장음표시 사용
561쪽
aos s Hugonis Donelli Comment. in Cod. Io 96
Si decreto praetoris, qui de Me commisso ius disti, in possessionem funia
hereiauarii Meleommiss conssilio natis servanssi Dratia prius indum estis, quom adversarius vester in causam iudicati eiusdem fundi pignus occupaverit: iussis
eius, qui iure sententiam exsequebatur, tempore potiores sis. Nam cum destiquore utraque pars contendit, stramales Are qui praevenis tempore. PP.
anam altera tempore Use periorem. Inser chirographarias creditises uaniam esse praerogari am semporis . abidem.
creditissas ta possessiorum missi rei servauda assa, natiam alio esse tempore potiorem is praetoris pignore, ais privstigium habeas. 4. Privilegis non ex tempora aestimari, sed o
chirographariis, Iam privilegιariis eradiso. ibas. o. Inser eos, iubas eadem res eoism tempore piis
Is hoc restripto praeeipue notanda est
regula iuris, quae traditur de praerogativa creditorum in pignore. Nam haec, ut dixi initio, totam fere sententiam huius x tituli continet i Regula est huiusmodi: Cum de pignore duo creditores inter se contendunt, qui tempore prior est, is potior eli iure. Radem regula expresIa in L. si Dudum , seo. Haec definitio pluribus verbis sic explicatur in L. Iieet, SL. diversis, ius Quoties duobus pluribvlve eadem res diversis temporibus pignori data eis, si hi de pignore inter se contendent: is iure potior erit, qui prius hypothecam acceperit. In hac definitione nihil otiosum eli. itaque singula diligenter sunt expendenda. Ergo his definitionibus statuitur praerogativa temporis inter creditores: sed his eonditionibus: Primum, si duobus eadem res pignori data erit., Recte: t nam inter eos creditores, qui
hypothecam eandem non habent, nunquam quisquam tempore altero potior est. Inter chirographarios creditores ideli, eos,
quibus nihil debetur, nisi ex chirographo, qui neque hypotheeam, neque privilegium
habent i nullius temporis ordo servatur. is in suo obtinendo potior est, cui debitor solvit, aut qui prius damnato debi- itore ex ea ulla iudicati pignus accepit . Idque nondum bonis debitoris a credito ribus possessis.
Bonis i autem debitoris possessis. quod 3fit, cum creditores mittuntur in pollessi nem honorum absentis, aut se non defendentis, rei servandae caulla, omnium creditorum conditio par elle incipit. L. qui autem. I. sciendum, L. puplius. v. quae in frauae cred. alte. Iunt. Sed de cum unus ex creditoribus pollulat in bona debitoris se mitti, & praetor permittit omni-hus creditoribus. & in rem permissum vi
detur. L. cum unus. v. de reb. auct.
tuae. ρω. Et hoc ita. nisi aliquis sit ex creditoribus , qui privilegium habeat . qui a privilegium habeant & quibus ex caullis disce ex L. quaesiram. I. ult. S L. θε'.
v. de reb. σari . tuae post. Hoc cum fit, is praesertur chirographariis creditoribus,
qui privilegium habet. Sed non quia tem
562쪽
1ορν Ad Tit. XVIII. Lib. VIII. C. Qui potiores Zec. Ios s
pore prior sit. sed quia privilegium habeat, etiamsi extremus crediderit.
. Hoc t enim ell, quod dicitur, privilegia non ex tempore aestimari, sed ex causis. L. privilegia. D. de reb. au G. iud. p . Ex caussa sic interpretandum est: ex ratione Propter quam privilegium tribuitur. Nam non omnia privilegia rei tribuuntur, sed pleraque personae: quale est ς privilegium fisci. Quod i si quis ex ereditoribus hypothecam habebit, is praesertur non tantum chirographariis creditori-hus, sed etiam iis qui privilegium habent.
L. eos, iU hoe Dr. ubi ratio adiuncta est. Sed praefertur ideo, non quia tempore prior sit, sed quia hypothecam haheat solus, qua nuis crediderit poliremus. Ergo tunc solum praerogativae temporis loeus est inter creditores, cum his eadem res pignori data est. Non est satis, volumus eamdem rem pignori datam else diversis temporibus .
Quod & satis signifieatur, cum in priori regula prior c2 pollerior creditor nominatur. Non enim prior est, nisi cui priore 6 tempore hypotheca data eit. Hoc t eo exigimus: quia si duobus eadem res simul.& eodem tempore pignori data eriti siquidem simpliciter, singulis in solidum data ei e intelligitur, 'sie ut concursu partes faciant, nili torte unus possidebit pignus. Nam is in pari caussa potior est iuxta regulam iuris . L. in pari, D. de reg. iur. Haec ad hanc sententiam disserit Ulpianus
in L. si debitor, N. de pig. Quod ii pi
gnus datum erit pro parie: singuli eredi-lores in pignore partem habebunt pro portione debiti, L. si fundas, I. si duo, D. de pig. Sic fit, ut si praerogativam tem Poris quaerimus, oportet pignus diversis temporibus datum elle. t Sed ne sic quidem prior creditor solus pignus obtinebit, ut nihil relinquatur polieriori creditori; sed tune solum, cum ambo, quibus pignus datum eli, de pignore inter se contendent. Nam si secundus creditor adversus extraneum de pignore agat: sive pignus retinere volet, dabitur ei exceptio ad retinendum et live pignus persequetur, hypothecariam habet iure pignoris, qua pignus a quovis possessore extraneo auserat. L. crevitor, ι. pr.
D. eo. tit. Merito; quia et ii secundo I co pignus acceperit, accepit lamen, ut nisi quis iure pignoris illi obstet, necesse sit, eum omnibus superiorem este in pignore. At si ambo creditores inter se contendent, tum erit praerogativae locus, quae
hie ltatuitur, ut qui tempore prior est, is potior iit iure . Tempore t priorem hic accipimus, qui gprior est tempore non credendi. sed hypothecae accipiendae, S ut explicatur ind. L. diversis. qui prius hypothecam a cepit. Potiorem iure intelligimus, potio rem iure pignoris : scilicet ut quemadmodum pignus vindicare post et a quovis polleslore, idemque adversus quenvis retinere, si solus esseti ita & possit suo iure adversus secundum creditorem, d. L. creditor, D. eod. Hoe amplius, & si pignus di ltraxerit prior creditor, dominium in accipientem iure transtulerit, ut illo modo nullum plane pignus supersit secumdo Creditori. L. 3. D. de dist. pig. Sed i 9 cur extra hypotheeam prior creditor potior non est; in hypotheea is potior est, qui prius hypothecam accepit Quia extra hypothecam creditor perlonam tantum debitoris sibi obligatam habeti in bonis eius nihil iuris. Unde creditori actio, quae dicitur in personam . L. actionum, D. de obL aBy. ita fit ut in bonis debitoris non excludat polleriorem creditorem prior, eum prior in ea bona nihilo plus iuris habuerit: At pignus ius in rem est: quo iure licet creditori & pignus retinere, quod & possidet; & vindicare, Quod amisit, aut nondum coepit tenere. Hoc ius creditori semel quaelitum debitor illi nulla alienatione adimere potest. L. δε- ώitorem, L. distractis. δερ. de pig. Proinde nec ulla nova oppigneralione. Hoe t ius de praerogativa hypothecae ioperpetuum est. In quo lamen de his dubitatum est. Primum, nihilne reserat, quomodo prior creditor pignus habeat con stitutum, ut posteriori praeferatur, qui hahet alio modo conili tutum pignus, de quo hic significatur . Deinde . an nihil intersit in pignore conventionali , utrum priori creditori specialiter eadem res obligata sit, quae posteriori; an vero generaliter sint obligata omnia bona, de quo in L. si geoeraliter ius. Postremo an nihil favor caullae, aut personae secundo creditori prosit, ut priori in hypotheca praeferatur, de quo significatur in L. si fundum, ins. Et in lumina in his omnibus haec sententia generalis relinetur, eum in pignore potiorem elle, qui prius accepit. Et merito: ob eam caullam, quam paulo ante reddidimus de iure pignoris, quod creditori quaesitum constituto pignore , deinceps et auferri non potest. De primo autem haec spe etes est hoe loco proposita. Testator legavit quibusdam fundum sub conditione, si navis ex Asia veniret . Mortuo testatore legatarii
petunt ab herede, ut sibi satisdet legati
563쪽
Hugonis Donelli Comment. in Cod.
eonditionalis nomine ex edicto, toto Tit. vii Ieg. seu fideicomm. nom. cau. Cum non satisdaret heres. ex eodem edicto impe trarunt legatarii a magistratu, ut mitterentur in pollessionem bonorum defuncti :missi in possessionem venerunt. Hoc modo pignus consecuti lunt, quod praetorium appellatur. L. 3. S L. s. sv. ut iupost. leg. me Iie. L. usu est mirum, D. de pig. as. Exstitit deinde alius creditor vel heredis, vel defuncti, qui ad verius heredem iudicio egit, & vicit. & ad exsecutionem sententiae impetravit a magistratu, Cuius ea de re iurisdictio erat, ut si hi res debitoris pignori capere liceret, quas pollea distraheret, ut eit forma iuris. Cepit, & ita pignus quoque illi ex caussa
iudicati constitutum est. L. I. st in cau.
iud. Quaesitum eli inter illos, qui ex diversa caul a pignus habent, qui quibus
ra Respondetur t ex regula superiore, legatarios esse potiores, qui in possessionem missi sunt. At hie fuit haec dubitatio, cur
non viderentur praeserri debere. Primum. quod legatarii de lucro certant; creditor de damno. Deinde, quod legatarii certant de legato conditionali, ut verba cillendunt, id eli, de eo legato, quod nondum debetur. L. cedere diem, D. de verb. H. Creditor vero ex caulla iudicati praesens debitum petit. Nam de alio iudicium
esse non potuit. L. non quemadmodum ,
v. de itid. Sed haee nihil obstant, quominus praeseratur qui pignus accepit. Recte enim dicuntur in personalibus actionibus: in hypotheca locum non habent. Semper enim hoc tenendum eli, quisquis prius pignus sibi comparavit, ei invito pignus adimi non polle. Quod fieret, si secundus creditor pignus postea nactus priori praeferretur. Sed hic occurritur. Non enim potest legatarius prius pignus habere, quam illi aliquid debeatur. L. res hypothecae, N. de pig. Nune autem legatariis in proposito I
gatum debetur sub conditione, ac pendente conditione nihil debetur. d. L. c dere, de ver. H. Proinde nec pendente
conditione illis pignus iure constitui potest . t Respondeo: quod dicitur penden- Ixte conditione nihil deberi, hane significationem habet: nihil deberi certo, ideli.
quod cautum est, non ita deberi, ut ceristo a stirmari possit elle, quod debeatur. Est enim incertum, quia pendet ex eo, an eonditio exsistat: potest autem non ex fillere. Sed non ideo absolute verum est
per id tempus nihil deberi. Si quidem defecerit cotiditio postea, recte dixeris etiam in praeteritum nihil unquam fuisse debitum : quod si conditio exiliterit: ex eventu intelligimus retro versus iam a principio quod legatum, promitium, cautumve erat. dehi tum fuisse . L. neeessario, vers. idem Pomponius, 2 . de per. S com. rei veud. Quo fit, ut ad id quoque tempus relata hypotheca exinde contracta intelligatur, L. potior, D. hoc tit. Sed quan- vis legatariis legatum sit pure, qua uvis &hi prius hypotheeam acceperint, ut hodie ex constitutione lut liniani his tae ita hypotheea data est: videtur tamen adversari L. uuim. I. etsi praefatam, δερ. deiar. de . ubi cautum est, creditores quoslibet legatariis elle potiores: usque adeo, ut ea ipsa, quae iam legatariis data erant. his auferant, ut suum consequantur. 1 Sed et 3 id tune constituitur, cum bona omnibus solvendo non sunt. Quod cum accidit. prius creditoribus solvendum est, etiamsi hi nullam hypothecam habeant. L. facincessores, δερ. ad L. MI. Neque id huiuloco contrarium est: legatarios enim praeferri intelligimus, qui vere legatarii lint , ut & iure res pro legato obligatas habeant i non debentur autem legata, nisi de eo, quod aere alieno deducto luperest. d. L. Iuccessor .
564쪽
tio 1 Ad Tit. XVIII. Lib. VIII. C. Qui potiores&c. I Ioa
Cum rempublicam Heliopolitanorum, propter emolumentum sententiae in rerum tam heredis, quam hereditariarum ρofessionem missam esse proponas: intem is, qua is pater tuus cum 'Sosiano contraxerit, tamen si perfnali actione eum habuit obligatum, praeponi rempublicam iure pignoris in his, quae auctoritate eius, qui iubere ροtuit, servandi iudicati cauisa occupavit.
PP. II. M. Decemb. Laeto II. N Cereale Coss
vanus heres alterius creditoris, ut reipublicae praeseratur; quoniam prius crediderit Sosiano. Reseriptum est, rempublicam potiorem ei se . Merito: quia etiamsi pater Sylvani pignus accepisset postea; tamen reipublica ei praeserretur. ut quae in pignore prior esset. Multo iguur magis praeferetur, ubi sola pignus constitutum habet. Hue pertinet L. eos, infra, eo
SPeetes hare est: Sosianus quidam debitor fuit, ut rescriptum ostendit . Huius Sosiani duo creditores: respublica Heliopolitanorum: & pater Sylvani eiuς, quem hoc rescriptum alloquitur: & is pater prior ereditor . Mortuo Sosiano debitore respubliea cum herede egit. Se herede victo ex eaussa iudicati respubliea in possessionem rerum omnium hereditariarum milia est, & pignus ita accepit. ut superiore. rescripto diximus. Postulat Syl-
Si fundum pignori accepissi, antequam reipublicae obligaretur. Sicut prior es te ore , ua potior es iure. PP. V. M. Octob. Antonino A. IV.
τ/r m persatae nihil pro Use se uado credi. ιοri, ut priori in piguora praeferatar.
EX duobus creditoribus, quibus eadem
res pignori obligata eli, quan vis privato uno, & altera republica: etiam privatus, si prius pignus acceperit, reipublicae praeseretur ex regula iuris. Atqui sa-vor reipublieae aliud exigere videbatur . Nam in aliis eaullis rei publieae & civitatis praecipuam caudam elle indicant. L. eivitatι, D. de asur. L. respublica, Dp. qui I ex ea . malo. Sed haec in hypotheca locum non habent, ut superiore re. scripto diximus. Haec enim semel quaesita creditori adimi non potest . neque a republica , neque ab alio quovis . ideo plaeuii privatum etiam fisco praeferri ; cu
ius tamen praecipuum favorem esse con
stat ex tit fur. de privit sis huc pertinet L. si pignus eod. Hoc t exemplo et docemur, favorem personae nihil prodesse secundo ereditori, ut ei, qui prius pignus
565쪽
Hugonis Donelli Comment. in Cod. IIo
in L. Prior quidem. I. IN. Alexander A. Septimio.
Prior quidem cred tor compelli non potest tibi, qui posteriore loco ρiguus accepisti, debitum oferre. Sed si tu illi id omue, quod debetur, se Ceris: pignoris tui caussa firmabitur. PP. III. Kalend. Maii Maximo II. ρο Paterno Osf.
adversus eum hypothecam retinere , nisi pecuniam debitam primum offerat . Sie enim pignus suum confirmat: de qua confirmatione diximus op. ad L. r. hoe tit.
Idem traditur in L. diversis, in M. SL. cum tibi, in prin. Dp. eodem. ΡRior ereditor si cum posteriore agat,
hypothecam iure suo auferet, etiamsi ei debitum non osterat. Pertinet hoc ad regulam iuris de praerogativa in pignore, de qua diximus ad L. i. Posterior contra ex eadem regula, si cum priore agat, hypothecam auferre non potest: sed nec
in L. Si generaliter. 6. I p. Valerian. & Gallien. AA. Philoxeno
S; generaliter bona sint obligata , b postea res alii f ecialiter pignori
dentur: quoniam ex generali obligatione potior habetur creditor, qui antea contraxit: si ab illo priore tempore tu comparassi: non oportet te ab eo ,
qui postea credissit , inquietari, PP. II. Id. Maii Seculare II. N Donato
t. It eui Nneraliter bona omnia prius obluata
sunt, praefertur secundo, cui ex his bonis quaedam meri aliter fluat obligata, cae suam do secas tu n. 2.ΡRimo i ereditori debitor generaliter
omnia sua hona pignori obligi vit, in quibus suit landus Tuseulanus ; deinde hune ipsum landum secundo creditori obligavit specialiter. Plae et in hoc fundo potiorem et Ie primum creditorem ; quia idem fundus etiam ei pignori prius obligatus est . Continebatur enim generali obligxtione pignoris non minus, quam si speetaliter de lignatus esset: de quo dixi
mus ad L. ult. δερ. Prox. tit. Hinc con
sequens eii, quod hic traditur . primum creditorem suo iure hunc fundum & persequi & distrahere posse non minus, quam si in eo pignore solus esset. Haec eadem in L. L. N. fui pol. in pig. bab. L. qui
Quae si e t ac ei pienda sunt, si primo ereditori simplieiter bona omnia debitoris pignori oblgata sint, ut hie factum significatur. Diversum eli, si primo creditori res quaedam specialiter pignori obligentur, deinde generaliter omnia hona debitoris, in quibus sit is fundus, qui secundo creditori pollea obligatu; est. N in his verbis obligationis generalis nihil obligari intelligitur, priuiquam constiterit res specialiter primo creditori obligatas in debitum eius non susticere. Hoc in L. L. f. gr. de pig. ubi hac de re diximus.
566쪽
Doue Ad Tit. XVIII. Lib. VIII. C. Qui potiores S c. Dos
in L. Licet. 7. I p. Dioclet. & Maxim. A. & CC. Iuliano. Licet iisdem pignoribus multis creae toribus Hversis temporibus datis pri
res habeantur ρotures: tamen eum, cuius ρecunia ρmedium comparatum
probatur, quod ei pignora esse specialiter obligatum statim convenit, omnibus anteferri iuris auctoritate declaratur. Subscripta XVI. Kalend. Feb. AH CUC SUMMARIA.
1. Posteriores mae ferri in pignore, qui ad rem reficiendam, conservandam, eme da τυ ρε- cuniam crediderunt quibus condisionibas, P quam recte. a. Mulierem quovis posteriorem praeferri anterio ribas emeditoribus in dotis repetitione.
Q Uod diximus ad L. 1. fur. Perpetuum esse, ut qui in pignore tem pore prior est, sit potior iure. sic accipiendum est: nisi magna & iusta caulla suadeat ab eo iure discedi, quod interdum accidit. Ergo posterior interdum praefertur priori, vel propter caussam de qua agitur, vel propter caussam & personam po-
serioris creditoris, vel propter cautionem
instrumenti in hypotheca danda adhibitam. Propter t caussam posterior potior est
x is, qui pecuniam ita credidit, ut eius pecunia efficeret, ut vel res salva esset, vel esset in honis debitoris. Quo in numero sunt, qui ad rem reficiendam, aut conin se vandam. aut emendam, pecuniam mu tuam dederunt, si modo & res resecta, aut empta erit ex ea pecunia. & his ea
res pignori obligata sit. L. interdum. SL L. δερ. D. eod is b. L. Adieci, dummodo posterioribus ea res, quae refecta aut empta est ex eorum pecunia. sit etiam illis pignori obligata . Nam non continuo si ex pecunia alicuius res resecta, aut empta ell, ideo illi tacite est pignori obligata; sed solum si pecuniam credidit ad refectionem aedifieiorum. Non idem iuris est, si pecunia credita sit ad caeterarum rerum refectionem. ut colligitur ex L. r. m. in quibus ea . pig. vel b . tae. eour. Sed etsi res empta sit ex alicuius pecunia: constat non aliter et eam rem obligatam esse . quam si convenerit,
ut pignori esset obligata, ut hoc rescripto declaratur, & L. quamvis, 7. fustr. δερign. nisi empta sit ex peeunia pupilli, ut illic diximus. Nec obstat, quod in L. ideminaue, D. eodem tit. generaliter dicitur. Tom. IX.
3. Pseriorem, qui publico instrumento pignus acincepit, praeferri priori, qui ex chirographo
4. Funeris impensam posteriorem esse creditoribus potheeam habentibus: praeterquam in taetra Θpotheca invectorum ab inquilina, Nieta Oram: cur is his At pnior. eos omnes esse potiores. qui ad rem aliquam reficiendam pecuniam crediderunt. Hoc enim sic accipiendum est: potiores
esse, sed in pignore, id eis, potiores hae conditione, si modo & illis ea res pignori obligata lit: quoniam de duobus credito
ribus agitur . quibus eadem res pignori obligata est: unde prior haec quae illo introducitur, an, & quomodo res empla. aut refecta ex alicuius pecunia ei obligata sit pignori. Sed nonne iniquum est etiam in his caussis posteriorem creditorem priori praeferri. cum isto modo videatur fieri, ut priori hus suum pignus auferatur Non est iniquum: imo vero nihil aequius, quam eum ex aliqua re fructum percipe re. Cuius beneficio factum est, ut ea rei fructum ferret, dummodo id fiat sine aliorum iniuria. Nunc autem in hac specie, dum posterior praefertur, nihil priori adimitur , sed in eum confertur potius. Nam
etsi debito posterioribus creditoribus f luto nihil relinquatur in pignore; tamen
id non tam polleriores creditores an serunt, quam casus abstulit. Eteni in idem futurum erat. si nemo ad rem reficiendam
pecuniam credidit et . Quod si debito po-ilerioribus soluto aliquid superest: id vero
beneficio posteriorum in priores confertur, nisi salvam secerunt pignoris caussam Benefieto igitur assiciuntur priores, non iniuria, si posterioribus praerogativa servatur in hac caussa.
Propter i rem & personam potior est Lmulier quanuis posterior. in repetitione dotis, ex L. assiduis, infr. Tribuitur lio privilegium partim rei: quia muter nonia omni caussa praefertur anterioribui cre.
567쪽
xro Hugonis Donelli Comment . in Cod.
ditori hus, sed solum in dotis repetitione; parti m personie, quia non quisquis dotem repetit, hoc privilegio utitur, sed mulier
duntaxat, ut facilius pollit nubere, arg. L. r. S. sol. matrim.
a Propter i cautionem hypothecae praefertur pollerior creditor, qui publico instrumento utitur adversus priorem creditorem, qui ex chirographo tantum, vel
inlitumento privato hypothecam accepit. L. fcri turas. inst. Neque plures sum, ut mihi videtur, qui eum polleriores sint, prioribus praeserantur. A cur lius tamen ad L. diverss. in f numerat in hoe genere fiseum agentem ex caussa primipilari, quem vult etiam mulieri in dote praeferri. Mihi secus videtur, sed de eo di- cemas ad L. ausois ius. Numerat i etiam eum, qui credidit ad funus ex L. ρen. m. de reL S sum. Lun. Sed male eo loco utitur ad hoc confirmandum. Nam illic scriptum est, impensam funeris praecedere omne creditum . Atqui hic sensus eli: cum is, qui in funus impendit, creditum repetit, id est, personali actione agit adversus creditores caeleros, qui item creditum suum petunt, id ell, personali actione petunt, eum his omnibus praeserrit nempe ex privilegio, quod funerariae actioni tributum et . Sed male ex eo colligitur eum Praeferri iis, qui hypotheeam habent. Nam Contra hi, qui hypothecam habent, ii veprius eam acceperint, sive pollerius. qu niam habent actionem in rem, praeseruntur omnibus privilegiariis creditoribus perosonali tantum actione utentibus, ut eit in L. 4. op. L. eos, ins eo. Plane funeris impensa duarum caulsarum tacitas hyp thecas praecedit, invectorum & illatorum ab inquilino: item legatorum; sed ideo. quia in his cum ad sumas ventum et . nec
hypotheca subesse intelligitur. Nam si i
quilinus sit is, qui mortuus est. nec si, unde funeretur: plaeet ex invectis & illatis eum funerandum, & si quid sup r-nuum remanterit, hoc pro debita penitiane teneri. L. is si quis- r . I. I. v. de res. s sum. sun. Atqui haec sunt tacite obligata locatori. c. 2. L. 3. D. i. qarb.cau. Pu tac. cone. Sed hactenus haec sunt ignori. dum id pignus non ossiciat reisus favore dignis. Unde placet eiusmodi
pignus non ossicere libertati. L. Iicet. D. iv quib. eau. ρις. vel by . tae. coui. Non mirum, si in eadem caulla habetur fune- . ris ea uila. Similiter si res legatae sint atellatore, de cuius funere agitur . nec sit, unde funeretur: ad eas quoque res manum mitti oportere placuit. d. L. et siqvis I. I. de rel. Et tamen legatariis res
omnes defuncti obligatae sunt pignori. L. I. fa r. eom de Iet. Sed satius eii, ait Ulpianus, de suo testatorem funerari, quam aliquos legata consequi, d. c. et , uis. I. i. Aut ii certius aliquid hic rei ponderi placet, nulla est hic hypotheca, cum de
funere agitur. Non eli enim hypotheea legatorum nomine, nisi prius legata posueris. Atqui cum defunctus solvendo non est omnibus, tum creditoribus tum legatariis, non debentur legata, nisi deducto omni aere alieno aliquid lupersit, quod legatis superlit . Et in summa creditores praeseruntur legatariis. L. Decessores. δερ.
ad leg Fale. c. sit. I eis praefatam,
θρr. de rur. deI Porro funeris impensa aes alienum patrimonii defuncti existimatur. L. 3 eusa enam I 8 2 . de rel. lnterdum tamen pollerior creditor etiam ex
alia caussa praefertur priori creditori in nypotheca . Sed hou non perpetuo. sed ad tempus dumtaxat, quod contingit in specie . de qua conititutum est in Aut hens. seque .
Authent. item polor. Item postfor pignoris negans rem eius, cuius actor eam esse adseverat: si probata ea intentione nitatur rem retinere, disens ex b potheca, vel alia causa in eandem personam delata, se propinquiorem es, quam qui movet
caussam: prius transferas possessionem, quam ius suum proponiar. SUMMARIUM.
. casus, ubi poserior creditor potior fit priore in piguore ad tempus.
SPecies facti haee est. Posterior creditor
hypothecam vindicaverat a priore creditore. Prior ut agentem removeret, hae
defensione usus erat, ut diceret rem, de qua agitur, in honis debitoris non tuisse, eoque nec potuisse polleriori ereditori o ligari, ex L. is quae uondam, I a d diacitur, D. de ρου. Posterior creditor pro
568쪽
11o0 Ad Tit. X VIII. Lib. VIII. C. Qui potiores&c. III O
haverat rem in honis debitoris suilla. Ita prior ereditor victus, i ullus eli hypothecam restituere. Prior exclusus superiore defensione nunc ad hanc confugit. ut dicat . eam quoque rem sibi a debitore prius ohligatam esse, ideo & se posteriore creditore elIe potiorem. in hae controversia constitutum est a Iustiniano id, quod hoc stagmento traditur, nihilominus possessionem pignoris a priore in posteriorem creditorem transferendam esse, donec prior de iure suo probaverit e ut intelligamus hane esse mendacii poenam: quemadmodum & in rei vindicatione possessio a possest ore transfertur in actorem, cum pota sessor prius negavit se possidere, & convictus postidere. ccepit dicere, rem eise suam, non aetoris . L. sis. D. de rei vincEκ hae constitutione apparet, si prior creditor victus probaverit pollea, eam rem sibi prius pignori elle obligatam, ut dicebat , eum ius suum obtinere adversus polleriorem creditorem, & ita verum elle, quod supra dixi in extremo ad L. licet,
in hae specie t polleriorem creditorem praeferri priori in pollessione pignoris, sed
ad tempus dumtaxat, donec scilicet prior de iure suo probaverit: caeterum ubi de iure prioris constabit, semper eum posteriore esse potiorem.
Mem A A. & CC. Fabricio. Diversiis temporibus eadem re duobus iuri pignoris obligara, eum qui prior data mutua pecunia pignus accepit, potiorem haberi, certi ac manis si iuris se nec alias secundum cressitorem distrahendi potestatem huius pignoris consequi, nisi priori creduori debita fuerit soluta quantitas. S. Prid. Kalend. Mais. Heracliae. M. O .
ΡRior pars continet eam definitionem, firmando pignore, de quo diximus ad L. quae exposita est ad L. 1. δερ. Polle- x. fur. rior eit de iure secundi creditoris in con-
Eos, qui acceperunt pignora, cum in rem actionem habeant, privit giis omnibus quae personatibus actionibus competum, praeferri consai. Dat. III. Nonas Decemb. CC CUCHie loeus satis expositus est partim ad
L. L. βρ. eod. ubi, cur qui pignora acceperunt, praeferantur privilegiis omni-hus, rationem explicatius reddidi partim
ad proximam L. iacet, ubi de obiectionibus quibusdam natis ex L. ρeu. & L. Ssi quis. i . D. de relig. respondi in ex
569쪽
Hugonis Donelli Cona ment. in Cod.
Ad L. Cum ri . IO. Lidem ΑΑ. de CC. Pollipeucae. Cum tibi pro dote, quam acceperat maritus, res oblisavit: eo mortuo, hi, quibus ea em pignori dederat, non inerentes debitum, nulla possum per sequi ratione. Nam chirographarios credrtores nec in rem, nee in personam eos, qui debitori non probantur successisse, ulla ratione convenire posse, ma
M A ritus dote aecepta mulieri quasdam
res suas in eam caussam pignori obligavit. & tradidit; deinde cum marito alii creditores contraxerunt. Mortuo marito cum mulier ea hona pignori sibi obligata pollideret: ereditores posteriores adverinius mulierem agere coeperunt. ut vel sibi satisfaceret. ves restitueret bona defuncti, quae possideret. Reseripti dillinctio est in hane sententiam: si quidem ii agant, quihus eadem pignora data sint, eos frustra agere a quia sunt scilicet tempore poli riores: sie tamen frui ira, nisi onerant d hi tum . intellige, uti oportet: ideli, aut solvant, aut priore creditore non accipiente pecuniam obsignent: quo modo.
perberarios , εὐηtumvis pecuniam debitam his ostierant .
uti oportet ad liberationem, pignus sibi eonfirmant, ut est in L. t. sv eod. Sint ii tantum sint . qui chirographarii ap- rpellamur, id est ii, quibus cautum non est. nisi e hirographo, plane eos frustra agere. quantumvis pecuniam offerant, quia nullam adversus mulierem actionem habent. neque in rem, neque in personam. Non in rem: quia rei illis pignori obligatae non sunt, ut quis dicat eos actionem hypothecariam habere. Non in personam: quia actio in personam solum ad verius debit rem competit, aut heredem eius. Mulier utem in proposito neu debitrix fuit, nec mariti debitoris heres.
Ad L. Scripturas. II. p. Leo A. Erythrio, Praesecto Praetorio. Scripturas quae saepe assolent a quilinaeam secrete seri, intervenientibus amicis necne, transigendi, vel paciscend , seu faenerandi, vel societatis coeum dis Varia, seu δε obis quibuscuuque ea sit vel contractibus consciuutur, quae
M --, Graece appellantur: sive tota series earum manu contrahentium, vel
notarii, vel alteram cuiuslibet scrip a Iunis, Userum tamen habeant Iubscriptiones: sis restibus adhibitis, sive non: licet conditionales si, quos vulgo fabularios appellant, sue non quas publice conscriptas, s personalio actio exerceatur, suum robur habere decernimus. Sin autem ius pignoris vel b potbreae ex huiusmori instrumentis vinae care quis Hi contenderit: eum qui infrumentis publice conlectis nititur, praeponi decernimus) etiam si post rior is contineatur: Ust forte probatae atque integrae opinionis trium vel amplius virorum fuscriptiones eisdem idisclaris contineantur, tunc enim quasi sublice confecta accipiuntur . Data Kalend. Iul. Constantinop. Martiano NZenone Osi
570쪽
1113 Ad Tit. XVIII. Lib. VIII. C. ut potiores&c. III
Instrumenti privati, quod eonstra a debitore sororum, non minorem vim esse ood tori ad Dum m Ionali actiora clinendum, quam
In rumentum privatam vim suam obtinere. Usimpliciter vim ablinere, tinge diversa esse: ιus verum, vis ste pasterius fa . .
Si duo sint creditores eiusdem debit
ris, quorum uni cautum sit a debit re privato chirographo, vel alio privato instrumento ; alteri cautum instrumento publice confecto, id est, confecto ab iis, qui in confieiendis instrumeniis publico munere funguntur: & hi eontendant inter se, uter altero potior sit, quia forte bona debitoris omnibus non susticiant: quaeritur, an tu quidquam in instrumento publico . cur is, qui eo utitur, praeferri debeat ei, qui utitur instrumento tantum privato. De hac re ita ius conllii uium est hoc loco: intereite, utrum hi ereditores
personalibus actionibus agam eodem lem pore adversus debitorem; an vero aganthypothecaria de ea re, quam suis quiique inlitumentis pignori accepit a debitore. Si t personalibus actionibus agant; dummodo de fide privati instrumenti probetur, nempe id a debitore scriptum esse: non minus id prodeste creditori suo, quam si publice conscriptum esset. Nam haec vis est privati instrumenti. ut eum coni leta debitore scriptum eile, id adversus debitorem fidem faciat, de quo, uti & de eo, quomodo id probetur, dicemus aptius
in Auib. se Hine intelligimuς in hac
specie alterum ex creditoribus propositis alteri non praeferri. . Observandum tis autem constitutionem non dicere: instrumentum privatum in hac caussa vim habere adversus debitorem a sed vim suam obtinere, inter quae multum interest. Nam qui dieit instrum emtum Privatum quovis modo vim habere ad verius debitorem, is dicit privatum i strumentum fidem facere, etiam ii de elux fide non constet: quod est absurdum &ctu. Quid enim, si instrumentum privatum caullam adiectam non haheat 3 Quid . si debitor neget a se scriptum ellet Quibus casibus iure instrumenium fidem non facit, ut dicemus ad Auth. δερ. Qui autem dicit, instrumentum privatum Oblinere vim suam in ea specie . de qua quaeritur, is hOe dieit: quae alias vis eli privati instrumenti ad vellus debitorem tu uc, cum creditor qui eo utitur, est solus: eandem vim & in hae eaussa futuram esse, etiamsi alii ereditores concurrant , qui
ulanlur 4nstrumentis publicis. Hoc veroeti aequissimum. Quod eum non intelligatur, aut non animadvertatur vulgo ab interpretibus: non eli mirum, si colluctentur in bvius loci interpretatione, neque adhuc rem expedire potuerint. Atque haec,
inquam, ita sunt, si creditores illi pers
natibus actionibus expetiantur.
Quod i si agent hypotheearia actione ι
indicantes eam rem, quae ambobus Pignori data ell. partim privato instrumen-LO, Partim publico: placet in hae caussa Privatum initrumentum vim illam suam non obtinere, sed qua nuis constet id scriptum esse a debitore; lamen eum, qui publico instrumento nititur de hypoth ca, praeserri ei, qui eandem hypothecam
accepit privato initrumento: nisi privatum id in lirumentum habeat trium idoneorum testium subscriptiones. Quaeritur ratio constitutionis. Cur enim placeat magis priore casu privatum instrumentum vim suam O tinere, quam posteriore Nam utrobique
eadem eii fides & probatio inistrumenti privati, cur non in pari caussa ius idem l latuituri iuxta L. ilud, D. ad Ieg. A LMihi haee differentiae ratio videtur non improbabilis: quod cum creditores isti duo Munt personalibuς actionibus, snguli de suo debito, id est . de rebus diversis agunt, quae ita sunt ungulatum, ut quod est unius, ad alterum non pertineat. Quam ob rem
singuli in suo debito sunt soli: ut proinde
aliis in eo debito non concurrentibus, non
sit quaerendum, qui quibus sint potiores, sed unusquisque separatim in suo debito
ius suum obtinere debeat 2 argumentum in L. h. S. eod. tit. At cum ambo de hypotheta eadem agunt. hic de eadem re agunt; & ob id merito quaeritur, uter altero in ea re debeat esse potior. Et non inique constituitur, in ea contentione maiorem vim habere publicum instrumentum: