장음표시 사용
51쪽
eb prolapsos fuisse,api non tam repurgarent Ecclesis, melioremq; facerent,sed ut eadem sublata, nouam noscio quam fabricaretur. Si domus aliqua adspersa n scio qua labe deformior sit aliquanto,situm est in potestate Domini vel repurgare eandem, ut pristinam
formam bonam recuperet: vel diruere, ut aliam domum, eamq; pulchriorem costruat, cum sub hac noua aut melius,aut aeque bene contra tempestatem a
ris tectus esse possit. At ECCLEsIAt longe alia est ratio: Quippe clim una sit ipsa,vna nimirum illa columba, de qua Salomon in Canticis Canticorum, & Vnum
unius capitis, videlicet CHRISTI, corpus, nec alibi uspiam cubet C H RIS T V S,& Spiritus anctus tanquam in templo suo vigeat. Itaq; qui hanc deserit,&nouam in qua vivat, quaerit, seipsum fallit: & si fortὰ
peregino coetui se adiungat,in eum locum venit, ubi nec CHRISTUM, nec Spiritumsanctum inuenire, nec ex utroq; salille haurire possit. Quo maiore cum pernicie sua errant schismatici omes, cum & Ecclesiam Veram atque germanam deserui,S alios huic costus anteponunt. Quid igitur est Certὸ ut ij,qui Ecclesiam veterem repurgantim censent,ut melior fiat, &pristinam suam formam, eamq; pulchram recuperet, me non modo non repugnante, sed etiam cosentientem habent:ies consilia eorum, qui illam non repurgare,sed disturbare atq; oppugnare conantur,probare nec possum,nec debeo.Breuitems hisna nonaedu
52쪽
camentum est, quo Ecclesia languens curetur,sed venenum,quo eadem tollatur. Pontum est enim in ipsa natura rerum,ea, quae diuiduntur, non minus recid re ad nihilam,quam quae in unum contrahuntur,fi
ma sunt atq; stabilia.Conscinde vestem,& vestis non erit amplius vestis: disiijce harietes domus, & domus
non erit amplius domus: Gisseca corpus humanum, dc pro corpore partes quasdam putridas reliqueris.
Quod ipsum quale sit,icquam perniciosum, si in vlla alia re,certe in Ecclesia cernitur.Quidquid enim ab hoc uno Vnius C H R I s Τ I corpore auulseris, vitam amittit, & computrescit. Quinimmo quatenus Ecclesia in parteis distrahitur, eatenus CHRISTvs per
summam iniuriam diuiditur. Nam,ut Paulus inquit, Signiscatum est misit ab , qui unt Chloes,auod sint contentiones inter vos: hoc autem dico, quod Pnu quirique vecti dicit, Ego quide um Pauli, ego lom, ego Cephae, ego au tem Iti. Diuisis in Chrinus' En tibi qui Ecclesiam in parteis distrahunt, Christum etiam ipsum, quantum in se est,discerpunt atque dilacerant. Ac ne quis sortὸ putet hunc eundem in varijs coetibus, ijsque ab uno illo corpore suo, quod Ecclesia est,alienis, sedem habere:monet nos Dominus ipse,ne audiamus eos, quidum nos in coetus illos ducere volunt, aiunt, Hic Vel
illic est Christus. Nolo hic asperius agere cum Vllo, nec accus e quenquam:sed la tamen, quod in claricsimaluce versatur,cissimulare non possum,nos GemG 3 manos,
53쪽
manos, nos inquam non minus, quam Corinthios schismate in pateteis Ecclesiae, atque Reipub. perniciosas diuulsos esse: non minus dicol immo maioribus etiam de rebus, & ab eo tempore suo primum veteri atque Catholica Ecclesia discessio facta est in
natione nostra, ita quidem usu veniss e,ut unum schiis sma semper ex alio nasceretur. Hinc tot coetus hominum religionis. causii sociatorum apud nos, qui cum omnes veterem Ecclesiam insectentur, de sim qui huic adimere conentur authoritatem Ecclesiae
verae, quam sibi vendicant singuli, non tamen multo minus acriter inter se, quam cum illa pugnant. Ac quoniam pr ter unam hanc nulla alia societatum humanarum vera & Germana Ecclesia, in qua ad sal tem adspirare queamus, esse potest: intelligitur haud obscure eos,qui de religione inter se hoc tepore coim tendunt, & patriam, S se etiam ipsos in grauem periculi flammam coni j cere. Qui dum mores aut dogmaata aliorum, quibuscum in Ecclesia vivere debent,sem re nolint, idem eis accidit, quod ijs, qui in alto nauigant, siquando odio eorum quibuscum vehuntur,
incitati, aut nauem communem perserent: aut ut ab
his seiungantur, in Mare prosiliant, seque fluctibus
huius comittant. Hic quid reliqua quaeritis' an non satius esset eis tolerare in naui communi, quod minus periculosum esset,quam haud dubie mortis peribculo se offerret Quanuis enim optandum esset, Ec-
54쪽
GERMANIAE. sesesam nec corruptelis vilis, nec vitiis deprauatam ecse: tamen id quidquid est, ijs qui idem nec probant,
neque imitantur, fraudi non est. At schisina omnibus, qui in eo versantur, perniciosum est, & non munus Rempub. quam Ecclesiam ipsam labefictat. It que ad eam curam incumbere debemus omes, Ut pontis simultatibus,posthac concordes simus inter nos,& de religione Dei immortalis idem S sentiamus, loquamur. Thrasybulus Atheniensis,ut ciuium suo rum discordias sedaret, legem tulit, qua ocliis illarum memoria obliuiolae perpetua deleretur:atque hoc eius factum uno omnium bonoru ore laudatur. Quanto laudabilius foret, si nos, nos inquam Germani, controuersias religionis sustolleremus ipsi: iniurias, quas nos ab alteris accepisse arbitramur, donaremus Ecclesiae,donalemus patriae,& non aliter, quam si inter nos nihil controuersiae unquam fuisset,quietis animis & concordi sensu inter nos posthac vive- femus' Quare in consilium adhibeamus non odium, nec arrogantiam, qui sunt pessimaru rerum consilia-rij:sed charitatem,quq aedificat, &Eccles mirum in modum iudest. Hac eadem ducti certemus inter nos, non viri alteros vincamus cotendendo, sed viti de abieris melius mereamur. Cogitemus nos non minus acres nostrorum, quam alienoru vitiorum iudices es
se Oportere, cum sua quenq; magis, st aliena peccat premat, S eos qui alios condenant, dum suis interea
55쪽
viiijs indulsent, iure a Deo condemnari. Accusemus ante nosipsos,quam alios, si quo modo in bono vincere malum, & eos, qui nos hoc tempore oderunt,ad aequitatem Christianis hominibus dignam flectere possimus. Quod clim utile suerit per scitum ad Ecclesiam repurgatam & pacem eius reconciliandam lonisgὸ utilissimum:ctim nec nos,qui sumus cum potest, te Ecclesiastica, minus quam officium nostru post lat, cerimus: nec qui se aduersarios costituerunt nobis, plus,quam recta & moderata ratio feret, fecerint. Nos igitur, nos, quos Deus in specula Ecclesiae suae ita collocauit, ut Episcopi simus, excitem' nosipsos, Vt no quae nostra, sed quae Domini nostri Is s v Chri sti & omnium sunt, curemus: nec defendamus com ruptelas atq; vitia,sed eadem, quoad eius fieri potest, tanquam vepres malas,extirpemus. Aduersarij autem nostri se quoque ipsos moderentur. Cogitent quam periculosa sit contentio omnis, ut quae vim habet ad auditores peruertendos,authore Apostolo. Cogitent quid acciderit Dionyso Alexandrino doctissimo pa, tri, qui cum in refellenda haeresi Sabelliana egregiam
operam Ecclesiae navasset:tamen cum eius animus in contentione exassisset nescio quo modo acrius, &concitatior esset, quam oponeret, a moderata Verit tis ratione eo deflexit, ut non solum Sabellianam haeresim confutaret,quod bonum erat:sed etiam contrairium huic errorem inueheret, id quod n6 minus m
56쪽
GERMANIAE. 17lum era ouam haeresis ipsa Sabelliana.Nam ex eo erarore nata Hait lues illa Arriana, quae postea totum sere Orbem terrae non sinὸ graui Ecclesiae atque religionis Christianae pernicie peruagata filii: ut Basilius ille Magnus rectEsachium Dionysij compararit facto etius, qui cum surculum in horto curuum atq; prauum flectendo corrigere vellet, & in eo ipso esset nimius, ficeret, ut surculus idem in contrariam partem non minus curuus esset atque deformis. Cohitent deniquὸ mutationes illas,quae vel bona aeque ac mala tollunt, vel pro malis alia n5 minti mala inducunt,qua. les multae i ii haec tempora nostra inciderunt,minimEferendas esse: Quippe cum a bono Ecclesiae statu tam alienae sint,quam quae alienissimae: nec est, quamotarem hic metus infamiae quenquam moueat, &ab eo, quod recta ossicij ratio praescribit, deterreat. Nam non, qui errorem suum agnoscit & confitetur, cum in eo ipse voluntati Diuinae obediat, sed qui eundem aut non agnoscit, aut defendit, perperam atque tu piter facit. Aurelius Augustinus sanctissimus atque sapientissimus Episcopus,cum in illa opinionii temporis sui varietate ali quoties lapsus fuisset, maluit errata haec aperia confiteri, quam dissimulare eadem aut defendere:nὸ eos,qui non satis cauti essent,in e rorem ullum authoritate sua induceret. Atque hic etsi lucubrationibus suis doctrinae Christianae multum
GE lucis attulit, nec ullus Ecclesiasticoru Scripto. H rum
57쪽
rum plura dc utilliora monumera posteritati reliquit: ex omnibus tamen libris eius nullus est honorificentior ipsi, quam is, qui errores authoris non dissimulanter aperit. Neque enim qui veritati cedit, succumbit turpitet sed dum seipsum vincit,gloriosissima vi,ctoria potitur. Quae cum ita sint omnia,ad eam ossi cij nolia rationem omes omnium partium Germ ni excitemus nosipsos, ut sublato tandem schismate, concors sit omnium de religione sensus: nec pati
mur nos ab hac ratione ullo peruerso animi motu deis duci. Et quanquam haec, quae ad communem no stram utilitatem ac salute vehementer pertinent, ira snos animis omnium motus afferre debent: tamens qui forte quieta costia repudiauerint, maluerint j;
litigare, quam communi consilio Ecclesiam atque Rempub. iuuare, nos qui publicis Ecclassiae munerucus fungimur,nos inquam, officium erga eandem at. que Patriam nostra praetermittereminime debemus: ne si fortὸ haec cum pernicie multorum concidcrint, nos casum hunc pr stare cogamur:& culpa nostra noita multo minus fraudi sit nobis, quam si ipsi iam iis quasi machinis illas diruissemus. Quo magis et
boremus, i si non cum alijs, tamen seorsim Ecclesia
communi quasi incendio coni lagranti, quant is in nobis est, succurramus. Ad quam rem benὸ utilitem; conficienda lato pti facultatis suppetit nobis, quanto minin ea omia Ecclesiae nostret desunt, qui Q can-
58쪽
dem vel repurgandam vel excolendam sunt accommodata. Habet liqc verbum Dei &scripturas Diuinutus in iratas: habet illum sanctorum Doctoruni atq; Ecclesiet Catholice de do ate veritatis sensum non obscurum:habet denique mores inueteratos,e6sque ab omnibus Ecclesijs approbatos. Ac si quid forte horum alij coetus haben id totum ab illo nostio veteri, undὸ orti fuerunt, initio, quasi per manus traditu a ceperunt. Haec ipsa si pervestigauerimus nos, erit in procliui ide olitibus ijs, quae religionis sacrosanctae sunt, sine errore iudicemus: ac vera i filiis, bona autEa malis discernamus. Itaq; cum in nostra potestate situm sit,ut si velimus, Ecclesiam ipsi nostram simul de
repurgare,& excolere possimus, cauendum est maxis
me, iaculpa ossicij deserti nos posthia premat: n veillud Spiritus sancti in scripturis, nepastoribus,quipa funis sis, nobis iure exprobrari possit. Suscipiamus
igitur animos dignos munere nostro: corrigamus antὸ nostra, qtiam aliena vitia: atque operam demus, ut nec prauis atque peruersis moribus,nec ulli pernicioso errori locus in Ecclesjs nostris relinquatur. Sed om n ia ad gloriam Domini nostri Iesu Christi 5e sali tem hominum ita reserantur, ut in Ecclesijs eiciem vigeat pietas,uigeat disciplina,vigeat cocordia.Hunc
certe conatum nostrum, sumque piὸ susceptum,
Deus, qui consilijs quietis atque salutaribus fauet, dubie approbabit, iique litem,tamque bonum
59쪽
euentum adiunget, ut non solum amicis nostris atq; cijs satisfacere, sed etiam aduersarios nostros plac re possimus. Qtian quim autem si schisma illud sublatum fusrit, in posterum non solum Ecclesiae, sed etiam Reipub. status melior erit procul dubio, tamen ne quid
eorum,quq ad institutum nostrum pertinent,prqte mittam,ciuilem etiam rationem, qua Respub. nostra fulciatur,subiungam. Ac prim5 quidem ostendam, quo modo remota corruptela morum, disciplina v tus,eaque honesta, restitui tandem possit. Quod tanto silent necessarium magis,quanto minus, quae non bene morata est Respub. Don tranquilla, atque bea ta esse potest. Deinde de pace ipsa atque concordia Germaniae nostrae asseram, quae mihi videbuntur ad rem pertinere. Ad extremum, quo pacto Imperator noster potestatem suam iusta recuperare, ac Respub.
nostra n on solum refici,sed etiam ornari atq; amplifi. cari possit,docebo. Atque ut mihi quidem videtur,ea demum Resp. optime constituta est, in qua ciues faciunt sua sponte, quod bonu est, & cum ossicio recto coniunctum.
Etsi igitur Plato ille Philosephorum facilE Princeps
leges,quae supplicia in sceleratos constituunt,probat: his tamen eas,quq homines ad virtutem adducunt,de ita format, ut praemio potius quam poena digni fiat, anteponit. Esset quidem optandum, utpatria nostra
60쪽
hoc tantum legum genus,quo regeretur, desideraret. Quod sanὸ contingeret, si homines no i charitate atque Spiritu sancto tantum duceretur: sed quia cum impersectioribus, quorum multi metu continendi
sunt in ossicio,vivitur,certe ut bonorum Virtus alen
da est praemi js, ita improbi a scelere poenis propositis
sunt deterrendi. Neque enim ignotum es illuci Sol nis, Duabus rebus,praemis b. contineri. Sit igitur in Repub. nostra constitutu:Vt qui leges publicas violant adulteri, sacrilegi, calumniatores, pAdi, latrones,seditios,proditores,perduelles,non solum omni honoris aditu intercluciatur, sed etiam eo, que
forte obtinent honoratiorem,loco moueantur. Nec
moueantur solum loco eodem, sed ex ipso etiam hominum coetu prorsus eijciatur: homines non digni, qui cum hominibus vivant, ipsi nimirum ab omni hominum societate tam alieni. Rursus qui Reipub. utilem nauant operam,hi ornentur praemijs, & in eo honoris gradu collocentur, ut quanto meliores sunteiues, tanto beatius vivant, & uberiorem virtutis suae fructum consequantur. Atq; haec praeclara, uae Imperator noster in Rempub. inducere potest, id ii; approbantibus bonis omnibus, procul cubio egregiam aD serent utilitatem rebus nostris,& id plane efficient, nihil ut videatur in Germania nostra miseritis esse, quam turpiter vivere, & tatrice nocere :& nihil viaeuum beatius, quam bene honesteque viuere,& de H eadem