Tractatus de matrimonio, et censuris. Authore R.P. Gaspare Hurtado, Mondeiarensi e Societate Iesu, ..

51쪽

DIFFICULTAS XII. Da m ipsi a manis virgine ste ficta promissio-

matrimonti, teneatur eam ducere.

ac procedit de pronii ne solis verbis

icta absque promissione interiori, quae communiter dicitur ficta Se merito in ratione contractus; inuneritis tamen in ratione pro- nussionis. or Conueniunt Doctores, eum, qui siste, seu iantdm verbal iter pronii telis matrinisurium sit ea spe deflorauit uirginem, teneri,aut eam ducendam , aut ad satisfaciendum damno deflorationis. Est tamen dissicultas, an re, Matur determinat ad eam ducendam in

uxorem n

eam in uxorem dueere, sed satisfacere con .stituendo ei dotem sussicientem adisupplem, tam desectum des tationis:quia illi inviani neurrit obligationesn talione pronii subnis. quia fuit ficta , sed fomlatione damni illa ri; eri ad nihil amplius tenetur, quium adsititiisendum daninis; dotem semientem 'addedo, ut nubat vito sibi simili in qualitato. Saa c. vero lib. I. dispo et O.ec Varat inspmine. omni senui si impromissionis,quam, V mi uis antlim verbalis, de inuit virgii note seri determinat eam ducere in vacore, non suis

52쪽

titisti: ehiuando ad nuptias illi alias aequa- les. Primo quia iste quamuis solui verba liter , vere tamen promisit sub ψnditioneaeflorationis , quae impleta fuit Pergo tenetur state promissis. Secundo , quia iste vereiiuulit damnum virguai contra eius volun tem , quae sole in consensit sub cor ditione promissionis matrimonii verae, ibi fictae, ergo tenetur ex iustitia ad matrimonium: quia quana uis damnum deflorationis possit pec nia compensari non tamen iniusta deceptio, nisi eam in v xorem ducendo. Nos tamet existimamus,praedictum teneri ex fidelitate ad eam ducendam in uxorein, quamuis sit multb nobilior quam illa eci I Litia tamen ad id non teneri, sed sitis facere, si damnum c florationis recompenset, aut constitutione dotis sussicientis, aut aliter. Ratio prioris partis est , quia praedicta promissio, quamuis olum verbalis est vera promissio respectu boivinis, ut diximus dissicut late i. eriro obligat ex fidelitate adstandum pronais, ioni ni .lt sint Cliij. Ratio postexioris est,quia qui ita ficte pro, amisit non tenetur promusione ipsi, ut contractu, aut ex iustitia; quia ea promissione aio luit conferre ius iustitiae, sed tantum tenetur ratione damni is si quia iniuste, utpoto deceptione illatum est:crinia hiscit recompensando tale damnum collatione dotis , aut alitor, quamuis deceptione illatum sit; qui id piseratione sui tantum est c0mr veri

53쪽

sed tantlim latione lamni ex ipsa illati ae proinde si damno satisfacit dote, aut aliter, iussicienter satisfacit quamuis sit deceptim in ili tum, non tius quam si vi illatum et se : quod si deflorator nequit satisfacere Mamno,nisi defloratam ducendo, ad id tene . tur ex iustitia ratione damni illati, tum ea quae dicemus dissicult.2I. Ex quibus deducitur,praedictum teneri ta-iarn suo veniali ad ducendam virginem de ratam; quiaranti,in tenetur ad id ex Melse

late ratione promissionis verbalis terreri ta-

men sub mortali , si eam non ducat,ad satis faciendum dantiu alessori tionis te, aut ali-.to;quia ad id tenetur ex iustitia ratione dam-' nificationis iniustaeci quod si omnino ficte promitteret id est,si non proferret ver prω- missionis,sed simula et ea proseris,non tene . . retur ex fidἡlitate ad illam ducendam quia non promisit vere, adhuc verbaliter; teneretur tamen ex iustitia ad satisfactionem dani

ni, ratione damnificationi iniustae. ηα Addimus tamen,Vt optime Sanctus, Anto .

tum, Nauare.&alios;quando virgo ex excessu nobilitatis, aut diuitiarum promittentis an . tium vortaliter, aut aliunde. coniecit dici animonem promissionis,tunc tam promit tentem ad nihil teneri ex iustitia, neque ex fidelirate vi idem est quando prudenter tia mute de tionem in primis non teneturo ex fidelitate. via tunc, quamuis vir intende rit decipere, re non decertifidelitas autem

54쪽

sbium obligat , ne decipiatur promissarius: de non tenetur ex iustitia, quia virgo n6 est deflorata iniustε, quia non deceptione. Qum si virgo non coniecit, aut saltem pru

denter uit deceptionem, sed simplici aiunio et idit,virilibri. dictis obligatio .

nibus excusatur quamuis virgo cognoscat excelsum nobilitatis,4 diuitiarum, quod cumque aliud, ex quo coniici potuit deceptio, ut contra Sanctum,& alios indicat Vaz-que num. 7. quia tunc vere decepta est 'ivir

DIFFICULTA XIII.

matrimonium

CONVEN VH Doctores, ad sponsin vlla, ad matrimonium ad quae non .suffcit nunciatio interna thtellectus, sed re-' uiritur extern non esse necessaria verba; sedufficere quodcumque signum externum sunficiens ad exprimendum consensum, vel de futuro ad sponsalia,vel de praesenti ad matri- . monium, siue id habeatssnum ex communi institutione,siue ex patriae consuetudine, siue ex particulari eontrahentium e uentione. Vnde sponsalia in matrimonium suffcienter contrahuntur, non tantum verbis,sed etiascriptura, nutibus ambac taciturnitate filiorum, quando parentes pro eis praesentibus contrahunt limo etiam qumdo pro absenti bus,si postea quando sciunt, tacit ratificent

55쪽

ut quoad sponsalia dicitur iri cap. unico de desponsatione impub.in 6. idem est quoad matrimonium. Dicuntur autem tacitς ratim ore it aduertit AEgid disp. ai. quando cer' tiores fiunt , parentibus,& incon quod non solum , a verum , quanti pavpentes conta liunt pro filiis , sed etiam quando uratores,&tutores in alij, qui os . pφntum ς' ssu

gerunt illorum.

Hoc praesupposito, obseruandum est,uerba &idem est de aliis signis quibus possunt cO- trahi sponsalia, matrimonium, alia esse depraesenti,ut acris' te in meam,& his potestas di aliquid de futuro ut acc- te in meam merastinum; ia de futivo, ut accipiam in te mea,

his potest addi aliquid de praesenti ut exmine accipuem te in meam,aut L bote in m m. Circa verba depraesenti certum est,eis smpli iter sumptis , absque aliquo addit de futuro , ut accipio te in meam, vere contrahi ma- Irinuntium, ut constat ex cap. penestide sp salibus; quia illis vere signiocatur saditio corporum de praesenti. Est tamen dissicultas,an illis,quando additur aliquid de futuro, vi accipio te in meam exerasymo, seu in crastinu , contrahatur matria in tum , an sponsalia. μη - Sanctus Ilib. i. disp. l. tetrus de Ledes ' - - s ... q. s. art. 3 dub. 1. docci, praedictis Verbis, controi sponsalia, non matrimonium riuia

56쪽

hrius de Ledesina a. p. q. q.ΑΤ. art. . docent,gietis verbis contrahi matrimonium,in non

sponsalia. Et merito, quia selisus illorum est.

minc volo, seu coiisentio Put ex crastino die sis meari quo non promittitur matrimonium, sed traditur corpus pro crastino die,ut ex crastino die sit alterius;ac proinde fit matrimo sinium de praesenti, quamuis eius offectus nepe traditio suspendatur usque ad diem crastinum cita ut adueniente crastino dies, sinoia ouo consensu fiat tradities; quia dictis verbis fghificatur consensus de praesenti in traditionem crastina die ex vi illius solius; seuthis, do tibi bbrum in crasti=rum diem; qui distin- cta sunt ab hiis,dabo tibi librum crastiAodie , quia his phoniittitur consensus futurus traditionis libri prioribus vero significatur consensus

praesens traditionis futurae

Cire verba vero de futuro simpliciter sumpta, absque addito Ic non significanti1. executionem alicuius actu matrimonialis,ut rccipiam te in meam , certini est eis in bicontrahi matrimonium,ut patet,cbntrahi tamen

sponsalia non minus, quam verbis proniissio nis , quia communiter accipiuntur ut promissetia ' ibd etiam est verum, quamuis eis addatur ahqrid de praesenti,ut ex nunc te acclia piam in meam quia his verbis, neque praesup positive, ne lite implicite significatur coti sensitis de praesciati , sed tantiim de futur6. Circa verba vero des curo quibus additur aliquid de praesenti, ignificantia exe- tutionem alicuius actus matrimonialis, ut

57쪽

in me. 4 conuenituit.Doctores, eis contrahi matrimonium, ut constat ex cap. exparm'. dehonsalibus, quia eis sit tacita triuiitio, quia nequit ex tunc haberi de tractati in

quam uxor, nisi ex tunc uxor, quae antea

non erat Aor.

Est tamen dissicultas, an dictis verbis denturo significantibus executionem, sumptis absque addito de praesenti , ut hiarebo te in T , Rem me , aut russa. - - -nmitatur matrimonium , an sponsalia. Sylvest verb. Matrimonium 2.quaest.2.Ema--αRM ME Rodiigueae ali docent , eis contrahi matriminium quia eis nificia executis. actus matrimoniallis, nempe habitio seu possessio uxoris, quae praesupp it traditionem

corporum factam

33 . Sancius vero, AEdidius ubi supra,&alij me docent, illis contrahi sponsalia, non mair, M monium. Et merito , quiasilis tantiim signi . Matur habitio de futuro, quae quamis sir ponat traditionem corporum de praesenti,sed non tunc factam, quando proferuntur verba, si a postea faciendam. irca illa vest , voti volore habere in uxorem etiam est dissicultanquid eis fiat. -- udinalis in cap. Exsirem nsalib.

- docet, eis fieri matrimonium. Sanctus docet, illis fieri sponsalia;quia ad eorum veIboium

58쪽

ulis, quae sol- significant initi i o recum contrasere, fieri sponsilia illis Misom si fieri matrimqmum. Rel lius Rabat libro . quaest. 3. 3gici num.a6.doce N verbis nihil fieri quia ad eorum veritara m suscit desiderium postea O mi , aut habesidi illamin uxorem, trimonium, neque sponsalia. . Nos vero existimamus, dicta verba ecto aequivoca;ouia illis potest significari consensus de praesenti in eo orim traditionem, de

consensus defuturo,seu consensus in promis

sotieti su urae traditioni , quod idem est, Mac proinde dictis verbis potest pro voluntate, contrahentium fieri aut matrimonium, aut

sponsalia, aut nihil;quia si proferens velit significare consensum depraesenti Salter id gestigat, contra,fiet matrimonium , si velit alteri offerre fidem matrimonij, .lter id intelligat,& E contra, fient ponsalia;& si si solum velit significare simplex desideriunt postea contrahendi, nihil fiet. soro autem iudiciali non cognoscitur intesitio , sed res ei verbiim et . nitur, ex praedictis verbis secundum se iudi cabitur, nihil talis factum quia ad eorum veritaten suffcit aesiderii postea contrahent di , quo nihil fit Addidimus mi se,quii ex dictis verbis,si proferantur, quando post

tractationem deni innonio conuenitu ad

illud, nix bendum iudicabiti, mi

59쪽

se sponsalia,si verbaproserantur,quando post tractationem dehonsalibus' couenitur ad id. si Circa verba negativa, quibus assiliturpa ticularie riua, dissicultas est, an eis,quando sunt de praesenti,ut nullam duco, nisi te,fiat ma- trimoniuij, quando sunt de futui iuvimu - 'Mam , nsiit, fiant sponsalia. p. h. Paludanus in . dist. 27.quaest. HAdrianus, - - de ali docent dictis verbis de praesenti fieri matrimonium , de futuro fieri sponsa ha quia sensus eorrum verborum est exceptiuus, id est, nullam aliam duco in te dureco , quo contrahum matrimonium, tui ..him aliam ducam, reducam, quo contra

mi, da stis verbis,neque fieri num immimni; neque .sponsilia, quia sensus omini est coni ditionalis, id est,si aliquata duco te duco,quo nihil sit in si aliquam ducturus sum redin cam, quo tantuni contrahitu obligatio noli

ducendi aliam , sed illam, ii aliquam ductu

Nos anae' sestimam dictoes verbis depraesenti fieri matrimcinium vi verbis de fu

turo non fieri sponsalia..

Pro cuius declaratione supponendum est.

aliquando efficere sensuna non pure exceptium,sed quasi conditionalem , ut quando di-

60쪽

a est, non dimittitur peccatum,si noli fiat x stitutio in quando dicitur, nullam ingrediar religionem, nisi Sancti Francisci, id est, si ali

miam ingredurus simi, illa ning

tem regulariter contingit , quando verbum prae dens nequit commode assicere rem polixam post particidam nisi, ut inix ri exemplo iniit si potest,ut in posteriori,quando res de qua agitur est incerta, aut dubiaci aliquando vero .non raro efficere sensum putὸ exceptiuum,ut quando Luc. iis dicitur, Si nossibitur eis,nisislanu tinario--ἰ alib. Mi i

I F. Leuantes oculos ne ninem viderunt nisi soluan

tis. IV quando dicitur, istas currit,' si tr- de tunc, quando particula exceptiua ad iungitur negationi amrmat, ut in exemplis proxime dictis, quia tunc excipit sequentem terminum a dicta negatione, & consequenter assirmat sicut, quando adiungitur assi a-tioni, negat, ut quando dicitur , Omnes currunt, praeter Petrum quia tunc excipit ter-mhrum sequentem nempe Petrum' a di assirmatione, di consequenter negat: id autem regulariter contingit,quando agitur de re,cuius communiter habemus Gentiam, di non dubitationem , ut sunt res praeteritae, Acm-- sciates , praesertim a nobis, aut a personis nobis notis factae, quam verbum Praecedens commode assicere potest Hoc ergo sup p ilit , prior pars probatur; Iquia his verbis,mιlia nabam duco, ni De,nec uiccommodyessici sensus conditioii disiciun