장음표시 사용
761쪽
te, unicitas, vel duplicitas orationis nil faciat. Quando autem dicatur unica, vel duplex oratio, et quando locus vel modus reutiat substantiam, vel exequutione, et quid operetur participium, ves rela
cian.Marm. Aouit. AN., et ali; ubi supraedi dimis. 6 I. Quoties autem verba sunt aequivoca, neque facti circumstantiae verisimilesii disponentis voluntatem suadeant, it aut verΩmur in dubio, et tunc, locum, vel modum censeri potius demonstrative quam raratiuὰ probat Gratian. dicta di
cepi. 2s6.inum'. a. o.,etsqq. , Fortius ubi causa dispositionis pietatem continet, tunc etenim certum est tauore piae causae censeri potius demonstrationem, qua taxationem ex deductis per Galeot.lib. 2. contr. 4 .Rouit.dict cf.s .mLdecf.5 3.
num. 2 I. cu efflari. II. recent.
Quinimo adeo pietati in hac parte,
fauendum credunt scribentes, ut etiamsi esset taxatiua, resoluatur in demonstrativa iuxta opinione Romani Agui 3 s. ad quod videantur deducta per Rouit. dicta decis . ubi late haec opinio impugnatur,quasi quod fauor pis causae operetur quidem enicacem praesumptioneni demon trationis non autem resolutione clatae volutatis sonantis in taxationem,
quoniam pietas supplet quidem solemnitates, ae quamcumque tauorabilem praesumptionem voluntatis causat in casu dubio, sed numquam derogat voluntati clarae, & de quo in sua materia subiit. de legat. Quare in terminis nostris, Aut agimus de illa dote, quae pietatem cotineat, et tunc non ratione dotis, sed ratione, seu priuilegio piae causae retenta dicta opinione Romani procedenda est cum proxime dictis, Aut de alia dote no veniente sub causa pia, et tunc puto decisione pedere ab arbitrio iudicis inspecta qualitate dolantis;Si enim hic dotat ex mera liberalitate , quia extraneus, et capienda videtur interpraetratio pro taxatione,ut donatio quo magis iteri possit excludatur ; Ita enim suadet probabilis ratio, ac verisimilis voluntas quod extraneus non nisi aliud nome tale qua-
quale sit donare voluerit, non autem teneri de proprio ; Aut dotat ex necessi- , late, quia pater, Vel coniunctus, et tunc in dubio dicendum videtur censeri demonstrative , it aut ea re deficiente remaneat obligario indefinita , ut foratiatur effectam a lege desideratum , At que iuxta hunc sensum capienda videtur sententia volentium dotantes neces.sitate teneri de euictione, seu de veritate iuris d nati, ut ne inre in dubio tales ad disserentiam extraneorum censeantur gratia demonstrationis tantum tale ius assignasse, quia sic eorum obligatio videtur exigere; Sed ubi certi tu dinaliter constat eos taxatiue certam revel ius dare voluisse, tunc attendendae est veritas , atque legalis necessitas operabitur tantum, ut ille ad nouat dotem constituendam iudicis ossicio
compelli possit ; Quae tamen sunt recipienda nisi facti qualitas aliud suadeat,
et quatenus dotis quantitas intra solos congruitatis cancellos restricta sit, stacus autem si excessiva dicatur dos ex liberalitate , idcirco videtur voluisse dare illud nomen, vel ius ex abundanti tale quale &α; Vel si agatur de ulterioribus nuptijs vltra primas pro quibus d tans iam dotem dederat, nam si dotem ab haeredibus primi viri consequendam
promiseri', censetur taxatiue auxia castum punctualem in dicta Fauen. do Is r-j j.6 i. nisi aliud conuetuum appareat. Et ex his quae in materia euictionis 3 o hic notata sunt, resultat conclusio , ut dos respectu viri dicatur continere causam onerosam, respectu vero mulieris lucrativam, ita ad litteram probat re
textu is l. .ssia socero jquae in fraud.
ereri cum alijς deductis per Fontanesi. pact. ci,s glos. I. num 39.e,seqq., ubi Variae sententiae super ista coiicutione referuntur , sed veritas est hanc esse regi lam,casias vero pro distinctione ibi consideratos tamquam ex particularibus ci cumstanti js facti pendentes aptos non esse destruere regulam, sed potius considerandos esse tanquam limitationes; Quodque respectu viri dos dicatur titu
lus onero iis ad nauseam cumulat Giurb. ad consura. cv s. glos. s. pari. I. num. 12.
762쪽
Quando dos dicatur consistere Ilia specie, vel in quantitate, Atque dicatur aestimata, vel inaestimata, et de effectibus ex indὰ resultantibus a dominio penes virum, vel mulierem respectiuὸ residente , et quale dominium transeat in vi
rum in dote quae consistit in je .
t Os an sit ius uniuessicivel par- rieula e , concluditur esse Unia uersale quatenus con deretur 'fumius in abnbacto, et HIIinctum a rebus dotalibus. a Sis sumpta non cirru bibitur Ioco rerum dotalium ineae in res persona. 3 Intellige quoad diu tiones loquentes de dote in genere ,scus de bonis dotalibus .
Sed suos coinat in quaritat vel iuribus
incorporalibus cuius loci censeatur. s AN pretium bonorum dotalium succedat loco Vfrum, vel ἡ contra bona Dcee dant Leo pretν , et infra num. ΙΣ. 6 Distinguuntur casus pro cognitione quasionis in genere an presium succedat loco rei vel Θ contra . v In uniuersalibus regula es pretium suta cedere Leo rei, in particularibus vero regula es contraria. S Secunda pars negatiua aectae regulae fallis accedente partium conuentione.
9 Item ubi pretium succedit loco rei eo m i scis aut ex dispositione legis, vel natura rei quia exempo catur. Io Quando pretium fetidi dicatur iudais, et ista frudi succedat.
a I Limitatur item,ut in particularibus pretium succedat loco rei concurrentiabus tribus requisitis rempὰ quia rersit perempta, vespraescripta, pretia At penes habentem causam lucratiis uam, et non sit alias confultum O ,
itaut sit recursus fui diarius. In dote tamquam iure uniuersali pretia succedit loco rei, etia quaesiis r occasione rei particularis , et refertur sententia contraria ci num. I. i
ia Facultas data viro alienandi bos, de
a Pa tam de resimari rite pliei rens disinu ad ipsas res quid operetur .as Vel F primo viro eadem dos in eisaedit speeiebus data e et Uimata, quia censetur etiam data fecundo. 15 Si pari detur in quantitate, et pars 1 M. specie ,species censetin aeHimata. I Pactum vire mantur L em modis, et formis M. 18 Procedunt hae omnia ubi pro certo pretio res a timata fuit , sed quid obita situta dote in quantitat pretium est incertum quia dictum t dari bo. ad asimationem faciendam. 1ρ Vbi dos constituta es in quantitate, et pro eis olutione promitritur petier pli ter, nulla pretis certi, via incertifacta mentione Mensetur specie x data insolutum o quantitate deducta.
ciendam a tertio, qui a mare notae. rit, vel non potuerit; Et ista occasi ne agitur, quando venditio pro in.
Σi Aesimatio dicitur impropria, et ad en
dum rei vatirem obi constat de contraria partium voluntate. 11 Dicta voluntas etiam per coniecturas,etpraesumptiones probari potes , sed mbi Uerba fiant clara , re at omnis quaesis. a 3 uando infimatio dicatur propria, vetimpropria ubi conuentum es periem debere remanere profuiso uotali. 24 arid ubi datur pecunia in dotem cuma pacto inuessendi in periem, quae remaneat profundo dotali , is, tunc dos dicatis conmere in necis, μι
2 conuentio de re tuendo cum in querim rebus, et corporibus iam de malis sciat, ut Uimario dicatur impropria.
αο Quid υbis situm es in electione viri re
siluere easdem res , vel eorum pretium, et quidὰ conuerso ubi talis eis.ctio data Hi mulieri. 2 aesimatisfacta ex interualio dicatur propria vel impropria. 2 8 Ex obseruantia riducitur qualitas aesthmationis, Gad unum vel alterum Az
763쪽
29 Dici γ aestimatio impropria cum nuptianon sequuntur. o Dem impra ia in tiar ubi aes alio noueis is, , nec vero ΦArire pondu , quod declaratur. ax Vbi agitur de rebui minoris, et alias in- alienabilitas, ais aeHimatio censen Ἐς propria, vel impropria. at auid accedente inopia visi in tempore
33 Dealdii misit cognoscendi uuam, urtaueram aestimationis qualitatem re
missi . 34 An ex postfacto disi eo si leni in perie
re uel possiet ad quantitatem , et ὰ ca-tra de quamitate ad speciem. De s bus ex dicta asimationis qualitate resultantibus , quid importet Mimationem ess propria fuautem
in venitionem, vel impropriam ad j ciendum rei olorem.
De possessione rei dotalis,ansit peris mulierem, et quomodo.
Tanaim inter Doctores ardua sit quaestio cuiusnam sit dominium fui, di dotalis constantem trimonio, et quale transeat in virum, quale vero resideat penes mulierem, attamei quia fortis huiusmodi disputationes ad-a mittere non videtur , Hinc proinde coclusiue, ut virum serensem decet procedendo, atque super quaestione praedicta remisib lectore ad Pineu.in Li par. 3
Iulio est, ut totum pendeat ex qualitate rei dotalis , an scilicet data sit aestimata, vel inaestimata; Prinio enim ca- cum dos non in re, sed in quantitate 'nsitat, itaut res tamquam ex praeui imaginaria venditione , seu dation
Da Llutum non dicatur esse in dot ,
sed ea dicatur esse in pretio , Gu- cordant omnes, torale dominium est a mariti, ac successive illius esse quod iique commodum, vel periculum, augmentum vel diminutionem, perinde ac si esset extraneus emptor, ut post allem res Burbs.in Laesi maris S I. D principio ,
apud Merlin. deris, s II. cum aliis peradd. ad Burati. M j. 36 I. numer. IAE. per Ast de rite V IO. numer. 27. cura Et quamuis viro existente non soluen. do fingatur aestiniatae quoque rei domi- minium ab uxore non esse abdicatum , neq; translatum in virum ex dispositi
νe med. DU. 63.nu . I . ariau.dise .3 8. m. 34. cum IN. , Attamen id proditum est ex legis beneficio ad solum effructum excludendi creditores viri, et ne per istos mulier vincatur in re sua, ista enim effectu saluo, in reliquis intrat generaliter conclusio, ideoque adhuc viri in tali statu existentis est augmentum, vel periculum, locus est iuri osserendi, ac alijs quae procedere no possent si reuera dominium non esset a muliere abdicatum, neque translatum in virum, itaui iste subsidiarius regressus mulieris ad dominium fraterni rare videatur crimeo dominio quod venditor sibi reseruat pro cautela preti 1, ac potioritate super alios creditores conseruanda, et sic est
potius quaedam potentia dominis, seu verius priuilegium suppletivum dicti pacti reseruatiui,quam dominium verum, ac generale, ut infra odia 66. Secundo autem casu rei inaestimatae,3 et in quo solum vertitur quaestio de qua
supra remi siue, dominium naturale, ac directum remaneat penes millierem, ii virum autem transit quoddam dominiuciuile, seu utile propter fructus, itaut rei commodum vel periculum, seu augmentum, ac diminutio sit mulieris, vir autem de huiusmodi, botna, vel in a alteratione participat incidenter, acacces sorte propter interesse ii uctuum, quos ex alteratione praedicta augeri, vel mi nui contingat, ut in gno verborum apparatu probant alleg/xi, atq; simi hodie conclusiones ibi ensib*β planae , cunia apud sbios scholasticos renianeant dapu-Ded te. Aa a 4 labi.
764쪽
iabiles, ut in specie quod rei dotalis dini inium naturale resideat petias mulierem , in Virum autem transeat solum ciuile, post Seraphin. derifro i .,et alios fi mat mi. tu Romana domus ora laudi 28. Nouembris I 538., et I 2. No bris I 5 o. coram Dian euo inter sitas de f.; ir
ct quarum ultima est repetita apud Merlin. de pignor.decis3 9. Prout plani sunt e stas exinta resultantes quoad restitutionem, ut primo casu, neque vir admittatur,neqoη cogatur ad easdem res restituendas, nisi utriusque partis voluntas accedat, cumvect dos tunc non consistat in re, sed in pecunia; In secundo autem neque possit, neque debeat aliter dotem resilitu re nisi in ipsis rebus, quatenus culposad teri oratio, vel aliud inter medium accidens dotis qualitatem non immutati xit, ut firmant proxime deducti praese tim Giurba in Bosfi, qui cum copiosis allegationibus haec omnia hodie satis iamta & vulgaria cum eius consueto consarcinatiuo, ac stiperfluo stylo comprobant .
Qualia his tamquam claris praesuppositis, tota inspectio praesentis discursus
versatur in dignoscendo quando in uno, vel altero ex istis casibus versari dicamur, et sic quando res dicatur aestimata ea Vera aestimatione, quae venditioni aequi poliet, vel dicatur inaestimata.
ilia veto quaestio potius est facti, et
voluntatis quatia iuris, totaque vertitur in ambiguis, quando partium voluntas est incerta, itaui non admittat certam uniforinem resolutionem ex , facti ci cum stantiis pendentem, proindeque ita variabilem, ut indiuidua Blent variare ad instar eorum , quae in materia ambiguae, et coniecturatae voluntatis habentur saepiussub tit. de ei Ommissu . Pro aliqua vero generali notitia, exs qua in casus contingentia iudex bene de
legaliter valeat eius iudicium regulare, obseruandum est,quod Aut versamur in rebus conlistentibus in podere, numero, et mesura, quarii species apta non sit c5 seruationi, sed recipiant iunctionem in genere suo, ut sunt, triticum, vinum , oleum & similia, et tunc, Aut preti j in tio facta est, et dicuntur res datae aestimatae ex titulo praeambulo venditionis ,
it aut pretiit At non res in dote dicatur
esse; Aut nulla de pretio lac i est men
tio, et tunc nisi coniecturae concurrant, ex quibus tacite id quoque actum comspici valeat, lex non fingit aestimatio nem, sed censetur dos consistere in ea. rum rerum genere, itaut soluto matri monio suffiiciat latumdem eiusdem qua litatis, ac bonitatis reddere, ideoque generis debitor dicatur maritus non a tem speciei, vel quantitatis adtext. in
Si vero de alijs rebus conseruabilibus
6 agatur,et tunc, Aut partes clare per veriba expressa conuenerunt rem dari aesti malam loco solutionis dotis constitutae in quantitate, et tunc quia in claris nul la est quaestio ad vulgarem regula text. in Dile aut illest de legat.3. late exorna. tam per Rotam decis. Num. I . min.
recent. hinc proinde absolutum est rem dici aestimatam, etiamsi dotans sit mi nor , vel pro mimis iusto pretio detur, quoniam istae circumstantiae vel similes aptae quidem sunt ad inducendam praesumptionem contrariam in casti dubio, ut infra, nullatenus autem operari m terunt,ut apertam intentionem partium destruant, ideoque isto casu siccedent solum remedia nullitatis, vel restitutionis in integrum, aut rescistionis ex capite laesionis, eodem modo quo adueritis quemcumque Venditionis, vel alterius alienationis actum competunt. Aut verba non sonant in conuentionem expressam, et claram, it aut vers mur in casu dubio, et tunc data aestima- rione certa, seu certi pretii declaratio ne, regula est ut res censeatur data aesti
mala cum vera aestimatione causante venditionem, o ommuniter recepta in linter vi me υ re C.de ivr.LL, Lald in I. prima num ΦC. eod.lit., et Ierico ciuiter de quibus Mantis. dict. t. 18.num. 3 i. Ba s. dicta l. aestimatis num. 3. Des cumulator Gurba dict. cap. 1 f., . i.
i inquirui in decisionibus deditisti spe
765쪽
Qua receptissima regula uc stante, noesset opus ostendere quales sint praesum. ptiones,ac circumstantiae, quae suadeantastimationem veram, cum sussiciat non adesse praesumptiones c5trarias quae oppositum concludant, ut limitatione cesi inte,firma sit regula; Verum qui1 do facili dari potest,ut pro limitatione stet
aliqua praesumptio, vel coniectura, quae sorte suisceret ad praeualedum soli praesuinptioni legali, cui innixa est regula, minus vero apta esset, ii eadem regula aliud extriti secum haberet adminiculum , et coniecturam, hinc proinde prudenter D ctores nostri pro conie- ira verae aestimationis plures con:iderant coniecturas, et circumstantias &praesertim.
Primo, et quidemessicacissime, ubiri dotis promissio incipit aquatitate, spe- ' cies vero deducitur in solutione, seu exequutioite promissionis, quia nenire di-
sit constitui dotem scuto momille, pro qua, stupro quibus certa res detur, vel dari promittatur ut antiquioribus relatis ms. Bo .d.cap. I 6. quae est Mersin. s irLot. dicta decisset par.5 .recent. num. 6. , LU Burati. decis. . Rot. apud Merlin.depignor. dict. decis ii q.num. 6. ,er asesequenter Idq;ampliatur et iasi de Pretio rerum actum non sit, neq; aliqua mentio habita sit de aestimatione, quoniam censetur conuentum de iusta aesti. matione iacienda ut infra. Secundo, in praecedentis corrobora.
o tionem, et sertiuς, ubi species non esset certa, sed incerta, quia nem se dictum sit dari debere tot bona stabilia, seu domo , aut census &c. Idem Burati. dimdecf. 287. num. q. Quod tamen videtur declarandum uti , cum ista ince titudo possit potias retorqueri ex deductis per Fontanell. dict.cl. s. gl.8. par. I 3. m. 74. seqq,
Tertio si bona deducta sint in faculta, o te Eluendi, quia tunc videtur certa Probatio ut obseruat Burati. Ubi supra atque post hic scripta firmatum fuit per Rota in Romana dotis feci canonum supra. c. s f., ubi quod conuentio de dandoxot boua non alterat naturam mih
consistentis in quantitate Verum adhuc est coniectura, nonin autem probatio indubitata , cum dari possit fisisse in partium voluntate deducendi bona in electione dotantis, sed quod nihilominus sequuta electione illa' censeatur dota tamquam species. Quarto concurrentibus clausulis d II minis translationem de sui natura importantibus,ut sunt clatifula constituti, et clausula ponens, et constituens procuratorem e.de quibus in specie mi ipud Merlin. de pignor EI. deris. I I . num. 3.
O . , vel clausula iure proprio, et in perpetuum de qua in specie Rot. dicta decis
Quinto si res tradita fuerit viro stia Ia putanti pro se, et haeredibus, quia limredum stipulatio incongrua est ubi res datur inaestimata prosundo dotali Ma- f
Sexto si viro datur facultas alienandiis rem datam Rot. apud IIerlin.de pignor.
dict.dufi r .num. s.; Licet enim ista facultatis cocessio videatur solum operari in euentum in quem maritus illa via.
tur taut ea non Hente maneat res dota
et alijs obseruat in specie Giurb. ubi se pranum. I 6., Attamen id venit intelli gendum ubi res simpliciter data est nulla facta aestimatione, secus autem accedente ista, de qua dubitetur, an sit verΡvel impropria, quoniam tunc illa cii cu stantia videtur optima coiectura veritatis adminiculativa; Motiuari enim so te posset, quod imo huiusmodi facultatis concessione accedente oriri potius videatur contraria coniectura, etiam iIL, casu aestimationis, quoniam alias penitus superflua dicta facultas foret, cum absolutum sit rem datam aestimatam libero per maritum alienari posse, attamen quia semper debile iudicari solet superfluitatis argumentum apud nostrates, praesertim modernos inutilium verboru fluentiam in notarijs betae scientes, idcirco non videtur a coniectura rece-
dedum, ca saepe Notari j vel aliqui causidici cum inutilibus additionibus, ac veri
766쪽
tet superflua inuidia, quinimo damno se adiicere soleant. Septimo si pactum de restituenda doli te simpliciter conceptum sit, itaut restitutio non dirigatur ad ipsas res, sed
ad corpus dotis in genere, tunc etenim data aestimatione illam censeri veram, atque dotem consistere in quantitate firmant post alios Arantis. di Iait. 28.nu. ., MLicta deris. II uertim is
Octauo si primo viro eadem bona dis data sint aestimata, quia tunc e ea modo censetitur data secundo Mantici ibi supra num 8.Giurb.ibidem nam. 13. , Quod sane intelligetidum ubi in secunda dotis constitutioiae adhuc aestimatio interuenit, sed de illius qualitate dubiaretur, sue quod prima dos simpliciter
secundo viro constituta censeatur, secus autem si bona simpliciter dentur inaesti mara , quoniam potuit mutari modus dotandi, ut bene idem Manticidio .nu. 8. in Anc. Nono si pars dotis detur in pecunia, 15 et alia pars in specie, quia ne diuerso iure eadem res censeatur,tota videtur constituta in quantitate, ut puta si dicatur dari, vel promitti centum in pecunia, et centum in iocalibus alios deducens ubi iura nam. 14.; inod videtur verum si quantitas etiam respecta rerum expressa est, secus autem ii dosco tituatur partim in pecunia & pari imita rebus, sed quantitate non specificata . Decimo si res datae fuerint aestimatae 17 hoc pacto ut restituantur ijs 3 n. lib, et formis quibus datae fuerunt . Iautici ibi
sint, ut de ea. umdem rerum simplici restitutione prout habitae sunt partes intellexisse constet Barbosis dict. l. si attinum. 31. Quare hoc totum pendet ex facti circunsianti jς. rum per hanc enumerationem eX- eluta noti censentur aliae coniecturae seu probationes ex rei qualitate result .ates, Pensandae prudelitis iudicis arbitrio, in quo ista materia tamquam coniectit lis tota est reposita, quia est res porix facti & voluntatis qtiam iuris.
Procedit regula Praedicta, tam de
IS per se considerata, quam sortius prae
missis, vel similibus coniecturis accede. tibus, ubi certum pr rium, seu certata quantitas expressa filii; Dissicultas auteest, quid ubi dote constituta in quan titate, nulla de pretio, sea aestimationet, mentio facta est. sed praeuia dotis con stitutione in quantitate, res simpliciter tradatur; Vel si habuerunt quidem parates mentionem de pictio seu valore, sed illud ad speciem non deduxerunt, quia nempe constituta dote in certa quantiatate , dictum sit pro ea dari domum, vel
praedium,aut aliam speciem pro aestim tione facienda per communes amicos , seu arbitros,aeseritos, per quos ad aestimationem unquam deuentum sit, itaut tempore soluti matrimoni , vel alterius casus quo quaestio contingat adhuc incerta sit aestimatio ; An scilicet tunc sola cotiuentio faciat veram aestimationem,
vel potius res dicatur dotalis inaesti
Pro cuius dissicultatis resolutione dii; stinguendo terminos rei loco quantitatis assignatae absque alia aestimatione, ab alijs terminis in quibus de s stimati ne actum sit, sed incerta; Quatenus pertinet ad primos, in quibus constitui
dote in quantitate, pro eius solutione dentur res, nulla pret ij, vel aestimationis facta mentione , verius, ac magis receptum videtur, censeri datam rem in D. lutum pro eo pretio quod debita quantitas importabat, itaut tamquam dat insolutum dicatur res aestimata transire in totale viri dominium, atque dos consistere in eadem quantitate, ut ex Coua
Fontanes dict.cl. s. g f.8 par. Is num. o. , ac beine Seraphin.aeci . iror. num. I.; Idque verum etiamsi ex interuallo res dentur, ut aduersus Craueri. aduertit Fonta u. ibidemn. ; o magis enim res pro pecunia ex interuallo datur, eo magis intrat datio insolutum, venditionis vicem obtinens, quia si incontinenti certa bona loco quantitatis assignentur, vel promittantur, potius
dubitari potest quod ea data essent is- aestimata,atque aestimatio de qua loquutum sit censeretur ad sciendum valorem iuxta casum Preegrini cons. 88. Iib. s. cum alijs per Fontauril. Hi em num. 7
767쪽
Quatenus vero pertinet ad alios terueto nimos, in quibus habita aestimationis mention illa tuerit incerta, et numquacertificata, quia nempe illi in quom: si arbitrium aestimatio collocata sit eam facere noluerint, vel non potueritari, Et tunc supponendum est in contractu emptionis, et venditionis, vel aequi pollenti, stare regulam actus annullativam seu resolutivam deductam ex clara dispositione textus in L nati C.de contrab.empsi, quae conclusio, an indistincte pro edat, et an cesset sequuta traditione, vel de aequitate canonica intret iudicis ossiciustii boni viri arbitrium post alios allega
et sicis. ad quas relatio suisiciat, cum nimiam evagationem dictae conclusionis
inspectio pareret, ac etiam quia praesertim in dictis Rotc decisionibus satis be.
De materia tractatur , & agit et ianta Beside Dot.cap. 8. n. I so. Cum g
Supposita igitur dicta conclusione, generali, atque descendendo ad specialia dotis, Aut ex facti circumstant ijs versari dicimur in ijs casibus in quibus
eadem conclusio generalis ii initationem patiatur,itaut simplex venditio, vel alius alienationis actus indisserens adhuc valeret, quod in praemissis decisionibus inspici poterit, et tunc planum est idem cise dicendum in casu dotis, ut propterea res dicatur valide data aestimata cuvera aestimatione sonante in emptione , et venditionem, cum nulla subsit lex , vel ratio ob quam valida existente venditione indisterenti, non debeat subsistere conuentio in casu dotis . Aut attentis terminis generalibus actuum indisterentium, certuresset locus
regulae deductae ex dicta l. . ii aut sola quaestio sit,an ex aliquo dotis priuilegio speciali regula praedicta cessare debeat;
Et tunc Couaretraredi Le. 28.exnccino, et atys duos casus constituit, unum sciliculnum. I.very .primum etenim O c., de
re data in dotem ad incertam aestimationem faciendam per communes ami- s, vel arbitros, Et alterum num. I. de re simpliciter data ad incertam aestimationem faciendam,nulla expressa persona per quam facienda sit Primo casu putat rein dici vere datam aestimatam pro
pretio, quod tempore traditoonis valebat, itaui tertio electo non arbitrante intret arbitrium iudicis ad declarandii iustum pretium in sui substantia ab initio certum; In secundo autem credit veram aestimationem , quae in venditionem sonet non adesse. Istam Couarr. distinctionem resere
Io. , qui tamen de dicta prima parte di stinctionis ita videtur dubitare, quod ostendat articulum apud ipsum tisi fuisse multum digestum, adeo ut in isti iis grauissimi Doctoris auctoritate vel
pro neutra opinione fundamentum G-stitui posse videtur, vel potius pro contraria sententia stare videatur, eam thmen Qq utur ac veram putant Gratian. discept.2ς num. ς 2. f., et Giurb. ad consuetud.dictaeap. Is glos. I. num. 8. qui alios allegant.
Contrarium vero iuxta Manticae dubitationem tenet Barbos in L Mimatis num. 2.9 3. ubi approbata dicta secunda parte dubitationis primam impugnat, atque Barbosam sequitur Fontaneu. dict. l. yglof8.Par. I num. s7. seqq. Et quidem in stricta iuris ratione haec secunda opinio verior videtur, quia cum certam regulam habeamus, ut dos non
censeatur priuilegiata nisi in casibus expressis, in reliquis autem generalibus regulis metienda sit, neque in hac specie aliquid dotis fauore statutum in iure habeatur, hinc proinde non videtur cura regula deducta ex text. claro in dies. l.
.C.de contrab. empl. sit recedendum;
neque priuilegium concessum doti quoties eius quantitas, et substantia in alienum arbitrium collata est, videtur hic adaptabile, ut caeteri prioris sententiae Voluerunt, quoniam illud eam solanialiabet rationem specialitatis, ne scilicet alias mulier indotata maneat, vel vir
uxorem indotatam contra eius voluntatem habeat, quae ratio cessat in praesenti, nam firma dotis substantia contriuersia est super sola accidentali qualiarat a
Ego vero attenta legis, ac partium verisimili intentione , a conlaetis pra . sertim deducti , crederem ita distinnuendo buthsmodi quaestionem videri
decidendam; Aut alia non concurrunti inditia volunt iii constituendi dotem
768쪽
in quantitate, ac dandi rem aestimatam locoselutionis, sed simpliciter ita species data est in dotem , quia nempe dictum sit dari in dotem vineam, vel domum , aut mobilia ad aestimatio iteaia , it aut ambigua sit partium intentio, an
de vera ae istimatione conuenerint provenditione facienda, vel potius de im propria ad effectum sciedi rei valorem ,
et tunc reiecta opinione Couarri, et sequacium, verior videtur contraria Barbos, GFomneli. ut actus dicatur imperiectus, nedum ex praemissi ratione per eos deducta, sed etiam quia plures fictiones, ac specialitates opus esset cumulare, Unam scilicet fingendo aestimationis ambiguam conuentionem censeri factam animo inducendi venditionem,
Et alteram fingendo partes intellexi L se de arbitrio boni viri, quatenus pers ita electa nollet, vel non posset arbitrari, unde desectus seu dubietas esset in facio, et in iure; Atque si verum esset prioris sententiς fundamentum deductu ex dotis specialitate quoad substaiatiam seu quantitatem inceriam , sequeretur
ut idem indistincte dicendum esset, siue
aestimatio arbitrio certς personae remi Lia sit, siue non, cum utroque casu eadem
ratio aeque militet, ideoq; distinctio nullatenus videtur substentabilis, sed exclusa indistincte venditione,res dicitur remanere inaestiniata, et de mulieris dominio ad omnes iuris esse tus . Aut ex verbis claris seu etiam ess cibus coniectitris costat de partium voluntate constituendi dotem in quantitate , res vero deductas esse in solutione sibin certa aestimatione facienda, itaut
certa sit volutas in ijs quae facti sunt, scilicet super facienda venditione, solaque
insectio actus resultet ex dispositione iuris ob incertitudinem preti j, et tunc subdistinguendo considerandum est, an controuersia sit inter virum & dorante qui diuersam perspnam 1 muliere constituat, quia nem- pater pro dote filiae
promittat mille, pro quorum solutione tradat fetu promittat viro praedium ad testimationem, vel potius controuersia sit inter ipsos coniuges,quia nempe ipsa
mulier, vel alter eius nomine,constituta dote in mille, pro eis tradat, vel promit tit rem pari ter ad aestimationem.
Himo casu, quia nil interest mulieris venditionem diui necne, cum eius ius consistat in dote perfecia constituta ilia
quantitate,itaut videantur duo a bis dirustincti, virus nempe inter dotatem & d latum super dotis constitutione , alter vero inter dotantem, et virum pro dotis constitutae siautione, et tunc nulla aequitas vel dotis fauor intrat, unde videtur indistincte standum regulae te ius in dicta lege is., ut firma scilicet
manente substantia dotis in quantitate, accidens praedictum remaneat vitia tu, neque propterea res data dicatur dotalis sed eius dominium perseueret penes dotantem priorem dominum, etiamsi traditio sequuta sit, quia videtur penes virum mansisse tu re pignoris iuxtj terminos generales in quocumque priuato emptore, vel venditore procedetes, irili data res consumpta sit, vel non sit alias integra,quo casa intraret arbitrium bo
ni viri pro aestimatione iuxta eosdei terminos generales de quibus Rot. dicta
decis. II 2. par.6.rec., alias apud Meνlin. deciss6λ. itaut in casu restitutionis ni ritus nec volens possit, nec inuitus cmgatur eamdem rem mulieri,vel eius limredibus restituere, sta dos censenda sit quantitatis, licet quoad restitutioii et eidem dotanti faciendam secus esset dicendum ob non sequutae solutionis ex.
Secundo casu inter virum, et ipsam mulierem se ipsam de suo dotante α, ὸ in ando constat de praemissa partium voluntate constituendi dotem , iton in specie, sed in quantitare, atque dandi loco solutionis rem pro iusto eius valore per aestimationem certificando , it aut implicitae venditionis persectio impediatur ex sola iuris rigo rosa subtilitate, et tunc crederem indistincte amplectendam esse sententiam Soccisi,
et Guarr.ac sequacium quae attento etianumero Doctorum est magis comunis, saltem ubi in arbitrium persenae certae aestimatio collata fuit, quoniam tunc Vmgere videtur eade ratio ob quam intrat
priuilegium substinendi c6stitutionem dotis arbitrio terti j, M scilicet mulier alias praeter, vel contra partium intentione indotata remaneat, quod de facili contingere posset in prςsenti, quoniam ita conitituta dote in quantitate,eius i
co dentur res quartim sibilantia ex sol
769쪽
usu, vel etiam ex solo teporis curti absq; culpa perit, vel satis minuitur, ut exempliticari potest in frequentis limo casu corredesium,ac vestium, seu domus su pellectilium, de facili dari potest incomveniens quod mulier volens per impliciatam prieuiam huiusmodi bonorum vel ditionem dotem tutam invariabilem c siluere in quantitate, ita ob solam iuris subtilitatem post longum temporis spatium quo durauit Matrimonium, det xi oratis rebus, quarum melioratio probabiliter speranda non est, remaneret sere indotata, unde a paritate rationis videtur quod rem praefati Doctores istos terminos cum illis exsquauerint. Praeterea quamuis dispositio textus iu u. sit clara, non tamen abistutuest inter scribentes, illam non debeo cessare, ratione aequitatis canonicae, vel ratione transitus in contractum innomi. natum , vel ex alijs motiuis docte excitatis dict.deris i 72. par. 6. rec.,&ideo quidquid sit in terminis simplicis priuatae venditionis, attamen motiva praedi- ω, illud praesertim aequitatis,amplect da videntur, vel quia in contractu ditis magis abundet bona fides, ac de bino, et aequo sit procedendum, vel qui1 fauore dotis quς matrimoni j pedisequaest, eiusq; conditio quasi necessaria iacilius intret aequitas iuris canonici, quod matrimonialem materiam priuatiueregit, vel tandem quia certum est arti . tum esse dubium, atque hoc sussicere doliet ut in dubio pro dote sit respondendum, attento maxime communi usu per quem in hac materia, ubi partes de aestimatione iacienda conueniunt, si nullum exprimuntaestimatorem, de peritis intelligere solent, et si exprimunt, considerant personam electam tamquam ρο-
Alia item disserentia considerabilis en inter castim dotis, ac illum priuatM venditionis, quod in isto conditio aestimationis videtur primario fuisse in partium intentione, tamquam substanti titia contractias, itaui principaliter in conuentionem deducta dicatur, ut bene R iasicta de fi Σ. - m. I9.; In illo' autem id videatur quid accidentale,
secundario conuentum, pro exequutio- ne primariae conuentionis soluendi d
rerum datione insolutum, itaui adesse dicatur aliquid fundamentaliter sussicia ens pro iudicis ossicio implorando ad arbitramentum ut ex Salicet. δι alys Rot. dis etfa72.num. 23. sqq. Ac tandem pondero quod cum huiusmodi mutuae conuentionis implementa utriusque coniugis interesse percutiat, atque non tam uxori,quam viro incumbat dictam aestimationem sequi, et contractum perfici hinc proindό non videtur culpa vacare maritus dictae aestim tionis effectuationem non curando antequam aestimandi impedimentum proueniat, vel rei alteratio sequatur, nedum qui1 deficit ab eo quod sibi ex persona propria ct ratione proprii contractiis incumbebat,sed etiam quia sequutomatrimonio, mulieris, ac eius rerum etiam extradotalium, multo magis dotalium, curam , protectionem ac administrationem sulcepisse viderum, Et quidem ita infiniti per viros versutos para ri possent laquei simplicibus mulieribus, earumque bona per usum ita consumi absque restitutionis incommodo, et periculo .
Neque releuat quod ex dictae tacitae venditionis imperiectione mulier aeque potest se habere ad commodum, ac damnum , ob rei augmentum medio tempore superuentu,quoniam cum ut pluri.
mu, ac pro notabili parte res dotales inmobilibus, et iocalibus consistere soleat de sui natura diminutioni non autem augmento aptis, ac etiam in stabilibu frequentior seleat esse deterioratio qu1 melioratio rei per alienas manus gubernatae, idcirco adaptanda est lex ad e quae nequentius accidunt. Ex his autem constituenda est conclusio generalis, quam, ut praemisi credo isto casu veram indistincte, non solium ubi aestimatio, alicuius certae personae arbitrio commissa fuit, sed etiam ubi si pliciter ad siminationem rem dari dimisit, alia aestimatoris persona non exprecsa , cum utroque casu eadem militet ratio; Quinimo, et fortius in his secundis terminis quam in primis, nE dum quia ex communi usu, quando dicitur dari, vel promitti rem ad aestimationem simpliciter, subintelligi videtur personata peritorum, sed etiam quia data totali
in uidiae etiarn.quoad persona nullitas
770쪽
aiullitu dicitur prouenire ex stlo desectu iuris ciuilis, vero aes limat ris electione nisi hic aestimet, videtur
concurrere delatiis voluntatis, et sic iu-
xis tam ciuilis quain naturalis, inde dis sicilius intrat aequitas in isto casti quam an altero, ut domaduertitur diuidus
po si ubi in alicuius personae arbitriunia restimatio collata est,intrat squitas, multo isertius illa videtur attendenda via in nullius arbitrium collata fuit. Ubi vero his ita non subsistentibus,
contraria sententia Barbos, ac sequo ciuin tenenda esset, ut scilicet etiam inis his terminis attendenda sit regula generalis deducta ex dicta lota. c. de contra-Aen e L, non per hoc tamen data ce ta partium voluntate constituendi dote in quantitate, resultat illatio vires ita datae remaneant dotales, Implicat enim dotem dicendam esse constitutam in spe. cie dum partes in quantitate constituere voluerunt, sed potius dicendum estivi firma remanente dotis qualitate , bona ita inutiliter data, remaneant e
donlinio mulieris tamquam extradoralia assem dotis debito, atque penes virum loco pignoris existentia, eodem mmdo quo in alio dotante dictum fuit; Di Etaque illatio tunc demum procedit ubi simpliciter ita res sub incerta aestimatione data est quod incerta sit voluntas ad quem cisectum aestimatio conuent sit,iuxta distinctione ni de qua supra, ut
tunc imperfectio conuentae aestimati nis deseruiat pro coniectura , ut noluma in t dare cum vera aestimatione.
Neque dicere liceat inutilem esse huius ob ruationis est hum, nam quoad
Cnus restituendi, ac recipiendi respect me easdem res in casu restitutionis, et successive quoad commodum,vel incon modum ex rei augmento seu diminutione resultans ide est rem esse dotalem, ac ex tradotalem, idemque interesse vidcitur quoad fructus medij temporis quos ita maritus substinendo onera facit sitos si res elidotalis, ac si extradotalis loco pignoris, vel tenuiae habita ex deductis in materia seudali di . io. cum alijs infra in materia fructuu in . 16o.,ctior. Satis namque interesse potest rem non
esse dotalem, Tum quia in casu inopiae, yel alterita conti agentiae mulierlicium
rem habet aditum ad rem propriam nadotalem vindicandam quam si dotalis esset, Tum etiam, quia ex solis actibus
cum viro gestis non parantur extra d
talibus ea praeiudicia , quae in dotes bus parari possunt l, Ac etiam quia cessat in huiusmodi rebus obstaculum legis Iuliari scindo dotali nou alienando cibit alijs
quae possunt considerari. Principalis autem conclusio de qua a i supra, ut rei aestimatae domini una tota te , ac periculum transeat in virum, procedit in dubio, et quoties de contraria partium voluntate clara, vel coniecti. rati non constat; Non semper etenim aestimatio fit ad causandam rei vediti nem, et constituendam dotem in quatilitate , sed multoties fieri solet ad sciendum Ni valorem pro regulandis deteriorationibus, ac melioramentis, vel ad regulandam lucrorum quantitatem, ut resecandis litibus,certus sit rei valor Ludotis summa, ut uno ore firmant omhes
de quibus supra, et infra, sed quia regula est , ut in dubio aestimatio censeatur facta pro causanda venditione, ideo onus est eius qui aestimationis impropriet tem allegat, eam probare cum hie sit ef iectus regulae, seu legalis praesumptionis. Hinc sequitur videndum csse, quando ad istum irregularem non autem ad illum regularem finem; ac essectum rei
valor, vel aestimatio in conuentionem
deducta sit; Et in hoc, praemisso certo praesupposito, ut id nedum per veras, ac expressas probationes, sed etiam per
ΣΣ coniectiaras, ac praesumptiones valeat iustificari, ut per Rotta pud Merlin. de
pignor. dec. 3'. m. 2.9 per tot. cum aliis per avi. ad Burati. decis36I., ac omnes
csimuniteri, Hinc proinde obseruandum est quod iuxta receptum axioma in quacumque coniecturali materia tenedum, ac saepe in praecedentibus insinuatur , no singulae coniecturae, ac praesumpti
nes, solae & de per se, sed simul unitae
attendendae sunt cum vulgari regul , ut Mula quae nonprofum , perpensis etiam iacti circumstantisis, ex quibus saepe contingit, ut eaedem coniecturae numero, in uno casu sint enicaces & in altero inutiles, perpendendo quoque praesumptiones, ac indicia in contraria urgentia, ad essectram videndi, an unae alius praeualeant. vel ita pares videantur.