장음표시 사용
31쪽
possessione dimoueri post ent,maluit Rodolphus de iure suo decedere, quam offendere volutates eorum, quorum opera domi & militiae utiliter uti posset: nec suspicatus fuit unquam sere, ut qui ex iplo quasi patrimonio Imperij creuissent, non obtemperaturi essent sibi, posteris hie suis ultro, nec Rempub. gratis animis adiuturi. Et quanquam Princeps hic sta- tuebat se Imperium beneficijs multo facilitis, quam vi atq; armis tenere posse, decessit tamen non parum de publicis Imperij eiusdem facultatibus atque emolumentis. Quin ab eo tempore indies magis ac magis extenuata suerunt iura atque vectigalia Imperatorum nostrorum, ut post Carolum IIIL E publico no. stro de vectigalibus Imperij non modo non neruos bellorum, sed ne pacis quidem subsidia amplius Imperatores nostri habuerint. Debilitauit quidem rationarc potestatem, quam penes esse debebat summa rerum nostrarum, atque ita conuulsit, ut quibus Principibus populisque Germaniae imperare oportebat Caesarem, eorum ipse nutum intueri quodam modo cogeretur: cum praesertim ei non amplius liceret pscuniam atque militem, sine quibus nihil rerum in pnarum benὶ geri potest, populis Germaniae nostrae imperare, nisi Principum atque ordinum consen-- sis publicus accederet. Uanquam autem dignitas atque maiestas Imperatoris liquii postea non ijs opubuis
32쪽
bus, Vec ea potentia, qua oportebat sustentatamen beneuolentia atq; virtute hominum nostiorum rixa stetit, ut Respublica nostra etsi foris minus glorios: tamen domi satis bene administraretur, quoad boni illi atque antiqui mores in natione nostra via guerunt. Nam & homines nostri iuncti fuerunt interse,de Imperatore obseruErunt, & Patriam ita amarunt,vise pro ea grauissimis offerre periculis, atq; H- tam adςo suam prosundere non dubitarent. Quibus ut nihil fuit antiquius,quam honeste vivere,ac de patria bene mereri,iti vicissim nihil odiosius,quina turpiter vivere & patriam deserere: ut Respublica nostra
cum minus,quam ant posset,moribus tamen bonis hominum nostrorum seipsam satis bene tueretur: Mappareret verissimum esse,quod sapientisimi homunes in ore habent, Hon esse, cur quisqua statum Reipula bonum non virtute potius ac pictare, quam pecunia, opibus, potentia metiatur, cum finis eiusdem sit ipsa bene beateque vivendi ratio. Verum tamenclim Princeps natiois nostr summus imbecillior so-ret, periculum erat, ne, queadmodum corpus hum
num,si aliqua potioni huius partisi languescat, sum
aegrotare incipiat grauius,ita Respub. etiam noura in languore perniciosum incideret. Itaq; aui,ataui , atq; Maiores nostri cauerunt sanὸ diligenter,nό mores illi hominum nostroru boni, quibus Respublica nostra sistentari videbatur eprauarens:& eam inierunt ra-
33쪽
tionem, ut quas sertὸ ossicij atq; disciplinae quasilia
benas attenuatio hiaperatoriae potestatis laxaret, eas legum seueritas adstringeret. Est enim magna quae'. 'dam inter Magistratu& legem coniunctip. Quare lege publica interdictum fuit,nὸ quis Maiestatem Impe ratoristaederet,neve vim publicam in Repub. nostra susciperet:qui autem contra fecisset, grauissi mapcz- .na asticeretur. Atq; haec quidem lex primo ab Henrico II. lata,& deinceps ab alijs Imperatoribus sepere. novata fuit,ut non ficile ullo tempore antiquari p0Lset: Quae cum alios fructus, tum eum attulit Reipub. vi,qui fortasse nouarum rerum cupidi essent,statum huius non ficile labefactare possent. Ac quominus nobiles,in quorum virtute magnum semper pr sidi um fuerat Reipub. nescio qua licentia fierent deteriores, atque corrumperentur: non passi sunt Mai res nostri leges censorias e Repub. nostra tolli: sed quicunque nobilium grauibus se crirninibus obstrinxisset, S: Rempublicam eiusque Principes laesisset,incertantinibus, quae instar olympiadum Graecaruinstituta fuerant,public inspectante tota sere Germa- .nia,infamia graui notati fuerunt: ut quos charitas
triae atq; Imperatoris authoritas in ossicio non conti. neret, poenae atque infamiae metus a sceleribus dete reret: eoq; minus i do hic Rempub. armis, quibus eam saepe tutatus filisse dilaceraret. Cautum item fuit prudentissime ne disciplina militaris,quae Reipub.
34쪽
nostiae non solum utilitatem magnam,sed etiam orinamenta praeclara pepererat, faciliὶ deprauari posset: neque id iniuria.Etenim si ullorum hominum,cerse militum vita ac mores arctiorem seueriorem ii; disciplinam desiderant. Quae si laxatur, hi in illa gladiorum suorum licentia cupiditatibus suis non facile vllum statuunt modum:& non solum hostibus, sed etiam soch hamicre,atq; Prouincialibus sunt infestimecijs, quoslabent contube males,parcundab eis se in nus abstinent. Hi ne motus illi militares, hinc seditiones, quae & Imperatores dc magnos exercitus sepe euerterunt. Itaq; iure laudatur ivlta seueritas Aureli- , ani Imperatoris: qui,ut milites a prauitate morum ad ossicium reuocaret, imperauit Tribuno suo, nὸ pateretur militem ullum rapere alienum pullum, ovem ullius contingere, uuam auferre, segetem deterere,
oleum, sal, lignum exigere: S: addidi suo quenq; sti,
pendio contentum esse oportere. Nec minus laudan
dus est noster Fridericus ille tertius: qui, ut licentia militaris reprimeretur, legem tulit de sententia OG dinum Imperij, idq; Francosorti: ne per milites si ret, quominus in Germania atq; prouincijs nostrisqi. . ceret populis cuiusq; loci ex agris atq; vineis fructu, natos cape sine metu, de in villas atq; domos suas c5- uehere.Item,ne milites igni vastaret villas S: regi5es, neve elericos,mulieres grauidas, de homines morbis. grauibus affectos, peregrinos,mercatores,& aurigas,
35쪽
si qui merces deportarent, laederent, ni ve templa &delubra Dei immortalis violarent atq; diriperent, de res earum sacras ad se transferrent. Hi mores, leges atque instituta eam utilitatem Reipub. nostrae attulerunt, ut quem Maiores nostri huius statum bonum atque concordem collocauerant, idem retineri pos set: & quanto plus de potestate Imperatoris decesscirat,tanto magis leges optimae illae Rempubalostram iuuarent:&quod amiserat illa, quodamodo restitus rent. Ac quoniam Maiores nostri intellexerunt pra clare haec esse illa ipsa vincula, quibus Respub. nostra contineretur,non modo no passi suerunt,ea vilis ii proborum atq; seditiosorum hominu consilijs rumpi: sed in conuentibus posterioribus haec eadem adiltingere etiam non dubitauerunt. Atq; hoc quidemta bonum fuit perse,dc publicis rationibus eo utilius, quod ordines nostri eo, quod ipsi sciuerant, iure, de de quo cum Imperatore quoda modo pacti fuerant, libentius uterentur. Videmus iam Ut lex muta ope t
terit Magistratui nostro summo: qui ide esse debebat lex loquens, tua holes nostri bene dc utiliis regeremtur. Atq; ut illa vim sua haberet, costituit Imperator iudicium quodda, a quo nihilo magiis, qa stipso ulla esset AEuocatio. Acquominus iudicium hoc iniquuvlli esse videretur, ea consilij ratio inita suit, ut qui in hoc adsciscerent Assessores ex octibus regioibustionis nostra hi essent excellente virtute oes presiti, .
36쪽
GERMANIAE. 37& partim Iureconsulti, partim verb nobiles, quorum . spectata & talis esset prudentia, ut ex aequo ac bono iudicare valerent. Iam vero cum Reipublicae nostrae neeseges bonae, nec iudicia, neq; hominum nostr rum studia recta deessent, Imperator ipse in iure publico atq; voluntate Ordinum tantum liabebat pr si dij,ut sevitiosos atq; sceleratos cum quadam seuerit te coercere, de Rempub. ipsam satis commodo tueri posset. Et quaquam huius rei ratio satis explicata sitit aliquanditi, tamen cum Principes certi atq; ciuitates Germaniae nostri simultates, nescio quas,inter se gerere coepissenime ea res causam daret foederibus,quibus alteri contra alteros opes suas firmare studerent,
atque ita Rempub. in factiones distraherenti Imper tor Maximilianus sortissimus atque prudentissimus Princeps, de sententia ordinum lege cauit, ne ullus . Germanorum contra legem de pace publica secum alijs Germanis ullo foedere iungeret, neve bellusinὸ authoritate publica susciperet, aut in secietate cu e. teris gentibus,eariam ve Principibus coiret.Magnum sanὸ fructum haec lex Reipublicae nostrae attulit,ic ad retinendum quietum huius statum fuit longe aptissima: cum praesertim in eam Imperator& Maioresn
stri certo pactorum genere ita se adstrinxissent, ut
omnia foedera eorum, qui nec iure aequabili stare,nec iniuria abstinere vellent, excluderentur. Fuerunt i ges quas commemoraui, patriae noli, ae cumprimis Ea utiles,
37쪽
quandidab hominibus nostris legum earundem, iuris, concordiae, pacis ratio habita niit, tandisi . ea satis beata fuisse videtur: sed tamentanditi non di co beata esse,sed ne stare quidem potuisset, nisi ipsam
religio Chrissiana fulsisset: Quippe quq ducere solet
homines ad fontem benignitatis diruina undὸ eam vim Spiritussancti hauriant, ut cupiditatibus suis in probis imperare, honeste vivere, patriam complecti possint: malintq; vitam amittere, quam hac eandem deserere.Ad Dei autem gloriam,quae caput est bonorum, referant omnia, ut siue priuatim, siue publicὶ quidquam agant, non in sua virtute, sed in Dei potius beneficentia spem ponant : seque misericordiae eius atque benignitati totos committant. His omnia solent esse secunda,fausta atq; felicia: & tanto id quidem magis, quanto de religione Dei immortalis mi- .nus dissentitit, ut mihi quidem videatur Respub. eo- rum,qui cum Christo eiusq; corpore,quod est Ecclesia,sunt coniuncti, non minus facile dissipari posse, impiorum atque sceleratorum hominum greges diu conseruari solent. Dederunt huius rei signum illustrepentium certarum, earumq; impiarum imperia, quae
ita conciderunt, ut iam ne vestigium quidem eorundem ullum extet. Verum Respua .& regna certa, quo
rum ide de religione sensus semper fuit, & seruata sunt diuinitu de perpetuo i rueriit. Nec minus brasta esset natio nostra, nec minus dices imo multo etiabeatiora
38쪽
beatior,side religione Christianaide nossentiremus.. Etsi enim de Iinperatorii nostroru potcstate superio . ribus temporib' nimis detractu fuit, tamen quandiis hominum nostroru de religione sensus fuit concors,
hi nihilo miniis Principibus illis suis parueruli quam si potentissimi essent. Nippe cum in animum suum inducerent, eum qui Pri ncipi aut Magistratui suo noobedit,labi turpites & a conscientia recta prorsus dis
cedere. Itaque cum in potestate Principis sui esse boni omnes vellent,ut debebant,facile compresseruicos, qui contra eundem Principem aut Rempub. se cor mouissent; tq; ita mulctariit, ut documentu clitaretur, quatum Germaniae nostr praesidij esset in vi tui'beneuolentia,& obedientia iusta hominum ii strorum, praesertim cum milites etiam nostri eam haberent rationem ossicij recti, ut quoti)s a Regibus
exterarum gentium conducerentyr, in sacramento militari Imperatorem atque Imperium nostrum exciperent :& mori mallent, quam contra patriam ac ' Principem nostrum arma ferre. Quare Imperator noster virtute atque voluntate bona hominum nostr rum tantum potuit,ut non solum Rempub. nostram
domi satis bene tueri, sed etia Prouincijs nostris subuenire posse Et in hoc quide patris nostr statu, quo quisque hominum nostrorum excelsiore erat animo, eo magis expetebat, ut Imperium patriae nostr in pristinum restitueretur statu eumque optimum, & ita
39쪽
quidem restitueretur, ut non sollim natione nostram atque Prouincias huius tueri, sed etiam hostes Christiani nominis a ceruicibus aliarum gentium arcere .
posset. Ad cuius quidem rei spem hominibus nostris quodda veluti signum totiὸssustplli videbatur, qu ties unus aliquis Principum Austriacorum qui curialijs virtutibus, tum pietate semper ornatissimi se runt,Imperator designaretur. Visus suit Rodolphus, qui primus tantum decus in gentem Austriacam intulerat,Rempub. Germaniae nostrae non solum com .seruare, sed etiam amplificare post e, si ij, quos habere
debebat bellorum neruos, ipsi non nimis accisi filis. senti In Alberto autem tanto maior fuit spes, quanto fortunae cius fuerunt ampliores:hic nanque cum diatione Austriacaregnum Pannoniae atque Bohemiae colunxerat. Sed cum ipse Germanice n ostrae ante eriperetur morte,quam ea, quae de omnibus co nodis ornamentisq; eius cogitarat, conficere posset, bonis
omnibus grauissimultii desiderium reliquit. De Di-derico autem tertio quid dicam qui cum non aeque potensesse atque Albertus agnatus fuerat, de artibus pacis magis quam belli delectitretur: tamen consilio, quo abundabasi viam nepotibus atque posteris suis ad magnam potentiamuniuit.Etenim affinitate cum Carolo Burgundionum duce contra', & hunc, qui antea ipsi iniquior fuerat, conciliauit sibi, de pietate, qua excellebat, a Deo immortali impetrauit, ut idem
40쪽
GERMANIAz. MCarolus non modo non cum eo de Imperio certaret
amplius,sed societate potitis atq; amicitia optatissima iungeretur,& nepotem e filio Friderici Philippum ditionisse quae per Belgas ac Sequanos late patebat, haeredem resinqueret. Sic Deus Principes pios atque
iustos iuuare conssecuit, ut hostes etiam, qui eis noc re volunt, mutata sententia prosint. Nam ab eo iam tempore Austriaca domus mirum in modum crevit: ut enim Maximiliano matrimonium cum Maria Caroli filia utile suerat atque Lustum, ita matrimonium
Philippi cum Ioanna Regis Hispaniarum filia, ad
eum,liberos nepotesque ipsius regna Hispaniarum, Neapolitanum atque Siciliae, iure haereditario de. tulit.,Erat quidem Maximilianus virtutibus sui mis praeditus , & postquam singulari totius Germa, niae applausu Imperator renunciatus fuerat, nihil eorum, quae ad ossicium boni Principis pertinent, praetermisit, de documenta statuit illustria, quantum
consilio, virtute, atque fortitudine valeret: tum ea erat comitate, ut non solum nostrorum hominum, sed etiam exterarum gentium voluntates sibi facilὸ conciliaret. Rem autem militarem ita excoluerat, ut parua saepe militum nostrorum manu maximos exeris
citus hostium deleret, & quoties fgnis collatis cum eisdem pugnaret, toties de signa daret virtutis cuius. dam excellentis, de victorias gloriosissimas reserret.