장음표시 사용
411쪽
pendeat, atque unus ex his solus in iudicio agit, tunc res contra hunc iudicata alteri non aliter praesudicat, quam, si is iudicium acceptum scivit M tacuit, L. 63. de Re iudici c. as. X. de Sentent. S re itusta Exemplis nune rem ill
II. Creditori bypothecario res contra debitorem ante pignoris constitutionem iudicatae nocent, non etiam qua p0st, nis, scienti S tacenti.
Prioris resular, quam alii sic esserunt: Res contra alterum iudicata tertio nocet, quando hic alteri, sive iure universali sive singulari, succedit, & eandem cum antoces .sore defendendi caussam idemque ius habet ; exemplum luculentum in creditore bypothccario occurrit, qui res omnes contra debitorem, priusquam is rem pignori dedisset, iudicatas agnoscere cogitur, L. II. f. rut. de Re iudic. Sic mense Augusto anni cloia ccxxiv. Heimstadii iu
412쪽
i V. Nec restitutio in integrum lacum habet, quamvis dominus dbsctus circa proce sitim quid neglexerit. IExemplum domini directi & utilis, Si quod res contra al-
. terutrum horum iudicata alteri noceat, expresse quidem in iure nostro non reperitur, sed tamen iusto arsumento ex L. 63. de Re iudicata & c. 23. X. de Sentent. 61 re iudic. deducitur a Zarige o de Excepi. P. 3. c. I 7. n. 77. MStratio in u mode u tit. de Re iudicata n. 'S. Quid ro si duminus directus vel utilis, dum egit, quid neglexit,
atque propterea succubuit; num haec negligentia quoque alteri nocebit 8 Nocebit utique, ut ne quidem restituti nem in integrum habeat, quoniam is, qui egit, Procuratγris vicem itistinuisi L. 3 . . Ex quibres causis maiores, L. Io. C. de Procuratoribus, atque adeo alteri actione mandati ad litis aestimationem obligatur, L. 66. I. de MicIinnibus. Sie mense Aprili anni cIoia ccxii I. Helm stadienses iudic, runt ex his rationibuS: Alaqeria, aerichcr has voti der Echag. ten betest ne Suisi olo tin PertinenZ-Siue istine ὁ ' genaniaten Nurrent
414쪽
Res contra subditos iudicata principi V fisco nocet, Aquidem bi
Res legitime iudicatae propter salutem publicam rescindipsipunt,
non etiam propter publicam utilitatem fiscus principis & civitas municipalis ambo sibi iurisductionem in suburbium vindicabunt, &, quum sidus in possestione esset, civitas actionem consessoriam utilem comtra illum instituerat. Sed fiseus, incolas suburbii inter enim totamque litem in se transferre, passus erat. Post longam altercationem secundum civitatem iudicatur, M suburbium iurisdictioni eius subiectiam declaratur. Tum vero fiseus expergiscitur, & novas iuris sui in suburbium probationes offert. Negat civitas, has admitti oportere, tarem iudicatam opponit. Fiscus contra, rem hanc inter alios iudicatam sibi non praeiudicare, respondet, deinde utilitatem publicam & principis obtendit, hancque iustam res' iudicatas rescindendi caussam esse, ait, afg. L. 37. de Re iudicata. V ει
415쪽
rum rei iudicatae auctoritas facillime ex L. 63. de Re iudicata elidebatur. Clara sunt legis huius verba: Scientibur finitentia, quae inter alios data es ubelli, quum quis de ea re, cuius adito uel defen1in primum sibi competit, sequentem vigere
patiatur. Et convenit hoc rectae rationi. Jam patientia illa & taciturnitas verus consensus est & adprobatio omnium eorum, quae ab altero geruntur. At nec princeps ea, quibus semel consensit, retractare potest. Gravior videbatur utilitatis publicae ratio. Nihil est hoc obtentu frequentius, nihil etiam vanius. Saepe per illum caussae, quae tua natura mere privatae sunt, publicae uisciuntur. Facillimum
quippe est, reperire ali linis in qualibet caussa, quod indirecte saltem ad bonum publicum referatur. Vetus hoc sub Domitiano tyranno ad x Ccatorum artificium flair, de quo Plinius lib. epist. l. queritur. Cavendum ergo est, ne id temere admittatur. lam tum Praeses in Specimine CCXLII. de molare Gincente, meust. I. dixit, praetextum hunc ad mitisti non oportere. nisi evidens sit, bonum publicum aliter servari haud posse. Ego nunc rem clariorem facere tentabo, distinguendo inter salutem & utilitatem publicam. Quando salus rei publicae intercedit, id est, tale negotium
geritur, ex quo pernicies vel damnum ingens rei publicae imminet, tunc a communibus iuris regulis recedi, arque etiam res iudicatas rescindi hermitto. Sola vero utili ras publica & accessio emolumentorum ac redituum fisicalium non sussicit. Leve profecto erat in proposita specie lucrum, quod ex iurisdictione in suburbium fisco accedere poterat. Rem iudicatam ergo propterea rescindi non oportebat.
Nec ob Itabat, quam supra memora i, lex 3 . de Re iudicata. Ea quippe de novis instrumentis agit, qualia se reperisse, fiscus hic nec dicebat quidem. Quamobrem I Cti Hel instadienses mente iunio anni cIO II CCXXII. rem iudicatam e
416쪽
Res contra subditos iudicata principi V fisco nocet, siquidem hi
litem motam sciverunt V tacuerunt. v I. Res legitime iudicatae propter salutem publicam rescindipo sunt, non etiam propter publicam utilitatem . . 'biscus principis & civitas municipalis ambo sibi iurisductionem in suburbium vindicabunt, D, quum fiscus in posses ione esset, civitas actionem consessoriam utilem mimtra illum instituerat. Sed fiscus, incolas suburbii intervenire totamque litem in se transferre, passiis erat. Post longam altercationem secundum civitatem iudicatur, M suburbium iurisdictioni eius subieetiim declaratur. Tum vero fiscus expergiscitur, & novas iuris sui in suburbium probationes osse . Negat civitas, has admitti oportere, tarem iudieatam opponit. Fiscus contra, rem hanc inter alios iudicatam sibi non praeiudicare, respondet, deinde utilitatem publicam & principis obtendit, hallaque iustam res iudicatas rescindendi causiam esse, ait, afg. L. 33. de Re iudicata. 'Ve-
417쪽
rum rei iudicatae auctoritas facillime ex L. 6 . de Re milia cata elidebatur. Clara sunt legis huius verba: Scientibulsententia, quae inter alim data est, ub6t, quum quis de ea re, cuius a uo vel defenso primum 1ibi competit, sequentem agere
patiatur. Et convenit hoc rectae rationi. Nam patientia illa & taciturnitas verus consensus est & adprobatio omnium eorum, quae ab altero geruntur. At nec Princeps ea, quibus semel consensit, retram re potest. Gravior videbatur
utilitatis publicae ratio. Nihil est hoc obtentu frequentius, nihil etiam vanius. Saepe per illum caussie, qua: sua natura mere privatae sunt, publicae essiciuntur. Facillimum quippe est, reperire aliquid in qualibet caussa, quod indirecte saltem ad bonum publicum referatur. Vetus hoc sub Domitiano tyranno ad Ccatorum artiscium fuit, de quo Plinius lib. s. epi n. l. queritur. Cavendum ergo est, ne id temere admittatur. lam tum Pireses in Specimine CCXLII de Avictore evincente, meust. I. dixit, praetextum hunc admitisti non oportere. nili evidens sit, bonum publicum aliter λservari haud post '. Ego nunc rem clariorem facere ten-'tabo, distinguendo inter filutem M utilitatem publicam. Quando salus reipublicae intercedit, id est, tale negotium seritur, ex quo Pernicies Vel damnum ingens rei publicae imminet, tune in communibus iuris regulis recedi, arque etiam res iudicatas rescindi permitto. Sola vero utili ras' publica & accessio emolumentorum ac redituum fiscalium non sussicit. Leve profecto erat in proposita sipecie lucrum, xod ex iurisdictione in suburbium fisco accedere poterat. em iudicatam ergo propterea rescindi non oportebat. Nec obstabat, quam supra memormi, lex δ . de Re mulcata. iEae quippe de novis instrumentis agit, qualia se reperisse, fiscus niciaec dicebat quidem. Quamobrem I Cti Hel instadienses mente iunio anni CD IaccXXII. rem iudicatam etiam fisco nocere iudicarunt, ex his rationibus: ursa, Irim. VII. Eee chen,
418쪽
se nn Nurbe.vII. Res contra consortem litis iudicata ad alterum litis confortem non pertinet.
419쪽
Pertinet tamen tunc, quum alter, altero sciente V permittente,
communi nomine litigavit. . quidem regulariter res contra consortem litis iudicatava ad alterum consortem litis non pertinet, quum alteri per alterum iniqua conditio inferri non debeat. Exemplum de coheredibus vide in L. IS. β. I. M L. I 6. pr. de Inossicisso testamento. Patet hoc clarius ex L. I. C. de Cousiori ibus eiusdem litis, ubi conscrti uni agendi vel respondendi licentia sine consorte, sed saltem pro sua parte, panditur, M ex L. I. C. eodem, ubi consorti litis in solidum agere non aliter . quam pretestita cautione rati, permittitur, manifesto indicio, consortem eX iis, quae alter Consors in iudicio etiam communi nomine gerit, per se non obligari. Accidit tamen aliquando, ut Obligetur, tunc nempe, quando alter consors communi nomine litigavit, alter vero hoc scivit M passus est. Quae duo coniunctim requiruntur. Alterutrum solum non sussicit. Nam si vel maxime resciscam. consortem meum pro se litigare, quia ius meum exiosius iure non pendet, ego, ut contradicam, Opus non habeo. Vicissim, si communi nomine agat, ego vero
id nesciam, non obligor. At si scivi, & passiis sum, pro
mandante habeor, L. 6. g. I. Mandatis, L. 6 . de iuris Itaque, si rem accuratius consideres, nulla hic est exceptio a regula. Sed consors, Qui consortem suum interis venire permisit, re ipsa non est alius, sed eadem cum illo, tanquam procuratore suo, persona. Rem exemplo illustraho, Coctores cerevisiae in quadam civitate litem habebant. Comoarebant eorum nomine seniores, die Eravat teste. Ab his adversarius postulabat, ut mandatum proferrent. Nee iniuria, ut videbatur, quia seniores collegat facultatem totius collegii nomine in iudicio contendendi nullam habent. Verum ex actis apparebati ceteros collegas litem motam
420쪽
B, contra quem iudicatum fuit, hoc ex iure tertii impugnare
Eques mstphalus mulieris destinctae, quam ille ancillam
suam fuiste ait, hereditatem iure dominii a viduo vindicat, atque Victricem sententiam contra pertinaciter contumacem obtinet. Fit haec, lapso decen clio, res iudicata. Decernitur itaque exseqtfutio. Quam ubi imminere sibique ipsi ob contumaciam nullum remedium superesse animadvertit viduus, alium equitem, a quo uxor eius olim manumisIa fuerat, excitat. IS nomine mulieris mortuae interVenit, liberam eam fuisse ait, atque a sententia adversius eam lata appellat. Feruntur tum acta ad ICtos Rintelenses, qui, correcta priore sententia, viduum absolvunt ex hac ratione, quod contumacia eius &res adversus eum iudic, ta defunctae uxori praeiudicare nequeat. Ab hac sententia actor appellat, atque acta ad nOS mittuntur, qui mense Iulio anni cIOIJ CCXVI. correcta Rintelensium sententia, rem iudicatam confimavimus. Et iure hoc factum credo.