장음표시 사용
731쪽
'o reniturione usurarum. 2 s dicuntur fauore viri de dote ab eo
non auocanda consante matrimonio, an proceuant eo soluto in rata lueri.
26 μι υωρ con tituta per mulierem viro debilis in luto, ac decoctionis pro ximo ad sectum , ut inde flat locus lucris dotalibus, an dicatur fraudulenta , itaut cνeditoribus non praeiudicet.
22 De ali seciebus dotis fraudulentae re
29 Dis erranea quae iacatur, et an per e rorem consituta debeatur, et fluta repetatur consante matrimonio, vel siluta.
3I Dos constituta per vim, et metum an sit nulla ipse itire, vel veniat reuocau
32 Auntiliata rite tanquam consituta per mulierem ex metu illato a viro, an vir agerepssit ad nouam dotis consitutionem.
33 Metus iliatus a terti an annullet dotem tu praeiudicium mulieris etii dos e Iita eunItituta, eiusque viri. 34 Dos duo ebus tituta an sit nulla iasiure , et quan A.
3s De dote simulata. 36 t modis abs rouocasilis, seu resum
bilis diei possP. 37 Dos ex causa ingratitudinis, an possit ἀ
duante reuocari in praeiudicium viri, et de alimentis dotanti ex dote praestandis remissiu8.32 De reuocatione seu resolutione dotis obfuperuenientiam filiorum iuxta terminos Gonruam C. de reuocan. δε-
39 In dote an sit locus poenitentiae, et an dos
dicatur contractus nominatus, vel innominatus.
clo Γοι indebisρ, ac per errorem soluta an repetatur, et de materia repetitionis
indebiti Demstae, et praesertim quid de indebis, ex parte fluentis, sed
Nossicio a dos dicitur, remo quae adeo paternam sub , stantiam absorbet, vi re stantia bona non si meiat ad aliorum filio in te gitimam , iuxta totam substantiam, computata etiam dole , metiendam , Quare si alicui ex filiabus ita dos per parentem constituta sit, uncandubitatum est fili)s actionem de inofficiosa competere ad text. expressum in L i C.is inossis. At. cum concorae, ac tan-quim indubitatum post antiquiores simponunt vi A. dec. 85.Franchialec. I O. , M Ain. de legit. lib.2. tit. I suaest. ΣΟ.9-neae in principio, Penia deris. 387. iuxta Venetam , alias 49 s. iuxta Lugdunen. Fontauel de paes cl. fglof8.part. 2.ntim. 1 o Mari doliast. 4.num. 2. facit RoLdecf. 86 ipud Meron. de tegitim., ct
Dicta tamen actio aduersus dotem fi-α liae, vel descendenti datam,aliis filijs, vel descendentibus competit, non ad totam dotem irritandam, sed ad eam solum reformandam ad limites legitimae, ut nempe, computatis prius alijs bonis quaesiperstitit, suppleatur ex dote quod deficit ad legitimam, in qua rati casu Statuto non obstante crederem ipsam metsiliam debere facere paretem ad sui diu rem, quoniam si statutum cessat acce dente contraria dispositione paterna mere voluntaria, multo fortius cessare videtur accedente coacti; EO magis si tenenda est sententia in qua altero St tuto Urbis residet hodie Rota,ut scilicet illud commodum quod ex foeminae excluse porrione resultat cedat ad benes cium haereditatis non autem fratrum,ut in sua materiasiabiit.de Iegitima e ereactionibus si enim est haereditatis,sequitur quod ab eadem dotata possit retineri tanquam res dotantis sui debitoris. Vbi vero dos inossiciosa constituta 3 est, non filiae seu descendenti, sed extraneae, tunc intrat dubitatio, an in totum reuocanda sit, vel etiam ad solos limites legitimae Et in hoc non inuenitur dos in iure in aliquo priuilegiata, ideoqce attenta regula quam ex veriori sententia his mus, quod ubi eos non inueni
732쪽
tur expressε priuilegiata iudicanda sit
cum regulis generalibus iuris, dicendum videtur idem quod in qualibet donati ne disponitur de in c. nai.,et una vulgari distinctione an sit inofficiosa re tantum, vel re, et consilio , de qua per supra adductos ac etiam
per Sosi. d. cap. I . num. q. O Riata apud
Meriis. de pinor.dulf 72. illud autem videtur in dote considerabile, quod cum pietatis, ac rationabilitatis causam habeat, atque Reipublicae fauorem contineat, consiliu inossiciosit tem, ac fraudis praesemptionem excludat, nisi id conspicuis probationibus manifestetur,proindeque cum terminis simplicis donationis omnino regulanda non videtur, Ad quod conserunt quae de causae piae priuilegio notantur in materia inofficiosae donationis per Meri
Compertum est item actioilem hanc exercibilem non esse in vita parentis, istius etiam consensu accedente, quoniavruentis legitima non datur,ac omnino
incertum est ius filiorum , qui possunt
cuiasy glos. 8sau. Σ.-m. 1 f., et q. Bossis cap. I 4.uum. 24.; Ac etiam quia potest pater medio tempore inter dotationem, ac mortem tanta bona quaerere quod
i uossiciositas cesset, ita ut ex restantibus consultum sit, positis etiam in cumulo bonis in dicta dotatione contentis. Verum ubi aliqua praesentanea neces
sitas urgeret, tunc non crederem exclusum esse iudicis ossicium , vivo etiania patre ad inossiciosam dotem moderandam ; Ponamus enim quod imprudens, ac fatuus pater qualis videtur ille de quo supra in Bitetvn.dis. II s.plures habens filias,pro dote unius tota iere substantiam assignet, tunc nemo seu satus negabit, ut pro alijs filiabus maritandis
vivo etiam patre haec actio ad exercitia deduci valeat, cum aliarum pitellarunia honestas dilationem ad mortem paternam non patiatur, c d etiam in alimentis, quoties ita postulet urgens necessitas aliam non habens prouisionem prudentis iudicis arbitrio omnino assirmaudum videtur ; Quinimo si dicta dos
vni ex siliabus Ita imprudenter constitu ta sit, quod verὰ sumptuosa, et ex si tua dici valeat, legitima vero quae pro alijs filiabus superesset,ad honestam. illarum
collocationem non sufficia tunc quam-ς uis de stricta iuris censura, attentisque regulis iuris, per Magistratum inferiorem iorte aliud geri non possit,attamen iustum, ac rationabile putarem, ut superioribus maioribus Magistratibus utpote quasdam Principis vicarias partes gerentibus,eiusque supremo nomine iustitiam mini strantibus ictam dotem, eti1 vltra terminos legitimae resormare liceret, ita, et taliter,quod aliis congruados constituatur; Non quod fiant aequales sin hoc enim absolutum est patrem
posse gratificari sed ut honeste prouideantur, quod a iuris regulis neq; omnino alienum videtur , Vel quia tali casu prima dotatio de consilii inofficiositate suspecta videatur, Vel quia de consensus
validitate suspicari credatur, cum aperiniquus, vel mentecaptus videatur
pater qui ita se gerat; Atque in omnem
euentum,ut soror diues, quae atteta eius
qualitate sumptuosem dotem habet, pauperibus sororibus prouidere debeat, iuxta facti circumstantias pensandas arbitrio istorum supremoru Magistratusi. His praenotatis , duo ad hanc parum Bequentem materiam principaliter cadere solent in disputationem; Primo ne-6 pe , an actio praedicta exerceri possimortuo patre, constante adhuc eo matrimonio, cuius occasione dos inossiciosa constituta est, Et secundo super tempore quod est attendendam super inoisiciositate regulanda, an stilicet illud
dotationis, vel mortis; Alia etenim materiae inofficiose donationis communia non percutiunt materiam dotalem, eaq, tractata vel insinuata habentur apud Fontanea. dicta cl. s. g f. s. sart. a. Meri. de legistb. 2.tit. a. q.2 I. Boos a. Iq.
Primae quaestionis resolutio videtur hodie plana, licet enim ex dispositione textus qui satis vrget in L .gina Soce. ro 1 qua in fraudem cred. expectandum esse tempus matrimoni; soluti, itaui ha
actio viro contendenti de causa ciuerinsa praeiudicare non .debeat, sentierint lict. deciss6., ut testatur ita decisum
per S.C.Neapolitanum, Gratia istasto.
Mattimeto , et alij relati per inferius ci- tantasi
733쪽
tandos; Contrarium tamen deductimo ex theorica Cas irensi, in Li.C de in . t. esse verius sirmatum est ab eodenia SQ Neap. astud Franch. deris. Io . , ac
probant in Lais AF i I. dicta dedi L. 86.,
qui utriusque opinionis fundamenta expendunt Cyriae. conre. II o. in prisc. Arias de Mesa alior referens dicto cap. 6 nu. I D
eqq. , itaut hodie videatur conclusio plana; Et quamuis aliqui distinguant, an dos consistat in bonis, vel in pecunia iam soluta, et consumpta, quasi quod isto secundo casu no competat actio, sed recipienda sit opinio A=licti, hanc tamedistinctionem esse reiiciedam opportune notatur infra occasione dotis fraudulentae,m plene notatur per Risaecap. Iq.
In secunda vero quaestione Rota apud Peniam Ubi supra , nil firmare voluit,
simplici relatione tractantium cometa, Vera debere attendi tempus dotationis, late probare conatur Fotanell.dicta cl. s. glos Spart. 2 ex . ψo. ubi casus distimguit, Contrarium vero iudicio meo in lius , probat Gomea in I. 29.Tauri n. 3 s. ut attendatur tempus mortis,atqtie huic mihi adhaerendum videtur,ob rationes, et fundamenta ab eodem Gmea relata quem cum alis; refert et sequitur Bris aecap. Iq.uum. I 6.de conterunt quae habentur infra de reuocatione dotis ob filioru
pienda videtur quoad vitandam inofficiositatem, seu inualiditatem in totum, Eumdemq; sensum habere videtur Mer-IA. agens de donatione dicta quaeu. 2I. ore Iis., sussicit enim adesse effectum, ut nempe ex lucrativa alienatione filij debito bonorum subsidio maneant fraudati; Si enim verum est quod semper bona,
siue primo loco, siue postea ita distracta
ponenda sunt in computatione , hinc proinde non videtur ad quid prosint Fontanetia considerationes, nisi ad sola esse tum ordinis, ut scilicet, si pater bona remanentia deinde consimili titulo lucrativo alienavit, prius istorum excussio facienda sit ac recuperatio tentanda
cum actio de inossiciosa sit subsidiaria. Dummodo tamen se ij sint actores ad-
ου uersus sororem citidos fuerit Bluta, secus autem si sint rei, contra quos seror, vel eius vir ad dotem constitutam agat Quamuis enim exceptio excessivitatis. tamquam respiciens petitorium, ac altioris indaginis non videatur apta ad re-ρ tardandam viam exequutitiam , quae ut
plurimum ex pactis, et statutis dolico. stitutae competere solet, siue ad retarda dum iudicia possessoria, ut dixit ROL dec I o s.m . apud Manmcdesubba I., et in Rom Casalis Aguraani 27. Iunij I 6 o.
Attamen si constat partem bonorum ab alij, filijs rete tam legitimae respondere, tunc non videtur huiusnodi circuitus inanis attendendus, praesertim quia legitimae beneficium prCditum est a lege positiva ex dictamine legis naturae protubsidio alimentorum, quae dilationem non patiuntur; Prout & quae de ordine dicta sunt, ut scilicet sint excutienda , prius bona ultimo loco donata, recipienda non putarem quoties alijs filiabus de dote eit prouidendum, quia nempὰ soror inoisiciose dotata sit diues, adeo
dotem ultra congruam suae conditioni conuenientem habeat,tunc enim iustum non videtur ut teneri debeant aliae filiae bzna intricata penes tertios ut plurima dii ficilis recuperationis exilientia recuperare , sed cessis actionibus quae si per bonis intricatis comper ut agere possint aduersus sororem bona paterna in e
cessit postidentem, Ad instar eorum quς notata sunt de bonis fideicommissariis discit f., illud enim remedium est etiasubsidiarium, ac minoris efficaciae, dum non de paternis ut in presenti, sed viterioris ascendentis agitur, Et confert c5clusio alias probata, ut a tandentium onus erga descendentes dicatur reale bona afficiens.
Sed quid si fratres sororis dotationia o sint praesentes, et non contradicentes, an propterea huiusmodi actionis beneficio priuentur, agit in specie meo de non Meliora cap. a o.num.7 8.e eq. qui negat, quoniam ut legitimae praeiudicia
generetur, expressus consensus cum labentia proprij praeiudicii est necessarius;
Dicto autem specifico cosensu legitime accedente cessat actio praedicta, ut ex Mezaciluseruat citia Barbos dicta secum De dote V v v v Σ
734쪽
inanto autem tempore duret actio, i praedicta, contendum scribentes, atq; ad selum quinquet inium se extendere ad instar actionis de inossicoso testamento sentire videnturi utcluas.
xium tamen ut tamquam actio ad legitimam, vel supplementum durcet annis 3 o. etenent Fontaneu.υbifum Meriimictui
num. s B sdicto cap. I innum. aa. ta licet Iorianeu. credat id prouenire , non exactione inosticiosi, sed ex altera petitio. nis legitimae, vel supplementi. Attamen quoad forum inanes videntur huiusmodi inspectiones , scholasticis re- Iinquendae,vel quia in omnibus fere Eu rapae tribunalibus, praesertim maioribus non stetur amplius super stricto rigore actionis, sed procedatur de bono, et aequo attenta veritate in bono iure, Vel quia dotis causa est summaria, Ac etiam quia non concipitur liodie libellus, vel alia petitio vicem libelli habens, in qua non adsint clausulae salutares per quas
omne pinguius remedium, omnis auo melior actio deducta censeatur; Et haec quoad dotem inossiciosam, circa quam in una voletana pro munis coram A. C. dixi absque principio dissicultatis non m mpetere intentatum iudicium salutant, vel aliud interdictum militarium , cum sit iudicium resciitarium , Et d
alia notabili quaestione in materia dotis inossiciosae habetur supra. Et licet aliqui aliam considerent inof-at, ficiositatem in dote secundarum nupti rum respectu filiorum primi matrim
nij iuxta terminos rex. in L hac aedictatici 2.nupt., non bene tamen hic termimus adaptatur, quoniam de praefatae legis dispositione agendum non est nisi
soluto matrimonio per morae mulieris,
quando dos desinit esse talis, atque de illa disputari contingit occasione lucri, vel occasione successionis, ideo in praesitis sedibus suaque materia de hoc agitur, infra scilicet ad materiam lucri, et subiit. defutasAmbus . Excessiva dos dupliciter considerari
potest,uel scilicet attento iure statutario per quod dotis quantItas adcertos li-tes restricta sit, et de hac plene acbitriis
est supra disci i 4. , vel attento iure c5muni in ordine ad ipsum mei dotantem ac etiam iecipientem, et Met triplicem
habet inspectionem; Vnam scilicet ei ca illius excessivam detractionem iacta ex bonis i ideicommissarijs de qua tractatum est abunde . I 4s. , Alteram circa benesicra restitutionis in integrucompetens minori, vel alteri periectum
consilium non habentit, Et tertiam circa rescissionem actus ratione excessiis maiori competentem ex capite laesionis, cuius materia communis est , tam ipsi-met mulieri se ipsam dotanti, quam al- heri dotem pro muliere constituenti, ac etiam viro recipienti, it aut ea quae simpliciter constituuntur omnibus ςque co-13 ueniam; Illa etenim specialitas quamis sexus priuilegium in muliere praesei erret, percutit etiam quamcumque m teriam indisserentem, unde nil concernere videtur istam peculiarem dotis ma
Agendo autem de tertia & vltima imspectione laesionis, certum est in dotis contra tu laesionem intrare, atq; ex eius causa locum esse non quidem totali rescissoni ut in aliis c cum ratione niatrimonij vel sponsalium subiecta materia , non admittat illum voluntarium tota erecessum qui ad electionem laedentis tribuitur 1 l. 2.C.de resinaevenae) sed suinpletioni vel reductioni ad iustitia; Atq; tota quaestio versari videtur in qualitate laesionis, an scilicet debeat esse vitra dimidiam, ut regulariter in omnibus in
iorum contractibus requisita est, vel LLsciat quaecumque,licet intra dimidiam; Et in hocnsi leuis est scissura inter scribentes, ut constat ex Barbos. in Φ. para. Vola tr. m. Σs. , et Arias de Me lib. 3. r. v. 19. cum ali, per B . de
stinctio pro conciliatione utriusque sententiae videtur admittenda, ut scilicet si agatur de laesione circa ipsam dotis constitutionem, ac substantiam, quia nempe praetendatur constituta supra vel ii ira congruam,et tunc recipienda sit optinio exigens laesionem ultra dimidiat iuxta sensum Bal. Nouel cui foeliciter in hac materia scribenti satis delerendum;
bi vero agatur de aestinuti e rei dota lua
735쪽
Iis, quia nempe fundus valens decem detur pro quindecim,vel e contra, et tunc amplectenda videatur altera opinio indistincte laesionem admittens, iuxta dis positione textus in I.iurefuccursumsexta
Quod satia recipiendum videtur, ubi
res dantur in dotem tamquam species illarumque valor exprimitur, non ad c6. nituendam emptionem, et venditione,
sed sola ut dotis quantitas sciatur,isto';
terminos percutere videntur iura allegata; Secus autem si agatur de vera aestimatione, cum enim tunc dos consistat
in quantitate, hinc proinde, illa neque in substantia, neque in accidenti ex partium circumuentione alterationem aliquam recipit; laesio autem est in alio contractu emptionis, et venditionis ab illo dotis extraneo, et in quo vir non consideratur ut talis sed tam qua tertius emptor , unde videtur omnino tune
attendendos esse terminos l. 2. C. de resin .vendit. , ut in sipecie constat ex δε- I. per Barbos in L aeritimatis num. 2I. O sqq. Fontaneu.dem Lia. fglog. g. par. 13.n.s I . ubi audaciam Fabri redarguit, quod tot nostros maiores de errore
adeo imputare praesumat, nisi actus geratur inter ipsos c6iuges inter quos etiain re ita data aestimata dicendum videtur quamcumque laesionem attendi debere, vel quii inter coniuges magis de bono, et aequo procedendum sit, atque totalis laeso abesse debeat iuxta sensum aliquorum, vel, et verius quia sub ista
circumuentione, ac datione, vel receptione rei plus seu minus iusto valore ,
tamquam sub velamine includi potest
prohibita donatio inter coniuges, Atliuxta huc sensu ia videtur posse capi textum in dicta linires r 3. g. primost de iuridoc, quatenus etiam credatur illum in muliere maiori, ac de quacumque aestimatione loqui, atque ita accipiendi videntur Fabra & alis contrarium volen
Hanc vero excessivitatis exceptione I censeri altioris indaginis , ac non esse aptam ad retardandum iudicia exequu-tiua vel possessoria habetur supra di . 6s.; Quoimodo autem probanda st laesio, cer in regula dari non potest, sed to-
ium remittendum est eidem iudicis a bitrio,cui remissa est congruitatis taxatio , ex mensura etenim congruitatis
resultat inspectio, an dos illius dimidia excedat, vel sit in dimidia minor; Est quidem res satis dissicilis, ac fraternizat cum laesione probanda in transactioni-hux, sed adhuc est possibilis eius proba tio ut in tran actione in qua dissiculta
maior dignoscitur magis communiter est receptum.
Quo vero ad dotem fraudolentam,dicitur illa talis uno modo quado per do
tantem aere alieno grauatum constituta
is sit, cuius resolutio primo aspectu videtur plana per textum expressim in I. . g. soceroy quein fraud. creae ubi claris verbis deciditur, quod si maritus sit conscius fraudis, quia nempe sciat do tantem debitis imiolutum, tunc datur creditoribus auocatio ex aedicto de bis
qua in faudem Oe.; Si vero in bona fide
sit versatus, tunc cesset huiusmodi actio aduersus virum constante matrimonio , c laedatur autem eo soluto aduersus mulierem, vel contra ab ista causam habenates, ex ea diuersitatis ratione, quod vir constante matrimonio dicitur creditor
ex causa onerosa alias non contracturus, mulier vero agit de causa lucrativa. neq;
iustitia patitur, vel aequitas, ut ipsa dea bonis creditorum, qui suiat ei penitus extranei satisfieri dei at,atq; cum dicto textu transeunt de plano Doctores quorum auctoritas superfilua est ubi lex est
clara; Quare cum solι viro tamquam c6- tendenti de causa onerosa lex prouidere voluerit, non autem mulieri, hinc pro.
inde dicendum videtur, ut casus soluti matrimonij stet demonstratiuὰ tamquaille ob quem frequentius interesse viri
cessare solet, non autem taxatiue, itaut si contingat matrimonio etiam constate intereste mariti tolli de medio, atque dotis tam dominium, et administrationem, quam commodum, et fructum esse solius uxoris,adhuc aperiatur actio creaditoribus, quia verisicatur ratio legis, ne scilicet deducenti suum ius ex causa ,
lucrativa concedatur excludere seuentes causam osterosam, et cum aliena iactura locupletari. Fraudis vero conscius videtur vir, ne
is dum ubi scit dotantem animo frauda. di creditores dotem ita constituere, et
736쪽
illum esse obaeratum, ac talem , quod tantam dotem absque creditorum prata iudicio constituere non possit; Adest ctum etenim liuius aedicti necessaria n5 est traiis consilij, sed sussicit fraus resul tans re ipsa, ut ad literam dissiponunt tex tui in I. mnes 9.Lucius tiri A quae ibi fraud. cred quis cum aliter de oreb. oblig., parum enim, aut nihil interest, ei cui praeiudicium paratur, an actus fiat
ex proposito, laeciae , sed susscit sibi
praeiudicari,dum lex respicit potius malum effectum, quam malum animum i cientis quoties bona fides alterius contrahentis aedicti e scaciam non tollat BargaLde duo tib 6.re L 28. num. I. crsqq. Faris.quo. So. Num. 34., qui alios reteriit l,& conserunt quae lubenturhb
bationem exigere videtur, sed sufficit de ducta ex praesumptionibus, et coniecturis, aliisque patricularibus facti circumstant Js , vel et .am resultans ei generali praesumptione iuris, ubi nempe dolans vel iam decoctus, vel decoctioni proximus,luxta ea quae generaliter in materia
huius aedicti habentur, cum nihil circ hoc videatur a iure fauore dotis specia. Iiter constitutum ; Vel ubi dos, attento etiam apparenti statu doratis, et qualitate viri, alijsque circumstant ijs de quibus dite. I 4 . ad nuc esset excessua, nam ex ipso excessu resultat fraus praetum pia i , atque tunc cessat dispositio textus indicto S si Vocero,ut benὰ per Fravcb. deri f. o4.num. D quod est particulariter no
Sed quamuis haec plana videantur,aci merito quoniam textus est Varus, illius
tamen dispositio torxit ingenia plurium scribentium reflectentium ad aliam c6clusionem supra in dote inofficiosa constitutam, ut scilicet, iuxta magis receptam opinionem licitum sit filii, dotantis , matrimonio etiam constante, etiam aduersus virum dotis datae diminutione petere pro eorum legitimae supplemento , durum enim videtur, ut filiis de lucro pro legitima certantibus concedendii in iit id quod negatur creditoribus
contei dentibus de damno. Et quamuis multae per scribentes suerint excogitatae responsiones ad tex. με-
dictum, ac rationes disparitatis, nulla , tamen videtur tuta neque satisfacit, ut constat ex Barbosin dicta l. a. in princis r. a . m. II 1. seq., ac nimis io ut do verboru apparatu, Fontanea. depae Lesa: f. s. glos. R. par. 6. ex num. 3. , Vnde plerique inducuntur ad credendum, vel conclusionem praedictam super dote in iliciosa esse falsam, ac recipiendania esse potius contrariam opinionem iuxta
decisionem Ag icti, vel quod dispositio
huius textus omnino irrationabilis esset
Hinc ad istam repugnantiam, sed im et rationabilitatem vitandam, credidit conciliando Vr U.ad IAI. decis. 86.,
ut dicta opinio contra virum iuxta ae
cisionem Franchi super dote incisiciosa , Procedat quatenus agatur de dote adhuc non soluta , vel consistente in speciebus, , secus autem si consisteret in pecunia per virum bona fide consumptae , vel commixta, ut tunc attendi debeat
subdubius 'ntaneua icta par. 6.N. I ., sed clarus, et firmus I. immediate sequenti num. 73. ob regulam deductam exdec. ELI. I9o. ut pecunia posteriori soluta, bonaque fide consumpta notia
auocetur,supponendo etiam Fontaneli. dicta par. 6. num. 23. eq. pro certo limitationem ad tex.in dicto S.s a Socero, vi scilicet illius dispositio procedat iuxta dictam consimilem declarationer i y Vrsidi, et quatenus dos consista i in m. cunia soluta, secus aute si in bonis, quoniam tunc a creditoribus etia constante matrimonio poterunt ista auocari auctori tateAngeli in l. cius Titius m. a. f.quae infrauaecreditorum Mais via. 67.Vr v. dict.dec. 86.in princimnaedeurcoss. 18.num. 6sinsequi b. I. Ego vero attente perpensa materia
credo neutram conciliationem, seu verius limitationem admittendam sore ,
sed utramque conclusionem indistine eao recipiendam esse; Primam scilicet, vi
filijs dotantis eo mortuo detur etiai constante matrimonio ius reformandi dotem tamqtiam inoisiciosam pro eorulegitima supplenda, siue dos consilitatius cie, siue in quantitate, ac siue pecunia viro per dotantem tradita exter, siue commixta, vel consti mpta sit; Et secun
dam,ut pariter indutii cla creditoribus
737쪽
dorantis non detur aedictum auocati
rium ratione fraudis constante matrimonio contra virum fraudis non participem, siue dos consistat in specie, siue
Moveor quoad primam conclusione ad ita sentiendum, quoniam I c. de λte in Missa cum concord. nimis generaliter hanc actionem filijs tribuit, atque Doctores in maiori numero indistincte ac generaliter dictam conclusionem firmant, ideoque non videtur comtra generalitatem legis, ac genericas intelligentiam Doctorum recipieda talis limitatio, per quam huiusmodi generalitas fere anni bitatur, ac latissima via aperitur fraudibus, et exclusioni fi horum a legitima alienando bona , e rumque pretium dando pro dote; Qus re distinctio praedicta nominatim re
Meγlin de legit. d Io lib.2.tit. I .quas. ΣΟ.num. I 6., qui bene considerat quod ratio consumptionis pecuniae in qua .sundatur ex qua mouetur etia manetl. non est ad casam applicabili , quoniam pecunia vim soluta pro
dote dici non intest consumpta, neque sibi irrevocabiliter quaesita, cum sciat se ad illius restitutionem certo casu obligatum esse, Sicuti enim pecunia solui cum obligatione de restituendo &c. dicitur semper extare quamuis revera sit consumpta Francbaiecis7 sarum. q. Rat. apud metatae oblig. Camer. cf. I 89. .
3 s. a 3 , omnium latins ianella O mss. ibidem, et est axioma ho-cie notissimum ut sepa in sua materia f. biit.deeredito, ita in praesenti, qui certior est iste casus restitutionis, quam Prςcedens, ideoq; pensatis, tam rationibus, quam auctoritalitas, nullatenus dicta restrictio recipienda videtur. Ex dicta vero deficiente applicationerationis de pecunia consumpta, inanis redditur etiam limitatio tradita secadae conclusioni deductae ex textu in dictos ascero, quoniam si dos quamuis cinsistens in quantitate dicitur extare,nmivere consumpta dici potest, hinc proinde sequitur per necesse, quod opim est dispositionem dicti textus vel indistin-
negare, vel indistincte acceptare, in
eadem sit ratio in pecunia ex tanti, ac in alios bonis ; Ac etiam quia cum textus loquatur generaliter, et indesinite, atq; ita per tot saecula in chores illum intellexerint , non est ita de facili admit
tenda limitatio noua per modernum
scribentem excogitata, nisi plus quam Vrgens ratio ita exigat. Nedum autem dicta limitatio urgentem rationem non habet, sed omnino
ratione destituta videtur i Primo ex deficienti applicatione conclusionis de pecunia consumpta ut supra, Secundo qui 1 vanum est credere iuris cinsilium ilia
dicto Sina socero sentijsse de sola pecunia non auocabili tamquam consumpta, atq; ex ista ratione motum esse, dum communis antiquorum, ac modernora scribentium schola vult ut de iuris rigore anterioribus, vel potioribus creditoribus detur contra posteriores avocatici pecuniae quamuis consu inpiae condictio. ne ex lege Dicta enim couclusio auoca
tionis exclusiva prudita est a praxi
modernorum, potius ex quadam aequitate conseruandi commercij causa,& ne totus Mundus litibus inuoluatur, quam ex iuris rationibus ut constat ex eodem AFUI.di Liscis i0o. , et sequuntur ali passim de quibus idem Fontaneu. dicta a
par. 6. I. O in dicta sua materia subrinde credita .
Melior igitur esset altera ratio deducta ex Lpupillus . quae in Fraudire .si non expedierit S. villus de bou.au Liade twt i. .C. L cum concord , Vt nempe creditoribus personalibus non detur ius auocandi pecuniam Blutamualteri creditori ex causa onerosa, qua
uis hic solam quoque personalem haberet, quia vigilantibus & non dormientibus iura subueniunt, atq; hoc est praemium diligentiae υt idem Fontanes dicta
cere quod LC. ita sentierit de sola doto consistente in pecunia ratione consumptionis seu commixtionis nullum habere videtur probabile iundamentum . Tertio tandem quia non est aliunde alicuius legis quaerenda ratio , quoties ipsemet legislator illam exprimit, ut est in casu nostro, in quia l. C. assignat ra tionem causae onerosae quam fouet maritus, quod agnoscit idem Fontanell.dicta par.5aetum 2 I .O DI ,inserens propterea
738쪽
textum praedi ni nil continere speciale tauore dotis, sed id definire ex regulis generalibus. cuique creditori conuenientibus ; Si ergo attendenda est ratio causae onerosae , hine proindε non videtur ubinam distinctio inter quantitatem , et speciem isto casu fundari possit, quoniam siue communis debitor pecuniam creditori dederit extantem, vel consumptam , ac siue specient insolutum
assignauerit,aut alias titulo onero b rem aliena uerit, quoties cessat i aus, atque concurrit titulus onerosus,numquam intrat edictum auocationis ex fraudo, neque aliud remedium datur credit ribus perso italibus; Et sic disserenti inter dotem constitutam in quantitate, vel specie, vel an pecunia soluta identisce extet siue commixta sit, procedit respectit creditorum habem tu in hypothecam , qaibus ad bona debitoris , vel ad eiusdem pecuniani extantem datur actio hypothecaria,quae non eli exercitatis ad pecuiuam cJla raptam, vel commixtam, et quo casu nulla cadit difficultas, sed in Ordine ad creditores in sola personali, in quorum gratia edictum fraudis emanauit, distinctio non procedit. Unimo in bonis etiam sortior est causa viri, quam cuiuscumque alterius creditoris personalis, quoniam ille habet hypothecam legalem per quam iuxta notos te, ininos vincit quotcumqui credatore, chimgrapharios quamuis te- pzre anteriores; Si ergo creditor in stata personali, vel quilibet in quem bona
sine fraude titulo oneroso alienata sunt, non molestatur ab ali1s creditoribus, naulto minus molestatur vir, qui etiam in concursu si res ei data non esset illos vinceret, ac eXcluderet ratione hypothecae ; ideoque firma remanet conclusio deducta ex dicto textu in Sssis ocero, vi constante matrimonio aduersus virunon detur actio reuocatoria ex dicto
edicto, siue in specie, siue in quantitate dos consistat, sed quod illa competat Q.
Ium contra mulierem Quentem titulum lucrativum, ut in principio . Ex his autem rationibus deberet quidem idem statui pro viro aduersus alios silios dolantis pro legitima, vel supplemento agentes, quoniam ipsi etiam si intar nudi creditores personales ; Uerua conquaeratur vir de lege, quae in uno casu sibi prouidit, et in altero generalem actionem de inossiciosa filiis concessi Nil obstante quod ita lex Leatur irrationabilis , quoniam dicere susticit esset legem cuius hoc est peculiare, ut quamuis dura seruanda sit. Verum neque ratio omnino abest plures enim disterentiae rationes assessit Doctores relati per Barbos ct Fon avell. Mi supra, inter quas relata per istunianum. II., et approbata per eumdem numere. Ig. probabilitatem habere videtur, quod scilicet in casu filiorum agentium de inoficiosa, semper dos attento stata dolantis supponenda est excessiva, neque actio totam, vel notabilem illius pamtem destruere potest,sed illud modicum,
quod supputatis prius alijs bonis deficit ad stippiendam legitimam, et ad summa si nil de alijs bonis sumi esset, semper ex
duodecim vncijs octo remanent pro dote, et ex quatuor detractis pro legitima, remanet etiam portio ipsius filiae dota. tae, itaut vir se omnino delusum dicere non possit ; In casu autem creditorum venientium per avocationem , dos est
supponenda congrua nam si est exces siua, in excessu cessat dispositio textus praedicti, ut supra J atque ita tota dos potest absorberi,adeo ut vir omnino de. lusus remanere possit, ac ferre oner matrimonij absque nulla dote; Nil o, stante ponderatione Barbos , ut dari possit quod creditores quid modicum auocare velint,quoniam id est per accitidens, lassicit sela possibilitas praeiudicii,in materia dotis praesertim attendenda, ut alibi de hoc axiomate. Alia item ratio magnam probabilitatem habere videtur, cur lex viro consi Iere noluerit aduersus filios agentes pro legitima, et consuluerit aduersus creditores, quoniam illi non poterant alias sibi consulere, neque ex propria prouidelia huiusmodi periculum euitare, meis rito lex eis prouidit nὸ legitima defiau. dati remaneant; Issi vero recte potermisibi constitere cum propria prouidentia , curando, dum dotanti criaiderunt hypothecam acquirere, sibi ergo, ac prinpriae negligentiae imputent, quod amnuit etiam Fontanelli. dicta part.6. --
Aliam pondero item diuerstatis nimis probabilem rationem, quod scilicet ubi
739쪽
ubi vir 1 socero, vel altero dotate igno. tis debitis inuoluto sibi dotem promitti, vel dari curat, dicitur versari in bona si- de qua delusus remanere non debet, muliati enim videntur ditissimi ex bonis alie nis, ideoq; si haec pericula viri timere de berent raro ad uxores ducendas ii aduce rentur;Hanc autem bona fidem est sese impossibile, dari posse in eo viro qui tantam dotem sibi constitui curata socero, vel alio filios habente, ut istis nec
quidem legitima remaneat, cum nume. fu, filiorii soceri soleat esse notissimus, ac etiam quia dolantis qualitatem circ numerum filiorum, ac bona quae habet teneatur inuestigare , ut obseruat Meria ID. de legitim. HEL Iib.2. tit. I qua I.2o.
ta vero Fontanellam in dicita limi
ratione ad secundam conclusionem deis cepit assumptum ab eo deduci. im dicta
-r.5 s. qq. . t. nempe dos a viro cλα Σ stante matrimonio euinci non possit, ubi consistat in quantitate, secus autem ubi in specie iuxta theoricam Angeli in I. ocius Titius in .st qui b. mapstu. mel θργοι. cum aliys ariegatis, quod ac sumptum ita generaliter acceptum, est erroneum , ideo ne alij in idem aequi. vocum incidant, satis Opportunum videtur ad propositam materiam id explicare ad duos effectus , Unum scilicet tollendi alijs occasionem ae .lui uocandi. Et alterum ad notitiam praecisi casus dotis consti tutae per usurarium,quae per debitores avocari praetenditur, cui
ijdem sint termini. Sciendum igitur est quod Angel. tu dicta l. cius Titius iusinae ponit casum
de usurario, qui filiae ingentem dote tradiderit, non ex bonis licit E quaesitis, sed in toto vel in parte ex usurariis tu cris , an scilicet illi, qui usuras passiiunt, et quibus repetitio competit, di tam dotem auocare possint, et distinguendo firmat quod, Aut dos consistit inquantitate, et auocari non potest, Aut
in specie, et potest; Et Angelum sequuntur Mar a. singul.67., Prael. ad A tu.
mnded. dictaeonfi8.m-.6 s. inciden. ter loquens, quia talis concluso niliit ad
rem suam pertinebat,2 Atque bis inniti Iraetur Fontaneu., Ultra quos idem sirmant
ex FHer.de Senis GV 63. quem omnes in hoc puncto adducunt pro antesignano, Bal in ι.rem quam insu C.de ivr.AL,
Asb. in capaeum tu de ur. num r. Iq. , et
alij qui possunt cumulari,quonia distinctio est vera , sed non per hoc resultatillatio Honderit, et Fontane . iSiquidem ideo praefati Auctores con cedunt auocationem bonorum, quς vsu- rarius a debitoribus extorsit.non autem
23 quantitatis, quia species, seu bona per
usuram extortia numquam exierunt a dominio debitorum a quibus extorcta , sunt, neque transierunt in domitatum usurari j, ut late probat Leotaraede Q.
quaeH.9 s. utam'. ., Rut ieris. III.part.3 recent., Uerlimis pignorib. 3 .tu. I .guris. 36. numer. II., ideoque recte competit prioribus dominis rei propriae avocatio
a quocum a p sies re, siue in hunc translata sit res ab usurario titulo lucrativo, siue oneroso, dum dare non poterat illud ius, quod ipse non habebat. inodque Angelus, et Bald., ac Ma F., et alii allegati loquantur de istis bo
nis, constat euidenter ex eorum lectura, omnes enim exemplificant in bonis extorctis cum usuris, quia nempe debitor pro debito usurario fundum credi tori dederit; Merito igitur dissert speiacies a quantitate, quoniam in prima, Obretelio item antiqui dominij intrat vindicario, qliae intrare non potest in se iada, quamuis haec ab usuris parta esset, dum est impossibile iustificare eamdein pecuniam indiuidualem, quam debitor usurario tradidit eo ipso quod commixta est, vel in alium usum conuerti. Neque dicere liceat, quod Angelus, et alij non faciant hanc distinctionem , de bonis, quae alias fuerant eorum qui usuras passi sunt,quoniam aperte loquuntur de fundo extorcto vendi calido a possessore, ideoque esset eorum verba-
cauillare si alias venirent intelligendi. Sed quando etiam per possibile diceretur illos loqui indefinito, siue agatur de bonis dire id habitis a debitoribus, siue ex usurario quaestu obuentis, ac siue patrimonialibus usurarum resti tutio ni affectis, non per hoc illatio praedicta peneralis resilitare potest, quoniam adhue per citatos Auctones in his praecisis terminis Vsurarum: siderari potuit
740쪽
inter speciem, et quantitarem disserentia alijs casibus non applicabilis , dum,
iuxta opinionem antiquorum compro.
a bara m per opum alleg. 74., et alios de ductos με Merlin pignor. dicta quae, . 3 6. in prisc., et Leotar. quas.97., bona ustrarii, siue patrimonialia, siue acquisita sunt tacuὲ hypothecata pro restitu.
rione usurarum, unde ratione hypothe. exercibilis in specie non autem ilia quantitate potuit distinctio praedicta quamuis generaliter dari. Et licet verior, ac magis recepta sit opinio modernorum, ut buiusmodi hypotheca pro usurarum restitutione non competat,quoniam haec intrare non debet nisi in casibus a iii re expressis, ut per
Abbatem in cap. cum tu num. r3. de furi,
Dotar dicta ques. 97., Merlin. dicta quaest 36.mm. 8.,Barbosad collectan. ιδεο cap. cum tu, Rot. incta decis r 77. Ur . 3a cc.i Attamen quia antiquis temporibus prior opinio verior credebatur, ut obseruat, M., hinc recte potuerunt
Angelus, et Bald. ac alii antiqui procedentes cum hoc praesupposito iti indiastincte quocationem firmare; Sed hoc ex abundanti, quia vere sensus praedictorum Auctorum est talis,qualis fuit supra insinuatus; Et sic semper stat firmum,dio serentiam esse specialem, quodque ideo
pecunia data in dotem non auocetur, quia tio est ipsa pecunia thenebris, ideo, que vis est incessatione identitatis,ut ex Abb.υbifupra obseruat etiam Merlinis cta quin 36.in M.; Atque ex hoc deducitur . blexu tio alias iacta, quam sit periculosum cani simplici dicto moderno. oorum scri nitum iudicare, vel consilere , non perpensis auctoritatibusivel rationibus quas adducunt. Quare firmata erroneitate dicti aD
sumpti, seu illationis generaliter sectae
in casti quorumcumque creditorum pr auocatione venientium, atque descendendo ad indiuidualem resolutione i auocationis praetenta per creditores ex causa restitutionis usurarum, conclusiue dicendum est quod , Aut agitur contra virum constante matrimonio, Aut
cessante interesse viri 2 contra mulierem ; Primo casu si vir est in imia fide, Rc fraudis particeps, et tunc indistincte dos auocatur iuxti textum in dicto S.Is
mala quae si ficere videtur,et tunc si do, consistit in quantitate non datur auoca. tio iuxta doctrinam Angeli Balae, Gallorum, in supra , Si vero consistit i
specie, et tunc, aut agitur de bonis patrimonialibus aliunde quam ex usura obuentis, et verior est non dari hypo. thecam, ac consequenter cessare avoca. tionem, Aut e conuerso de bonis imme diate per usuram extore is ab ipsis debitoribus, et tunc intrat auocatio ex ea. pite rei vendicationis iure domini, Aut tandem sumus in casu medio, quia nempe agatur de bonis mediate ab usura prouenientibus, atque ex illicitis lucris usurarum comparatis,et tunc Iice t Butriis dis. p.e- tu velit dari avocatione, perinde ae si immediate ab usura prouenirent, ac sequantur alis relati per Mer-lis e pignoν icta quaest.36. num. 9., qui in eadem sententia persistere videtur Verior tamen est contraria sententia- , ut nempe species non succedat loco qualitatis, ne e res loco pretij, cum agutur de praeiudicio fouentis causam onerosam, ut late probat Lotard.Hisupra, et aduertitur alibi occasione agendi de alticulo, an dos sit ius uniuersale taut res succedat loco pretiI,et E contra, Pr indeque non intrat auocatio in praeiudicium viri. Secundo autem casia quo agatur contra ipsam mulierem, vel ab ipsa depem dentes,et tunc, Aut versamur in iis cassibus in quibus etiam contra virum au catio conceditur, et res est indubitat ex maioritate rationis, Aut ubi negatur
praesertim si consistit in quantitate, et ruc quamuis Fede . de Sen. dicto eos a. partes mulieris late substineat, Attamen Abb. in dicto cap. cum tu num. I .srmat dictam opinionem de rigore veram , de aequitate non esse amplectendam; verum Alex. de Neuo in adriad eumdem Abb. ex sententia Eutry , et aliorum verius late probat sententiam 'derici, nec de rigore, nec de aequitate substineri, nec indistincte ad instar
aliorum creditorum competere usuram passis auocationem, quoniam cum mulier ibue t titulum, et causam lucratia non est permittenda eius dotatio, et imcupletatio ex aliena iactura, in subsidiuramen, et quatenus excussis bonis usurarii non possit ali s damnum pastis esse