장음표시 사용
831쪽
pientis. Is namque: se cum sorore collusisse, ut futurum eius maritum falleret & ad nuptias illiceret; aperte latebatur. Videbantur itaque leges hue applicandae, quae actiones exceptionesque Propriam turpitudinem Continentes repellunt. L. 3O. C. ue Transactionibus, L. q. C. de Reυocandis donat. L. S. C. de Condict. ob turpem calf. Et denegassemus utique exceptioni huic locum, siquidem maritus, qui simulato hoc chirographo in nuptias inductus fuerat, egisseti Atille nec interveniebat quidem, sed e niugem solam agere prutiebatur. quae ipsia non in pasi caussa, sed in maiore turpitudine versiabatur, quoniam eX improbitate sua etiam lucrum
aucupabatur, quum reus tantum de damno Vitando certaret.
Contra actricem hanc itaque locum inveniebat Modestini
dithum, qui in L. Sq. de Obι hi aer. Contractus, ait, imaginarii iuris vinculum non obtinet, quum mes facti simulatur, non intercedente ueritate ; ia imperatorum constitutio, quae in L. 2I. C. de TransaditambuT: Quoe simulate, inquit, gerumtur, pro infectis habentur. Adde L. 6. C. Si cerrum pet. Quamobrem curia sic iudicavit mense Novembri annici II cc XXVII. Alagmnior alien Dingen den thr deferi ten Chri nat vorhergehenden res Bellogien Edd voe Sesahimeab;us meren Rhuldiq9p. In primis Vero ei obstabat lex 4. 13. de Doli mali es metus exc. in qua contra exceptionem doli replica doli locum habere negatur, & iniquum esse dicitur, communem malitiam petitori quidem praemio, ei vero, cum quo ageretur, PCei V esse; quum longe aequius sit, actorem ex eo, quod Perside gestum est, nihil consequi. Nec contra facit, quod dolus cum dolo compensetur. L. 36. de Dolo malo. Compensantur enim optime, siquidem actor ex actione sita nihil consequatur.
832쪽
Exceptio metus supponit metum iustum II. Iustus metus inepte definitur, quod fit, qui in constantem
III. Tota res ex prudentia iudicis pendet. De e ceptione metus paucissima in titulo D. de Doli mali
S metus ex . . proponuntur, scilicet tantum in L. 4. g. pen. ult. Et potuissent isti etiam ββ. omitti, si modo lCtus dixisset, omnia in exceptione metus eadem esse, quae in actione quod metus caussa. Non repetam hic singula. Dicam saltem, metum iustum, qui in actione quod metus caussa necessarius est, etiam in exceptione desiderari. Dissicile tamen est, metum iustum definiri, quum ipsi, qui hoc tentarunt, legumlatores irrisi sint. Caius in L. o. Quod metus catissa iustum metum definit, qui in constan- '.tissimum hominem cadit. Infeliciter admodum, quum invita communi constantia & robur mentis, quale Cato MAlexander habuerunt, non requiratur. Si vera est haec definitio, nullus metus iustus erit. Constantem Virum, ut cum
Horatio loquar, si fractus illabatur orbis, impavidum feri- Tom. VII. Kkk kk int
833쪽
MEDIΤΑΤ. AD PAVDECΤ. ent ruinae. Monis metus inaniS erit, quippe qui nec in com stanti mirrum puerum, nedum Virum, cauit. Exemplum C,
to Vticensis dabit, quem puerum adhuc Pompaedius quidam, cuius preces ante ad spernatus fuerat, prehendens atque manibuS iuspensum efferens per fenestram se abiecturum esse, nisi adnueret, ardente vultu L dira voce communatus est, nec tamen illum ab incepto movere potuit. Loimge tamen insulsius Honorius ut, pontifex in c. 28. X. de Sponsalibus definitionem hanc repetit & ad mulieres ac sponsalia adplicat. Quanto melius Vlpianus in L. 3. Ex quibus caussis maiores, totam huius rei disquisitionem iudicis esse,& metum iustum ex adfectu metuentis intelligi debere, ait. Sed quid hoc est: ex adfectu Τ Scilicet, ut rem optime
explicat Brot certis de Iure connubi0rum lib. cap. l7. n. V. metu perculsi conditio, aetas, sexus, natur , considerancia sunt, an vir, an mulier: an imbecilla, an valida, an facile terreatur, an audacior, an tu encula, an provectior aetate, an Virgo, an virago. Non omnes seque impavidi sumus, atque adeo Stoici, & vasti animi, ut, si totus illuberetur orbis, impavidos ferirent ruina . Leporinum animal mulier est, & tenella virgo natura timida facile gravioribus minis commoVetur, mentisque trepidationem 1entit. Hilia, inquit Quintilianus Declamat. 2 9. vix nutricum minas tulerit, vel eorum, a q9ibus educatur, tristitiam. Attamen sicuti non omnibus masculis idem robur circa peruis natura dedit, ita hare audacior altera est, minusque meticulosa. Locus quoque, impuSque examinanda sunt: an die clara, an nocte concubia: an in urbe praesentibus aliis, an clam absque arbitris in loco χlitario metus incussius tib tur. L. 23. quod met. caris. l. 3 . C. de transam Loci o,scuritas & solitudo per se satis horrorem timidis animis incutiens multum auget minitantis audaciam, & deiicit metuentis constantiam. Interest quoque, an in aedibus vimin- ferentis,
834쪽
ferentis, vel metu perculsi, res peracta dicatur. Saepe hic coniecturis standum, sarpo testibus,ta uni etiam testi rationem sui testimonii reddenti, si ei gravissima coniectura auxilio sit. Igitur sori usus definitionem Cad & Honorii II l. prorsus negligit, A tape metum tanquam iustum admittit, etsi is in virum conitantissimum non cecidisset. Vide Specimen LVIII. de Metu, medit. I. 3. Ne quis tamen
inde arguat, qualemcunque metum sumcere utque exceptionem dare. - Contingit saepe, ut eXceptionem metus propterea, quod iS Vanus adparet, repellamus. Memorabo
exemplum: Desponserat quis sibi puellam, paucisque ante nuptias diebus fratrem eius adit de paterna sponsite suae hereditate cum eo decisurus. In tractatibus vero insolentior poIcit multa, quae iure poscera ΠΟΠ Poterat, inter alia partem agrorum, qui seudales erant, solique fratri debebam tur. uic ergo negare M adfinem futurum ab iniustis postulatis dehortari. Tum ille: ni partem, inquit, agrorum
fero, nuptias non faciam. Territus his minis frater trans git cum sponso, atque in certam pecuniae summam chirographo exceptionem metus Opponit, sed, quod ea illiquida esset, damnatus solvit quisem, postea vero eandem exceptionem in re u elationem deducit, ae pro ea probanda testem nominat. Verum I Cti Helm stadienses mense Iunio anni cI Dcc XVIII. testem a necessitate testimonii ferendi absolverunt, quod, etsi iS articulOS Omnes adfirmari Tet, metus tamen VanuS actori prodesse non postet: die ubergcbene Prtiem impertinent, dero egen Leuterant Seus,
835쪽
B, cui princeps vel iudex exsequutionem minatur, in iusto metuem etsi ipsam ex iuutionem non exspectet. Metus sumas secundum Vlpianum in L. 9. pr. Quod metus
caus D este nequit, nis praesens sit. Hanc vocem: praesens; mire captant vulgo, & imminens aliquod L initans malum dEsiderant, nec sussicere putant tale, quod e longinquo quasi ostendatur. Is error masna saepe errantibus mala peperit. Vt ecce: princeps quidam PotenS ac pro-
836쪽
positi sui tenax edicit publice, ut ordines provinciarum
silarum magnam quotannis pecuniae Vim conferant, axque
singulis, quantum quisque dare debeat, designat. Suppli-Cant Contra ordines, atque novum hoc onuS, tan9uam imperii ta provinciae legibus nec non privilegiis luis contra rium, enixe deprecantur. Sed immotus princeps iterat edictum, ac refragantibus indignationem suam, praeterea dupli poenam atque exsequutionem denunciat. Perculsi ordines, postquam nihil precibus proficiunt, Onus quidem subeundum esse vident, sed de hoc solo soliciti sunt, ut immunitatem & iura sua melioribus temporibus reserventi Mne aliquando ista repetituris obiiciatur, sponte ipsbs in hoc tributum consensisse. Adeunt ergo i Ctum, &, quid faciendum sibi sit, exquirunt. Ille vero: Ante omnia, inquit, VO-
his curandum est, ne exceptionem metus & violentiae a ditatis. Hanc vero perdetis, siquidem selo edicto moniti sobVatis. Priesiens malum esse oportet. Experimini ergo e trema omnia, & exsequutionem exspectate. Parent aliqui, m imosque sumtus & molestias, sine quibus exsequutio nunquam est, devorant. Tum vero alii prudentiores factii Ctos Helmstadienses mense Novembri anni cIII CCXVII. consulunt, qui, edictum illud clamminatorium ad fundandam exceptionem vis la metus sufficere, nec exsequutione Opus esse, respondent: Dat ein gemiser δuril deS siridis fui nen fandi tanden, ungeaotet det vielen von itinen unierthaniqstgeihonin Tor stelliingen, das Onus, don jegli er spust Ioa holer
837쪽
plicui iam supra in Specimine LVIII. de Metti, med. I. Ad de L. I. 2uod metus cau1ja; ibi: instantis vel futuri periculi.
838쪽
strii coactus. quid promittit vel facit, exceptionem metus habet, essi protestari neglexerit. Solent hi, qui Vim metumque patiuntur, dum eo indueti
quid pollicentur aut faciunt, ut exceptionem metus sabNam retineant, apud notarium publicum protestari, atque super hac protestatione in strumentum exigere. Quod equudem non improbo, quoniam istiusmodi instrumentum faciliorem coactionis probationem reddit. Si vero haec albunde probari potest, protestationis, etsi commode intemponi potuisset, omissio exceptionem metus non excludit. Magis ergo miror eos, qui de necessitate protestationis persuasi, non interponi eam saltem, sed ei quoque cui OP- ponitur, insinuari debere credunt, magnaque saepe merceiae notarium inducunt, ut cum virae libertatisque sine periculo schedan quae protestationem contineat, resi principiVe erat. Frustra profecto. Equidem non nego, ut iure nostro aliquando suaderi, aliquando etiam praecipi, ut protestatio interponatur. Vide L. I. C. de Annali exta L. 24. de Neg. g
AD, L. Ιq. g. 7. 8. de Religiosis, L. I. j. q. Quod legatorvm,
Clem. I. de .Procuratoribus. At enimvero ii De leges omnes supponunt actum quendam dubium, qui in detrimentum alicuius, nisi is de mente sua aut diligentia, protestetur, trahi sosset. Igitur, ut Optime Thomasius in dis de Protestatione ius protestantis n0n constrvante c. i. β. S. ait, in 'caussis perspciuis k claris inutilis est protestatio. vi I. Protestatio tamen ei, qui vim patitur, utilis est. v III.
Et valet illa, quamvis nec adversario demmciata, nec coram
839쪽
MEDIΤΑΤ. AD PANDECrgis Dixi in praecedente meditatione, protestationem ei, qui vim metumque patitur, non esse necessariam. Quia i men vim illatam facilius probat, non dissuadeo, ut tune etiam, quum superflua Videri poterat, adhibeatur. Sed hienova oritur quaestio, an protestationem huiusmodi, ut utilis sit, ei, contra quem interponitur, insinuari oporteat. Detestationem hoc Vocant ICti veteres. Ita enim Vlpi nus in L. 4O. pr. de Verb. fign. Detestatio, inquit, est denum ciatin facta cimi testatione. lita detestatio in operis novi nunciatione necessaria est. L. S. β. a. q. de Operis novi mmciat. Et poterit eam etiam adhibere is, qui vim patitur. Sed, quia plerumque alter, qui Vim infert, potentissimus, nonnunquam princeps ipse est, detestatio illa multum periculi habet. Nec prodest semper cautio, ut protestatio in immam litterarum supplicum redacta exhibeatur. Nam, quos ad summum fastigium fortuna evexit, impotentis tape sunt animi, atque precetando etiam sibi verum dici aegre ferunti itaque detestationem seu insinuationem protestationis impune omitti credo. Mox et me, ut sic sentiam, & sequitasia lex z. C. de Annali excepi. ubi de protestatione contra assiversarios in magna potestate constitutos interponenda agitur, nec tamen quidquam de insinuatione additur. Sumuit ergo, notarium publicum adhiberi. Quin imo si notarii quoque potentia eius, contra quem protestandum est, absterreantur, sumetunt. testes privati. Dixi iam supra in Spet. CCLXIX. de Nolariis publicis, medit. 7. tunc, quum copia notarii publici haberi nequit, satis eue, ut tres te. stes adhibeantur; de quo nunc minus dubito, postquam ex V fenbactio. de Ofilio aulico cap. IO. 8M. I. subieci. I. animadverto, in summis Imperii tribunalibus ipsius adeo appellationes coram honestis Viris interpositas, si quidem notarius sine magno Periculo adiri nequeat, recipi.