장음표시 사용
981쪽
uis aliqui sed malEad istam quoque illud
extendere curauerint, remanente dubie
late circa legitimatos, quod pendet a legitimationis qualitate, an scili t illaci sit vera, adeout legitimatum in omnibus legitimii essiciat, vel sit talis quali istis , quod habilitet solum ad assequenduid quod volutarie relinquatur, quae species aliquibus dispensatio magis quain vera legitimatio visa est. Uxori autem putatiuet conceditur ide neficium pro dote rei tituenda, in illis casibus in quibus ratione bonae fidei ista x4o dos pro vera in omnibus de iure tu benda est, adhuc tamen satis circumspe ctε procedendum videtur, ubi praesertim non agitur lavore ipsius mulieris vel filiorum, sed extranei haeredis, ad quem a I receptum est istud beneficium seu remedium quoque transmitti . Atque ubi dotis constituendae vel re.
stituendet satisfactio commode sequi po- et 1 test ex fructibus,non de facili permittenda est distractio bonorum in sorte principali, quod pendet ex facti qualita
te, atque ad hanc esse rum fatis reflecte. dum venit ad dictam distinctionem imter dotem constituendam ct restituendam, ut in hac secunda facilius arbitria interponendum sit pro diminutis ac interpolatis diminutionibus cum fructibus, ex eisdem differentiae rationibus, de quibus supra occasione diligentiar seu excussionis bonorum liberorum . Sequuta vero pro una vel altera dote distractione seu extractione bonorum fideicommissi, quaeri solet, an superii nientibus bonis liberis,uel dis luto natio,3 trimonio,fideicommissum reintegra
' ri debeat, atque bona extracta ad illud
reuerti , super quo cadit eadem distin cito inter dotem restituendam S conastituendam, ut in casu restituendae, si ad serinalem restitutionem processunia non est, sed solum ad assecurationein , per quam dominium abdicari vel respe etiue transferri non dicitur , superuentis bonis lil eris, ex istis potius facienda sit restitutio; Ubi vero ista iam pera secte sequuta seu consumata est, tunc
superuenientia bonorum liberorum non retractet actum iam consumatum, ne-
que fideicommissario aduersus muliere vel habentem causam ab ea detur ius os- seret, di, sed fidei collimissum ex bonis
si erueiatis reintegrata debet.
In casu autem dotis constituendae, quoties actus est iam persectus & consumatus, superuenientia bonorum liberorum, nedum illi cuius proximior erat dotandi obligatio,sed etiam ipsi met mulieri non causat retractationem ; Idemque si matrimonium, quamuis ab que liberis dissoluatur, unde pro regula receptum est, ut bona semel pro dote a fidei conamista extracta, semper libera remaneant, neque ad fideicommissis in amplius redeant, quod tamen nota extantibus silijs,nimis asperum videtur, tanqua ex cessante causa, idem , consultius agene fidei comm.sDrum ordinatores, si legema uersionis generaliter adijciant, de quam satis probabile esset per iudicem a quoque adiici tu ipsa assignatione seu extractio ite dotis, ita citra disponentis voluntatem, ac rationem, fideicommiscia de facili euertantur, atque melioris conditionis remaneant foeminae quam
masculi ; De alijs vero ad hanc mare 14ς riam,in qua scribentes nimium se dii. fusisse videntur actum habetur in sua sic. de Y. An de bonis fetidalibus, ct iuri imo tibus , vel e breuticis fris aliat alienarip obibitis, in tu libero commercio nou ex1
sit in quo dos sit in his priuilegia.
IN illis bonis indisserentibus, quae ut iam te in libero commercio exiit ei uia libere alienari possint, neque aliqua personarum incapacitas urgeat, quaerere non oportet, an in causam dotis id fieri valeat Quaestiones autem cadunt in ijs
calibus in quibus id regulariter sit prohibitum, an scilicet dos constituendaci vel resti tuenda in hoc priuilegiata sit, ut quod alijs negatur sibi permittatur. Ad id autem dignosceo dum distingitenda est prohibitio realis ob qualita-I 6 tem bonorum, a prohibitione personali , ob personarum scilicet incapacit
in quibus de omnibμ1 pr missi.
982쪽
tem, sub prima vero prohibitione cadunt bona studesia, ct iurisdictionalia,
de iura Regalia, ac etiam emphyleutica, de caetera quae in libero commercio non sint, ut est viasDuctus cum similibus,vltra fideicommissaria de quibus acturnia
est supra; Quare de his dist*cte agen
Quatenus ad bona, ct iura seudalia,r & iurisdictionalia, seu Regalia pertinet, Scribentes nimis alta petendo se intrudunt m Regnis ac Principatibus habentibus supremum dominium ac iura Regni, an scilicet haec dari possint in
dotem in toto vel in parte, Vel pro e obligari; Seu an Reginae vel Principissae maritus fiat Rex, vel Princeps, plures adhibendo distinctiones, an scilicet agatur de Principatu electivo fere umquam in themina practicabili, vel potiussiiccessorio qui frequenter in sceminis cadit, & an successor sit iure haereditario, vel solo i ure sanguinis; Sive an detur in dotem aliqua pars Principatus absque supremo altoque dominio, ac regalibus maioribus, ad ut Corona vel Principatus non patiantur scissuram vel deformationem, & econtra, cum similitibus distinctionibus, pluribusque deci rationibus quae apud tractantes habea
Incongruus tamen, ac inanis dicen diis videtur iste labor, quoniam licet Principes utpote alijs exemplum prς star 8 re debentes atque tanquam Civitas supra montem, ac lucerna super candelabrum , secundum leges magis quam priuati vivere debeant, non tamen se agnoscere solent subiectos iuristarum traditionibus congruis priuatae domui,
quae sua suot solum quaerenti, quas quod
morales virtutes priuata bona sint; Fo rius vero quia cum nil fere habeatur in iure pacificum , Omnesque iuris propositiones diuersas habeant opiniones vel declarationes, neque Principιbus desit adulatorum copia , hinc rarum, ac difficile est, quando ea quae dicitur summa ratio rerum non accedat, huiusmodi quaestiones per solos iuris tramites decidere. loco
Remanente igitur sit per his inre roveritati, atque agendo de illis leu dalibus,vel iurisdictibnalibus tu quae per subditos alterius superioritati, ac iudicio obnoxios possideantur, Atqueadistinguendo castra, Miaque bona iuris. dictionalia quae illo alia sint, siue fini. da adeo impropriata, quod altodialium
naturam habeant eorumque iure cen da sint,ab illis quae tanquam fetida recta, ct propria iuxta leges vel consuetudi. nes seudales regulantur. In prima specie iurisdictionaliunta, seudi veri naturam non habentium, nil I 9 in iure statutum videtur, ideoquetia in eis tanquam in reliquis bonis Indisserentibus libem dispositionis constituen da venit eadem regula generalis assitamatiua quae cessante casi limitato in alus bonis habetur. Ex aliquorum autem Principatuunia seu Ditionu iure particulari in hac binorum iurisdictionaliu specie certis ca-rso sibus prohibitio etiam viget dandi in dotem, vel pro ea obligandi, ubi potissimum cum non subditis contrahi co- tingat, quasi quod iuste Princeps scire debeat quisnam in sua ditione, &cumo suis subditis iurisdictionem, ac Imperium habere ac exercere debeat nIn secunda vero specie laudatium, si ipsemet mulier sit studi domina, quae illud viro pro eius dote tradat inaestima- a s I tum absque pacto lucri ex ipsius fodi corpore detrahendi, receptum est licite absque alio Domini assensu fieri posis;
secus autem ubi daretur aestimatum, seu cum pacto lucri ex eo detrahendi, cum ita sit alienare in extraneum
Idemque quod habetur de muliere seudataria se ipsam dotante, procedit ubi eius pater seudi Dominus eidem filiae proxime successurae illud in dote
tradat tanquam per speciem refutati Isa nis, vel praeuentiuae restitutionis quae sine Domini assensu recte fieri potest; Aut quod illi quom proximior est causa succedendi ruo iuri cedant ac de medio se tollant, dummodo mulier sit det coprςhensis in investitura,sive quod aga. tur de studo mere hau editario In extraneos etiam sine assensu alienabili, quod iure bonorum indisserentium potius ce-sendum est A. Aliquibus cadentibus quaestionibus super
983쪽
super facultate obligandi studum pro
Ie et dotis restitutione, de quibus vim in soro raris in nostra Italia extra regionem de qua inta, in sua sede videndum in ; Ubi etiam de paragio quod foeminis de sanguine per agnatos eas exclu-
dentes debitum est super seudo in quo
sceminae, si non hypothecam, aut aliud ius vene reale non habent, adhuc tamen habent quandam actionem rei persecutoriam per quam plures obtinent prificuos essectus B. Huiusmodi autem inspectio, tam costituendae quam restituedae dotis in laudis, frequentior videtur in laudis Regni Siciliae citerioris, quod alias Apuliae x stu Neapolitanum nuncupari solet,
ad quae citramontanorum tractationes ut plurimum restringi videntur; Qua uis enim in primaeva erectione , utriusque citerioris ac ulterioris Siciliae unum esset Regnum, cuius unitate duranteo , plures editae fuerunt leges quae consitu riones dicuntur super prohibitione dandi lauta in dotem, quinimo nubendi sine Regis assensu ; Attamen poli illius diuisionem, per quam ex uno efficta sunt duo Regna.quorum quodlibet cum distinctis ac diuersis legibus vivere ccepit, plura super hac materia prohibitionis vel dandi nuda in dotem contigerunt, unde propterea diuersae desuper
Verum quidquid in disputatiua 'tione dici posset, magis recepta est opinio, ut datio studi quamuis inaestima-rys ti in dotem, licet non cadat super reprobis legibus matri naoni j libertate
percutientibus, attamen cadat sub ea
alienandi prohibitione , quae in hoc Regno latius patet, quam sit de iure com muni seudorum, ideoque id sequi nos possit quoad istudi corpus vel substantia,
secus autem quoad commoditateIR , as 5 quae considerata tanquam nudi iacti non percutiat substantiam seudi, neque ius in eo tri buat, quod speciale non est in dote, sed generaliter ac indefini ita procedit, neque prouenit ex eiusdem Regni legibus vel stylis peculiaribus, sed ex
dispositione vellatione iuris communista in seudis, quam in omnibus alijs alie
nari prohibitis ,ae in libero commercio non existentibus, quamuis de Benefici js ac pentionibus ecclesiasticis agatur C. Si vero seudum de facili detur in dotem, atque vir illius seu bis percipiat, adhuc dicta prohibitione ae successiue actus nusitate non obstate eos faciat stos utpote restaurativos onerum matrimonialium, quasi quod ita implicite dos constituta censeatur in quantitate proportionata pretio seu valori seudi,& pro qua fauore viri onera matrimonii ferentis debentur vel fructus pignoris, vel V- surae seu intersuria, cum ipsorum ones supportatio non data contraria conue-tione vel dilatione expressa, loco morae aliorumque requisitorum stare dicatur, bene tamen nullitas actus operativa remanet quoad alios effectus D. Quinimo in aliquorum sensu dicta nullitas viro proficua esse potest, quoniain quacumque laudorum alienatione , quae ibi sequatur absque Regio assensu,
competente cuilibet ex contrahentibus, facultate reuocandi actum, ac veniendi contra iactum proprium ante Regi j a L sensus valide impetrati ac executi impetrationem, adeo actus infectus remanc:r, I s8 ut operetur retrotractionem ad suuii initium etiam cum restitutione tructuuper emptorem venditori facienda, it tamen quod econuerso venditor imputare vel soluere teneatur emptori Vsuras , vel interesse pecuniae quam interim i causam preti j retinuit. Et propterea cum usurae dotales in ea regione ex conia suetudine videantur maiores, quam ii
portent fructus seudi qui freqiterius minores esse solent quam sint intersuria debiti pecuniaraj,idcirco dicto sensu retento interesset viri actum esse nullum, dum ita maiorem quantitatem usui arum dotalium obtinere poterit , Verum id non videtur in praxi recipiendum, vel quia generaliter minus probabile sit, ut emptor pro intermedio tempore quo contractus saltem de facto fuit in statu validitatis , usuras vel intersuria pretis soluti praetendere valeat in maiori quantitate, quam importent ipsius seu di fructus, dum ipse iam declarauit animum suum in hanc minus fructistram occasionern
984쪽
erogare unsam, ideoque non potest plus litteresse E. Tum etiam quia dato simpliciter seu do in dotem ex legis fictione de in te
praetatione dos constituta censetur in ea quantitate, quae illius pretio seu valori respondeat,ideoque intrare non videantur ea quae habentur de usuris dotalibus debitis pro dote constituta in certa qualitate seu pecunia, quam vir dicere prurest, quod in magis fructi seras occati nes erogare potuisset. Quo vero ad studorum obligationem pro dote restituenda,receptum est eamdem prohibitionem procedere, cum asy non detur absque Regio assensit conistractus, per quem acquiratur ius real quod studi corpus vel substantiam percutiat, ideoque viro vel alteri, cui in causam dotis seudum obligetur nuli quaeritur hypotheca, nullumque ius reale, sed solum actio persenalis, cuius vi. gore exerceri solum possunt ea remedia, quae cuicumque alteri priuato chirographario creditori de iure conceduntur, cuin fetidis dos in aliquo priuilegiata non reperiatur F. Solumqtie speciale in hoc proposito habetur in Ciuibus Neapolitanis, quod uno eorum in contractu dotali interuerso niente , in quo leudalium expressata obligatio accedat , subintelligatur Regius assensus,qui per eiusdem Regis pratiam generaliter cocessus est, super obligatione tamen non autem super datione ipsius seudi, cum gratia istum casum nopercutiat, super qua gratia seu assensu generali plures habentur declarationes seu ampliationes & limitationes, de quibus in sua sede videri potest G. inod aute dicitur de seudis in libero
comercio ut supra non existentibus, exr6i rationis identitate recipiendii videtur in illis iuribus Regalibus,quae sine Principis assensu in commercio non sunt, ut habemus in ossiciis venalibus seu iuribus cum Principe vel Republica, quae in Ita Ita loca montiu nuncupantur cum similibus, in quibus dos nil habere videturisciale, neque sine facto ipsius Princi-
P. dicto disse. Mi. hoc tis; G. eodem risiar ει hoc rit . . Dud disci ari
pis vel eius, quem ipse ad hune essectum
deputauit, detur eorum translatio vel acquiratur ius reale, quod substantiam percutiat, ut in huiusmodi iurium Regalium particulari sede habetur H. ino vero ad bona emphyleutica seu liuellaria aut alias ab illis liberae dispositionis disterentia,si scemina dotanda est 152 de compraehensis in investitura, quatenus pertinet ad praeiudicium Domini,& ne illius assensus requiratur, planum videtur talia bona in dotem dari posti inaestimata, & sine pacto lucri eo modo quo de seudis dictum est, secus autem si aestimara seu cum pacto lucri in ipsis bonis , cum tunc alienatio in extraneunia fieri dicatur, ita tamen quod ex dicta facultate dandi in dotem non praeuere tar ordo inuestiturae quoad praeiudiciuagnatorii, aliorumque vocatorum, Alia cubi tamen ex iuribus principalibus , praesertim in Urbe dos priuilegiata reperitur, ut in eius causam de bonis emphyleuticis disponi valeat,quamuis alias regulariter prohibitum sit, ita tamen quod utraque bonorum, ac personarum subiectio concurrat in legislatore ita disponente, ideoque cum Statuta Vrbis quamui S de Papae mandato condita, a 153 que ab eo approbata iuxta unam Opinionem , quae hodie retinetur, laicalia potius censenda sint, personas vel bona
Ecclesiastica non assiciant nisi in casibus expressis, sub quaestione remanet, an id procedat in bonis de directo dominio Ecclesiarum & Ecclesiasticorii, siue ubi prohibitio munita sit iuramento. Plerisque alijs in materia emphyt sis in dotem datae cadentibus, praesertim 164 si viri negligentia vel culpa in solutione canonis uxori praeiudicet quoactincursum caducitatis cum similibus,ipsa phyleuticam magis qu1m dotale materiam percutientibus I. Sub huiusmodi prohibitione reali siue inhaectione bonorum ac iurium dinserentium, in quibus non procedat in γες generalis regula permissiua, quae habetur in bonis indifferentibus liberae dispositionis cadunt iura personalia, quae in
H. sub tit. de V Q ad mar etiam Uiciorum,
985쪽
in alterius praeiudicidini quoad substan.
tiam de uno in alterum transferri nos possunt absque consensu eius , qui ii translatione interessatus est, ut praesemti in est usust ructus,vsus, vel seruitus re sonalis, ac sunt ossicia quamuis non Regalia sei alia iura vitalitia, adeout tertii non contrahentis intersit substantia i iuris de uno in alium transferri, atqui in his quicquid scribentes varient, rc
pia est regula negativa quoad ea qu. epercutiunt ius vel interesse tertii, & ex cuius persena usuffractus vel aliud ius personale extingui seu cessare debeat, alijs tamen effectibus valide resultatibus quoad ipses contrahentes inter sese, inter quos quaestio remanet, restitutione magis qui in constitutionem dotis percutiens , quid stilicὰt sacto restitutionis casu vir restituere tenetur, ubi dos ii
toto vel in parte in huiusmodi bonis vel iuribus vitalitijs seu personalibus constituta est L. Altera quoque considerari solet prohibitio personalis, a personae scilicet
inhabilitatione proueniens , acquirendi i 66 bona quamuis alias indifferentia & li berae dispositionis, ut contingit ex Statutis alijsq; legibus municipalibus inli bilitantibus forenses ad acquirendum bona praesertim stabilia in dominio vel ditione statuentistabsque eius placito vel assensu, istoque casu duplex cadit inspectio, una potestatis, an scilicet illi firenses in quos bona ex hoc titulo distrahuntur ligentur necne Statuto,& in hoc dos nihil habet peculiare, cum id gen rita, ac indefinite procedat in quocumque alio contractu, seu specie alienati nis ; Altera vero est compraehensionis , an scilicet sub prohibita est enatione ista forenses veniat iste actus dationis in dotem quam mulier, vel alter eam dotans
iaciat viro serensi , seu aliis inhabili ad
acquirendum, & tunc nisi specialis a
cedat prouisio in contrarium,procedendum venit cum eadem distinctione, de
qua supra in seudalibus, ac emphyleutiacis, alijsque alienari prohibitis, an dentur inaestimata, ct sine pacto lucri, vel econtra, ut in primo casu sit licitum itata esse. I L hoe titula, oe Db titulo de Raac
autem in secundo, in quo unum vel alterum , vel utrumque fiat, cadente eadem determinatione circa fructus, quCs in
casu actus illiciti vir de facto percepi Lser, plerisque aliis sub hac inspectione cadetibus, de quibus utpote in soro raris tu sua sede videri poterit M. De taxa dotis congruae, seu de paragio quo. modo facienda sit, e - quae dicantur nuptiae pares vel impares ,su digna υel in diguae i, Et de Statutis, ae legibus dotium
IN omni legis vel hominis dotadi obli
gatione, inest conditio congruitatis seu de paragio, ad cuius limites, tanta 157 amrmative, quam negative, scutam per ascensum, quam per non excessum talis obligatio restricta est ; Ideoque potius facti quam iuris videtur istae quς-
stiones super congruae doris ta&a cadentes , circa quas agitur pi ius quid de iure communi secluso municipali statu.
tum sit, deinde veto quid legibus municipalibus dotium moderatori s Vrgeatibus. In terminis generalibus iuris communis plures casus distinguendi sunt, Primo scilicet dotis constitutae vel constituendae per patrem viventem; Secundo
per eumdem morientem , ac dispoiren-
168 tem ; Tertio per fratres vel alios ex Statuto vel fideicommisso seu inuesti tu .ra excludentes foeminam quam dotare
, teneantur. Quarto in dote debita per alios ratione sanguinis vel cliaritatis dotare obligatos seu eorum haeredes & sue. cetares. Iinto in dote debita per stupratorem ves raptorem ; Et sexto in ea quae debeatur tantuin ex dispositione hominis. Quoad primum, altercatio est inter scribentes, an dos quam pater uiuens liliae constituere tenetur, commensurari
15; debeat cum legitima, Alijs simpliciter affirmantibus, Alijs vero distingi c-tibus inter iam nuptam de nubendam , Alijsque alia opinantibus; omnino tamen verius est, ac in foro re pruna - ,
istam restrictiuam seu mensuram non i
986쪽
dari,quin am non datur legitima viuen iis , in cuius bonis filius vel alter descen dens nullum ius habere dicitur,sed solam spem eventualem eius quod potest non
contingere, vel per ipsius filij praeuiam
mortem naturalem vel ciuilem, aut per ipsius patris infortunia, di de pauperationem, &c.; Ideoque patris viventis
obligatio scum praesupposito dignarum
ii uptiarum)est dandi dotem congruam, quae alias de paragio vulgo dici solet, quanta scilicet suis paribus c ruat, siuem infra, siue sit supra id, quod eo statu
attento legitima importaret , quando tunc pater decederet N . Quia vero ad paragium regulandum vn im ex requisitis seu respectibus desuper habendis est quantitas paterni patri-ιnoni , idcirco ea mensura , quam lex taxauit fauore siliorum in defuncti paretis legitima, loco alimentorum subrogata, quandoque deseruire poterit pro norma regulandi arbitrium, non tamet quod debeat esse regula praecisa, in huiusmodi laxa pendeat ex facti qualitate de circumstantii prudentis iudici, arbitrio pensandis, adeo ut utpote in quaestione facti potius quam iitris prorsus eri O-nea sit opinio credentium,certam az determinata regulam desuper tradi posse, tam in genere, quam circa speciales circumstantias non semper seu pari formi ter attendendas, sed diuersimode pro fi in i qitalitate, earumque maiori vel minori concursu.
Circumstantiae vero, cum dicto praesupposito parium seu dignarum nuptia- in in sunt , Primo qualitas parentis, S cundo qualitas viri ; Tertio quantitasa o patrimonii λ inarto numerus filio.
rum; Quinto mos regionis ἱ Sexto c6suetudo particularis familiae vel paren
telae; Et septimo qualitas ipsius puellae
collocalidae, an sit virgo vel corrupi ,1 et ibi mosa seu des riatis,sive an in aetate congrua, vel nimium ait noti, cii si init . bus circumsta liti s super quibus ut insinuatum est certa ci de rei minata regula non datur ; Eisque ita generaliter per scribentes c6siderari solitis aliae duae addeiidae videntur, Vna scilicet, an filia sit diues, ac aliunde pi ouisa, Et altera, an patrem spreuerit eoque i inscio vel in-
ulto quamuis digne nupserit; Litat enim de stricio iuris rigore utroq; casu iuxta
Vnam opinionem quam soriis quadoque recipere consueuit, quamuis parum probabilem ) pater ad dotem teneatur,artamen videtur, quod istae sint circumstatitiae nimium attendendae pro dicto arbitrio regulando circa maiorem vel minorem laxam O.
Procedunt haec in dote matrimonij cλrnalis, in qua frequentius huiusmodi controuersiae in foro haberi solent, secus autem in illa matrimonii spiritualis, in qua receptum est congruam dorem dici illam, quae in summa viii ibi mi absque III exceptione personara tradi solet Monasterio, quaestione quandoque cadente circa Mona terii qualitatem, ob qua uia maior vel respective minor solet esse, an
scilicet filia eligente Monasterium sit
qualificatum, in quo maior dos piaestari soleat; Siue in quo ob excessum numeri vel alias circumstantias illam duplic
tam vel triplicatam dare oporteat, pater ad id teneatur, quod pariter certam regulam seii decisiotiem generalem non recipi I, sed pro iacti qualitate decidendum
est ex eodem arbitrio, regulado adactis circumstant js genetalibus Occasion matrimonii carnalis ponderari solitis. Idemque circa huius spiritualis dotis appendi lias non habentes illam uniformem laxam, quam habet id quod subno itine dotis Monasterio traditur, atq;
171 in susceptione habitus deponendunia est , ut sunt expensae ingressus, vel pr
sessionis aliarumque futictionum, acetiaest ille annum vel naestruus redditus vis talitius, qui monialibus pro extraordinarijs indigent ijs vel subuentionibus assignari solet, atque ut supra insinuatum est, dos vel pars dotis dicitur, cum hoc respectu intret ratio paragii, inspecta quali rate personarum, quantitate patrimonii , consuetudine Monasterii in alijsmonialibus eiusdem spherae seu qualitaris cum si in ilibus, prorsus enim incor gruuin esset, ut filia Magnatis primi o dinis tantum redditum habere deberet, seu easdem expensas insit sceptione trabi. tus vel emissione professionis aliorumq;
munerum exercitia facere , quantum
gruat imoniali priuatae ac longe inferioris
987쪽
ris fortunae, licet quoad dotem Mon
sterio praestandalia aequalis esset unius ac alterius conditio P.
Item Ilaec procedunt, ut dictum est, cum praesupposito dignarum nuptiara , secus autem ubi indignae vel impares es-173 sent, tunc enim circumstantiae, quae indignitate non obstante patrem obligant ad dotandum, ut sunt e. g. excessus aetatis et s. annorum, siue ipsius Drentis uiata vita & mores, aliaque in proposito ponderari solita , praesertim paupertas tam ipsius mulieris indigne nubentis , quam eius viri, percutiunt substantiam debiti seu limitationem Miris exemptitiam ab hoc onere, ad quod alias aliqua ex dictis circumstant ijs non concurren
te, non teneretur, non autem laxam
seu quantitatem , quae semper nuptijs proportionata esse debet, ut de paragio
dicatur, habita tamen ratione culpae pλ-
tris , magis quini filiae indigne nubentis
pro aliqua magis vel minus pingui pro uisione, pro facti qualitate ex eodem prudenti arbitrio, cui totum remissum
Circa vero filiorum numerum ac ρο- trimoni j quantitatem, attendendum est tempus nuptiarum, quatenus de patris arin consensa sequantur, si autem eo inscio vel inuito, saltem tempus p titionis, vel morae per eum contractae in dotando , unde propterea si eo medio tempore, in quo morosus fuit, filiorum numerus augeatur, sed patrimonium decrescat, id filiae damno cedere non det et, neque illi tollet e ius radicatum seu quaesitum in taxa tunc decernenda, cu in i ID
odium morosi actus faciendus habeatur pro facto, Ac etiam quia intermedia diminutio numeri filiorum seu faculta.
tum raternarum accretio non augeret
dotem, quae filiae iam nuptae de congruo seu de Pragio attento tem re nuptiarum , statuta esset, ideoque incommodo subiacere non debet, qui commodum seu augmentum non sp rat, ex regul
Secundus casus est patris morientissumrdote filiae innuptae dis nentis,
dictoque casu, Aut nullum urget ius m
nicis le . Ood filias in toto vel in parte
legitima priuet, adeout cum solis termi-δIs nis generalibus iuris communis prOcedendum sit,& tunc certum est Ptrem morientem non posse relinquere dotem filiae in minori summa quam importet legitima eidem filiae de iure naturae debita, in qua Dierna voluntas omnino refraenata est; Idque siue silia unum vel alterum matrimonium eligat, siue et iasi pro uno vel res cliue altero matrimonio longe minor summa ad congrua
dotem sufficiat, Quinimo etiamsi dispositio pro dote facta ad istius esse non re ducatur , quia nempe filia nubere nolit, adhuc ad limites legitimae effectum se tiri debet, cum iure p tendi supplemem
tum ac fructus,& transmi itendi, necnon quaecumque onera, conditiones vel dila tiones resecandi, cum alijs legitimae potius quam dotis materiam concernentibus, Cadente solum titulo dotis cum eius implicita Gditione matrimonij, ac alijs
hanc peculiarem materiam concernentibus , in eo pluri, quod necessarium esset ad constituendam dotem congruam se ei de paragio, quando legitima non sum 176 ceret, stante quod obligatio patris viventis ut supra traffunditur ad haeredeg& successores ac bona, cum sela differetia in eo, quod legitimam excedit, qualitatis sublidi,quamuis rarum sit huiusmodi ossicium iudicis interponendunt esse pro dicto excessii, cui tamen ex facti qualitate quandoque locus esse Diest,inistra tamen sed non vltra virilem S. Ubi vero adsit Statutum vel aliud ius municipale,quod iuris communis dispo-177 sitionem alteret, non faciendo quidei minas extraneas, cum id cadat sub proxime sequenti casu, sed suitate retenta, atque dote adhuc succedente loco legitimae, aliquam tribuat Firi facultatem minuendi legitimam,ut est in Urbe,
quod patre qui filijs mastillis careat,di L
ponente ad fauorem agnatorum masculorum tamen) praecipitur filiam foeminam eius iudicio ac dispositioni pro dote acquiescere debere, cum tunc intrent
solium termini congruitatis de paragij, eui sussicit satisfieri, non autem legiti-
988쪽
inae, ad eout pater moriem, eidem do tanti in vita aequiparetur T. Procedunt hac in utroq; casu patris
dotantis in vita vel in morte eritra con-I78 troueri iam, quando unica sit dispositio seu taxacio, quam semel larum cum subsequutis nuptas , istis dissolutis ii
ulterioribus alterare non potest, neque tenetur ideoque dos constituta pro primo matrimonio, constituenda eit pro secundo, quamuis ob proiectitiam qua . litatem reuersa tuerit 44 patrem, atque cum eius patrimonio consolidata, quoniam resbluuntur qaidem priores hypothecae prioraq; iura tanqu4m per anni-hilationem, ac cessationem causae, unde propterea noua dos ex nouo iudicis osticio petenda dc constituenda est, sed la naen neque augeri neque minui potest
prior taxa, nisi iusta causa accedat inter mediae alterationis patern rum iaculta tum, vel status qualii lii qua augmutum ac respective decrementum pro eodem iudicis arbitrio exigatis cciis autem ubi dos non retineat propri in ac praecisam proiectitiam qualitatem, sed ad uentitia celisenda sit, cum tunc dicta reuerito seu consolidatio non detur V. Adeoque aliqui voluerunt laxa semel a patre facta alterari non posse, Ut crediderint idem procedere, si illa inter vi-
uos, vel etiam per ultimam voluntatem
facta esset absque subsequuto effectu,neque impleta coditione matrimonii, quae explicite vel implicite ii iesse dicitur, pii. ta quia pater ceriam dotem constituerit pro certo matrimonio quod deinde se. quutum non sit, sed aliud tamquam primum contrahi debeat ; Sme quod putas
mori per ultimam voluntatem poste reuocatam vel ineffectuatam, eamdenia dotem stamat, quod tamen utpote nulli probabili iundamento innixum, atqu tam rationi quam communi usui co trarium nullatenus recipiendum videtur X. Tertius casis est fratrum vel aliorum ratione sexus vel agnationis ex iure municipali excludentium sue minas a paterna succellione intestata, vel etiam te. 1 9 stata, si testamentu iuri exclusiuo con-iormat, do tunc intrat disti rictio, an 1ὰ-
inimessiciatur extranea, cui tamen ab eodo iure municipali dos decernatur,vel adbuc remaneat sua, it aut dos succedat necne loco legitiniae, ut in casti quo stitate retenta succedat, dicendum sit in omnibus idem quod de patre morient in praecedenti tau dictum est circa qua.
titatem ac naturam legitimae eiusqt, priuilegia; Vbi vero saltate sublata, do, nosuccedit loco legitimae, sed solum ex iuris municipalis ueneficio debetur, tam circa laxam quam circa priuilegia, tunc non intrant termini legitimae, sed illi dotis congruae seu de paragio, cum ea.dem implacita conditione matrimonii ,
quod huiusmodi dotis debitum producit, A non alias, ideoque serenses quaestiones, quae desuper habentur percuivit magis vinus vel alterius partis dictae distinctionis applicationem,quam eius Veritatem in genere, An scilicet &quando Statutum, vel aliud ius municipale faciat extraneam filiam vel potius illi sui ratem conseruet, a quo pendet, an dos succedat necne loco legitimae, super quo nimium immorari solet in verborsi tormulis, quibus idem tua naunicipalet utatur, an scilicet incipiat ab exclusione simpliciter demandata , postmodum vero demandetur dotatio, vel econuerso exclusio conditionem dotationis ad eius esse litiam seu perfectionem contineat ;Probabilius tamen videtur huiusmodi
formulas certam ac determinatam regu.
lam iron tradere, sed pro facti qualitate
subitantiam voluntatis statuentium attendi debere , fotius vero ubi obserum. tia illi diueriam interpraetatione tribu rit, cum ista verborum formulae praua,
iere debeat Υ. Pluribus etiam quaestionibus desuper cadentibus in casu testati, an scilitat de quando parens recedendo a Statutari acii So exclusione, filiam siritati restituere voluerit, quod pendet ab eo, an dispositio sit cum Statuto excludente compatibilis, super quo pariter quicquid scribentcs se inuoluant, cerea α determin ta regula dari non potest, cum dicatur quaestio potius facti de voluntatis quam iuris,ideoque adiutur omnium ab riuu
989쪽
ambiguae voluntatis quaestionum decidenda ex facti qualitate & circumstat ijs,
unam vel alteram voluntatem suadentibus Z. Ac etiam super modo huiusmodi do tem detrahendi ab eo patrimonio, a quo sitamina dotanda exclusa est, An scilicet ex uniuerse asse ante masculoru legitima
tanquam aes alienum, vel potius ex reliquo belle vel semisse post legitimae detractionem; Sive an unica dotatio iussi. ciat vel quaelibet respective in qualibet
successione requiratur, quod pariter podet a formula verborum Statuti vel ab interpraetatione, quam sibi obseruantia dederit, quae tamen omnia di similia d tractionum vel successionis materianas potius quam dotalem percutiunt,ideoq; in propria sede videndum A. Sub hoc tertio casu masculorum vel respective agnatorum foeminas exclude ISI tium, cadit etiam inspectio laxae do
iis de paragio quae seudataris filiabus
per studi successorem constitui debet, super quo non habetur regula seu decisio generalis, quae pendet ex studi natura seu qualitate vel moribus aut iuribus particularibus Principatuum vel diti num , in quarum aliquibus ad legitimae rationem seu mensuram haec taxa dem1- data videtur, sed hoc pariter fetidali magis quam dotali materiae congruu est B. Prout cadit & altera dos, quae in subsidium foeminis descendentibus ab ordi natore fideicommissi de iure decernitur; In ista enim nullatenus intrant terminii 31 legitimς extra imminas primum gradum occupantes, sed solum illi dotis co gruae seu de paragio,c6sideratis omnibus circumstanti, , quae in primo casu dotis
constituendae per patrem viventem con.
sideratae sunt; Quinimo in hac dote tanquam subsidiaria 1 quodam legis potius
exorbitanti beneficio resultante, magis circumspecti procedendum est, vino nisi ad cougruentiae necessitatem non autem ad luxum detractio fiat, intra tamen illam virilem, quam foemina d tanda habere debuisset, si esset masculus, ultra quam non extenditur eius ius, qua-2. De his lacis 'Oxime citatis, sed uas is subiit. de legitima detra Hon. R. d Wo tito de legitima γ detractiou.
uis illa congruam non constitueret, a tento tamen tempore matrimonij, non
autem illo delatae successionis ut strer ad huiusmodi dotis fideicommiuariae
materiam aduertitur QCadentibus etiam sub hac taxae insperctione quaestionibus circa haec bona dilia serentia laudatia,emphyreiatica vel fideicommissaria, an de illis habenda sit ra-
183 tio in calculo patrimonij ad effectum
ctu, quod non de facili certam regulam generalem recipit, sed pro facti qualitate decidendum est cum pluribus distin.ctionibus desuper tradi solitis D.
Quartus est casus aliorum, qui ex iuris dispositione seu iudicis cfficio ratione sanguinis vel charitatis subsidiariae, dotis obligatiotiem habent, absque eo 184 quod saltem de tempore quo dos constituenda est, cadat obligatio legitimae, Et tunc totum pendet ex dictis generalibus circumstantijs in primo casu patris viventis ponderatis, dum legitimae inspectio non intrat; Idemque in quinto casu strupratoris vel raptoris, quorum respectit non attenditur qualitas ipsius dotare debentis, ut in patre alijsque co- iunctis , sed ipsius dotandae, cum ea inferiori qualitate, quam ipse raptus vel stupri actu s inserat, ob quam maior eos pro suppletione delectvis desideretur Licet enim aliqui crediderint ad hanc suppletionem tantum stupratorem vel raptorem teneri, absque eo quod pater vel alter dotare obligatus a sita obligatione dotandi eximatur, attamen id receptum non est, cum ad integram teneatur, si eius vires patiuntur E. Demum vero quoad sextum casum dotis constituendae ex dispositione liomi. 18ς nis,rara est in foro quaestio laxae,cum frequentius ab eodem homine illa fieri soleat, sed quando casus pi aeberet talem dispositionem esse indcfinitam, quia nepe simpliciter disponatur certas puellas
dotari,siue etiam incertas de certis, cum intelligatur de dote congrua, intrat Caiadem regula, quae de patre uiuente habetur , discretiue tamen, ac pro facti qua
C. esse. 36. O r s. cum aliis de quibus supra ad
990쪽
litate, sed verisimili dis nentis volun
Putarunt aliqui sib hae inspection 185 de paragio cadere silum eam dotem,
quae loeminis legitimis & naturalibus constituenda est, secus autem de illa quae debetur naturalibus tantiam, quasi quod Ilaec non habita ratione qualitatis perstanarum vel quantitatis patrimonii, ad selos limites necessitatis naturae seu alimentorum restricta sit; Contrariunia
tamen est verius, ut laxari debeat iuxta necessitatem congruentiae, proporti natae tamen huiusmodi persinnis, natalium defecti im patientibus, quibus Vtpote extra agnationem existentibus neque familiarum decorem conseruantibus longe minor dos quam legitimis &naturalibus taxari solet,&deiat iuxta
inorem regionis, quae in proposito nimium attendenda est, adeste tum inspiciendi, an de alijs circumstanti js &qualitatibus,ex quibus congruitas regulanda venit,habenda sit ratio necne F. Procedunt haec omnia in singulis respective casibus cum praesupposito dignarum ac parium nuptiarum, cum ablaac paritate vocabulum paragis derivatum sit, secus autem ubi de imparibus 18 vel indignis nuptijs agatur; Impares etenim dicuntur non solum ubi, iuxtaia unam opinionem, sint solum inferiores, quo casu non indignae sed inaequales dicuntur ut infra , sed etiam ubi sint excedentes conditionem mulieris, qua vir
Ionge dignior fit, tunc etenim laudandae quidem potius quam damnandς sunt
188 nuptiae ex quibus parentes conquaeri non possunt, ut est in casu conueris,non per hoc tamen dotandi obligatio, siue
dotis congruitas in praeiudicitim non consentientis amplianda est, quoniam inubendum est pari, nisi desuncto eo qui dotare tenetur, ex facti circumstantiis eius voluntatis praesumptio seu verisimilitudo cadat G. Ut etiam contingere selet in dote extrahenda ex fideicommi ascendentis; Quod etiam in casu augmenti dotis per virum descendentem constituti mulieri nobiliori seu alias ad inaequalitatem c pensandam quandoque receptum est, ut
scilicet etiam istud augmentum ex fidei commista extrahatur, quod in dicto Q.
Iocasu verisimilis voluntatis, non
alias recipiendum venit H. Vbi vero agitur de casu conuerso indignarum vel respective inferiorum n, Pitiarum quas mulier magis qualificata cum viro inferioris conditionis contrahat, scribentes aliqualiter se inuoluae videntur in explicatione harum nuptiarum indignarum; Aliqui enim nuptias indignas tantum contrahi credunt, quae cum viro criminoso,vel infami,seu alias I 89 animi maculas patiente contra nistur, curando distincla recensere causas
indignitatis; Alij vero indefinite indignas credunt eas nuptias quae cum viro
inaequali contrahantur, Et alii putant indignitatem resultare ab insectione vel clandestinitate matrimonij , quamuis alias vir esset aequalis vel maioris ordinis, exemplificando potissimum in eo matrimonio, quod inter coniunctos imira gradum prohibitum contrahatur,
pluresque alias desuper adhibedo distinctiones; omnes tamen huiusmodi opi niones ita simpliciter sumptae parii probabiles videntur, potiusque resiciendae
Verius etenim videtur distinguendos esse huiusnodi inspectionis essectus, An scilicet agatur de illa semisu es vera indignitate , quae aequipolleat prostituti ni, unde causet eosdem effectus, quos dicta prostitutio producit, omnimodae scilicet denegationis iuris petendi dote, vel exhaeredationis cum similibus in i re statutis, quoties ante annum 2ς. id sequatur; Vel potius de illa generio di impropria indignitate , quae ita nuncupatur per quemdam modum loquendi ad distinctionem omnino aequalium
ac dignarum nuptiarum . non tamen
producente dictos essectus exhaeredationis vel omnimodae denegationis dotis, sed solum illum diminutionis laxae alias congruae de paragio.
Ad primum estestim, indignae nuptiae dicuntur illae quae contrahantur in viro adeo inaequali ac diuersae infimae conditionis, quod dedecus ac iniuriam positivam patri, agnationi, & parente- is