Tractatus de matrimonio, et censuris. Authore R.P. Gaspare Hurtado, Mondeiarensi e Societate Iesu, ..

71쪽

ster enter habere. Et sutit etiam, qui e cor3 ttii abselute docent, nolet tem impsere sponsalia cogendunt esse a iudice; quod nonnulii limitanti cxantum sit verum, quando sponsalia sunt justa, tignificari videtur in cap. eas literis io de sponsalibus ubi de quodam. Vim, qui nix xxi maIrimonius Π pr

lus exitus. '

γ' , Et in primis, quod p se id est,secluso pe' riculia laria quic cogendus si quand0 P0 i uasint iurata, expressui est in dict cap.

exiteris, Sciatione constat; qui ad iudicem,

. praesertim Ecclesias cum . Axi gςre in impie uo iunxi iiij, tam rius violatione maxime in honoretur Deus; c. quod etiam csς - se , quamuis sponsalia sint at munis algi, qM Mi iudire

pertinet, compellere: ut unicuiqve pexenti reddatur debitum,praesertim ex iustitia. Qi dautem in capax titem , praedicta ico 'in s i da non Iedd tui hi quis, Marae

mentuma

72쪽

ihelitum. n obstat ut dicatur, non esse cogendum ad sponsalia non iurata implenda: Quia in eo negatur, obligationem , po latibus, out spontilibus . Mani, non se ficere, ut iudex coinpellai: sed adducitur solum iuramentum pro causa , quia ratsuffciens, de maior ,quati promissio,ve pi

inuta Quod vero per accidens quando time Titur periculum mali exitus, non sit cogen diis id imolenda sponsilia, adhuc iurati, ex pressiuni mi dicto cap. requisiuit, horide uiter deducitur ex dicto cap. ea literis,in quo

etiam est sermo de Diis ibus iuratis; ivi in eo dieitiit , nolentem esse eo-llenuum.

nisi rationabilis causa obstiteritis periculum autem mali exitus est caulatius rationabilis, obsistens coactioni. Et ratione constat; quia nidisi in debet . imis temet obstin re a coactione , quando ex ea timetur gra- uius malum , quod possit rem Publicam tu mire, aut standalizare ergo quamis ex hui-trimonio coacto timetur malu grauius,quam si non implere bonialia , ut quando timentur Perpetuae rixae , aut fimo attinumq,aut tinertio uxoris , nolens . non est eoon Vnde ut optini Saractus,ac Egidisquan Sane. do Iudex noletitem admonuit, α occu-- municauit, non debet contra elim si perti' nax est in lir, procedere sed eum absoluere, quia ex matrini nil sc coacto , nequit non timeri grauius diatinum: quod veri m

73쪽

est , quidquid dicat Basilius, etiamsi distiuri periculum, aut alia rationabilis causi non

deobliget nolentem.

mmpellendam, intelligitur de commilitone, seu coactione extraordinaria; quia ex matrimonio extraordinarie coacto,exitus dissiciles frequMRer euerisimi , mrproinde vim adue satur dicto cap. ex literis, ubi dicitur, nolen tem compellendum esse,nisi rationabili , cau

s obsistat , Falis prudem is mali

HH-ρvssit apponi poena iniusterosilientian N Ea a N communiter Doctin res, poenam appositam etiam iniuste resilienti in besalibus, esse nullani, o non obligare; quod non taminata tu in imae cinis in l. nria is . Ede verborimi obliga tionib.4 4 L-ων s. C. de sponsalib. In l. 39.Castellae titiinpartitis. 6 detiam inium Canonico,incap. gemma 19. de sponsilibus, quod ius non selum habet locum in appositione poenae sponsalibus inualidis ut vult vagis ' sitius cav.iyolad etiam in appositione poe- ' - me sponsalibus validis inula io Uto cap. gemma, etiamsi casus fueriti appositionis poenae sponsalibus inualidis ex defectu aeta-

luta

74쪽

. Praedicta autem dispositio non tanti im habet locum in appositione pQuae in iis commimites, deserimi lax eorum parentes in quoeommuniis conuerituri Doctores: sed etiam inter alios, qui iure propinquitarisiponsos attingunt, im strictEsponsorvin inacos vi iter eo, quilius sponsi suhditi sunt inter eos . quibui sponsipati possunt graue aliquod damnum, ut docent sanctus disput. o. lis, a in cap. immo generaliter reprobatur pom

na , qua contranentium libertas impediri

possis a na autem inter quos stet ex di

Praedicta dispositio etiam habet locum, o quamuis poena app0sita sit modicat ut coiis is ibannem Andream in alios doctat San eius disp. 3o. Couarr. . Decretal ac parrii p. 3. f. 7 quia dictis iuribus poena a Duit repo, ruripoelia intini,quanimi, nam dica, est, in poena ,ac aliqualiter impetitan, libertatem. Addunt Sanctus Fidiuesus,in chag N. uia iuramentum Mulitum appositioniice, nisi uri istae, non obligare ad ipsius poenae solutionem: omquia eam soluere sit approvare appositionemperaue prohibitari, seu illicit in Immeritis tamen ut optii Lessius ea o . GL . de ad M. AEgid disp. χα. n.24 inquia,quamuis appositio

poenae esset illicita, seu prohibiti quod non probariti: minimus si nulla selutio tamet

75쪽

poenae non est prohibita 'iuia non est prohibita ratione sui,ut patet,neque ex eo quod sit solutio poenae, quae sit illicite apposita,etianis hoc admittamus , quia etiam 4bhitio pecuniae, oblatae homicidar, qua conditetus est ad homicidium patrandum est licita, quamuis condultio fuerit illicita in uia ex eo non approbatur conductio , sed satis fit obligationi relictae ex conductiones iuramentum autem obligat, quoties licite impleri potest,ut dicitur in c. debitores 6. in capse vero 8. de iure-hirando praedicti autem iuramenti impletio licita est , quia non est prohibita iure. aliquo positiuo,ut patet, neque naturali; quia neque ex eo approbatur appositio poenae, neque impletio illius directe nocet bono publico,qua uis ei non sit expediens, quod non susticit, ut iuramentum illius non obliget sicut etiam non lassicit , ut iuramentum factum latroni inuadenti , dandi illi pecunias , non obliget. Poenam tamen solutam a nolente implere sponsalia , non poterit alter retineres quidquid dicant Lessius in isgidius' quia eam nullo titulo retinere potest; sicut neque su- rarius,neque latro , qui accepit pecunias,sibi

extorte promissas,quamuis cum iuramento. In nouella autem i8. Imperatoris Leonis , ubi dicitur consuetudini placuit, ut in ponsaborum reprobationibus poenae imminerent his, qui reprobare instituerent, id in legis

authoritatem collocamusci non tam est scrino de imminentia poenae appostae, quam indigendae a iudice ob violationem sponsa lium

76쪽

isscultas XIX. 3

uim quia vere potest a iudice infligi violanti sponsalia. Obseruandunt est ut optime Sanctus disp.

3o.num .is. posse inter contrahente conue Satis.

niri,ut qui iniuste resilierit,recompenset alteri damnum, quod ei emerserit,ex eo,quod δε- ci a sint sponsalia,&etiam lucrum,ob eadem facta, ei celsans;quia haec recompensatio non est poena, quae iure positivo irritatur, sed re- compensatio iure naturali iustitiae debita; n5 tamen, ut recompenset lucrum diuitiarum, quod ex matrimonio , cuius erat promissio, acquirendum eratri quia ad istud lucrum non habet ius, nisi post sactum matrimonium Pacproinde conuentio recompensandi illud esset appositio poenae.

DIFFICULTAS XIX. mirim in stonsilibus possint radi arria amittenia ab imum remente.

ARRHAE , in praesenti sumuntur pro opignore, quod inter sponso datur in

signum implendi sponsalia, quod vulgo ap

pellatur sena Circa difficultatem ergo conueniunt Dorctores , posse in sponsalibus tradi arrhas, amittendas ab iniuste resiliente, merito, quia nullo iure impeditur;imo id approbatur iure ciuili, l .arrhi, de . final. C de sponsalibus,&l. I. Castellae, tit. I. par.A. Ratio congruentiae,ob quam facta est lex irritans appositione purae poenae, o non traditionem arrharum

77쪽

tradisio arthae ex se , di regulariter, multo minus impedit libertatem,quam appositio poenae,quia caeteris paribus, timor amitatendi arrhas , utpote iam traditas,&non sol uendas, minor est,quis stiluae a poenam appositam, utpote nondum traditam tui ace dit, quod regularitet arrhae traditio, utpoterer, otia ae praesentillatur,est minor, quam appontio Demer, utpotem, quaeimininuis

in futurum. .

titate.

Axe magna quantirare,uti considerata conditis sui Bro contrahentium imipediatur eorum libertas quia timc currit ratio legis, quae poenam is litati Bartol ad i. Tvia de verborum obliga tula quem nonulli Itirisperiti sequuntur βω- tintilias non posse valide ςonstitui in quantitate excedenteqvii fili areni dotissid est, nationis propter nuptias: quia dissoluens matrimonium, aprid Romanos tantsim annit tebi dotem; ergo aequimi non est,ut sponsa' lia non implens, quae sunt ininoris minenti. Quam matrimonium, inmurat maiorem amis sanetus verbdisputatione as. v d dispi . .

sules, estodi in quacumque quamum

78쪽

que limite. Et merit, quia traditio arrha-rum,nullo iure reprobata , imo iure ciuili approbata, nullo iure restringitur, seu limitatur, ergo possunt valide in quacumque quantitare tradi, constitui. Quod autem arrhae in magna quantitate aliquo modo impediant libertatem , non obstat , ut in ea possint valide constitui j quia

quamuis haec ratio mouerit ad statuendam legem irritantem puram poenam; non tamen mouit ad irritandas arrhas , adhuc in magna quantitate,quia in hac raro constituuntur, ad quod non attendunt leges.

Qu9d vero in sponsalibus inuando traduntur in quantitate excedente dotem maior amissio incurratur , ob non impletionem eorum, quam olim ob dis lutionem matrimonij,non est contra aequitatem quia tunc amissio dotis incurrebatur,tanquam poena,&lege praescripta , quod durius est, u m incurrere amissionem arrharum , etiam excedentium dotem quia harum amissio non incurritur tanquam poena per legem inflicta, sed tanquaamissio rei propria ponte traditae , facta non per legem sed ex propria voluntate. Addimus, iure ciuili Castellae arrhas non posse excedere decimam partem bonorum dantis illas, ut constat ex leg. r. it. 2. lib. 3 fori quae approbatur leg. 2. tit. 2. lib. I. nouae Recopil. habet vim in sponsalibus non baptiza

torum.

Secundo est dissicultas, an arrhae tradi, constitui possint in re immobili, ut in fundo,

sicut

79쪽

ascscut etiam in re mobili tui petania. Bartolus,& Rosella, ubi supra partem ne- sponsalibus , approbans irraditionem inhorum , loquitur de illis in quantitate numerata Secundo, quia arrhae aliquando dupli

cari debent ab accipiente illac quod nequit fieri sinem comi ε nisi in quantitate

numerata.

Sanctus vero, ψuarr. AEgidi ubi supra, iumeni assirinatiuam amplectuntur. Et merito, quia arinarum mestio , in re tinmobili. nulla lege reprobatur;quamuis in dicta lege antam nat mentio earum in quantitate, mimia. Et duplicatu, antiarum, miando cessaria sit, poterit fieri testituendo rem immobilem,& reddendo valorem illius Tertinest dissicinas, an amiae Disint ita ab utro pie contraheliis constitui. Bartol. Ang. Rosel partem negativam tradunt, quia quando traditio arinarum est minua, uidetur superflua, quia su perflua da turis, cui a lualens recipitur. sancius vero, di Couanuuias partem a--tiuam tuentur. Et merito, quia ex virat parte, nutua arinarum traditio trullo iure iseritatur,4 ex altera , non est superflua; quia iniust resiliens amittit arrhas a se traditas, A tenerui sibi traduas reminem

80쪽

HenriqueZ, quando matrimonium pro semininum fit, arrhas traditas redire ad eum ,qui eas tradidit invia arrhae sunt quasi pignora,

quae non amittuntur , quando contractus

in cuius signum dantur celebratur 'quando matrimonium promissum non fit ob culpam eius, qui tradidit arrhas, illas nivit

re, pertinere ad eum, cui fuerunt traditae;

non 'e ro quindo iuste resilit. Conueniunt semino, eum, cui traditae sierunt famuM

resiliathieneri illas restituere ei qui illas tradidit, ut patet Limo in t final C. de sponsalium decervitur , ut non solivi restia has, sedimi mreddat tantur idem de suo p .trimoni, quod aequitati est conso me,ut si- Ut tradmas arrhas exponitur amissioni ea . .rum s si iniust resiliat His etiam, qui illa recipit , exponatur amissioni tantidem, praeter ipsas archas acceptas: .haec videtur in tentio contrabeivium sitiem tacita quia id est 1iasse, meto medim L quamuis iobligante ubique, nisi in terris Imperio su .ditis, in sponsalibus aio raptiet torum in qua ex finx 'minor rigiminuinque amici runt, utitantis, teneaturrestituereantvisa cepta , non reddere tantundem; Mob id,ea vidMurimenuo, tam minoris, cui traduntur

inhaeo quain contrahentis cum ipso minori. Deinde