Jo. Vincentii Lucchesinii ... Historiarum sui temporis ab Noviomagensi pace tomus primus tertius

131쪽

116 HISTORIARUM 1681. aliquando refluere datas opes, non iniquo serebant animo . Dum res modica fuit, neglecta facile Ait lata; sed gliscenti quotidie magis modum imponere necem fuit. Quamobrem anno post duodecimum seculum quarto M septuagesimo secundum Lugd ....hρ ..di nense Concilium statuit, ne ultra regalia serperet,

ei modum impo. quam quo adhuc invaluisset. Huic vero obnoxiae his sta, h. consuetudini quae tunc forent urias, silentio praete- progressa. ritum ἱ atque inde plures in posterum controversiae ex obscuro facile obortae . Eo denique res adducta ut seculo exeunte sextodecimo coeperint Magistratus,hώὸis '' abis, quibus id pensi erat, contendere: iisdem regaliantia Regnum finibus, ac regnum finibus contineri; in eorumque senten-zz πα-- tiam quartus etiam Henricus edita sanctione descens tentia. derit. Uerum cum Ecclesiarum Praesules, quae ad huc ab regalia liberae atque immunes , ad rem, , quam nondum ipsi experti fuerant , se commovissent implerentque omnia querelis ; nec ej Quia de illis cia tςmporis esset, quaestionem instituere; sexto post mil- creveris Henrse te sexcentos anno edixit Rex sagacissimus: regaliam q ' se vivo , eo quo acceperat statu mansuraim nec quic uisu GDiliis, quam se additurum tertius decimus Ludovicus post XIII. alios tres Sc viginti annos promulgavit . At secus artodecimo persuasum. Cum enim ab internis

hiabo; is dissidiri nihil timeret ; juri, quod sibi esse dicebatur ,

XIV. repetendo sanxit superiori anno tertio ac septuage simo e cunctas in Gallia Episcoporum Sedes regaliae obnoxias esse. Id iis acerbum accidit, quorum nomd Ecclesiae in hujusmodi venerant consuetudinem ,

132쪽

tantoque vehementius dolorem . fecit, quanto sibi 1681. diligenter cautum duorum proxime Regum volun- auerela aliquae

tate videbatur. Et primo quidem obstitere plurimi, I 22 ,

rati in diversam illum sententiam abiturum , curria disceses Regalia. sedulo reputasset regaliam non alio pervagari posse, quam quo secundi Lugdunensis Concilii aetate vesti- ζgia fecisse compertum fuerat. Tunc veronon ultra

Gallici Regni, qui tum fuere, fines pervasisse; quibus deinceps amplificatis, regaliam tamen in pristiano stetisse gradu, Concilii Ecclesiaeque interdicto

longius prohibitam penetrare. Non enim, ut Ma- Mag'ratuum gistratus dicerent,eam esse regiae potestati natura insita Nθ si tam, non comparatam effusa in singulas Episcopales Sedes liberalitate; sed aut datam Ecclesiae beneficio, aut consensu probatam ; cuius praetergredi impositos fines quatuor seculorum usu monstratos, tot monumentis descriptos , iniquum foret. Cum Re ui ορινι majον suorum monitu , qui rem aliter se habere dicerent, pars cedit, aut β- nihil de sententia mutaret, ei lubentes aliqui, tacu φημ' ti plures, vel sibi verborum ambiguitate consulere arbitrati, gessere morem. Duo solum obfirmatis an mis restitere Nicolaus Pavillonus Electensium, Fra

cistus Cauletus Apamensum Antistites , quos QR is es , asilist secuta a Magistratibus sacri patrimonii obsignatio a suscepto proposito non deiecit. Et quamquam Cau-letus Tolosani Archiepiscopi, Pavillonus Narbonensis decreto, ad quos , Metropolitanos suos, de vin σ causa cadunt. diciis secundum Ecclesiarum suarum libertatem pro vocaveraui, causa cecidissent; rem ad supremi ia

133쪽

11 g HIs ro RI ARUM 1681. Romani Pontificis Iudicium detulerunt . Ancepse se a tum fama fuit , quo illi, in eam rem acriter sustinendam acti fuerint; ruendi ne suorum Ponti-qM ' ficatuum iura, an exulcerato in Regem animo indul-

reter scribit iagendi , quem sibi, quin Jamenti placita foverent Lud stum, mφ- suspectis infensum S: gravem senserant. Innocen- novi iubeat. tius causam complexus , ter Ludovicum luis literis

monuit injecitque timorem , ne si pergeret exilibus Sacerdotiorum spoliis ditescere , ea sibi Deo vindice aliquando detraherentur, quae opulenta ab hostibus Lutatis. is retulisset. Ille ne monita sperneret, Romam lega-mam mittit rL. vii Cardinalem Caesarem Est eum, qui diceret: Si, kl οὰ lu.tia Maiorum exemplis constitutoque jure id explicanc ret, O quibus tam negotium esset, utraque Regi suppetere; si beneficii nomine , tot eius in Catholicam Religionem esse merita , ut hanc levis momenti rem in contentionem venire, vix ab iniuria distet. Quamobrem illam, si dubiam, dono ; si debitam, Judicio concederet , sineretque argumentis aut ob cratione animum vinci suum . Cum Pontifiex Maximus nullis expugnaretur machinis, Rex consilium iniit, acci-Dηοteatis, sita. piendi Epistoporum sententia aut liberalitate, quod tentiam non mu- Romae denegabatur . Igitur initio huius anni Lutetiaevae coniὸu uis Parisiorum congregati praefatique t sanctissimam Gallicanorum a Dei religionem Ludovici armis studiisque propa in Q ' . .. g tam aliquod ab se exigere grati erga illum ani- pronuntiatur re- mi testimonium, de regalia pronuntiant , Regibita μνη-,ὸ per omne late regnum deberi vel a priscis temporia suum &gnum. bus traditam, vel nunc se auctoribus amplificatam. Quin Diuitigod by G008 ς

134쪽

Quin Si capta inde occasione Placita quaedam, non I 681. numquam probata Majoribus suis, publice ubicum Iubet quatissoque per Galliam rerum divinarum scientia percipitur, docenda jubent. Ea sunt: Regum di Princi- Scholis doeeri. pum Imperia, ne indirecte quidem, ut vocant, Ro--R I set .ma no Pontifici obnoxia esse; a quo proinde nullam

ob causam regno quempiam detrudi posse, nec sol vi obstrictam Dominis populorum fidem . Pontifici

Maximo Concilium acumenicum antecellere potestate . Et ex Cathedra docenti non ut divino oracu lo assentiendum, nisi dicto consentiat Ecclesia . Ipsius denique auctoritatem sacris Canonibus , vetustis prinbatisque gentium institutis coerceri. Quae postea quam in eo Conventu prolata sunt, Regis etiam decreto in publicum prodiere. Edixit enim ne quis ab

iis diversa doceat in Gallia, ne quis illa in scholis

non doceat, neu theologica donetur laurea, qui ty- imblue disputan-xocinium haud ponat iisdem in palestra tutandis ex- M 'ponendisque . Re cognita indoluit Pontifex Maximus , rescripsitque ad Parisiensem Episcoporum Cce--Maxad tum scujus de praejudicata ab insis regaliae causo literas acceperat mirari se quia esset , quod pro ut, improbatque tanta Episcopatus dignitate nequaquam ipsorum, zJ' unus inventus esset, qui auderet turbolentas opiniones contundere, ac se se in disci imen offerre protot Ecclesiarum juribus vindicandis. Errare si crederent, Romani Antistitis majestatem , quae starct Christi Domini legibus atque institutis, imminuiti

posse; N s possit, hinc reliquos Episcopos elatum Iri

135쪽

rao HIs TORIARUM iri. Quippe ex uno Capitis robore vigere membra; affecto languescere. Revocent Majorum suorum memoriam non aliis enim quam domesticis exemplis pro suae splendore gentis instrui eos velle) ι certum erit atque exploratum, tunc maxime Gallicanos Praesules statum suum tenuisse adversus quan tumuis horribilem tempestatem , cum pro Christi in terris Uicarii auctoritate magnis animis dimicaverint ; praedae vero ac despicatui habitos a potentioribus , si quando ab eo discesserint voluntate consiliisque . Meminerint denique et se , iura prodigendo sua, brevem inituros benevolentiam, perpetua incommoda, quae deinceps nec solvi nec ferri possint . Deinde neminem Sacerdotiis praeficere , saeordotii, Le. spu palam acta illa Parisiensis Conventus probas-ficere, qui Τα, set , obfirmavit animum ue ratus , ita ingruen- 'coisi uist νο malo medicinam facere . Ei demortuo suffectusoaverat. Alexander non modo propositum tenuit , sed ea- , issis hi I dem acta, cum postremos obiret dies, rejecit abro- massac. gavitque. Erat ea Sedium Episcopalium orbitas rΘ

αIn is z. gno gravis nam plures vacabant , molesta Regi,

Candidatis incommoda;&clamitabantGalli,eas prisco a se more impletum iri, si Pontifex cunctaretur ; iste vero nullam in moram fore, si qui pauci adversis Romanae Sedi opinionibus adhaeserant, e Candidatorum numero seponerentur. Hinc autem Veteres - pactioneS auctoritatemque violari suana, Resi opinio Ianoe. XII eom. erat, abnuebatque. ReS ab altero Innocentio m S tan-

, ' '.., drin conditionibus composita, ut qui a Rege postulati

136쪽

ad Ecclesias fuerant, Conventus Parisiensis acta . . I 682 abjudicarent; regaliam , donec a Romana Sede causa finiretur, ubi nondum fuisset , non agnoscerent. Rex datis ad Sacrorum Principem literis , promitteret abrogatum a se iri legem , qua nuper assertar in Parisiensi Coetu propositiones, cunctis per Galliam publice propugnandae indicebantur. Q invicem pa-: Pontifex abolita praeteritorum memoria, Praesuli-hta rim bus a Rege nuncupatis infulas ac diploma daret. Cuncti lubentes volentesque promissi fidem pe solverunt, nec quidquam Regis aut Episcoporum Aerga Innocentium obsequii, Innocentii erga utrOL ὐυalait. que benevolentiae desideratum est. Regalia tamen ubique invaluit. Placita modo silent , modo in publicum revocantur , prout quisque p/ςςm Rux prepositione

discordias amat, ex alterutro sibi consulenS. Hoc mdθιaeent, mois, anno per hyemis tempus oceanus ad boream se se d* invalescuηt. extulit praeter modum I ulturusque I Ollandorum oream, noliae Zelandorumque audaciam, qui loca undis humili, diam,Zelandiam.

ra incolunt aggeribus fieti, his alibi confractis alibi superatis, longe lateque inundavit, maxima urbium , pecudum , populorum strage . araas gravis brutis animantibus fuit per omnem Germa-

niam, Helvetiam , Burgundiamque, milere nullo- bi ps,lentia. que diu remedio , quod vim morbi extingueret , pestilentia absumptis. Eo non ita multos post menses reperto, clades cessavit. Tripolitanis, qui puraticam fecerant adversus Gallos, multo prius damno perdomitis , pax a Ludovico Rege petentibus Tom. I. data.

137쪽

122 HISTORIARUMI, 82. data. Illos, Chii portum cum septem praedatoriis. λω, BRVibu qu mquam ingressos, contriverat superi

ctus Trψolitanos ri anno Questiaeus Gallicae classis pro praetore, νολι. f. is sis, tribus earum tormentorum vi prope demersis , re-eomundit. reν- liquis armamentorum laceratione multaque caedeserat ipsam urbe, debilitatis. Urbem quoque ruinis impleVerat, auum foederis contra leges jaculando prohibere portu Gallicas naves , piratarum excipere. Suis , qui By- Turearum elvi, Zδntium miserant renuntiatum quassata moenia , eo pergit ad opem domos, Templa, sociorumque discrimen, supre

mus maris praeteaus luppetias venerat cum lex ac

triginta quinqueremibus, spe fretus, discessuros Gallos, cum se vidissent. At ubi patuit in anchOris stare, piratarum classem, cum illac transmit- Immotis Gallis. teret, oppressuros; urgeretque navigandi tempus ; e quibuι τ=0. 'Turcis 3 ut sectis mare tutum redderent, adessitani pacem ob- sent vires, aut foret animus dirimendi foederis , quod vetustum cum illis intercedebat ; Tripolita- his, eoactis, ni , 'eodem praefecto interprete , pacem erratiquenibu . Veniam petere coacti fuerant. Pacti, quos Gallorum captivos in navibus habebant, illico ; quos domi , intra duos menses restituturos; abire permissi sunt. Q Gnaeus GaI- Re cum Tripolitanis composita , Quesnaeus ad

tifances obstit. tu naVes, quae ad Tegiam urbem commearentis

Quippe secum ipse constituerat, posse hoc adigi incommodo Uisiriorum principem ad Gallicos excipiendos legatos ampliori sede atque honoribus, quam reliquos Christianorum regum , prout L dovi

138쪽

ΤΟ. Ι. LIB. II. I 2Idovicus ad Imperii sui majetatem jamdiu postula- 1681.

bat . Recens injuria superiorem alteram cumulavit, irritavitque adeo Mehemetis animum, ut Ulia Excanduit fori

1icio negotium dederit: UIderet ne utraque Gal- oue iuga ad Vilis impunis ret. Luendam igitur trecentis auia siri m . reorum millibus legato indictum. Renuenti car D., a, uia cer objectus , cunctisque suae gentis, qui per a Gallis petitur, Othomanica emporia mercaturam facerent, hasta μή μ' atque aerumnae. Et quamquam non ita multo post Questarus cum classe Algeriam trajecisset , urbem piratica infamem omni telorum genere . ρ ρWηt conscissurus, ille tamen nihil ideo remiserat, urgebatque vehementius atroces minas . Verum cunia nihil aut parum proficeret, de in Hungaricam expeditionem intentus, alio distrahi aversaretur; simul vero legatus , si quid ipse ac populares dein

trimenti injuriaeque a Turcis acciperent, implacabiles sui Regis inimicitias minitaretur ; querimonia hoc demum tempore quatuor aureorum millibus exiguaque gara compressa est. Novus annus erit insignis extremo Germaniae Italiaeque a Turcis periculo; insignior eo depulso cum tanta Barbarorum clade, ut qui ad id temporis immani potentia creverant, nunc tandem prostrati abjectique in dies magis magisque ingenti nostrorum temporum felicitate non amplius terrorem afferant. Hyemem Leopoldus ac Mehemetes traduxerant

scribendis instruendisque legionibus, comparandis commeatibus ac reliquo belli apparatu. Viennae quin

139쪽

Ia 4 HIs TORIARUM. 683. quoque munitiones, quae, ut in pace, neglectae F lema munitur. fuerant, instaurari coeptae , erigi super muros lorica, purgari fossa , via circa fossam tecta mu- τὰ eisi Σ V no . Rumor quippe haud obscurus incesserat, ipsam Imperii sedem petitum iri. Et qua quam Hispaniensis Legatus hanc opinionem mendacii argueret, ne Caesar, permotus discrimine regiae urbis , huc ab Rheno milites revocaret , quos

ibi hyemare jusserat, Gallis, si quid in Hispanos

audere vellent, retinendis ; cavere tamen in tanta

belli vicinitate consilii erat. Mitescente byeme ex bi, 'U' '' hibernis educto militi Potanti ad conveniendum dies indictus. Eo quoque sub aprilis finem se contulit Carolus Lotharingiae Dux, qui supremus ar-

Praefectus. morum praesectus creatus fuerat , nec ita mult5 post Leopoldus cum tota augusta Domo ac magnat, issi. Principum comitatu . In Κiteteri aperta planitie ,

quae prope eam urbem se late pandit, lustrato exercitu, datoque unius mensis strpendio, Germa- φν περ α milites ad triginta millia nam adhuc aliqui insuperiori Pannonia, plures in praesidiis detinebantur sub signis assuere. Strigonii Archiepiscopus ineffa--γὸ- bili Divini Filii Sacrificio Deum veneratus, ut placa bilis propitiusque Christianae genti esse vellet, RO mani Pontificis nomine eos deinde laetis ominibus castissimaque praecatione prosequutus est . Nihilo

tamen secius trepidi fluctuantesque celebraVere diem. Nam fama Turcici exercitus numero ac Vuribus potentissimi praeoccupaverat omnium animos i

140쪽

injeceratque solicitudinem, hostilem impetum se 1683. tanti non esse ad repellendum . Caesar multa volutans animo , Viennaeque metuens , illuc postridiς .... cum suis regressus , extemplo quae muniendae urbi reliqua erant, ad omnem obsidionis casum absolvi iubet, ac cives parare sibi in annum commeatuS. civesiubet inau- Lotharingius missis speculatoribus, quι aliqua dς--ωmparare. Turcarum exercitu renuntiarent ε, audito, illum mi

liti , Asiatico praesertim, ex longa molestissimaque via reficiendo in stativis ad Albam Graecam adhuc esse , Strigonium haud parvi momenti urbem , quae

parum aberat & modico tenebatur praesidio, ag- Omari ritus Str .

gredi statuit ; ratus eam, antequam Barbarus Ru afuit ventaret, in ditione suasore, de se prospero eve tu confirmaturum militum suorum animoS, praeda

inopiam sublevaturum. Dum eo signa mQVςxdi Wybi ausuis sue; praefectus re comperta confestim ab Neoselio, quQd quos sio Praesehaud longe distat, subsidium advocat. Missi ad sex dium. homines millia cum ingenti bellico apparatu Strigonium extra discriminis aleam posuisse videbantur . Quod ubi Lotharingio cognitum est , iter illico ad sinistram flectit, transgressusque Danubiu Vagumque flumina,Neoselium ipsum obsidione cin- ii . Sit adeo opportune , ut ad hujus praesectum ludificandum , attenuandumque praesidium , quod

utpote arcis ad fines Imperii positae Validissim 1.ih j.

erat, reputaretur Strigonium invadere simulauea gium nititur, me

Nune tria peditum millia, octingentos eqvixς h- et Ii,dis,m- ii tabat. Praesectus haud minui oppido, quam ub,