장음표시 사용
311쪽
ergo licet omittat protest xtionem, non fiet irregularis in foro interno, quod confirmatur,quia si ex eo,quod actione ciuili iniuriarum commotus iudex aduersus reum , illum deinde ex proprio officio, 3c non ad instantiam accusatoris damnat, actor
ciuilis est proxima & vera causa, ac per se illius damnationis, frustra
protestatur , uti dicebamus se non postulare .vindictam & mortem,cum causam illius proximam posuerit, cuius actionem , siue essicacitatem prohibere non pote st , non enim protestatio impedit quominus iam in motus iudex priori accusatione, decernat extremum supplicium. Di CE s. Hac proteitatione reuocari priorem illam accusationem, aut retardari primum, veluti impulsum iudicis , sicut enim in rc uoca
tione mandari, mandans non tene
tur facto mandatarij, quia non asit amplius authoritate mandantis, sed tua voluntate impulsus , ita nequc accusitor facta ista proicitatione, qua limitat suam accusationem , tenebitur sententia iudicis , quam e X. cedens limites accusationis tulerit,
alioquin si iudex procedat, uti motus fuit a prima accusatione, quidquid aget, accusanti imputandum
Respondetur negando iudicem a prima actione accusatori S res tuas repetentis, de de illata sibi iniuria quaerentis, illiusque duntaxat compensationem postulantis impulsum fuisse tanquam a causi ad producendum criminaliter contra rcum,
quamuis inde occasionem sinaapserit, quod longe diuersum est , uti hactenus ostendimus, tum ex ipsa rei natura , tum in aliis casibus si
sentcntia capitalis nequaquam huic accusatori imputanda erix, neque ex natura rei de secluso iure politiuo opus est protestatione ad limita dam accusationem, ne ad punitio nem & mortem feratur , cum iam ipsemet sit limitata ad solum interelle actoris,uti iam laepe diximus,ade nulla ratione tendat ad vindictam , sue in uniuersuin , siue in particulari, quamquam sapientissime voluerit Ecclesia id expresse per
protestationem explicari, ne ullus ellet in contrarium prisumptioni locus,atque ut omne dubium quoad incuriam, aut non incursam irregu laritalcm ex eiusnodi accusitione tolleretur in iudiciis , quae maximὰ spectat Bonifac. in sua constitu
Haec omnia confirmantMr ex eo, I squbd secundum antiqua iura non requireretur eiusnodi protestatio, quando accusatio erat tantuin ciuilis , uti colligitur primo ex cap. postulasti , ait enim Ponti sex, non elle
imputandum Episcopo querenti denem solutis decimis, si Rex pro suo
ossicio gladio in eos contumaces animaduertat; quod non tantum de morte ablata propter contumaciam& vim faciendam ministris regiis, sed de quocunque alio iusto usu gladii regi j in eos reos explicari recte potest , quod enim dicitur horum
decimas negantium malitiae, de duritiae totum imputandum else, significat illos reos 1 ibi suis criminibus
mortem accersutile , non autem
Episcopum , qui tantum res tuas repetebat. Secundb in cap. tua nos, de homicidio. f. ad ultimum , scholaris, qui ad conuincendum surem nocturnum, crimen obstinate negan-Mm 3 Lem,
312쪽
tem , dedit cultrum, & sotulares ab illo relictos,quibus conuictus,eiso . sione oculorum, Sc virilium abiciosione punitus est , quam iniuriam deinde non serens, fame seipsum interemit, minime incurrilia irre gularitatem dicitur, propter in talicem illum euentum, neque requiritur vlla protestatio ab scholari accusante, de intersignia furis dante. Ratio est, quia , ut ibid. obseruat
glosia ste niata ratione ad illud homicidium , aut mutilationem concurrit. & quidem de homicidio certum est, cum reus sibi ipsi mortem Conciuerit; verum quod attinet admutilationem, cini de lequuta fuerit ex eius scholaris querela , qua permoti reliqui scholares latronem quaesiuerunt, inuentumque ad iudi- cc.n Vincentinum traxerunt , sed cum nihil probare pollent, euade-
recque supplicium latro, signis ab hoc scholati datis damnatus est , dc
mutilatus; ergo ad hanc mutilationem concurrit hic scholaris, neque quidquam fuit protestatus; quomodo igitur pronuntiatur a Pontifice non esse remouendus ab Ordinibus, id est,non esse irregularem, nisi quia uerat tantum occasio huius mutilationis a iudice decretae , non aut mcausa proxima ; quia nimirum dederat haec signa , ut conuictus fur sua illa restitueret; atque, ut ait Uiuian. in ration. in illud cap. de Panorm. fuit causa tantum remota.
Quare Felin. in idem cap. sub fin.
ait, non esse meliorem intellectum hu-im textus , 'nam quod intestigamus, quod isto Clericus agebast civiliter ad
recuperationem rerum, non intendens,
quod ilia moreretur, ut sonat textus ibi nihil amplius se intromιttens.
Tettio Pelagius i. ep. 1.ad Narse-rrm, quanquam Iuo par. I o. cap.9 s alleget tanquam ad Valerianum Patricium scriptam docet ex Canone Chalcedonensi, S. Augustino & regulis PP. schismaticos, aliosve, qui turbas in Ecclesia excitant, ubi censuras conrempserint, a saeculari potestate comprimendos elle; quare dc ipud illam qucretas deponi ab Ecclesiasticis vult, neque ullam protestationem seruandam esse praescribit , quam neque antiqui canones exigunt; canon autem Chaldonensis, quem allegat Pelagius, alius non est, quam is qui primum editus fuit a Conc. Antiocheno cap. s. quem Archimandritae inseruerant episto-ue, quam ad Synodum Chalcedon. pro audiendo Dioscoro scripserant, quς tandem Iecha est in quarta actio-ret ; post recitata enim illam san-
ionem Antiochenam, omnes Episcopi exclamarunt, hac iusta regula, haec regula Patmm Quam etiam allegant PP. Constantinopolitani in magna Synodo in aede Apostolorum coacta. . Hos scilicet seditiosos Clericos,ubi ex Caii.'. Apostolorum segregati & depositi fuerint, per in num laicam castigari, quia Antiochena Synodus vult illis per extra
χειρὸς otiςρεφεδιαι, de non ab ipsis Sacerdotibus percuti; unde videas hic sermonem elle de castigatione corpora , quam ab ima Ecclesia fieri prohibent PP. scd a profanis potestatibus, quanquam dici possit, non
agi de mutilatione, aut caede, tλ-men tum ex veteri praxi Ecclesiae, tum ex PP. antiquis decretis, quae quaest. s. recitantur, atque Variis
Pelasi, primi epistolis Clericos
aliosque Ecclesiae contumaces tra
ditos fuisse ab ipsa Ecclesia laicis Magistra
313쪽
Magistratibus puniendos constat, &4protestationem , neque distinguere
cum illa erimina atrocia essent, vim inter serum internum, aut externum;
latae nimirum diuinae, aut humanae ergo absolute& simplicitet necessaria Maiestatis, supplicia quoque, quae est, quod inde confirmatur. quia cum illis infligebantur, grauia & capitalia ipsa irregularitas nullam noxam superant, ut de haereticorum aliorumve ponati potuit Ecclesia illam annectere eiusmodi poenis passim veterum an- i ustae occasioni , aut aliis actionibus, natium monumenta testantur. quoties conditionibus prς tiptis de-
Ex quibus omnibus sie colligo,4stitueretur. Cum itaque Bonifacius id licui e semper Episcopis & Clericis ita constituerit, de accusationem licet agere apud regios Magistratus, ut sibi duntaxat ciuilem voluerit adiunctam illatam iniuriani propulsarent; nequedhabere expressam protestationem, de
tamen ante Boni factum VIII. neces-iqua agimus ad vitandam irregularita-saria fuit protestatio non expendi vin- tem,reuera quoties Omittetur ea pro dictam, aut poenam sanguinis, quam- testatio, contrahetur irregularitas exuis iam a teinpote saltem Innocen- accusatione ciuili, quam tamen muis
iij I. prohibitum fuerit Clericis agi- tilatio, aut caedes rei postulati subletare causas sanguinis, de summam le- l quuta fuerit. Mitatem ac mansuetudinem ita in illis RE s I o N D r o, Bonifacium non amaverit Ecclesia ; vi , sacris Ordini- condere nouum ius, sed antiqua dun-bus summouerit eos, qui desectum taxat explicare, quae eiusmodi que te- aliquem hae in parte , quamuis fineilas semper Clericis permiserunt, im- noxa, paterentur. Igitur haec querela more ab illis fieri ilia perarunt,absque de illatis sibi iniuitis ad earum plo- llo irregularitatis metu, quia reueri pullationem & rerum suarum repeti- ea accusatio non pugnat cum lenit tionem , non est ex natura rei causa re, cum si tantum ciuilis, & tendae mutilationis, aut caedis, quam iudex l tantum in desensionem Ecclesiae, non deinde irrogat reo ad punitionem cli- in punitionem rei , quem tantum minis. Neque proinde ex illa querela comprimi, ne de catero talia prafumat, suboritur vlla irregularitas ob con-ipetitur a iudice. Quia tamen suboliri cursum prςstitum alienet morti quam-spoterant plurima dubia circa eiusmo-uis nulla fuerit adhibita protestatio .ldi querelas, & Clerici plutima ea in Quare si haec protestatio necessaria stire saepe peccabant , voluit Boni sic.
ad vitandam irregularitatem, erit ran-iadhiberi expressam hanc protestatio- tum necessaria in foro externo, qnodinem, ne quis dubio locus relinque te- alioquin praesumit querelam sui sse tur; quando quis in foro externo tan- criminalem; in soro autem in tertio siquam irregulatis insimularetur: it udaccusatio fuit tantum ciuilis modo autem forum tantum spectisse Boni- explicato, cum reuera non fuerit cau-lfacium, tria mihi persuadent , impri-t si mortis consequutae, sed tantum eiusimis, qaia postulat expressam protest occasio,reuera nullum habet desectum tionem ; si enim ageretur de foro in- Icnirais , ac proinde nullam parit ir-iterno tacita sussiciens fuisset, tacitum regularitatem, ex regula generalissiina enim idem operatur, quod expressum
initio huius quaestionis stabilita. quoad rem ipsam, qtianquam in soros 6 Οa i Ic iEs Bonifacium in sua con- l externo, non sufficiat tacitum , ubistitutione exigere hanc expressam l pro forma requiritur expressum , ut
314쪽
obseruat glossa & DD. in cap. cit. Praelatis, de homicidio , in s. unde
etiam eadem glossa monet, caute facere Claricum , qui in scriptis protestatur, quamuis ad necesse non lir, ut nimirum in iudicio facilias constare po: sit, ne tanquam irri gularis dam. netur. Secundo , Bonifacius ait illi. vii ita fuerat protes atas, non esse imputandam rei mortem. qua voce seni fiear agi tantum de foco externo, in quo toto valet imputatio ; nam in foro con sesentiae non ascribitur, aut imputatur culpa, sed expenditur, an leueta talis sit, cum forum externum pro variis rationibus piaesumat, &imputet culpam. Tertio , quia non aliter requiritur hete protestatio,quam ut constet iudicem non procedere criminal iter adiicissis remn ex querela a choris suum intereste petentis, atqui reuera ille iudex non poteli procedere criminaliter ex tali querela cui bil igitur aliud facit protellatio , quam ut omnibus mam res et processum criminalem , minime essu imputandum Clerico de iniuriis acceptis quq renti, non autem ut reuera ira non procedat iudex, quandoquidem, quod tam saepe dixi, non potest ex quercla criminaliter iudicium instituere; solum itaque forum externum spectauit Bonifac. quod confirmat ut ex communi sententia Couarr. f. s. cit. lium. 1. V golin. cap. 6. 3.7. num. 4. de aliorum
prodelle nimiium hane protestationem, est anali non fiat una cum qui tela, siue initio actionis , inodo fiat in ipso iudicio, & ante sententiam . atqui si iudex iam instruxit procelsum, illa protestatio inutilis crit ad impediendam sententiam mox pronuntiandam , quam ex suo ossicio omitrere non potest ; quare si actor sita querela clusa fuit huius iudicii &rruccstus, neque possit illum institu. rum inhibere, aui sententiam impedire sua protestatione, inuri liter protestatur, de reueri manebit causa mortis consequentis, ut qui causam eius proximam posuerit, neque eius deinde actionem potuerit impedire, ac proinde desectum lenitatis concurrendo ad mortem illius , contraxit, adeoque it tegula sis est. Idcirco igitur protestatio ante pronti itiatam sententiam facta. semper utilis est , quia non requiritur nisi ad .forum cxternum , ne damnari possit tan-qllam accusator criminalis, & tanquam irregularis , q i Od sua acculatione in rei mortem concurrerat.
Ad confii mationem, hanc nimirum irregularitatem contrahi absque noxa, k idcirco posse accusatio iii, sue potius querclae, quae certis condItionibus carebit,annecti ab Ecclesia , ii mors rei accusati consequatur. Rc- spondetur, lianc quidem irregularatatem innoxiam csse, eiusque inllitutionem ab ipsi Eccles a factam elle, ac proinde polle illam certis actionibus, o non aliis illi galei nego tamen posse Ecclesiam inducere irregularii atem ex desectii lenitatis , dc Propter concursum innoxium in molteira rei alicuius, ubi reuera defectus ille,& concursiis non est; neque enim q.i:,d aliqua actio pugia r cum lenitat eout lit causa proxima, aut te- mota . vel occasio duntaxat alicuius essectus,mortas, v. gr. pendet ab Ecinesesiae institutione, sed ex ipsa natu .ra rei; potuit itaque Ecclesia omnem
accusatorem, etiam Gallem , arcere a sacris, quoties reus accusatus puniretur capite,aut membus, undecumque oriretur illa punitio , et lato si ibi ius caiisa non fuisset qucreta actoris, nisi cetrae quaedam conditiones praescriptae seruarentur , non tamen
Potuic eas omnes querelas,quae fiunt Diuili od by Corale
315쪽
ni solatia interelle , damnare ii regii iii liter de crimine', quod scit esse di
laritatis tanquam pugnantes cum te giniin extremo stipi licio ; aut suae nitate , dc tanqriam ciuisas mortis, accusationi de querelae in fallibiliter deinde a iiiii ce criminaliter, de aliter, annechendam esse mortem eius, de quam querelae ciuilis intereise po- quo queritur , vult in directe illamstularet procedente inflictari quia re- l mortem: necessaria igitur est 'proie- ueta se echata rei natura illa querela statio, per quam retractetur eiusmodi non pugnat cum leniate. eum ad indj recta voluntas alioquin ea perse-
punitionem non Dra ut , neque est uerabit non sine aliqua nora mino.
c. visa supplici, deinde illati, cun ad j ris lenitatis, qui enim siue directe.
illud non moueat iudicem, sed ad siue in directe vult alterius mortem. suminum est occasio quaedam: atqui patitur dcfectum lenitaris , ut patet. baec irreguli ritas orta exactione cri l Respondetur propter hoe argu minali, non est instituta ni si ptopter ἰ mentum aliquos negare posse , tunc defectum lenitatis, quam summam i accusiari reum absque irregularitate, requirit Ecclesa in suis ministris , t quos reiicit Panorm . in cap. postula- quos idcirco ne quidem ad iusta reo .isti ; ipse vero cum Ioann. Andr. Scrum supplicia proxime , persede di-ΤFelin. cim deinde subsequutis vult recte concyrrere patitur. Non potest ' cum hac prouisione futuae mortis igitur illam irregularitatem alligate deponi posse querelam , modo adhi- actioni, quae neque defectum illum i beatur protestatio, quod etiam dixi eleni ratis habet, neque causi est ullo Cot arr. g. s.citato, num. 2 Sayr. l. l . 6.m ido proxima de per se illius sup- cap. i8. nuin. 6 ah;que apud Bonac. plici j Ex quibus tandem essicitur Bo- disp. 7.quaest.A. punct. 2. num. φ. quini cium, cum agat de hac ipse itregu- addunt id sieri posse, et i im si qui testaritate non potuisse exigere ad hancisuas aliter possit recuperare , quam vitandam expressam proce stationem,Jagendo apud iudicem,aut licet inten. ni si pro soro externo, cum non po-idat mortem rei ex odio. tuerit facere, ut omissa eiusmodi pro- Uelum contra hos omnes opti-
testatione querela ciuilis de iniuriis me arguit Ugolinus capite 6. g. 4. acceptis pugnet cmn lenitate, & stinum. s.ex cap. postulasti, de homi- caula Lippii Aj,iuste a indice ex ossi cidio . ubi nulla requiritur pro te.
clo procedente,& non ad instinti amistatio, & tamen periculum eFiden- actoris irrogari, uti ostendimus hacte-Jdi sanguinis praeuidc binar ab eo, mis. Quare aut fareantur Oportet ad-Jqui querebatur de non solutis deci-uor Iarii. Pontificem postulare tantum mis, de qui propter peliculuin illud proicitationem ad vitandam irregu-ip uisum, non audebat inconsulto Iaritatem in foro externo , Vci con- Pontifice apud Regem conqueri detendulius,aut agere de alia quadamsiniuria sibi illata: sed Pontifex eam irregularitate quam ea,quae contrahi-iquerelam tanqriam licitam approbat; tur ex desectu lenitatis, quod nul-lidcirco idem V golin. ibidem ait inlus liactenus somniauit, quandoqui- causa mere ciuili non elle necelsa. dem in ea tota querela,etiam seclusatriam hanc protestationem; secus ve- expressa protestatione, nullus fingitro in causa criminali, quando praepotest eiusmodi lenitatis defectus. uidetur reum vel ex iustitia iudicis, Oniiciis seciando accusans ci- vel ob alia crimina deinde deferen-
316쪽
da damnandum esse capite, tunc ne- occasionem,non erit ulla ratione vo cessariam esse protestationem con- luntaria neque directe & in se, netendie allegans Nauarta Specular. que indirecte& in sua causa ; cum Soein.& Hostiens Verum si agamus reuera nulla ipsus causa ponatur a
de soro externo, protestatio in omni nobis , ac proinde non magis tribui querela criminis, quamuis non aga, illa nobis possit.quam caetera insoriatur criminaliter aduerSus reum, ne. Iunia, quae Lagax animus sutura ali-eessaria est ex cap. 1.de homicid.in 6.aquando praesagit .Ratio est, quia inuti saepius diximus , & ea querela his omnibus est mera praeviso rei eum eiusmodi protestatione fieri po- suturae absque ullo influxu in eius test,siue aliud sit medium propulian- existentiam,videt enim animus futu-di aut compensandi iniuriam sibi iuirum quidpiam, non tamen facit alilaeam, siue non sit,& siue poena sim-Jquid unde & vi cu us futurum sit, guinis infallibiliter & certo praevi' quanquam faciat aliquid ad quod deatur, siue non , uti euidentissimElvidet eme suturum. colligitur ex ea constitutione Boni Dico quin id, nullum esse discri- s sfacti in cap. 2. de homicid .in ε.Si Ve-imen inter laicos & Clericos in haero agamus fle soro interno,nego iniparte;virisque enim ciuiliter accusan. omnibus istis casibus, in quo praeui-atibus necessaria est protestatio in s detur sanguinis poena , adhibendam ro externo ad vitandam irregulari esse protestationem ab eo, qui ran- tatem, non autem in foro interno. tum queritur de suo intereme,&ci-aita V golin.cap. 6. F. 3.Molin. disp. 4. uilitet accusat , uti fuit hactenus num. 9.tract. 3.SuareΣ disp. 7. sect. 1. ostensum , & apertὸ confii matur ex nurn. 6. & alij passim. Quia in cap. cap. postulasti,& veteri iure, in qu lillo a.de homicid. in s. ubi requiriis ne quidem in soro externo ea prot itur illa protestatio, non imponitur statio necessaria erat. ' nouum aliquod gravamen Clericis. Ad argumentum porro respon- quod idcirco non debeamus extenta deo negando ex prae uisione mortis 1 de re ad laicos, sed est tantiis reme
solutae posita nostra querela colligi l dium ad vitandam ii regularitatem
voluntatem inἡirectam eiusdem mor- lin soro externo, quod alioquin prae. titi, alioquin . vi optimὶ affirmabant illi veteres Canonistae apud Panorm. ne quidem per protestationem tol. leretur ea voluntas; sed protestatio ficta esset de nugatoriaratque proinde inutilis, quia contraria facto, ut dixi Vt igitur sit ista in directa voluntas mortis rei, non satis est ipsam piae uideri certδ sequuturam, nisi prae uideatur sequutura ex nostra acti in rae tan quam cx causa propria dc pro
Aima , tunc enim erit volita in sua causa: si autem praeuideatur l. tum sequutura ad nostram accusationem per accidetas,di tanquam ad aliquam
sumet fume contractam in illa accusatione subsequuta morte accusati,
illud autem remedium aequὸ postulatur in laico atque in Clerico Leam illi per easdem actio.
317쪽
nis Iniuriis Nεολουτ licitam ella hanc accusationem , quando agitur de alieno damno , etiamsi adhibeatur icnnis protestatio. Ugolin .cap. 6. 3. 9.nt in . . Felin. in cap postulasti. de homicidio. Franc in c. a. de homicid.
in G. Lanna n. cap. 7.lib. . trach. . parta
3 num. s.&alii apud ipsum. Hi tamen omnes non satis inter se c6sentiunt, qui proprium damnum & iniuriam accusantis censent Ugolin.& Franc. esse illud quod seruis . aut ancillis illarum est; curi enim sint domini. e tum intererit,damnum quod pariun tur famuli: addit Ugolin. idein qu O-que dicendum elle , quando agitur de bonis aduentitiis fili j; cum enim pater habeat usuim fructum illorum, ubi ea bona aliqui ἡ paterentur, unde vias fructus illottim minuererur ,
dgeretur de interesse patris, qui prininde pro illo conqueri posset; alij
ostendunt hoc interesse . sue danamuli ad filios , parentes,consanguineos, domesticos , aliosque ita coniunctos , ut ipsorum iniuria in nos redundet. ita contra vgolin. docuit ouarr.in Clem. si fuit Osus h. p. m m. 4. Layman loc. cit. Auila disp. s. secti a.dub. I i Murtad .dissi c. I r. n. 41. Κon .dispi 8.num.'s. Praeposit. in 3. Parr.q s. de irregular,n. lol. Villatob.
num Reiptibi. censet esse proprium cuiusque, ac proinde pro illisque m. libet agere posse absque metu irregularitatis cum protestatione solita, quod verius multo est, qinvido agii tur de bonis propria: E csiae, illa.
t enim censentur communia Praelato,
i qui proinde pro ipss agere potetit.
Pro per senis autem extraneis nunquam agere poterit absque irregularitate,quantumuis pro testetur, quia cap. a.de homicid in 6. quod requirit protestationem ad vitandam irregularitatem , non agit nisi dedam. no & intutia illata accusanti , cui permittit conqueri de suis malefactoribus, ne quid audeant simile in ipsenu ubi igitur persona , cui damnum , vel iniuria facta Dir, ita erit extranea , ut ea iniuria dici nequeat ulla ratione esse accusantis, ille incurret irregulatitatem , si mors rei subsequatur , etiamsi potestatus su
fit se eain non intendere, quam sententiam communem esse contendit
Alij distinguunt quoad istas re
sonas extraneas. nam vel iniuria estiam illis illata, vel tantam inserenda si iam illata sit, non poterit quis pro ea coqueri absque irregularitate,& inutiliter protestabitur, si deinde mors ,
aut mutilatio rei consequatur, atque ita intelligi volunt Opinionem communem conrrariam ; si vero iniuria
sit inserenda, neque aliter quam peream denuntiationem impediri possit,
poterit absque metu irregulari istis quis accusare de illa. ita Caletan. 2.1. quaest. 3 .ati. Baian. ibid. Soto relech. de tegendo secreto , membr. 2. q. q.
posit. num. Ior .cit. & alij passim adducti a Sayro lib. 6 cap num. II. qui volunt hane accusationem omnis Nia a irregu
318쪽
irregularitatis expertem esse,quando necessatia est ad auertendum graue
malum imminens innocenti. Duo itaque desiderant , Vnum vi damnum imminear, alterum , vi aliter auerti nequeat,quam per eam accusationem, quae duo minime necessaria sunt,
quando quis de propria liniuriaqueritur,etsi enim iam irrogata sit , de possit aliter eius reparatio obtineri, licita tamen erit querela apud iudicem , neque modo fuerit'. adhibita protestatio, incurret ut irregularitas, quamuis rei accusati mu: ilatio , aut eaedes contingat.
co Mihi ex regulis stabilitis initio
quaestionis,& ex iis , quae superioridi me ultate disputauimus, de sanita videtur tota huius consectati, controuersia.
na, pro qua qVerimur, non est ita aliena , quin eius iniuriae & damna nobis aliqua ratione communia sint, certum est etiam ex vi cap. i. doeli micidio in 6 licitam esse querelam, neque incurri irregularitatem in Q. ro interrno, consequuta morte rei ex alia causa , quam ex nostra querela, quae fuit tantum occasio, uti explicuimus,in foro quoque externo,modo adhibeatur protestatio, excusabitur ille accusator ab irregularitate, etiam ex constitutione Bonis ij, quandoquidem queritur de sua iniuria , licet cum aliis sit. illi communis.
hanc qiae relam & accusationem, ne. que eam omittere possiimus absque violatione praecepti charita--tis, aut iustitiae . alteriusve virtutis, tunc urgentis ad seruandam patriam , Regem, aut alium innoςcntem , quamuis priuatum , expers erit Omnis irregularitatis ea accusatio , immo neque opus erit etiam in foro extetno ulla solemni protestatione ; primum constat non quidem ex cap. a. de homicid. in 6. sed ex regula generali initio quaestionis tradita; atque ex ipso iure naria rati desumpta , quia Ecclesia impruden ter pro laiberet metu incurrendae ii regularitatis id, ad quod tenemur iure naturali, aut diuino, impelleret
enim ad peccatum committendum ,
ut vitari pollet irregularitas quod quam alienum sit a Sanctitate Ecclesiae , nemo non videt, qui est sensus
& late ostenditur ab Ugolin. cap s.
g. 9. cit. num. 6. & Layman atque Auit. locis citat. idcirco S a verb. irregularitas ex dc rmir. lic ira , n. 6. negar eam, qui vi genre necessi rate infantem frigida bap. a Zat, atque ita occidit , aut eius mortem accelerat fieri irregularem, quod non improbat La P man. Iam vero neque pro foro exicr-no requiei protestationei solitam in hoc casu, sapienter aduertit Molina, quia ea non exigitur, nisi ubi alioquin contraheretur irregularitas: imis possibile autem est eam contrahi in isto casu igitur non est nec elle usui pari ea, quae tantum excogitata sunt ad illam impediendam. Terti b,quoties accusatio,& querela nec eslatia est ad reparandum damnum iniustum terti j, etiamsi omitti possit sine peccato , eo quod tunc Praeceptum eliaritatis alteriusve virtutis ad eam faciendam non obliget, licita tamen erit ea accusatio ciuilis: atque quoad forum internum sine ulla irregularitate , quoad sorum autem externum facienda erit protestatio ; & tunc quidem licitam esse hanc accusationem, siue querelam , docet Suar. sect. 2. cit. Dum. I 2. & ΦJ . quia
319쪽
non videtur unquam voluisse Ecesesia impedire licitam defensionem innocentium , atque actum misericordiae , qui in ea exerceriri; quamuis igitur ea defenso non obliget propter extrin secas at quas causas, quae faciunt ut Pretcepta assirmativa non semper Obli. gent , & quia non tenemur perpetuo subuenire uni proximo, cum magno alterius di spendio, licita tamen erit, neque ullum textum habemus, qui illam improbet. Iam vero neque tunc in foro interno Incurri irregularit tem probatur, quia haec ciuilis accusatio pro aliena iniuria, cuius tantum emenda queritur, & ne similia de cae-
zelo committantur, non autem puni
tio rei, non est magis caula per se mortis, deinde a iudice condia quam per eam querelam ab ipsa postulat tur, c : liminabiliter procedente , de- crctae, quam cum similis querela iit, pio proptiis iniuriis , est entiri eiusdem prorsus rationis, ut pileti atqui quando quis accular ca ui liter pro proprio intercile, non est causa, sed
tantum remota quaedam occalio mortis consequentis, atque idciac d ratione illius non fit irregula Iis ; ergo neque in casu similis querelae pro alienis iniuriis , fiet irregularis. In foro tamen externo talis elle praesumitur, nisi fierit protestatus, si enim quando agit de proprio intereste , praesui tur simul agere criminaliter, nisi contrarium pro te iter ur; multo magis id existimabitur , quando pro alic navantum iu iuria accusabit. Ex quo igitur per Bonificii constitutioncm inducta est necessitas huius protestationis quoad sorum e: ternum adhibenda erit ubi poterit eadem esse suspicio concursus exhibiti ad alterius
Quarto, quoties damnum iam estillatum, & reparabile,quandoquidem
quamdiu non reparatur, continuo in
fertur, potest pro illo' agi adueisus eum,qui intulit: si autem se omnino
finitum damnum,S: irreparabile, non poterit quidem accusari reus ad postulandam emendam; nugatoria enim citet illa accusario in eum finem lin- possibilem, & non pollet tendere nisi in punitionem rei; quare est i iam propria accusatio criminalis , qu: morte subsequuta parit irregularitatem qnacunque protestatio ite adhibita ; nhilominus poterit deponi que rela apud iudicein, ut prouideat, ne
de rassero talsa stra sumantur I cum enim
id liceat in ca asa propria ex Bonifacij
conititutione, licebit quoqMe in causa aliena , quando saltem id necesIarium erit ad tuendum intimentem, aduersus quem suntlia aliqua facinorosi auderent; neque is ne incurretur irregul Oras, sicut neque quando quis in eundem finem ageret pro
se ipse, uti conclusione superiori di
Denique tota dissicultas est, quandono est necellaria esul modi querela pro defensione, aut reparatione dant proximi. licita nihilominus illa sit, sicuti licita est , quando quis agit in sita propria cauta , et iam si nulla nec eis-tate urgeat tir, quandoquidum posset alia via res suas recuperare ; nam in hoc casu nequaquam vitari posse it- regularitarem ab accusatore, quantumuis pro restetur, existimant Caiet. Suar. & alii locis citatis. Mihi ista controuersia non videtur definienda ex constitutione Bonifacit uti faciunt tamen DD. communIter; quanu enim illa agat de querelis Clericorum in cause piopria, non excludit tamen
alias, sed quia hae solent ei Ie frequentiores, & quia quaestio erat de propulsandis iniuriis, quas patiebantur Clerici ab iis,qui impune se illos violate
320쪽
posse rebantur, eo quod non possent accusari a Clericis idcirco has Clex corum querelas probat Bonifacius:
Dici autem nunquam violaritur eo praetextu, cum certum ut eos accusare posse , & non metuant irregularitatem , quandoquidcm ad sacros non aspirant ἱ quare Clericis, de quibus posita fuerat quaestio, respondet Pontifex , & nihil di cit , an in aliena causa agere quoque possint. Ex ea itaque constitutione nihil plane definiri poterit, neque exul loci iam alio iure, quandoquidem nulli bi accusatio & querela ciuilisto alienis iniuriis repetatur prohi- ita Clericis , quod monui superius. Itaque res tota reuocanda est ad suum l peccatur, neque intenditur rei mors, principium, nempe an liceat inno- neque ad eam concurritur per ei uucentem tueri aduersum alium eum modi accusationem, uti saepius di inimaeqitali illius damno, quando aliter &lfuit , & constat ex simili accusatione, absque eo damno de senili poterit.v. gr. f quae fieret propriis recuperandis, ali- Titii bona subrepta a Caio possunt i ter tamen recuperabilibus,&ratio est,
recuperati absque eo quod Caium t quia quod damna, de quibus fit que-sarem accusem; si eum vel δ accusiue- rela, sint aliter recuperabilia, aut non zo. quamuis ciuiliter tantdm , & pro recuperabilia, non facit ut ea querela redditione bonorum , quae sustulit, j dc ciuilis accusatio influat, aut non suspendio punietur, deinde a iudicetinfluat in mortem rei ex alio motivo ex ossicio suo procedente, peccabo, i decretam a iudice, quare sult in vir saccusem Caium , quamuis inten-sque eo casu haec accusatio est causadam tant sim interesse Titij, quia cumiper se mortis consequentis , aut in potuerim totum damnum Titij com . t neutro est. ria quae est in limis ossi accusiationet eo quod non debeam ius uniuscum maiori alterius i nimia seruare ; quod tamen facio , quaa: tumuis protcstor. Neque dicas idem contingere, quando querela fit pro propriis rebus, quae ordines t alit cr recuperati possent; quia ego non de solis i teneor semper pati minus malum iniuile mihi illatum , ut auertam maius malum, quod iuste inseretur alteri. Ex his igitur ad quaestionem propositam respondeo. Quotiescunquel icita fuerit accusatio pro alienis in iniuriis aliter te parabilibus non incurri irregularitatem, neque in foro interno , neque in externo, si fiat cum solemni protestatione, quia tunc neque pensare absque morte Caij non debui uti illo medio , & maiori dispendio Caij, minus damnum Titi j subleuarc. Quare tunc iniusta est accusatio eius. modi, & si pi opter mortem subsequutam contrahatur irregularitas, illa non erit tantum desectus leni ratis, sed iniustitiae coinmissae in criminali Quo et i Es autem illicita & peccaminosa erit accusatio pro iniuriis alienis, eo quod cum aliter potuerint
recuperari, exponimus certae mortis periculo reum,& illi ea de causa iniu-tiam facimus , morte deinde consequuta contrali et ut irregularitas ex
delicto , vi sequitur ex iis, quae di- accusatione ; criminali, inquam, quia ximus quaest. a. neque utilis erit ad illa non erit tantum ciuilis, quando- l hanc notam abstergendam protesta- quidem non est necessaria ad com .l tio, quod etiam ex hactenus dispu- pensationem iniuriae , uti praetendiis i tatis inalii sesto colligitur. tui, de idclicd est iniusta ; neque per proic stationem purgatur haec iniusti Dir F I