui discursus ad veritatem editi in forensibus controuersijs canonicis, & ciuilibus, in quibus in Vrbe aduocatus pro vna partium scripsit, vel consultus respondit. Io. Baptista de Luca Venusinus, per materia

발행: 1670년

분량: 1105페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

521쪽

regula generalis tradi non potest, cum totuin pendeat ex et qualitate dispositionis ; Solum ii de quatuor principaliter dubitari contingit, et in quibus coiis ritit tere tota materia dotis de bitae ex dispositione hominis 1, Primo neu se an dispositio ordinata pro matrimonio carnali debeat sertiri effectu pro spirituali, vel e contra. Secundo an eadem suffragetur iam nuptis pro eisde, vel ulterioribus nuptiis. Tertio an ciquando dispositiones istae sint purae, vel conditioirales , ad quamplures esse ius

inde resultantes; Et quarto an conditiones huiusmodi dispositionibus adie sint attendendae, vel potius eis reiectis dos peti valeat de quibus in suis locis. Inter dotes aurem debitas ex disposi-8s tione homi uis , frequens est illa , quae puellis in praemium famulatus promittissetet; Circa quam illud notandum est

ancilla, cui sub conditione hone isti seruit ij per nouennium promittitur dos

centum scutorum i expleto nouennio , et constituta supra aetatem annorum et s.

se prostituat, adhuc petat dotem, Tum

quia promittens fuit in mora tradendi ancillam viro, cum iam annos expleuisset, Tum etiam quia conditio honestatis intelligitur durante nouennio, et non ultra, per lapsum enim temporis

praefiniti purificata est conditio obliga.tionis, perquam perfectum ac irrevocabile ius quaesitum fuit ancillae, de cuius honestate post adimpletam conditione,

non pertinet ad dominum quaerere. a ratione attenta non puto curata.du fore,an puella dicta aetate χs .annora excesserit, necne, quia cum dos debita

sit ex causa onerosa, et tanquam praemiusseruitii, non autem ex charitate, vel benignitate legis, hinc proinde corrum pudicitia non videtur apta ad tollenda ius quaesitum, nisi ad limites pacti, ac adiecte conditionis ; Quinimo si condi. tione durante ancilla ex muliebri ficilitate, quae maior, ac frequentior est in

his puellis alieno seruitio addictis, stuprum patiatur,vel alias durate tempore conuento ἡ domini domo ac seruitio discedat, neq; videtur praemio iamulatus in totum priuanda, quoties dos, quae

in fine seruiiij promissa est, a quat 93

probabiliter illam sinimam, quam CC n uenti tenu oris salarium consuetum consti tueret, quia tunc conditio non videtur adiecta substatiae, sed executioni seu lutioni, cum in singulos dies, menses, et annos ancilla inseruiens ius ad mercedem quaesierit, unde propterea illi debi-ra erit rata temporis decursi, non obstate quacumque Giptiosa conditione, quae per versutos de pauperum sanguine , ac labore vivere,& impinguari cupientes,

adiecta sit cum simplici muliercula ad

iraec non aduertente Maxime quia puellae se alieno famulatui sub spe dotis addicentes , ut plurimum sunt aetate minores, quibus saltem ex capite restitutionis in liuegrum est succurrendum I Secas autem si dos post completum seruitium, aliasque sertiatas conditiones promissaia esset excessiua,atq; mercedis consuetam quantitate longe excederet, tunc enim quia domini commodum in consequendo gratuitum seruitium ab ancilla conditionem non implente compensatur cuonere, cui subiacet seluendi maiorei summam quatenus conditio impleatur, et econuerso hoc onus seu periculiliam a compensatur cum lucro reportandi maius eiuolumen tu, idcirco videtur in casu inobseruantiae in totum repellenda,quia

conditio praedicta videtur pars pretii, cum quo dotis quantitaes alias non debita compensatur ; Neq; ratio postulat, ut dominus, qui suscipit incommodu praestandi dotem excessivam post impletam

conditionem, non debeat sentire commodum ex conditionis non implemeto resultans, et sice intra ad regulam lex. vulgaris in l. secundum naturainst de r

gul.tur. , Quare materia tota residere videtur in prudentis iudicis arbitrio re gulando ex facti circunstantisi, et an c6niodum sit proportionatu in periculo,

et econtra.

Sed queinadinodum parentes, alia ;86 personas lila recensitas, quamuis inuitas cogi posse ad dotandas themilias di ctum fuit, An econuerso themine quamuis inuitae cogi valeant ad dotem recipiendam, adessectum ut tanquam dotatae arceantur a succcssionabus, alijsque commodis, in quibus dotatio praeiudicat, habetur in materia leudorii in super exclusione dotatae ob ni ia dotatam.

Ordo autem praedi ius in dotandi

522쪽

87 obligatione firmatus, nedum prodest circa dote ii constituendam, ut prius ab uno qua ab altero peti positi vel debeat, quod saepe discuti contingit ubi adsiliit

fideicommissa maiorum, ut ad materiam Auth. res qua C. commvn. delegat. infra

disc. id etiam quoad dotes constitutas,an scilicet conititutio facta per remotiorem censeatur facta fidei usibrio nomine prora rnioris, cui prius onus incumbi t,et in sibsidium quatenus ille non impleat munus suum, seu animo ab eo repetendi de quo Is 3. N.

O , o vero ad alium ordinem teianendum inter plures dotandas, orna parum frequentes in foro sint ista quaestiones,ideo iacia mirum si rari sunt eam tractantes,dum neminem adhuc videre licuit de illo specialiter disserente ;sa impos salie siquidem eii, ob copiosum

scribentium exercitum in huiusinudi prςsertim insolitis materijs, singulorum dignoscere eruditiones, ac indiuidua , , quorum notitia saepe saepius partus est casus, e Dotuit e , Verum quia ob quaestionis pol Iibilem contingibilitatem liqc inspectio iion videtur spernenda , imo quominus agitata eo magis tractanda, idcirco ad illius determinationem erit procedendum per regulas, ad quasi ii subsidium specialium decisionum eis 89 recurrendum, exemplo maiorum no strorum , qui legis casu deliciente, ita tot quaestiones nobis decisas reliquersit; Quoniam autem assignare determinata praelationis regulam in singulis eii in pollibile, nam iii finitae sunt singulares o conditiones, quas ad hunc esse in pensare debemus, proindeque sub arte non cadunt Praeposit.ineis Onsui, 25.di tinct.

Hinc proinde plures casus distini se con siderare oportet, ex quorum determinatione in similibus iudex arbitrium p terit regulare. Octo igitur casus veniunt distingue ρ i di, Primus est in patre uiuente; Secudus in hereditate paterna ; Tertius ita fidei immisi , antiquo; Quartus in alijs contulictis ex pietate obligatis; Quintus in dote debita viai ex pluribus determinatis perlonis ex homi dis dispositione ;

Sextus in debitis ex eadem hominis dis positione pluribus incertis de certis; Septimus in pluribus incertis de incertis; Et octauus in dote menali debita per stupratorem, vel raptorem . Primo casus subdistinguendus est in ter patre facultatibus idoneu ad omnium filiarum congruam dotem suppedi- 1 tandam, et patrem minus idoneum, qui unam vel plures, sed non omnes digne prouidere potest; Vbi omnibus potest esse prouisum, modica subest occasio

litium quae frequelitius a paupertate inter coniunctos generantur, ideoque caomnes sint de suo iure tutae, it aut sol controuersia sit ordinis, non videretur ita coangustandum arbitrium patris,de quo lex valde considit, ut malum consilium proslijs non capiat; Caeterum si pater aliqua iusta ratione ductus,praefati

ordinis turbationem congruam putauerit, quia nempe prompta se offerat o casio, quae omissa non de facili inueniretur similis, bene collocandi secundo genitam, quam ob aliquas animi, vescorporis dotes vir qualificatus petat, Vesquia secundogenita ab aliquod accides honestatis periculo sit magis subiecta ,

it aut eius collocatio celeritatem desideret, tunc irrationabile videretur arcta re patrem ad seruandum ordinem natiuitatis, cum satis incommoda frequentius reddatur duarum filiarum eodenia tempore collocatio, proiniaque in concursu praeferenda est illa, cuius nupti rum dilatio iuxta facti circustantias maius praeiudicium est paratura, Atq; inter probabiles ordinis mutadi rationes recie siluanda videtur ea, quae ipsi uiset

y primogenitae fauorem,ac maiorem dilectionem percutit, quia nempe seu δε- tarius masculis carens secundo nitam prius maritando, velit primogenitae in capillo exi stenti fetidorum successionem Praeseruare , iuxta ea quae habentur subiit.defetia.dis. l . vel similiter, quare iusta causa accedente videtur paterno arbitrio deferendum. Si vero facti circunstantiae nullae concurrant huiuseiodi ordinis interuersonem iuste suadentes, contrarium regulariter dicendum videtur, ut nemre rectε se opponat primogenita, suaeque dotis priorem constitutionem petat, Tum ex

regula, ut qui prior est in tepore potior

523쪽

sit in iure, Tu ex altera, quod antiquior est obligatio patris erga primogenita,

ideoq; prnis exoluenda,quas iuris regulas i ii similibus terminis concursus alimen toru inter patrem de filium attendendas esse recte admonet Sur i. in eo tractatui s.; Et in praecisisterminis nostris concursus plurimum filiarum ad dotem firmauit Rota coram

Oubobono decis I s.num. 2 o. O, Licet enim regulae pnaedictae de iuris censura neutri ex dictis casibus videatur applicabiles,quoniam prioritas teporis,vel Cbligationis attendenda est in ter hypothecarios , secus aurem inrer persenales, quales censendi sunt agentes pro dote, vel alimentis ossicio iudicis; Attamen, vel a paritate rationis , vel ita naturali dictamine, ac aequitate suadente , recte videntur intrare, nam cum primogenita ab instanti natiuitatis ius ad doler

prioremque collocationem contra patrem quodammodo quaesiisse dicatur, iniustum videtur, ut per sequentium filiarum natiuitatem tale ius quaesitum si. hi tollatur, ut in similibus terminis alimentorum ex Praepos in c. cum haberet num. 7. de eo qui dux. in uxori obseruat

Surd.dicta quae 3. 9 4. num. I . iusiue, et in terminis nostris Oubobon. υbisupra ;Et sicuti primogeniturae priuilegium in Regnorum, i eudorum,vel primogeniorum successionibus a natura concestini facto parentis regulariter tolli non potest, ita neq; videtur istud auferendum, cum iusta causa cessante, negari non possit ordinis peruersionem primogenitae satis praeiudicialem fore , tam ration iniuriae, qua quodammodo assici vide tur,quam ex eo quod multa interimc

tingere possunt ob quae suum ius certum actutum, reddi potest dubium, vel di

minutum .

Vbi vero non est omnibus consilitum, quia nempe paterna substantia idonea est dignae collocationi aliquarum, sed

non omnium filiarum, tunc minus dubitandum est ordinem omnino seruandum esse, quia maius est praeiudicium ex illius turbatione resultans; Versimia alia dissicultas est, an filiae valeant se opponere maioris natu dotationi, per qui, diminuta substantia paterna, non rema neat eis prouisuin, ac instare pro aequali

bonorum distributione; Et verius videm

tur saer huiusmodi oppositionem non esse impediedam dotationem primogenitae,quonia sicut filij ratione legitimae, quam in bonis patris possitiat sperare , cessante casu purae dissipationis, non se opponunt alienationibus vel hypothecis per patrem contrahendis, ita a pari non videtur licitum esse huiusmodi dotis c5. stitutioni tanquam iustissimae alienationi se opponere, neque inducenda sunt onera, vel restrictiones ubi lex non induxit, cum igitur lex alijs filijs aduersus

dotem uni filiae constitutam aliud rem dium non tribuerit, quam illud reuocationis ad mensuram legitimae per actionem de inossiciosa dote, hinc proinde id eis debet sufficere; Et quide esset inducere quodda indirectu vinculu viduitatis , quia si facta proportionabili assignatione, illa portio dignis nuptijs non sufficeret,isic vel indignas nuptias,vel viduitatem omnes filiae ita pati tenerentur, quorum utrumque est absurdum; Consulendum igitur videtur de praesenti illis, quarum honestas consilium petit, neq; pro alijs, quae possunt expeti mo, desperanda est Diuina prouidentia, cuius beneficio,vel pater ditari poterit,uel multa interim contingere, ob quae illis etiam prouideatur , saltem implorando

iudicis ossicium contra alios coniunctos

in patris defectum obligatos; Sanctius enim est aliquas de praesenti prouidere, sperando pro alijs prouidentiam Diuinam, qua in hac desperata, omnes relinquere non prouisas, ut ex duobus malis quod minus est eligatur, arbitrio tamen prudentis iudicis ex facti circunstantij regulando, in quo tota haec materia reposita videtur. Secundo casu concursus ad haereditatem patris defuncti, attentis terminis

iuris communis nulla superest dissicul-95 tas, quia cum filiabus ius legitimae tu cessionis delatum sit, quaelibet esse debet

sua portione contenta, qua non sussciete, curet aliunde sibi prouidere, ab in stanti etenim mortis paternae ius cuiuslibet quaesitum est in sua portione,quam altera soror tollere non potest,atque isto casu intrant potius termini familiae erciscundae, ut singulae propria bona dignoscant, quam termini dotis consti

tuendae.

Dissicultas autem esse posset in termio De dote Rrr nis

524쪽

DE DOTE

nis Statuti excludentis steti unas simpli

citerii successo ite, itaut remaneant patri extraneae, reseruato tantum iured

lationis, Et tunc si haereditas est omni bus idonea, it aut sola controuersita sit o dinis, videtur dicendum idem , quod in prima parte casus praecedentis; Si vero haereditas non sufficit, et tunc qui non , alentibus haeredibus patris cogruhdotare, ius est sceminis aspirandi ad virilem perinde, ac si essent masculi, idcirco videtur cuilibet sta virilis assignanda iuxta terminos iuris communis, cessat enim ratio in praecedenti casu ponderata , nempe ut non sit prohibendum patri qui liberam habet suarum rerum adiainini strationem , et arbitrium ne de bonis suis in causam adeo iustam disponere valeat, Ac etiam quia cestat spes ut pater possit interim ditari, vel diuinae prouidentiae beneficio assequi modum prouidendi, ac etiam quia patre defuncto squalis facta e st causa omnium filiorum. Tertius est casus plurium cocurrentiuad fideicommissum antiquum, et tunc si bona omnibus non sussiciunt, videtur

9 respectu plurium eiusdem grauati siliarum decidendus ut primus; Siquidem grauatus donec resti tuendi condi tio purificetur, iuxta veriorem sententiam dicitur bonorum si deicommissariorum verus dominus, Verusque pos

au Busam Barom; In hoc autem dominium praedictum ab eo rei propriae di infert, quod non habet eam liberam alienandi, et disponendi facultatem, quam de sitis bonis habet , praeterquam in casibus, in quibus alienare, vel disponere de iure sit permissim; Unde cunia in causam dotandi propriam siliam parenti grauato permissum sit bona fidei

commissaria alienare, ut in locis proxime citatis , idcirco tali casu bona fidei

commissaria censenda erunt tanqua impropria patris grauati, atq; idem quod in bonis eius liberis est sit perius dictum, Videtur pariter hie dicendum; bicuti etenim si auus, vel alius ascendens fidei

commissi ordinator viveret, eundem Ordinem teneretur seruaret, ita in praesenti. Vettim si foeminae concurrentes sint diuersae lineae seu ordinis, videtur at tendendus ordo succedendi, ut nem

se illa foemina debeat prius dotari quae si sitisset masculus prius quam Hiera i sideicommisso successisset , ex iam dicta

ratione, quod ius per temporis prioritatem prius natae quaesitum tolli non de bet per sil bsequentem alterius natiuit tem , Et quemadmodum si obuentis nis in primo vocatum cum facultate di sponendi in certis casibus, seques in gradu conquaeri non potest, si praecedens in causam licitam alienat,ut contingit qua . do intraret BullaBaronum ita a pari, Vim de propterea soror, vel filia fideicom. mistaris praedecessoris praeferenda vide.

tis, si ea nata sit priusquam sideicommissum huic ultimo esset apertum , quoniaipsa suisset masculus illum exclusisset in toto si e st proximior, vel saltem in sua virili si esset aequalis, et sie dein ps.

In quarto casu plurium concurrentisi pro dote contra alios coniunctos, si coniunctus ad dotem obligatus est omnibus idoneus, dicendum idem quoci in prae- ρη cedentibus circa ordinem est Eictum ;Si vero dicti idoneitas cessat, attendenda venit prioritas gradus, potius enim quis sororem,quam neptem, I amitam dotare debet, quamuis remotior esset aetate maior, quonia charitas etia debitum ordinem proximitatis postulat , ut in concursu magis proximioribus quam

remotioribus benefacere teneamur, ex congestis per Surae de alimentis tit. I. est per tori; Data vero

aequali proximitate, si clas est valde inaequalis, quia nempe una sit sipra nubile, neque diu valeat expectare, ista Prius prouidenda videtur, quam altera , quae

potest expectare; irrationabile siquidem videtur, ut expectanda sit potius immutura aetas unius, quam non consulendum

imminenti periculo alterius; Sed si ambo , vel plures sint aeque nubiles, tunc tota materia residet in iudicis arbitrio regulando ad instar eorum, quae per benescialistas notari solent in beneficiorupraelatione inter plures eiusdem generis ad idem beneficium concurrentes; Ac eorum, quae in eleemosynarum distributione colliguntur per Sur is ama quae i.

525쪽

ui nempe consilendum sit mi nus prouisae, magisque periculosae iuxta facti circumstantias; Si enim huiusmodi dotis constitutio debita est ossicio iudi

cis, huius etiam erunt partes in viden

do, quomodo situm ossicium debeat ima partiri. Quoad quintum cassim unicae dotis ex hominis dispositione dandae uni ex yy pluribus personis determinatis, puta mandat Titius dari mille pro dote primae filiae, quae ex filiabus Sempronij maritabitur ; duae intrant inspectiones,una est ad effectum caducationis, an scilicet dispositio taliquam persenalis de filia

primo nata,ea moriente, seu non nuben

te caducetur, vel potius intelligenda sit de silia primo nutante qualis qualis sterit in ordine natiuitatis ; Altera si pater possit in praeiudicium primogenitae

maritare secun genitam, ut in ista n-ditio purificetur. Circa primam Romavus consi. 8.censuit intelligendam esse de prima filia in

ordine natiuitatis, it aut ea non nuben-- te legatum caducetur; Contrarium in

eodem casu indiuiduali decisiue tenuit

F. I I 3., et hoc verius magisque disponentis voluntati conforme dixit

ac plene firmat etiam in puncto iden conss . 6. Se sequuta est Rota in ADLisen. dotis 2 q. Aprilis I 63 . coram Vero. Dio apud Gilian. ad Statui. Perusim derisai seqq.,cit in allegata deci I s.ωιλboni, quonia dispositio cessetur potius ordinata ad unas ex filiabus in genere intui tu patris pro eo subleuando, quam intuitu ipsius nubendae, nisi aliunde per

veras probationes, seu vehemetes coniecturas con staret de contraria disponentis voluntate, quo casu videretur concurrendum in sententiam Romani quando facti qualitas particularis ita suade

ret.

Circa vero seciindam inspectionem ordinis, ex eisdem rationibus, quibus dictum est in dote debita per patrem iudicis os scio non posse ordinem praetermitti, videtur sortius dicendum in praesenti, ut in specie dixit Rota in dicta aereis Otihοἷ-.; Verum quando in casus contingentia melius discussa materia ,

videretur sorto verior altera sententi , quod nempe licitum esset patri ordinem dotandi inter filias peruertere, tunc u

niret dicendum idem , in isto casu, qu ties versamur in dicto praesupposito, quod dispositio non sit persenalis, sed intuitu di contemplatione patris, dum relictum ab extraneo siliae intuitu paterno nil differt a dote profectitia, secussi dispositio sit persenalis fauore ipsius

Reminae dotandae.

Sed si de facto, postposita primogenita, pater secundogenitam maritaverisica Occasione caducationis dictum sit regulariter istam dispositionem non esse directam ad certam personam sed respicere prioritatem nuptiarum, videtur secundogenitae apertam esse coir sequutionem legati,cum in eius persena primum conditio sit purificata, firma remanente actione primogenitae contra patremis ad quanti interest debitum ordine peruersunt esse, si iusta causa, vel excusatione cessante praeposteratio praedicta de

dolo, vel culpa redargui possit, se per quo

in casus occurrentia maturitis cogitan. dum erit.

Sexto casti dotis debitae pluribus in certis de certis , ut sunt subsidia dota. Ita per Montes similiarum , at .asque

1οo dispositiones distribuenda puellis de

familia, ubi redditus ad olauitum puellarum dotem non sufficiunt, neque ista, testamento , vel iundatione particularis lex super distributione adiecta sit; Si aliquae in immatura aetate constitutae pociunt commode expectare subuentionem ex redditibus maturandis, aliae vero no, quia earum aetas celeres nuptias desideret,et luc indubitatum videtur de subsidio promptius aegentibus prouidendum esse; Si vero sunt omnes in aetate nubili, neque de proximo futuri redditus veri similiter sperantur,itaut iuniores deberent diu post congruam aetatem nuptias expectare, et tuc data aequali indigentia, proximiores sundatoris veniunt remotioribus praeferendae, atque illae de familia essectiva alis; de contentiva, ad instar fideicommissi; Data velo in omnibus squalitate, attendenda videtur, vel

maior aetas, vel ea c:rcum stantia,Ob qua maiori urgete periculo, terior in una,

quam in altera prouisio desideretur pru De dote R r r 2 dei,

526쪽

deatis iudicis arbitrio regulando, adinitar distributionis eleemos 'narum, vel Praelationis in coiicursu ad Deneficia, ut

supra .

Sed quid si dispositio pro pluribus

puellis dotandis unica oratione ordina a sit, ut puta mandat Titius ut ex fructibus talium bonorum dotari debeant Ioi filiae Sempronii, an a illa veniant per concursum ad fluctus singuloruin annorum a principio, it aut tructus prinii anni, et se siccessive aqualiter sint assgirandi et cumulandi pro dotestingulara, vel potius primae annualitates dandae ii ut primogenitae donec sis mina congrua constituta sit, et seqLetes pro seἄ- cogenita, et sic deinceps , Casum habui an facto , atque ex praemisssis rationibus, et auctoritatibus in primo casu consideratis, censui concursum dictarum legatariarum non iore simultaneum,sed succestiuum, ita etiam suadente verisimili disponentis voluntate, cum quilibet pateriamilias hunc ordinem in dotatione filiarum, vel coniunctarum seruare soleat i Accedente quoque obseruantia Montium iamiliarum , aliorumque plinrum locorum, quibus huiusmodi dotalium subsidiorum distributio demanda,

ta est Si enim singulorum annorun si uctus in tot ratas distribuendi essent, multum tempus efflueret ad integram cuiuslibet dotem constituendam, unde cotingeret quod tertio, vel quartogenita

longe ante nubile haberet partem dotis

. otiose depositam, primo autem,vel seca- dogenita cogeretur expectare nuptias usque ad senerum Sanctius ergo videtur,ut seruato ordine naturae, cui primo nata est consulatur, quodque iunior seniori locum cedat, quam senior iuniore admittat ad concursum cum irreparabili praei dicio, maxime quia singularum

annualitatum redditus commodius ad unius tantum fauorem investiri valent, quam si in plures ratas, et minutias disui dantur, et de quo casu habetur actum si pra di c. 6.

Polito autem dicto successivo cMursu , vel ex iuris dispositione, vel ex disponetisprqcepto, contingit etia dubitari, an primogenita negligere exigere illas primas

I o 2 ann ualitates tractu temporis redditas

inexigibiles, ex quibus si tui sient exactae

suados constitui posset, in praeiudicium

sequentium in gradu futuras annuali

rates praeteiadere valeat , Casum ponit in specie Abra in Romana bonorum Eti et sus-1r tui a 3 Iuvij I 6s3. co ram Zaran ubi contra primogenitam deciditur, cum eius negligentia non debeat sequen. tibus praeiudicare,illarumque ius tollere, vel diu 'rre, quod puto verum praesuppo sita negligentia, secus autem si dicunt mannualitatum periculum dictae primogenitae culpae non sit imputandum,adii star eorum quae notantur de mulieri non agente ad bona fideicommissariae ,

si eius culpa dotem in bonis liberis non est assequuta ex deductis issea

iuxta quos terminos ista materia regu landa videtur, ne culpa cestante ex ciau, vel alieno delicto, primogenita contra omnem iuris rationem iuribus suis destituta remaneat.

Septimi autem casus de dote debita pluribus incertis de incertis decisio to taliter est reposita in arbitrio prudentis iudicis regulando ex facti circumstan.

io 3 lijs iuxta ea, quae in eleemosynarum,ac alimentorum distributione iactantur per Surdum de aliment.di ratis. I. qu 9y, nempe coniunctis potius quia extraneis,

siue potius ciuilibus quam 3gnqbilibus,

aut prius in maiori periculo constitutis quam in tuta educatione Ocistentibus, et sic deinceps, cum certam regula dare sti inpossibile, maxime quia ut plurimum loca pia, quibus huiusmodi lubsidiorum distributio demandata est, habent suaia stabilimenta, vel consuetudines. Verum dubitari contingit, is habens iacultatem nominandi plures puellas ad aliquod subsidium dotale conse- Io quendum pollit nominare non adhuc existentes in nubili; Et cum casus occurrisset discurrendus in insigni piissima Archicon fraternitate Sanctissimae Annunciatae Urbis ego respondi negau-ue, quoniam pia disponentium voluntas est ut singulis aut is distribuantur dotes puellis indigentibus, ut earum honestati consulatur, ideoque tunc dotali subsidio muniendis, ut nubendo periculum evadant, ideoq; tollendum non est subsidium indigentibus per nominationenia existentium in aetate immatura, quibus

in sequentibus nominationibus du erunt in

527쪽

DIs CVRsus CXLIII.

in congrua aetate recte consuli potest , et ira receptum tuit. In octauo casu, cum iam stupratae supponantur in aetate nubili non cadit quaestio super aetate , neque intrantios inspectiones bene ordinatae charit iis, seu verisimilis intentionis in casibus priecedentibus quoad ordinem seruati dum habitae; Unde sola quaestio concursiis dari posset, si eiusdem plurium puel. larum stupratoris bona omnium dotationi notitissiciant , an scilicet inter eas attedenda veniat prioritas temporis in stupro, Vel aequalis concursus Et iuxta hunc secundum modum ad instar plurium poenalium, vel persenalium creditorum in simul concurrentium respondendum videtur, quoniam cum stuprarae non competat hypotheca, non datur prius, et posterius, quod exsista aequit te in alijs dotibus ex charitatis, vel sanguinis ratione debitis superius est ad missum, unde cauta sit stuprata curandi quamprimum dotis constitutionem Ghypotheca, ut ita riualem excludat.

τ De Statutis dotium moderatorijs, an valeant, et obligent , quomodo, et quando; Qua occasone agitur de dote an sit de iure naturali, vel gentium, vel posciuo ; Et inci denter de statutis laicalibus com- 'praehendentibus nec ne actus iuratos, vel personas ecclesiasticas

in genere. SUMMA RIVM.

1 I ribu sit necessaria ad matrimo

. 2 mi de quo iure sit inducta, An natura ii, gentium, Oel eluiti. 3 et uuam inducta de iure positivo eod

Ioiiure sim, vel moderari pote t. An leges m uae Atium abrogatoriae, ori moderatoriae a resuris Me tati matrimonii negatiuὰ;fuυidenum. 3 r. in i e .s Dicuntur lege auorab itis et matrimo ni j facilitatem inducenter ,sed Ari respiciant fauo em publicum, vel

priuatum Num. y4.

6 Vrbis appellatione innit d strictus per

o vilitaria circum circa.

Quae consituriones, vel Stasuta dotium moderatoriam sint in Vrbe. 8 Omnia scint avriquata, vel reuocata ,sia Iumq; boleviget constitutio Sixti V. nuncupata Sixtina, sed antiquiora

bene attendenda quoad dotes conLIL tutas de tempore, quo vigebant.

V Sistina etiam bis, sub is , sed passi

infra fura mam per sam, ut poti

ici Huiusmodi legibus Princeps dispensat. ii Stante facilitate conredemti a Iam de

rogationem, qua nemini negatur noueu necesὰ ius care caus/m in ea narratam, neq;i Ia gratia ρ te limpugnari de subrepticiae, υσl ob. e. ptisue I 2 Derogatis concessa pro vns matriso' of Hagatur pro omnibus quam ιυprimum non habuerit σῆctum. ra Lex noua quando capiat praeterita expectantia perfectionem defusuro. I Dorogatio , de quia non appareat praesumitur concessse ex la a temporis cΩcurrentibuspluinibus rem iis, quorum notitia deseruit ad totam m it riam beneplaciti, vel alterius extri

fetae flemnitatis praesumptae. Is Vt intret haec praesumptio con fare deberis titulo υero, et nonfuscispraesumptus , ne detur praesumptio praesumptionis.16 Requiritur lapsus temporis , et au debeat esse a o. annorum, vel f Lciant decem.

17 Di notis matrimonialis super impediamentis , praesum in ex lapsu decem

annorum.

18 Obseruantia etiam requiritur , quae δε-bet esse vera , continua regulandam, a tem νe ma rimony ,sed dotis.

528쪽

DE DOTE

i y His requisitis concurrentibus resultat praesumptio iuris tantum contraria probatione elidibilis. An huiu odi derogationes habeant seu.los retro , mus retrotrabantur praeiudicium rarum , quibus medio tempore ius quaesitu uit. i I vii attonibus conditionalibus subcο- ditione caussi, vel mixta puri miis conditionis retrotrabit obligationem ad tempus promissionis oecui in

1 3 Infe udorum, vel bonorum Ecclesia alitanatiove, vel obligatione, An Papa, vel Principis beneplacitum retro:

eraditoris anterioris, qui sensum babeat pV eriorem.

1 s stur dissurentia μ inter istam probibi

tionem ex Sistina resultantem illam alienandi fetida , vel bona Eeclesiae ad effectum retrotractionis. . 16 A enses Domini habet in fetidis, et o edis vim nouae inuesiturae edi conces unis. - Vbi derogationis impetratio nou est eomuenta vel reseruata, an silenta retrotrahatur: istinguitur inter Atantes ex necessPare O voluntate, ut primo casu retrotralatur, secundo

non .

1 8 In obligationibui sub conditione voltin. taria non datur retrotractis,sedat. tenditur tempus purificatae conditio.

An huiusnodi Statuta, υellegerparticulares dotium moderatoriae ligent non subditos, di inguitur pleri materia cuius notitia inussit generaliter ad Statuta , au obtigent clericos forenses , υel subditos extra territa

36 Constitutio Sistina comprehendit eleri eos, quia de eis loquitur express/; sed quia de alys Statutis Vrbis au

liquis num. 32. at Compraebendit etiam exteros, quod Rotadecia-auit respectu recipientium λ- tes a ciuibus non regpectu dantium

d ter ciuibus, quoi habet aliquas ut scultates c, numer. 38.32 An statuta, V bis auriqua, Oel ali Ggeneraliter compraebendant cleritao ME, quia scilicet ei per Dicunt δει fuerit consitata, et agat contra laicum pro dote eonsequenda. 3 3 Subditus non potest spreta lege superi ris contrahere cum non subito ct Statuti δε mam omittere. 34 Curici coniugati, au in ciuilibus fisi . erant foro ct legibus laicorum re

miserint alaico conuenti allegent ad eorum fauorem Statutum. 36 Statura Vrbis generaliter, An compra hendant, et ligent clericos, aliorique Gela Llitas. 3 Curici possunt υti Statutis uicorum ad eorum fauorem. 3 8 Statuta dotium moderatoria non fumagantur forensibus eontra cities licis in casu Sistinae sit diuersa ratio, vi

in Statutis requiritur, ideoque non compraehendit forenses quamuis bona Ant in territoris, nec persuasquamuis subditas bonafunt extra

territorium.

O ciuei ct subditi possunt allegare Staim

tum praedictum contra forensem. 4 I Forenyses compraehendunt sub Martito si foria interuenium, ubi verὸ dos constituatur Uubdiu ,υel qui aforensirct non subditus At Metusior subditi . et Actus gesi per subditos extra territoria

non vabra, et veniunt sub Statuto

obi en inhabilitata simpliciter'

a Vbi vero es inhabilitata fecund- quid,

quia requiratur certa solemnitas, noaItendituν Statutum, nisi Uectauci infraudem i. 4 de actu gesis in territorio, sed in

loco exempto a iuri ictione Statuentis, an Dbiaceat Statuto. 4s Hoc Statutum dotium moderatorium, an procedat ubi dis constituta est in bonis iis extra territorium. 6 Statutum hoc non procedit in dote neces fria pro matrimonio irituali it a liquo Monasreio cum declarati

529쪽

DIs Cusi sus CXLIII.

47 In haec statuta procedant in mutirae fetasum dotante. 8 in mulieribus patientibus deformLtatem, vel alium defectum animi , vel corporis, an tali casu liceat excedere taxia Maturi est uniere quod es nece seium pro dej ectu c-Pen-Dudo. 9 Sistina ct alia Vrbis contuitutiones an liquae dotium moderaturiaprocedunt etiam in dote promisse eum iuramea

to a

so Papa tollit iuramen um nedum in pro. priνι legibus se Statutis, sed etiam laicorum con malis informa neci. ca,scus autem situ firma communi, quia tum descit voluntas. si Con maris praesumpta habet vim conis Armati,nis informa communi, non autem ecfica usdeducatur eximmemorabili, cuius vigore potes alis. gari titulus melior de mundo. yΣ Lex laicalis respiciens primariofauorempublicum o Haebendit etiam actus

iuratos, et de ratione.

Fauor publicus quando dicarar primarius, et quando se n.iarius.sψ Leges Attum moderasoriae licet sin fauorabiles, ut num. s. tamen fauor es primario priuatus.1 s Io laicalis respiciens primario fruorem

priuatum edi non faciens mentionem de iuramento non complectitur actus iuratos oed eadem non obi ante tu ramentum es fertiandum reprobata distinctione Barrosi, δε iuramentum feratur ad rem , vel per sinam .

16 auod extenditur etiam ad legem Papa ex dfectu υoluntatis ubi non aifunt verba fati, ampla . 17 Lex Dicalis faciens mentionem de iuramento illudque directe tollens nou es seruanda,neq; tollit obligationem

obseruandi iuramentum.

s8 Declarantur aliqui casus remis Θ, is quibus aliquiptitam boe laicis sic

sy Vbi lex laicalis tollit iuramentum indiis resu, quia adimat e cripturae,

valet, et operatur suum est Eium , quod declaratur. 6o Idem obi ullis etiam indire Π praesum Risi iuramentum dolo ct metu extoris

εa Exi a ratione defenditur Pragmatica

Regni Neapolitani prIma deVelle

iano per qua tollituo vis iuramenti. 62 mee eLI praej mptio tantum contraria probatione, veljortiori praesumptione elidibilis, υnde F Statutum 'σ-hibeat contrarium posse probari non

valet.

63 Lo Dicalis tollit etiam ire u υ- is ramenti pro interesse tertis, et inter

tertios, Armo manente iurameli υλ-culo quoad iurantem,et datur exemplum in terminis no ris. 6 De Statuto fori mercatorum Bononiae υo. cante ad aequalem comtirsum Oedi. tores mseriores cum anterioribus ,

ct cum pothecarys in b9nis decocti. 63 Lex latealis non tollit iuramentum futuarum, et probibens illud prae Hari nouest attendendum , quod declaratur. 66 Iuramentum, an suppleat duos defectus, ita vi exHente actu nullo ex duplici capite operetur, necne.

D I S C CXLIII.

quibus SancD. Mi trimonio lib. 2. disp. I. seqq., B I. PONI. eod. cap. 3- , AL matrimonium , non solum consideratum tanquam Sacramentum in quo selisu est sine dubio de tu

re Diuinoὶ sed etiam tanquam contractus, sit de iure naturali, vel gentium potius quam de positivo, Atque ex hoc aliqui inferunt etiam ad dotem, Ut eodem iure censenda sit quo ipsum matrimonium, cui illa videtur naturaliter con nexa , ex eo quod non possunt contra laumatrimonia sine dote iuxta decretum Concili j Arelatensis registratum in can. nullum 3 o. quaes. I. , vel saltem non solent, ut caeteris relatis aduertunt Surd. decis 6 2.uu.i3. Burati. eradden. dec. 8 q. numer. IO. , et I s.; Verum extranea est

dicta quaestio matrimoni, a dole, quoniam non datur quidem dos sine matri. monio a quo nomen , ac es lentiam recipit Liubemus C.de repud.,l ex his C.de δε-

niter , ut praeserti in f equenter decanta. ri let in materia tructu uni , seu usurarum dotalium, sed non econtra, quia li-Di . hi, i

530쪽

DE DOTE

eet matrimonIa non soleant trahi sine dote,attamen ista non est prςciso necessaria, cum etiam sine illa rectὲ matrimonium subsistat, ideoq; dos neq; substantialia, neque naturalia matrimonij respicit, ut reprobatis Moetato, Sali, con

cilis Arelatensis legis vim non habe quod etiam deducitur per Arias de Me

intelligendum esse de selito aduertit

Ideoq; relinquendo locum veritati cir- ea dictam quaelitonem matrimonij Fir-- mum, ac indubitatum est, dotem 1 iure naturali secundario, quod idem est, a gentium primaeuum,non esse cognitam,

dum sola quaestio est, an originata sit ex iure gentium secundario, vel potius ciuili ; Siquidem Bartia. inrub .ss fota.

mair. priorem partem tenet, sed de illius dicto dubitat Bald.Notieu.hoc tractassar. 3. num. I qui num. S. conciliando distinguit inter originem,et ordinationem,Vt

prima sit iuris gentium,secunda vero iuris ciuilis,e1demq; distinctione sequitur

Verum, neq; ista distilictio videtur tuta, quoniain a dicto iure gentium originati videntur contractus respicientes illum commercij, ac recla vivendi in dum , qui omnibus gentibus data dominiorum distinctione erant communes , et necessari j, ut sunt permutatio, emptio, et venditio, commodatum&similes; Dos autem, nec ad humanum commercium necessaria, neque omnibus gentibus communis fuit, cum apud plerasque natiores legamus huiusmodi contractum fuisse incognitum, ut

ideoq; potius dicendum videtur, ut non iure gentium generali, sed aliqua. rum particularium gentium moribus,et usu originatii sit, postmoda vero a iure ciuili ordinatum; Ac propterea dicatur de iure gentiu improprio ad differentia

puri iuris ciuilis, seu scripti, atq; in hoc

coincidunt ea,qui late deducuntur hinc inde per Barbbam ubi supra. Quidquid autem sit de his, quae Α - 3 demicoru ingeniis relinquenda videtur, Hoc unum est certum,ut de iure positino inductim esse censendum sit, proin deque eodem iure tolli possit, vel moderari , Vnde propterea non est dubitandum desiibstantia legis positivi dotiumoderatoriae; Si enim ex veriori & recepta sententia lex mutilia moderatur simo in tota tollit legitimam quodammdo debita de iure naturae, igitur sortius dotem. Solumq; dubitatio cadit quoad sacramentum matrimonij, cuiuslibe . . talem tales moderationes restringere videtur, proindeque tali respectu eas inualidas censuit II1 l. de .mr I. Vul. y89., quem simpliciter allegando sequi-Dur mystal.de patria poteri. par. 3. cap. Σ. num. 29. , atq, dubita iit caeteri deducti per inferius allegandos; Veium talem seritentiam, nec iuris, nec ratri nis fundamentum habere bene probant Rebell. de obligarioaustitiae par. 1.Iib. s. quaest. 8.fLI. I. Laeeta de non metireandis cap. 2. ex nu. I per tot.Molin.de ritu nupI lib. 2. disser. .ex nu. 7o.; Fontanesi dicta claus. s. glos. I sar. I IItim. 2 o.Bossus de matrimcap. II. num. 2so. , atque pro abibluto habuit Rota decis Mysar. I. iures Idque non videtur admittere controuersiani, dum Summi Pontifices Pius , et Sixtus esuri alijque praedecessores huiusmodi moderatorias in Urbe ordinarunt, Nemini enim magis, quam Summo Pontifici libertatis matrimoni j defensio incumbit. Imotatum abest dictas moderationes s matrimonio praeiudicare, ut potius obseequentiam, ac maiorem facilitate matrimoniorum esse fauorabiles dicant Bama ubi supra num. f., et Rota dicta dec. D 7., A tque laudabiles, utiles, fauorabiles , ac desiderabiles praedicent Fontaneu.υhiis a Gurb ad consuet. Mesam cap. ψglyp .Par. I .in prine. t Dotaia r ur.quos ψ .num. 69.; Quare supposita vat ditate, ac agendo de interplaetatione vel obseruat tua. In Vrbe sub cuius nuncupatione alios non expressio,pro exterorum notitia Venit tantum eius districtiis per ηο. milliaria), adsunt Statutum antiquum editu

SEARCH

MENU NAVIGATION