장음표시 사용
291쪽
ici, quos Darius rex Persiarum: Cyziceni, quos senatus Cyzici urbis Propontidis. Daticos autem duas hummum drachi pas Atticas pependisse ex Xenophonte intelligimus, apud quem Cyrus cu uati Silano F o
Ambraciois assirmasset se daturum decem talenta, si rex Artaxerxes intra decem dies quod Silanus praedixit, pugnam no comitteret, atoid accidisset,dedit tria millia Daricorum. quia uero una auri pars quondam preciu decem argeti partium exaequauit, ut auri talentum unum fiat,quod resipondeat decem argenti talentis, necesse est Daricos sumismum esse duarum drachmaru, non octo,ut Budcus uoluit. nam drachmarum sex millia emciunt talentum. Cum Xenophonte consentiunt hi, de quorum opinione sic scribit Aristophanis interpres super Concionantes & Harpocratio. Daricum quidam dicunt ualere drachmas argenti uiginti: ut quin Darici ualean t argenti minam. Sed ut Croessii etiam fuerint eiusdem ponderis,& ualuerint,ut Darici, uiginti dra,chmas Atticas, certe ex oratione Demosthenis ad Phormionem intelligimus Cyzicenos grauiores fuisse: quod eorum precium in Bosphoro exaequarent octo Zc uiginti drachms Atticae. φοριάων ἐρί ς καν oras δουνα λαμπίδὲ βοσφ/sua Musατu ας di κυζικόωοοῦχδαυανάκει GMen. οκυήλαχμας α ἶκας. quod si incolae Bosphori unam auri partem aestimarunt decem argenti partibus, auareus stater Cyzicenus pendebat Atticas drachmas duas, obolos quas tuor & dimisitum, aereolum unum & dimidium, minuta duo, & aedimam minuti partem. Aureus etiam nummus, ut Aristoteles in Cyarenensium rep. scribit, erat Τορ: ex eo nominatum quod quatuor stateres penderet. Nostris quo temporibus diuersi ponis deris sunt aurei. etenim ex auri temperati besse Noribergio signantur Rhenani LXX iit. 8c paulo plus quam duae unius tertiae: coronati Italiaci LXX.S tres unius quartae,aut Lππl. coronati Francici & Burgunis dici LXX. ducati,ut appellant, Veneti & Turcici Lxviii. ac ferine totidem Romani, Bononienses, Lucenses, Mediolanenses: Ungarici ScCaesariani & Lusitani Laevii. ato hi sere unam drachma nostram pendunt. Hispani uero quos rex Ardinandus Caroli v. imperatoris auus maternus percussit, duos Ungaricos. quibus etia grauiores sunt Iro, sati. Electreos uero nummos Alexander Seuerus percussit,qui imaginem Alexandri magni exprimerent. quod in eius uita scribit Alius Lampridius. uerum quia imperator ille Alexadri studiosissimus non modo hac nota perculsit ele streos aliquos, sed plurimos etia aureos, es. considerent harum rerum studiosi utrum Alexander magnus an Alea xander Seuerus percusserit eos qui nunc in manibus uersantur. illius
quide sunt sere stateres aurei qui duas drachmas & duos obolos penadunt:hie semisses 5 tremisses S quartarios sormauit: et si etiam solis dos,qui pendul duas drachmas. V t autem aureos percussit qui duas A drach v,
292쪽
a s DI PONDERI ET Tr NpIRI Tun Adrachmas, uel drachmam, uel duo scripula, uel dimidiam drachmam pendunt, ita electreos eiusdem ponderis uidetur percussisse . nisi quis putet electreos non qui uulgarentur, sed singulares quosdam maioris ponderis,quos amicis daret Alexandri imagine ab eo signatos suisse. At argentei nummi Graecorum sunt θαχμου, καδραχμον,δίδραχ γον,-wUM' V.--μ ολιον, δεοροψ, τριωβουν, πιπωβρών. Romani quidem eodem uocabulo dra, climam solent nominare: -ρα- uero est nummus argenteus, qui pendit dimidiam drachmam: μρα- , qui duas drachmas: qui tres: τι καδραχμ. , qui quatuor.id Atticos uocas re et Παχ- Ammonius scribit. quo uocabulo utitur Liuius libio quarto & quadragesimo. At ημαδροχμον dicitur etiam 'Vιωβολον, quod tres obolos pendat. nam dracsma pendit sex obolos. δωρουμ igitur duos, πιτζωβολον, quatuor: κμωβολιον, dimidium. Ex argenti autem mina signabantur Athenis tetrachma XX v. dis drachma L. drachmarc. tetrobolac L. diobola ccc. oboli Dc. Sed R, ginaea drachma maior fuit Attica. etenim decem obolos Atticos ua/luit. qua Athenienses ut autor est Pollux crassam uocarunt.pro odionan , quod habuerunt in Aginetas, Riginaeam noluerunt uocare. uidetur uero obolum plus quam Atticam drachmam & dimidiam pependisse.Fuit etiam Aginetis suus obolus,ut est apud Thucydidem: S triobolus, ut apud Xenophontem. Quoniam uero stater Coritis , thius asstimatus fuit decem libris, Sc libra ualuit pro obolo Aginaeo, uinque -- - grauior fuit didrachmo Attico,leuior duabus drachmis Aginaeis: nis Libin ursis'. ii ex argento, cum maiori, quam Aginaeum, fris portione permisto, fuit signatus. auantum autem pondus fuerit nummi Peloponnesii, ι ' quem testudinem appellarunt, ignoramus. At Romanorum ars c O--ἐ
gentei numi sunt denarius. & eius pars dimidia quinarius, siue uictos' a Tiatus: Quarta,sestertius decima libella: vicesima,s bella:quadragesi i in i .ma,teruncius. Denarius quide primo ualebat decem assibus, ex quo nomen inuenit:quinarius quin , unde etiam ipse nomen hoc duxit: ' sestertius, duobus & semine quasi semis tertius dictus. Romani enim -- - imitati sunt Graecos quibus bis ἡμιτάλαωρ duo talenta & dimidi um significat.quam sententiam his uerbis assi at Varro libro ii l. devia e adis lingua Latina. In argento nummi dicti denari j, quod denos aeris uas . I flebant:quinard quod quinos: sestertius,quod semis tertius .dupondis, iam enim & semis antiquitus sestertius. erat ueteris consuetudinis ut , retro aera dicerentur, ita ut semis tertius, semis quartus pronuncia θ rent. ab semis tertius sestertius dictus. In eandem sententiam scribit usi' T Plinius libro x x x iri. cap. iri. Argentum sigriatum est anno urbis
293쪽
assibus ualeret,ipsa libella, ut decima eius pars,ualebat asse, qui erat lio bralis. atq; sic numulus iste a libra,quod esset minutus, libellae nomen reperit. sed cum libella in duas diuideretur partes, tanquam as in duos semisses. singula ualuit dimidia eius parte, & sem bella suit nominata. item cum eadem libella in quatuor partes distribueretur tanqua as inquatuor quadrates,haec ualuit quarta libellae parte δέ a tribus esus viisciis nome teruncia traxit. huius rei rursus autor est Marcus Varro lib. Ii v. de lingua Latina. Nummi,scribit,denarii decuma libella,quod lio bram pondo as ualebat:&erat ex argento parua. sembella,quod sit lis bellae dimidium quod semis assis, teruncius de tribus unciis,quod lia bellae quarta pars sit. uelut quadrans assis. Romani autem ex argenti libra primo formarunt denarios LXI m. quod ex Liuio&Varrone intelligitur,ut explicaui eo libello qui inscribitur: Ad ea, quae Andreas Alciatus denuo disputauit de mensuris & ponderibus, breuis desenoso.atq; ea ratione secerut ex libra quinarios cXXV m. sestertios cc Lur libellas DcπL, sembellas raccLπππ. teruncios licccLX. de id genus sestertiis sic scribit Plinius: ratione sestertiorum qui tunc erant. Deius de Made ex argenti libra signarui denarios legitimi ponderis LXXXuit. cuius rei autor est Plinius lib. taxxii I. cap. IX.ut in eodem libello Aivi. ut uero illis teporibus ex argenti libra coficiebatur denarii LXXX iiit. ita quinarii cLπviii. estert 3 cco XXXul. libellar Dcccx L .sembellis MDcLππX. terunc ' lii ccc LX. Tum imperatores, qui post Claudiualiquid de pondere detraxerunt, e libra signarunt denarios xcvi. quia
narios, ctacii. sestertios cccLπκXIIII. libellas DccccLX. sem bellas N Dcccc XX. teruncios tu Dcccta L. Denarius autem a Romanis uocatur numus, itemo sestertius. ac uero etiam ita nuncupasse uidentur
quinarium. qui enim non, cum duplo maior esset quam sestertius c 8ccum Terentius in Heautontimorumeno drachma apprilauerit numsmum est enim Syrus.huic drachmarum argenti haec mille dederat mutuum. Et mox idem subiicit. Clinia orat sibi uti nunc det illam: illi ta, men post daturum mille nummum poscit. Sed quinario medici,qui ipsum nominant uictoriatu,saepius pro pondere utuntur,quam alia scri PtoreS Omnes Pro argenteo nummo. Apud Pomponium Pictoribus nummum significat. Quae tuleram mecum millia decem uictoriatum, Graeca inercede illico curaui ut occupare. at ab iisdem Romanis libet,la & iambella & teruncius appellantur nummuli. Uerum denarium etiam dici nummum,nsi solum sestertium,ut multi putarunt, hinc potest intelligi. Plinius scribit lib. v m. p. Luit . Uenisse murem ducenotis nummis Casilinum obsidente Annibale, eum; qui uendideratias me interisse,emptorem uixisse annales tradui. Eandem rem Valerius Maximus lib. v II. cap. VI.& Strabo lib. v. memoriar prodiderat . at
294쪽
ille ait mutem captum ducentis denariis uenditum fuisse hic emptum totidem drachmis. sic enim Grsci denarios ue riunt. Idem Plinius denarios etiam appellat nummoS lib. ita .cap.ri L. Precia, inquit, medio camento sunt pro fertilitate litorum uiliora: non tamen usquam pela gh libras quinquagenos nummos excedere & buccini centenos sciat Si ista mercantur immenso. Nam capite praecedenti scripsit. Nepos ornelius,qui diui Augusti principatu obht,me,inquit, iuuene uiolacra purpura uigebat, cuius libra denariis centum uenibat . nec multo post rubra Tarentina. huic successit dibapha Tyria, quae in libras desnariis mille non poterat emi. De eodem precio loquitur cap.YXXVrit Summa medicaminum in libras buccini cc. pelagii cm. Solet autem Plinius ubi nec sestertios nec asses adiicit ad precii numeros, intellige' i. i. citi. ι re denarios .ueluti lib. πH.cap. vi I. Piper longum facillime adulteratur 'S . i. Alexandrino sinapi.emitur in libras XXV. album taviti nigrum rimi. ' Quidam scriptores ad nummum adiiciunt denarium, ut uerbum amf i biguum distinguant. sicuti Marcus Varro. Nummi denarii decuma libella. Vt autem denarius interdum dicitur nummus ita etiam sestertius. Cicero lib. tiu .in Verrem saepe sic utitur nummo. uerbi causa,ubi de hereditate Epicratis loquitur. Verres resert illam sua Syracusanam: ait sese uelle de illis H-s LXXX. cognoscere. aduocat multos.dicut Badini Volcatio dedisse. illud non addui iussu istius. Volcatium uocat.
. . pecuniam referri imperat. Volcatius animo aequissimo ni imos affert.
dicendam uentum est,tum uero sine metu, sine cura omnes erant qui Sopatrum defendebant. crimen nullum erat. res iudicata. Verres nummos acceperat. Etenim si in his,quae praecedunt, mentio fit sestertii, cunumum dicunt scriptores, sestertium intelligunt: si denarii,denarium. sin in praecedentibus nulla facta suerit mentio neq; sestertii necp denas rij, ex ali js autoribus, si qui sunt qui de eadem re scripserunt percipi poterit uter sit intelligendus.quod si nulli sunt, ex re ipse, cuius precium ridicatur,conieetura facienda. Alii ad nummum etiam adinciunt sestertium ut iterum uerbum ambiguum, quod in utran* rem ualet, distinguant. sicuti Uitruvius lib. i. cap. mi. cum scribit de M. Hostiliori Salapiam uetus oppidum trastulit. Ab senatuq inquit, populo omano petiit ut liceret transferre oppidum: constituit Φ moenia&areas diuiat: nummoq; sestertio singulis municipibus mancipio desdit. Et Valerius Maximus lib. V. cap. u.Sit aliquis in summo splendo re etiam sordibus gratus locus. M. Cornuto praetore funus Hircii Sc Pansae iussu senatus locante, qui tunc libitinam exercebat,ium rerum suarum usum, tum ministerium suum gratuitum polliciti sunt. quia ii Prorep.dimicantes occiderunt, Perseueranti postulatione excudearunt
295쪽
MONETARUM LIB. II 2 sirunt,ut exequiarum apparatus sestertio nummo ipsis praebentibus addiceretur. Sestertius autem ualebat aeris libras duas & dimidiam, hoc est quartam denarrj partem, quod ita planum iaci testibus Uarro, ne & Plinio, ut de eo nihil ambigi possit. Sed quaeritur utrum sesteratium significet mille id genus nummos,quos Romani sestertios nominauerunt:an ne argenti libras duas & dimidiam: an nummum argenoreum duarum librarum & dimidiae:an denio eundem numum argenteum,quem sestertius.Existit deinde quaestio n5 minus disti cilis num cum dicimus decem sestertη, decem sestertium, decies sestertiumuer
bis,quae non multum disterre possent uideri, eundem an alium atque alium designemus numerum.M. Antonio Sabellico sestertium uisum est habuisse ut ipse loquitur,mille nummos. cum enim ex re ipsa inteis
ligeret apud scriptores, si quando, ut unum exemplum de medio suo mam, librarii scripserunt sestertia centum,ab ipsis autoribus significa. ri nummiis centum millia, hoc errore ducitur ut arbitretur sestertium ualere mille nummos. Guillelmo autem Budaro placet ita singula sestertia ualere duas argenti libras & selibram, ut sestertii singuli ualet duos asses & semissem, qui item pendul duas libras & dimidiam:at ex eo utrunm nominatum. nec uero Budaeus dissentit prorsus a Sabellico, sed aeque ac ille censet sestertium significare mille numos. uerum quia tot numi efficiunt denarios ducentos quinquaginta,quot,ut ipse sentit ex libris argenti duabus & dimidia signatur, in eam opinionem ipse se adduxit, ut putaret sestertium libras argenti duas& dimidiam ualere.Sed neq; denarius legitimus eiusdem est ponderis, cuius drachma,ne libra ex centum drachmis,ut mina,constat. quam rem libris, . De Romanis & Graecis mesuris ae ponderibus inscriptis, uberius explicaui. Itaq; cum Budarus res non concessas sumpserit, quod ex illisessicit nullo modo concedimus. uerum quia ex argenti libra quatuor& ocstoginta denarrj legitimi,ueceti uero & triginta sex sestertri signaὸ μ α tur,sequitur ut, si mille nummis sestertiis addideris ocito, argeti libras; ad tres efficias.Nec eum Budaeo facit illud Iuvenalis satyra uti. Imullum sex millibus emit Ιἰ AEquantem sane paribus sestertia libris. . Ait enim mullum tot libras pependisse,quot pendunt sestertia, qώ---
bus emptus suit.sex autem millia sestertium pendunt libras fere rivus. . etenim in tanto numero desunt xLv lv. sestertia, quae essiciunt dental 'rios Xu. atq; hi rursus paulo plus quam sescunciam.tametsi uero Iuue ira Ie 6 IH 'nalis uixit his temporibus,quibus iam erat aliquid de pondere denarii in taedetractum, tamen uerisimile est eos, qui ponderabant, legitimis usos 'fuisse.sed de hac re cum nemine contendam. Philippo Beroaldo sestertius uidetur esse nummus argenteus duarum libram cum sestera ritius & sestertium, quae uoces etiam,ut ipse sentit, idem declarant, ma/-- -
296쪽
2s 2 DE PONDE RE ET : TE MPERATUR Agnus nummus non fuerit. nam ex tot argenti libris, quot eum numanium astirmat fuisse, Romani sestertios octingetos & quadraginta mgnarunt. Sed sestertium plerian poetis in usu est, sestertius reliquis scriptoribus.Quod uero sestertium etiam paruum illum nummum sis nificat ex his Martialis uersibus potest percipi, qui sunt in lib. secvn. o Epig. in Caium. Mutua uiginti sestertia sorte rogabam
Quae uel donanti non graue munuS erat. - . . QuipPe rogabatur fidus , uetusq; sodalis, Mi cuius laxas arca flagellat opes.
A-- ' 'Is mihi diues eris,si causas egeris,inquit. Quod peto da Cai,non peto consilium. - - Si magnum & graue munus non dat qui donat alicui uiginti sester 2 4 ,- - tia,sed paruum & leue, quis non intelligit sestertium non esse libras ac genti duas & dimidiam.sed quartam denarii partei atq; ita nec uigin HM--ῆ -- ti sestertia esse libras argenti quinquaginta, sed uiginti tantum sestero -- c. c. . tios. Uerum de re,quae primo in quaestione fuit uocata satis dixi: nue ad alteram partem abeo. Cum dicimus decem sesterti j, nullum nus talia merum extra hunc intelligimus: cum uero decem sestertium, his uers T . . . his decem millia sestertium designamus at cum decies sestertium, mas. . ..c a iorem etiam numerum:nimiru decies centena millia sestertium. o.
. niam autem hi, qui nuper scripserunt, partim mecum faciunt, partimi is ruiseident, ea quae asserui optimorum autorum uerbis confirmare de creui: pariter & indicare quid in illorum scriptis uerum quidue falsum y- sit:ne studiosi harum rerum opinionibus rapiantur in errores. Si nomen numerale casu,numero, genere congruit cum sestertio, siue masculini siue neutri generis fuerit nullum alium numerum signifi/cat,quam eum qui profertur.quo modo scripsit Cicero libro v. in Ueri ιι - - rem. Uerum enimuero cum esset sestertijs binis aut etiam ternis, qui busvis in locis prouincis duodenos sestertios exegisti. Paulo uero ansis ocκ ia ' te sic. Doceas oportet aliquo in loco Siciliae praetore Verre ternis des, ita ar narijs tritici modium fuisse. Quia enim terni denarii duodenos efficiis. e aueto, ori, cunt sestertios,satiS intelligimus his uerbis no plures sestertios Q duo, disic decim,sed in singulos distributos,designari. similiter binis, duos: teronis,tres. Idem percipitur ex his Tranquilli uerbis in Caesare. Annusam etiam habitationem Romaeus ad bina millia nummum, in Italiam b, non ultra quingenos sestertios remisit. quingenos autem dixit singus 7 et Ios quingentos. Certo, quod ad hanc loquendi rationem pertinet, ne, Budaeus quidem, cui aliud sestertius, aliud sestertium significat, a me hinis 'discrepat. Eodem modo poetae dicunt sex,decem,uiginti centum plu: D---: Lς raue sestertia nihil aliud intelligentes quam sestertios . Neutro autem genere potius quam masculino iccirco utuntur, quod quidam uersus ac diu, λ et non
297쪽
MONETARUM LIB. Is 2s 3 non recipiant huius aliquot casus plurales, illius recipiant. Martialis libro vi. Epig. in Paetum. Sex sestertia si statim dedisses, Cum dixti mihi sume, tolle, dono, Deberem tibi Paete pro ducentis. At nunc cum dederis diu moratus, Post septem puto,uel nouem Calendas Vis dicam tibi ueriora ueris, Sex sestertia Paete perdidisti.
Soluere Pste decem tibi me sestertia cogis, K-- Perdiderat quoniam Bucco ducenta tibi. Ne noceant oro mihi non mea crimina, tu qui Bis centena potes perdere,Perde decem. Iuvenalis satyra prim . simplex ne furor sestertia centum Perderes & horrenti tunicam non reddere seruo Martialis libro vi. Epig. in Phoebum. Mutua te centum sestertia Phoebe rogaui, Cum mihi dixisses exigis ergo nihil. Inquiris,dubitas, cunetaris, meq3 diebus Teo decem crucias iam rogo Phoebe neges. Idem lib. ix. Epig.ad eundem Phoebum. Quadringentorum reddis mihi Phoebe tabellas, Centum da potius mutua Phoebe mihi. Quaere alium, cui te tam uano munere iactes. Quod tibi non possum soluere Phoebe,meum est. ιβ , ν Hic a me dissidet Budaeus .interpretatur enim sestertium Iibras a Q. genti duas et dimidiam.cuius sententiae cur non sit assentiendum iam I in die dixi. Si uerb haec duo nomina,numerale scilicet at sestertius isdem μή in
casibus non esseruntur, sed hoc genitivo plurali illud,quod item plus MusTale est & generis neutrius,quovis alio,at* non sequitur millia, quod .
a nomine numerali nunquam dissentit casu,semper intelligitur. Sed - - - ut rem obscura patefacere & illustrare possim, prius interas loquendi ' η Ie rationis, quam concisae breuitatis, exempla supponam. Cicero lib.v. Ibin Verrem. Facsta est sponsio H-s V.mil. coepit Scanditius recuperato G rem, res aut iudicem appellare.Deinde de eadem re. Cogit enim Scanditiisum quin illa millia nummu dare, at adnumerare Apronio.Et pausto post.Cogit Scandilium Apronio ob singularem improbitatem at audaciam praedicationem nefariae societatis Η-s V. millia mercedis nomine ac premi3 dare. Ut enim quin millia nummum ita etiam se, stertium quin millia, dixit Cicero ubi p usus eade loquendi ratione,
298쪽
8c quidem integra. Sed idem Cicero si bis eiusdem pecuniae summam dicit interdum in priori loco ad numerum ad acit millia, in posteriorinoo a cit. uerbi causa. lib. itii. in Verrem. Repente recitatur uno nos mine 1 -s c OL. millia iussit praetoris data. Deinde. Numeratur illa H-s
ducenta quinquaginta Syracusanis. Contra Salustius in libro De coniuratione Catilinae in priori loco omittit millia, in posteriori adiungit ad numerum. Ad hoc si quis indicauisset de coniuratione, quae constra remp. faela erat , praemium teruo libertatem & sestertium centum, libero impunitatem eius rei & ducenta millia. Similiter Cicero libro vin Verrem in priori loco,in quo ponit sestertium,omittit millia:in possteriori,ubi nummum collocat, asscribit. Ut si quis,inquit, uillicus ex
eo sitndo M-s dena meritasset, excisis arboribus ac uenditis, demptis tegulis, instrumeto, pecore abalienato, domino ππ.millia nummum pro X. miserit. Sed quocunCp in loco nummu in eo etiam millia posnitur. quae loquendi ratio uniuersialis est. Tranquillus in Vitellio. Indicebat autem adiud ali j prandium eadem die. nec cuiquam minus singuli apparatus quadringentis millibus nummum constiterunt. Sed S
lustiano simile est illud eiusdem Tranquilli in Caligula. Compererat
prouincialem locupletem ducenta H-s numerasse uocatoribus,ut per fallaciam conuiuio interponeretur . nec tulerat moleste tam magno adi' ' stimari honorem coene sua . huic postero die sedenti in auctione misit, qui nescis quid friuoli ducentis millibus traderet, diceret coenatus vim apud Caesarem uocatu ipsius. Sin Cicero eiusdem summae saeis pius mentionem facit modo ad numera addit millia, modo de eodem demit. ut lib. III. in Verrem. Expensa Chrysogono seruo H-s sexcen ei millia cu accepta Pupillo Malleolo retulit . quomodo ex decies H-s sexcenta sunt facta, quomodo de eodem modo quadrarint: ut illa de Cn. Carbonis pecunia reliqua Η-s sexcenta facta sunt: cur id nomen, infimum, in liturass sit, uos existimabitis. tamen H-s sexcenta millia . cum accepta retulisset, H-s quin* millia soluta non sunt. Idem Clis
cero interdum millia ad numerum non adiungit: quanqua ea uox nec' antecessit, neq; mox consequitur. ut libro mi. in Verrem. Scribit H-s
απ. socios perdidisse ex uicesima portorii Syracusis. Et lib. v. in euns in dem.Iste nihilominus iudicium Η-s LXXX.dabat. Quae loquendi consuetudo tantam uim obtinuit ut Plinius, Tranquillus. & reliqui insesrioris aetatis scriptores saepissime sic sint locuti. scribit enim Plinius libro XπXvi. cap.XV. Pyramidas regum miramur opera, cum solu tantum soro extruendo H-s mille ducentis Caesar dictator emerit. id est sestertium mille ducentis millibus. Tranquillus in Caesare Ludis De cimus Laberius eques Romanus mimum suum egit, donatus que est quingentis Η-s Rannulo aureo . nam quadringenta millia sestertium erant census equestris, sed is fuit Caesaris beneficio auctus. Cornelius
299쪽
Tacitus annalium lib. u. Datum liberis eius ducena Η-s singulis, qui sexus uirilis essent. id est ducena millia sestertium .Librarij autem ignari huius loquendi consuetudinis cum sestertium nota scriptum inue,
nirent iunctum cum neutrius generis nominibus numeralibus, existimantes eiusdem generis Sc casus esse, ita mutarunt ut non solum nu, mero sed etia casu Sc genere coveniret cum nomine numerali. ut apud
Tranquillum in Tiberio. Unam modo liberalitatem ex indulgen tia uitrici consecutus, cum tribus classibus facitis Pro dignitate cuiusq; prioniae sexceta sestertia, secundae quadringenta distribuit,diicenta tertiae. Et apud Tacitum lib. xi. annaliu. Haec ita haud frustra dicta princeps ratus capiendis pectin's posuit modum, usque ad dena sestertia, qua egressi repetundarum tenerentur . nam in illo legendum primae sex, centa sestertium: in hoc usep ad dena sestertium: in utro uero millia intelligendum .Eadem librariorum inscitia hic locus Ciceronis qui est in lib. mi. in Uerrem deprauatus est. Haec denaria NXX vim. millia palam saluis legibus contulerunt in statuam. uera enim lectio est. haec denarium xxxv nisi millia. Eadem aliquot loca in libro v. in Verrem uitiosa sunt. scripserunt enim quinquaginta medimna cum quinquaginta medimnum sit scribendum. Et. Haec sunt ad tritici medimna xc. id
est tritici mod. DXL.millia,cum sit legendum. haec sunt ad tritici mediommim xc. millia scilicet. nam cum sex modii essiciant medimnum nomo non intelligit modiorum DπL. millia essicere medimnum X c. millia non medimna X c. Iracp hoc librariorum crrore capti uiri docti seis stertiit interpretati sunt mille nummos, cum unum tantum odo signiscet. Heroaldus insuper, ut dixi, ait numum argenteum esse duarum liahrarum & dimidis. Budaeus tot libras argenti ualere. Quod si etiam sestertium casu & genere conueniret cum nomine numerali, nihilo plus significaret quam nummum, itemq; intelligeretur millia. Eudaeus igi, ti: isto librariorum errore ductus plures scriptoru locos praua lecitio, ne corrumpit. Quoniam uero saepissime in locum sestertii eius no itam substitutam videmus, si cum ea nomen numerale distributivum, sic grammatici loquuntur,uel ex cardinalibus potissimu tertium, suo rit coniunctum,plerun quid significet perspicuum est.nam cum scriptum est 1i-s deni, hac nota hoc uerbo designari sestertios denos inotellio imus: cum Η-s dena, sestertium dena millia. etenim millia ad hoc quadrant, ad illud non quadrant. similiter cum scriptum est H-s tres. significari sestertios tres percipimus:cum H-s tria, sestertium tria milis ita. At si cum sestert a nota nomen cardinale immutabile fuerit copulatum,uel distributi ui aliquis casus,qui cZmunis masculino est cum neutro,quia in utran rem ualet,utram significet ratio loci,a scriptore tras ctati, nos docebit.exempli causa. Cic.scribit lib. v. in Verre. Ad singuisla medimna multi H-s duorum; multi H-S quin laccessionem coges
300쪽
1s6 DE PONDERE ET TEMPERAT v RAbantur dare. Et Plinius lib. XXIX. cap. I. Multos praetereo medicos, celeberrimosin ex his Cassios, Carpitanos, Aruntios, Albutios Ruobrios cc L. H-s annua mercede hs suere apud principes. Q. uero Steratinius imputauit principibus, quod Η-s quingenis annuis contentus esset. Quod si apud Ciceronem non sequerentur haec uerba,qui minismum singulos nummos: Sc apud Plinium, sexcena enim sibi quaestu Dinis suis Ie numeratis domibus ostendebat, tame illic sestertios duos dc sestertios quinque acciperemus: hic o c L . millia sestertium & seostertium quingenis millibus annuis .etenim si in nullo loco Siciliae prstore Verre ternis denariis tritici modius fuit, medimnum etiam non fuit πviii. denariis. non igitur multi sestertium duorum millium, multi sestertium quin* millium accessionem coacti fuerunt dare. at quia ducentos quinquaginta sestertios uel etiam quingentos, unus aliquis ex infima plebe Romana, non admodum diues medico daret annuo tepore,quisq; intelligit tantula mercede singulis annis medicos illos a Romanis principibus, qui affluebant diuitiis, conductos non fuisse. sed de his satis. Interdum scriptores contra sestertium siue nummum solent omittere. Tranquillus quidem in multis locis: in Caesare. Prosmissu in ius annulorum cum millibus cccc. distulit. in Tiberio. Rudiariis quoin quibusdam reuocatis, autoramento centum millium. in Nerone. Funeratus est impensa ducentorum millium. Tacitus annas lium libro quarto. Cautum in posterum senatusconsulto nequis gladiatorum munus ederet, cui minor quadringentorum millium res.
Quin interdum scriptores no modo sestertium,sed etiam millia omitistunt.Tranquillus in Uespasiano. Primus e fisco Latinis Graecisin rhetoribus annua centena constituit. Item poetae. Martialis lib. v. Epig. ad Tongilianum Empta domus suerat tibi Tongiliane ducentis Abstulit hane nimium casus in urbe frequens.
Quadringenta parant. Si postremo adverbiu numerale iungitur cu sesterths, significat tot centena millia.quam loquedi rationem totam Gulielmus Eudeus priamus magnifice explicauit. cuius uiri cum primis diligetis & doesti hoc in loco inuentis, at etiam proprris, usus, de omnibus eius rationis partibus planius & apertius dicam.Decies sestertium significat deciescentena millia sestertiu: atq; etiam interdum decies separatim. de qua ire Plutarchus nos docet his uerbis, quae sunt in Antonio. γλωρ /i μυριαδεας εκελιοσε υννι vj ει - μῆνα. re, iωμαοι δεκAb καλουσ1. Ait Romanos quin & uiginti myriadas drachmarum decies nominare. etenim sestertium decies centena millia ciunt denariorum