장음표시 사용
431쪽
4 finitis certe interlocutionibus opus foret, si quidem ad singula capita, quae partes inter litigandum & disputandum
silentio praetereunt, accurata semper responsio exigenda esset. Igitur contrariam regulam pragmatici in forum introduxerunt atque constanti usu firmarunt; scilicet eum, qui in iudicio adversarii allegationibus non contradicat, illas fateri censeri. Nulla est lex, quae regulam hanc firmet. Sed sequitas tamen eam ac bonum publicum commendat,
& consuetudo, quae optima legum interpres est, L. 37. de Legibus, tuetur. Vide Carpet tum lib. 6. Responsio IOI. M vium P. 7. dec. H8. Lauterbachium in disp. de Conse stione
g. 78. & plerosque ceteros. Ipsi secundum eam in con- . cursu quodam creditorum mense Iun. anni cIDIO XV I. iudicavimus ex his rationibus: Obivol der Curator litis dei grbiten Theti in Roderungen niti beantn ortet, und solde aeei
Pui spinte in iudicio fatetur, quod falsum esse nouit, alteri ex
hac confestone obligatur. XI. Nec propter metum vanum in integrum restituitur. Consessionem omnem, etiam iudicialem, aliquando romeari posse, nemo ambigat. Potissimum eius re oc tionis fundamentum est error, L. a. de Confesis. Quem qui allegat, an etiam probare necessum habeat, quae
432쪽
36 MEDITAT. AD PANDECT.ritur. Et extraiudicialis quidem consessio, sicut in prin-eipio dixi, sola, nullis aliis adminiculis suffulta, parum ponderis habet, atque adeo facile etiam sine probatione revocatur. At confessio iudicialis item extraiudicialis cum aliis argumentis coniuncta simplici dissessione non infirmatur, seu errorem doceri oportet, c. vlt. X. de Coujs1gis. Omnia fere hic eadem sunt, quae in condictione indebiti. Sicut enim in hac non auditur, qui sciens indebitum sobvit, L. SO. de Condict. indebiti, ita nec is venia dignus cst, qui in favorem alterius iudicialher quid fatetur, quod fil-
sum este novit. Memorabo exemplum. Andreas heredes testamentarios Ioannis ex mutuo convenit. Hi exceptio-nlim solutionis opponunr, dicuntque, Andream olim in iudicio praesente Ioanne fassum esse, tibi nihil a Ioanne de beri. Non negat factum hoc Andreas, sed addit, eam eonfessionem invito sibi minis& metu fuisse extortam, Ioannem entiar, quem ipse proxima necessitudiue attigisset, de nunclasse sibi, ipsum exclusum fore ab hereditate, ni fateretur. NOS, actiS Helmstadium mense Octobri annicia io cc xxIV. delatis, sussicere hoc ad retractandam con fessionem iudicialem non credidimus. Equidem non ignorabamus, posse quem eX capite metus contra confessionem' in integrum restitui, tametsi error abfuisset. Verum iste metus, quem AndreaS allegabat, Vanus erat, nec restituti
433쪽
a. Conises imperatoris imperio re fuerassoribus non notet. Ita resti Textor in Iure publico Caesareo tit. 13. n. n. ae confisisne Verdia nandi in gratiam pontificis Romanι facta: set extentis, dast recte und bi uig te', dast man die e monotion m, ιι Bionen is e firmotion m Imperasoru auem be3-pabit et lange
434쪽
DEBITORUM OB AER ATORUM POENIS ET BENEFICIIS
Romani veteres creditoribus permiserunt, debitorem obaeratum vendere, necare, in partes scindere. II. Ea permisso aequaWhumana fuit. Soleo saepe mirari nimiam auctorum, ex quibus ius Iustinianeum compilatum fuit, in debitores obaeratos misericordiam, quum tamen maiores eorum rigidissimi fuerint. Scimus nempe ex Gellii Socctibus Atticis lib. sto. cap. I. 2uintiliani In stit. orat. lib. 3. cap. 6. M Tertudini A lagetico cap. q. in All. tabulis permissum fuisse creditori, debitorem, qui solvendo non eiser, Vincire, necare, Vendere, aut, si plures creditores essent, secare, & corpus inter se partiri. Exstitisse vere talem legem, certissime sum
435쪽
CCCCLXXIV. DE DEB OBAER. POEN. ET BENEF. 4t Dersuasus, nec credo , quempiam adsensurum Heralia de clar. rer. missic. L e. c. 28. Roberto rar. ιυdic. l. a. c. 6. BFncher Hio Obstemationum lib. l. c. I. M IVae hilero in Actis eruditorum anni Io. pag. 73. qui Gollium, Quintilianum M Tertullianum erroris insimulant, atque Verba Nil. tabularum non satis intellexisse putant, ipsique ea vel de bonorum vel de personae venditione publica explicant. Quo,
rum argumenta omnia, si recte considerantur, eo unice redeunt, tantam crudelitatem Romanorum Veterum tantam
oue inhumanitatem XIl. tabularum, quurum aequitatem risci auctores laudibus ad caelum esserant, verisimilem non esse. At mihi vix verisimile eli, argumentum tale in mentem venire potuisse viris in antiquitatibus Romanis vertati stimis, qui profecto duritiem priscorum Romanorum k iuris decemviralis ignorare nullo modo potuerunt. Num-ouid sorte obliti fuerunt, patres in liberos, maritoS in uxo- ros dominos in servos ius Vitae ac necis habuisse, potuisse
liberos vendi, exponi, exheredari pro lubitu, divortia maritorum arbitrio permissa, iudices krmulis alligatos, manifestam multatem iuri stricto posthabitam, litigadorem,
ut vel in verbulo aberrasset, totam caussam perdidisse, militem, qui rationem magis, quam iussum imperatoris, se in uulus rem bene gessisset, capite plexum. Ilnuec & cem tum alia longe duriora sunt prolacto quam sectio debit ris obaerati in parieS, quam ego Iustissimam humanillimam-oue filisse puto. Ludere me, mrsan existimas, & quod multi faciunt, animi ta ostentationis caussa paradoxon Droponere. Imo Vero Deum testor, me serio loqui. Pauci anni enluxerunt, eX quo reX Prusside lege lata debitoribus, cui foro cederent, crueem & laqueum minatus fuit. Quam o legem. ut primum Vidi, tanquam aequam x humanam statim laudavi, atque deinde, non eXercitam fuisse, gravi. ter dolui. PopulaIIS nempe error est, Principes hos pios
436쪽
MEDITAT. AD PANDE . ac misericordes esse, qui fraudatoribus, furibus, raptoribus facile veniam dant, atque hac impunitate maleficos alios ad similia perpetranda invitanti Ego vero hos immitissimos esse M securitatem publicam turbare credo. Nulla florentior est respublica, quam quae severum & erga facinorosos inexorabilem principem habet. Nullum nodie scelus frequentatur magiri quam quo homines luxuriosi, postquam sua bona decoxerunt, alienta pecunias mutuo acceptas abliguriunt, perditique ipsi etiam creditores suos, homines bonos, sobrios, industrios, frugales, perdunt. Sciunt quippe, hoc sibi impune fore At si furcam sibi paratam nossent, forte frugalius cautiusque Viverent. Levis poena istos nebulones non satis coercet. Viderunt hoc - . Romani veteres, M ideo sectionem in partes permiserunt creditoribus, quod aliam rationem furorem mutuantium reprimendi & securitati publicae consulendi non animadverterent. Sed inutilis haec sectio creditoribus fuit. Esto. Etiam laqueus, quo fur stransulatur, laeso inutilis est, adigue tamen boni publici caussa dictatur. Optime Sextus,cilius I. C. apud Gellium Noct. Att. lib. IO. cap. I. Acem bitas. inquit, ulcissendi malesci bene atque caute vivendi disci
Iuris Romani circa carcerem debitorum Pistoria exponitur. 1 V.
Cesso bonorum in iure Iustinianeo omnibus debitoribus ex caussa ciuili, quamvis culpa S prodigalitate in inopiam
Novesiae Iῖ . auctoritas nulla est. Antiquam illam, quam memoravi, de secando debitoris. 1 corpore legem Romani ipsi in usum nunquam deduxisrunt, ut ii auctores, qui eius Vestigium nobis reliquerunt,
437쪽
Idii ti 2. i. Vira i ribus cum iureiurando indi
438쪽
MEDITAT AD PANDECRmodo ex delices condemnati non essent, per cessionem bonorum sese a carceris molestia liberare permitit in L. ult. q. u. C. de Ct i lilia re inrum. Fallum ergo eli, quod vulgo credunt, de iure Romano eos sol bs ad cessionem bonorum cnofugere posse, qui sine vitio tantum ex fortunae . adversitate ad inopiam pervenerint. lustinianus hoc refugium omnibus, . qui modo non deliquerint, sine discrimine aperit. Quin imo idem Iustinianus in Novella lῖ . eo mi- sericordiae progreditur ut debitores, nisi supina negligentia res litas amiserint, ad cessionem bonorum compelli vetet atque saltem iureiurando obstringat sibi nihil praetervietum M amicium quotidianum superesse. istam tamen
Novellam, Veteribi S incognitum, triti non seri ari, testaim
tui uelinus de Iure ii symo lib. u. cop. 16. Hulmius ad mestuberium tit. de essi me btinorum 13. q. R Lyucherus in Antilediis ad Structi Synlog m. ili is civ. b. I k. ῆI. Exposui haec paulo copiosius , quUd animadvertam, plerosque, Minter hos ipsum lacobum Gothos redum, in explicanda ces sionis bonorum historia satis accuratos haud esse. Debitor, etsi culpa sua obcera nec hodie in camerem coniici puteJt, ni si lege n0va tuto b c sit praeceptum. Lex generalis de debitoribus 'obceratis careeri mandandis ad
eos tamen sidus, qui cula sita . bonis lapili sunt, re)tringitur.
Lx his, quae ante diximus, constat, dubitorem obaeratum, quamvis culpa & incuria sim bona perdiderit, in ca cerem tamen compingi non polle, nisi delictum concurrat. Verum singulari multorum locorum iure debitores obaer, ii gravius coercentur. Prisci Saxones tu Speculo siun lib. q. a r. 39. M u eicbbilio art. 27. dubitorem, qui sblvendo non esset creditori addixerunt, quod Hector Saxonise deinde ly n lit. 22. P. a. muta, it, atque in locum servitutis pri-
439쪽
SP. CCCCLXXIV. DE DEB. OBAER. IOEN. ΕΤ BENEF. 423Vatae carcerem publicum substituit, quem carcerem Augusti Electoris abnepos, Augustus, Poloniarum reX, cello modo in dee erlaurerten Process-Orbiiviret Vt. Sa. I. I. confirmavit. Inter Russicas leges, quas Moerbergius itiner ι suo in Mosita iam subiecit, aequissima est haec in cap. 2 . num 38. 39. Si quis aliquem in iudicio de mutuata aliqua pecuniarum quantitate per obligationem aut a securationem c0nvenerit, reus autem debitum ii sits fuerit, aut per processum condemnatus, sed non habeat, unde solvat, neque sileto sin es, qui pr0 e0 J0udeant, tradatur acturi, apud eum in sei En is lema usurus, quoad usque soluerit. Pro fierυitio autem suo a segnentur ei singulis annis quinque rubii exc imputaridi a debito su0: Feminae vero, virgini maturae duo cum dimidio .. plus autem ellis decennio maioribus duo: minoribus nihil, quia uoulaborant. Cum uero per fercitia sua totum debitum 1 luerit, restituatur in libertatem. Si vero actor mo=etuus fuerit ut bilo nondum plene e lincto, strviat pro reliqu0 ei9s 1iliis, qui psi ster teneantur eum post integram soluti mem libertati suae teytι- tuere. Eam adhue hodie usu visere, testatur te Brou dans sei Vnages p. 46. Iure Lubecens lib. I. tit. 3. art. I. electio creditori conceditur, sive bona occupandi, sive debitorem sisum in cultodiam publicam mittendi, sive eundem in UO-mo sua retinendi. Taceo alia iura, quibus simila quid constitutum, quorum aliqua recenset Martini in Processu tit. a. q. I. n. 7 . sqq. Et primi quidem istorum iurium conditores nullum discrimen inter eaussas, ob quas debitor bonis lapsus sit, fecerunt, sed omnes indistincte ad operas A. carcerem damnarunt. At hoc deinde durius visum, iam utatum fere ubique est. In Electoratu Saxoniae Io. Geo gius I. in Ordinat. pro . tit. Sa. β. a. a carcere debitorum liberat omnes, quotquot solo irtunae vitio ad incitas redacti sunt. lus l .ubecense primis temporibus ad omnes debitores sine disserentia extensum fuit, ut ex Mevii commermiariis
440쪽
42ι MEDITAT AD PANDE . tariis ad supra dicctum l. patet. Idem tamen Messius deinde in P. 8. decis. 389. tempera, it istram rigorem, atque cariscerem non aliter decerni posse, nisi in eos, qui aliquo vitio suo ad inopiam devenerint, statuit. Atque haec lententia nunc generaliter recepta est, ut lex vel statutum, si quod de debitore Obaerato carceri mandando exstet, etsi generaliter loquatur, tamen de decoctoribus saltem & prouistis explicetur. Nec improbo prorsuS mitem hanc interpretati nem. MGneo tameΠ, hac interpretatione ius istud totum et di, ne fere nLnquam ad carcerem deveniri. Nullus enim fere bonis labitur,quamvis maximam eorum partem prodegerit qui non etiam casum & calamitatem in aliqua parte passus sit' Hunc itaque casum ostenta atque se fortunae iniuria miserabilem iactat. Nec sacerdotes, magistratus, amici, qui cum ipso olim laute vixerunt, testimonia frugalitatis ac sobrietatis ipsi recusiant. Ita Vero carcerem effugit, bonis cedit, & per occultas fraudes locupletior creditoribus suis remanet. 2uando de debιtore carceri mandando agitur, probatio, quod
bona suaprodegerit, non creditoribus, sed ipse, quod fortunae
iniuria bonis sit, imponitur. Liberatur tamen debitor o matus a carcere, cui praeter tu
pam levissimam nihil imputari potest.
Nova nunclis oritur, cuinam probatio imponenda sit, creditoribusne, qui debitori, quem in vincula coniici cupiunt, prodigalitatem obiiciunt, an ipsi debitori, qui se fortunae iniuria miserabilem ait. Mevius P. 8. dec. 289 creditores onerat ex hac ratione, quod quilibet se siumatur bonus, donec contrarium probetur. Contra Saxonis NM Blamn Ord. Proc. tit. 62. Augustus, Poloniarum Rex, in dem Mandat voider die fatiqueror tirer h. a. MDD. Saxonici fere omnes, atque inter hos Martini ad Drae Proc. tit. 32 β 4