장음표시 사용
271쪽
m GEORGII AGRI MCOLAE DE PRECIO ME,
Vid sit metallum: quot & quae eius species:
quae cuius metalli natura: quibus in rebus quod nobis usiui:qus eorum tem Peraturg, uno libro,qui est octatius de natura fossiliu, exposui. nunc his tribus libris eorundem precium 8c monetas explicabo. Metallum autem aliud alio maioris uenit, quod uel plurisbus rebus excellat: uel maiores usus assierat ad secandum & alia permulta: uel rarius sit. Ac multis quidem de causis aliquod metallum caeteris an tecellit. au t eonim quia ignis id non consumat, non solum cum in incendiis arserit, sed etiam cum in magno catino uel catillis alternatim cum rebus, quae ipsum purgant, positum coquitur: aut quia ei nihil igni depereat nisi cum diutius arserit in eodem catino uel catillis:aut quia acria id no corrodant nec alio uitio infesteturiaut quia eo manus non sordescant:aut
quia dilatetur laxius qua in cςtera: aut quia iundi possit:aut quia sit gratum colore:aut deniq; quia propter duricia magnos usus afferat . itaq; ob has causas sere omnes auru excellit inter metalla. etenim in magno etiam catino Sc in catillis durat, no modo in incendi js: nec ipsum acria corrodunt: nec ullum aliud uitium concipit: nec eo sordescunt manus,
laxissime dilatatur & sundi potest: siiluo etiam colore praestat caeteris metallis, ut in alia opinione sit Plinius, sola duricia superatur ab argento, aere, ferro. Cum igitur aurum in metalloru genere perseeium natu, rae opus existat, Sc chymi,,ut eius specie imitatione exprimere posis sint, reliqua metalla diutius coquunt ac colorant: 8c artifices quidam aes ut auri nonihil fiat simile, cadmia tingunt,in orichalcum in permuistant. Secundas uero tenet argentum .nam Sc in incendiis perdurat: ae uero etiam in magno catino & in catillis, nisi cum saepius & diutiukarserit. acria id corrodunt & in caeruleum uertunt: nullum praeterea Mliud insigne uitium cocipit. laxius quam caetera metalla,auro excepto,
dilatatur. landi etiam potest. color illius albus placet. durius est auro, sed minus durum quam uel aes,uel ferrum. Cum igitur soli auro cedat& chymistae etiam ut eius sermam possint effiagere uiliora metalla coquunt 8c colorant, Zc alii quidam aes, ut speciem prae se argenti serre possit,magnitide tingunt. At tertias seri aes: laxius enim dilatari po
272쪽
test quam uel serrum uel aliquod plumbi genus .sundi prςterea potest.
sed ignis ipsum consumit siue diutius arserit in magno catino, siue alo ternatim cum rebus,quae aurum & argentum purgant, positum suerit in catillis. quin ei obuenit aeruginis uitium. Quartas deserunt ferro. quamuis enim rubigine perit,& no facile funditur,tamen fatis laxe diis latatur,& duricia superat omnia metalla. At plumbi genera retroponutur, & quod ignis ipsa in magno catino aut in aliam formam mutet, aut prorsus costumat:& quod ea in cerussam uertant acria:&quod in aqua locata nigrore inficiantur ea parte qua diutius terram uel lapis des attigerint.sed candidum reliquis duobus praeponitur, quod inter ipsium es argentum maxima sit similitudo in colore. quod cum sciant chymistae ex nigro candidum conficere conantur. Nigrum autem iccirco antecellit cinereo, quod ex hoc solo dissicilius opera cofici posis sint. Postremas uero tribuunt argento uiuo . nam quia liquidum, chymistis imperfectum metallu uidetur esse. Utilitatis autem fructum. si consideremus,unum serrum longe praestat csteris omnibus. etenim propter duriciam maximos usus affert ad secandum 8c ad conficienda opera, quae diutissime durant. Ad hanc uero ferri duriciam proxime accedit pes . quocirca ueteres illi opifices ex eo instrumenta secandi secerunt & arma fabricati sunt. eadem quidam ex argento secerunt, quod duricia non multum cederet apri, & ad ornatum magis esset decorum. at qui quondam aurea casside thorace, lorica se texerunt, δή gladi js aureis usi sunt hi armis magis fulvo illo metallo fulgentibus,quam duri. cia robustis pugnarunt. quia uero aurum molle est Debar ut minus utile, quod mihi uidetur, triplum aere simplo: duplum,argento simplo uicinis uendiderunt. cum enim abundarent auro, instrumenta dc opera omnia ex eo coficere potuissent,sed usus eos docuit aurum minus esse accomodatum ad secandum & ad alia, quam uel aes uel argentum. alcyob hanc sane causam etiam homines qui insulas a Lusitanis & caeteris Hispanis repertas ac quasdam Africae & Indiae regiones incolunt, aurum magni non aestimant. quanqua etiam propter alteram causam, quod eis sit multum & copiosum. quin non contendam aduersus eos, qui eiusmodi nationes aurum propterea non magni putare dicunt, quod rerum metallicam sint rudes. Plumbi autem genera propter eandem mollitudine, & quidem maiorem, paucis in rebus nobis usui esse possunt. etenim ex eis, praeter pocula & vascula, non multa fiunt opera. Postremo argentum uiuum, quia liquidum, etiam in minus
multis nobis est usui. argento quidem & aeri sublitum aureas braeieras retinet. Nec uero si unum aliquod metallum alteri praestat & maagis expetitur ad usus necessarios, sequitur illico id ipsum maioris uenire.sed rarissimum quodq; sere maximi preci j est. quam ob rem argens tum Sc plumbum candidum quia rara maiori precio mercamur quam
273쪽
ET MONETIS LIB. I xs uel serrum uel aes :ut haec multis rebus excellant,& maiores usus nobis asserant.rerum enim copiam, uilitas inopiam, caritas consequitur. magna uero copia metalli tunc existit,cum multum uel in aliquo loco estoditur aut inuenituriues terra mari conquisitum in unam aliquam urobem inuehitur. quae copia incit ut aliquod metallum uiliori precio uendatur. nihil autem necesse habeo repetere insulas nuper repertas,& Africae ac Indiae regiones quasdam,quae, ut iam dixi, abundant auro,ataque id partim iccirco magni non aestimant: certe cum 4n Tauriscis Noricis auri plurimum in breui esset erutum & Italiae importatum, tertia parte uilius uenisse autor est Strabo. Et Iulius Caesar cum in cἰalths fona & templa deorum ac urbes quasdam spoliasset, tanta auri copiam habuit, ut ternis millibus nummum,quod Traquillus Suetonius stri, bit in libras promercale per Italiam prouinciasi diuenderet. At inopia metalli cotra existit, cum paucu effladitur,au i in aliquam regionem uel oppidum infertur. utrunqynostris temporibus accidit. cum enim modicu plumbum candidum ex Misenae & Boemiae momtibus erueretur id mercabamur maiori precio. similiter aes multo pluaris fuit,cum ad nos paucum deportaretur ex Carpati metallis. Ex his igitur quae dixi satis potest intelligi tres potissimu esse causas cur meis talium aliud alio sit carius. Ita ut de singuloru precio dicam, aurum nobilissimae quae nationes semper habuerunt preciosissimum hisce
de causis omnibus .etenim natura praestat caeteris,& est rarum . quana quam autem non est utile ad secandu, tamen rebus omnibus magnum assert ornatu. Argentum autem precio semper cessit soli auro. nam& naturae praestantia reliquis excellit metallis,& rarum est,&, ut ad se, candum minus sit accomodatum quam aes aut ferrum, res ornat splendide. Quoniam uero precium auri plerunq; argento persoluitur, &contra precium argenti auro, quanto argento quondam aurum suerit emptum aut nostris temporibus ematur:& quanto auro argentu uenditum fuerit,aut nunc uendatur,explicabo. Grscos unam auri partem
aliquando decem argenti partibus aestimasse ex Menandro intelligi posse ad Comodum Cesarem scribit lutius Pollux. Aurum,inquit, quod argenti decuplu sit liquido quis discere potest ex Menandri De
a Uρτ6M . hoc est Auri talenti tibi, beata,teperatus est puer: Postea de eade re loques haec ipsa subisscit, εκ SHqs χλου 1 υ
ταψαγων. t.beatus ille talenta deuoras N. Idem T. Liuius lib. xxxviit uidet dilucidius explicare.loquit uero de conditionibus pacis,ad quas Stoli conuenerant cu Romanis.De pecuniae summa qua penderent, pensionibu sin eius nihil ex eo, quod cu consule couenerat,mutatum. Pro argento si aurum dare mallent, dare conuenit, dum pro argenteis
decem aureus unus ualeret. At Hipparchus apud Platonem aperte di
274쪽
cit unam auri portionem eme precium duodecim argenti portionum. Herodotus uero in Thalia, cu cdmemorasset tributa, quae Darius serare coegit nationes & gentes, quas tenebat in sua potestate, unum auri talentum taxauit tredecim argenti talentis. Romae etiam Sergii Gabbae temporibus unam auri portionem aemi natam fuisse argeti portio.
nibus duodecim & dimidia ex Suetonio Tranquillo & Cornelio Ta cito uidetur percipi possie. scribit enim Tranquillus in Othone Silvio. Nullo igitur ossicii aut ambitionis in quenquam genere omisso, quosties coena principem acciperet,aureos excubanti cohorti uiritim diuis
debat. de eadem quoq; largitione ita loquitur Tacitus. Eo paulatim progressius ut per speciem couiuia quoties Galba apud Othonem epularetur, cohorti excubias agenti uiritim centenos diuideret. nam cum centum nummi sestert 3 esticiant quin & uiginti denarios,&aureus duorum denariorum pondus habeat, una auri pars argenti partibus duodecim & dimidia aestimata uidetur fuisse. Similiter aliquot annis post, nimirum Uespasiani temporibus,unam auri portionem argenti
portionibus Nis. tantu Romanos putasse ex Plin auerbis quae sunt libro Nix.cap. I. uidetur intellisi pone. Proximus, inquit byssino, muslierum maxime delici js circa Elim in Achaia genito. quaternis denas rhs scripula permutata quonda,ut auri. Quorum utrunq; uerum est et si Sc aureus Romanorum nummus, ut Daricus stater,ex auro puro si gnatus fuisset,ac denarius argenteus, ut Aryandicus argenteus numamus, ex argento Puro. uerum quia uter , ut libro secundo dicam fuit
mistus, una auri pars Othonis temporibus plus quam duodecim & dimidia argenti partibus suit aestimata: Uespasiani, plus quam duodes cim. Ex his tamen intelligimus priscis illis temporibus idem auri Rargenti precium non fuisse, ut nec nostris est. etenim patrum mem
ria una auri puri pars in praecipuis Germaniae emporijs primo empta fuit tredecim argenti partibus, & paulo plus quam duasus unius de
cimae tertiae partis terths et deinde fere duodecim argenti partibus: nunc uero undecim & paulo Plus quam una undecimae tertia .riam iascet precium auri. Argento autem proximum locum nostris temporibus argentum uiuum & plumbum candiduobtinent. non quod aut natura reliquis antecellant aut magno usui nobis sint sed quod rarissima. argentum etiam uiuum iccirco quod Africae ac quibusdam Asiae
regionibus magnopere expetatur. Partes uero centum quadraginta tres plerun emuntur una argenti Parte . attamen unum aliquod ex
his duobus interdum maioris uenininterdum minoris. sed scriptores de ea re, quanti argentum uiuum & plumbum candidum quondam fuerint, nihil memoriar aestieris prodiderunt. At aes etsi natura non cedit argento uiuo & plumbo candido, & maiores quam ea usus astes rat, tamen, quia multum Sc copiosum effoditur, minori precio mercas
275쪽
thur. Romae quidem uilioris precii quondam fuit quam nunc est. ete inim unus denarius qui erat argenteus , Sc tunc pendebat drachmam unam & dimidiam, decem assibus, qui erant aenei librales,fuit s stimatus. hoc est pro sexcentis & quadraginta aeris partibus fuit una pars arigenti repensa. si modo denarius ex puro argento suit factus. sed postea pondus cum denariorum, tum maxime assium suit mutatum: ut suo loco dicam. Hodie uero in nobilibus empo snostris aeris ducenta uiginti partes una argenti parte emuntur. Paulo autem plures in locis, e quibus estodiuntur metalla. Eius uero precii, cuius arris est pluma hum cinereum, quod etiam rarum inuentu.id ueteres scriptores, ut saepius dixi,ignorarunt. Quoniam autem plumbum nigrum aeri borinitatem praestantiam concedit,& minus, quam idem aes nobis usui est,et copiosum eruitur,multo minoris uenit. na in his locis, in quibus primo ex galena excoquit, eius octingentae & octoginta partes una aegeti parte vendunLin emporiis uero fere sexcentae una argenti emuntia At serrum,ut maximos usus ad secandinasserat, & ex eo arma alia I opera permulta confici possint, tamen, quia copiosissimum in pluriabus locis conflatur, minimi precii est. etenim mille ducentas octogin ta duas partes serri una argenti parte mercamur: quan is Suedicum Muptimum quodq; est carius. Hactenus explicaui causas cur metallum metallo praestet,ae cur maioris sit precii,& quantu precium quoirdam habuerint aurum 8c argentum, quantum eadem ipsa & reliqua metalla habeant nostris temporibus:nunc de monetis disseram. Primo autem in hoc libro dicam de Berbis quae Graeci & Latini posuerunt rei nummariae. deinde quid sit moneta,qui primo monetas ita uenerint, Sc in qua quisq; regione, & quo tempore: tum utru rerum permutatio sit oportunior hominum generi,an moneis rerum precia: Vaa modo artifices cudant monetas: quarum rerum effigies quo noin monetis impresserint, & quarum imagines nunc imprimant: ex quibus rebus monetae traxerint nomina: postremo duplicem esse monetam, puram scilicet, probam,adulterinam: ciuibus expediat ne ε
x x M. Praestantem an uilena esse monetam, qua utuntur. Apud Romanos quidem res nummaria tria habet generalia uoca. bula, quibus nominatur,& totidem apud Graecos. Romana sunt, moneta, pecunia, riumus: Graeca νῆ τμα, χῆ ,κφμα. quorum unum quod declarabo. Monetam a monedo appellata putant. nam signo signis' ue,in eam impressis,de aliqua re monemur.& quide uel de eius
autore, sicuti de Philippo illius imagine, quam exprimunt Philippic L. uel de precio: ueluti denarii nota eum ualuisse deceassibus. uel de tempore,quo fuit percussa,ut monetis permultis nostratibus. uel de re gessta: sicuti nummi argentei angulati inscriptione,quae est P.L.de Papia liberatai periculo obsidionis,quod pro Carolo quinto milites cive
276쪽
ασα DE PREcIO METALLORUM subierunt.ues deniq; de aliqua alia re:ut moneta Thesei, nota bouis tagnata de Marathonio tauro aut de Minois duce,aut de a rorum culo tura.ad quam, ut quibusdam uisium fuit, eo signo ciues suos hortatus est: autor Plutarchus. Pecunia uero a nota pecudum, qua Seruius Tullus rex Romae aes signauit est appellata, ut Plinius scribit. uerum Varro pecunia a pecu dictam putat.a pastoribus enim,inquit, horum Mocabulorum origo. hoc idem significat Sex. Pompeius Festus cum scribit de uerbis quae descendunt agrege. quorum uerborum fi eques usus non mirum si ex pecoribus pendet, cum apud antiquos opes ScPatrimonia ex his praecipue constiterint: ut adhuc etia pecunia dc poculia dicimus,quo sane modo iurisperiti interdum uno pecuniae nomine appellant res tam stabiles & fixas,quas soli uocant, quam mobiles.scrisit enim Paulus. significatio pecunis ad ea resertu quae in patrimonio sunt.a pecunia autem magna fit pecuniosus,ut autor est Varro. At nummus tertium rei pecuniariae uocabulum est. eum hi Graeci, o .LI k qui primo legem tulerunt, ut particulae metallorum signatae essent re. - , rum Precla , tanquam legitimum quiddam nominauerunt. V quocirca Aristoteles in libro quinto De moribus scribit nummum ab eo traxisse nomen quod non natura, sed lege saetus sit. ponam Graeca
quae magis illud iplum exprimunt. πιννομια ἔχει νομο 4α o Π πψυσω, αλλὰ νομω e . eandem uero legem non modo reliqui Graeci accepes runt, sed etiam caeterae gentes, imo hominum sere uniuersum genus, quod nondum nummiS uteretur . nam inter antiquos scriptores con
stat alias quasda nationes auruA & argentum signasse, antequa Graea
riuinos cuderent. quan p autem ν)μσμα Graecum nome est,tamen
d fio,' λ μ υμ ipsum una tantum litera immutata Latini poetae usurpant . ait enim Iussiari ri Horatius. v πιι α λ 1 Mettulit acceptos regale numisma philippos ML,-- Vt uero numisma a Graeco fonte deductu est,ita etiam numus, qui, ex eadem,ni fallor,causa nomen inuenit,a Graeco,quod est risA , flua ' t. etenim DP , ut ex Graecis quidam tradit, etsi in hac re nullu tes mr b 'V 7 Vstem eitat etiam νόμιγμα significat. Uerum Iulius Pollux dicit num nes nium. etiam si Romanum uocabulu uideatur, Graecum esIer id pusur .in ἐνεί- υ pare Graecos qui in montosis Italiae & Siciliae locis habitanti Epichar. FAet rium mus enim in ollis ait. ἁm δμως Gui Mu ariti ἀρνο, ευρὴστ n δεμοι sνουμμους. hoc est. Agni sed tamen pingues honi* numos adserunt. Sc
o; - . c. - -Aristoteles in Tarentinorum rep.dicit numisma uocari ab ipsis num. 6 mum,eum signatum esse nota Taranti Neptuni fili j delphino insisy dentis. Tametsi uero Pollux nummum dicat esse Graecum uerbum,
d eo Siculi Sc Tarentini usi sint, tamen quia idem Aristotelis uer
277쪽
ET MONETII LIB. I 263 bis confirmat Siculos usurpasse libram, unciam, sextantem,quadranatem,que sine ulla controuersia sunt uocabula Romana iidem Siculi &Tarentini nummum etiam a Romanis,ut fere incinis , sumpsisse pose sunt uideri. scribit autem his uerbis Pollux. κ μηρ se ἄκραν πια ιν πολιτεία cpvs 41-ζημιῆPota Πνα KιαυγWm N ζας. δ α si σιω-οβολον Myrum p. α α κροπι παρ' oiτῶπς ρυ τι θιθίων πολιτει 3 39 αὐα ευροι mMλωρ γυι m. - ν,αρ οπῆ sum rota χαλιυύρ-οπ φ χαλ-. rara Myram,oπsi emitri. ο 0 4. Alterum uocabulum Graecum, quo declaraturres numaria, est χῆμα. ab utendo appellatum .moneta enim utimur ad omnia comparanda quae sunt ad uiuendum neces aria. ut autem pecunia iuristonsultis non modo nummos significat, sed omne patrisnonium,ita χη τα Graecis non solum numismata dicuntur,sed,ut Ais ristoteles scribit, omnia quorum precia numis persoluimus. Tertium uocabulum est κmue, quo Graeci uidentur minuta numismata nominare. De uocabulis rei numariae satis. Moneta autem est bractea aurea, uel argentea,vel aerea, uel orichalcea,vel plumbea, uel deniq; ferrea in
rotundam plerun uel quadratam figuram formata: S iussu regis, aut principis aut ciuitatis publice signata. Sed de temporibus, quisbus numus primo percutius fuit, nihil certum scimus. non enim quia Cainus Adae filius,ut Iosephus scribit,multitudine rivm των cogre/gata ex praeda 8c rapinis domu auxit, sequitur primos illos homines monetis usos fuisse. nam Μηματων nomine non semper pecunias, ut dixi, sed interdu supellectilem dc alias res appellare solent. Sacrae prossessito Hebraeorum historiae in eo libro, in quo persequuntur ortus coelorum & teres ac omnis generis animantium & stirpium sic narrat nobis. Tubalcainus,quem Sella ex Lamecho peperit, fabricator sui tomis nis operis aenei & ferrei, sed in eo loco de pecunia nullam faciunt mentionem. non tamen uerisimile est monetam ante diluuium ignoratam fuisse, cum ante id suerit spacium annorum amplius quam trium milo Q inctium. sed post istam uniuersalem inundationem Abrahami temporis μι- ρbus homines pecuniam usurparunt, ut eaedem Hebraeorum literae los se a . quuntur.etenim uir ille amantissimus Scobseruantissimus des cum ex . ι AEgypto ascendisset ad australe plagam ualde diues suit auri ac argenσ ti:& Amelechus rex Gerarae ei mille dedit argenteos: ipse uero I phroni filio Seoris, cum emeret agrum, appendit quadringentos siclos ara genteos. At Herodotus, qui historiae, quam Graeci scripserunt, pasrens iure dici potest, tradit Lydos primos aureum & argenteum nummum percussisse.at hi quoq; habitant in Asia. in Europa uero, ut A. glosthenes scribit Naxij primo nuinum percusserunt, ut autem Straobo memoriae prodidit, Phido nummum signatum cum alium, tum argenteum inuenit: dc quidem in Agina insula ut Ephorus ait. quidam
278쪽
tamen Erichthonium quartum Atheniensium regem primo numuintum in Attica regione tum in Lycia signasse memoriae prodiderunt.' Sed alii ab iis distentiui, & Ionum Regem Thessaliae primum aurum& argentum signasse dicunt. de qua re Lucanus scripsit his uersibus. Primus Thessalicae rector telluris Ionos In formam calidae percussit pondera massae, Fudit & argentum flammis,aurum moneta Fregit, & immensis coxit sornacibus arra. Illic quod populos scelerata impegit in arma
Diuitias numerare datum est. Ut autem Phido Agineae monetae inuentor dicatur,ut Naxii pros
iae, ut Erichthonius Atticae & Lyciae, ut Ionos Thessalicae, tamen
linius scribit ignorari eum, qui primus ex auro denarium signauit. I h. v coenam inquit. Proximum scelus fecit qui primus ex auro denariu signa. uit.quod &ipsum latet autore incerto.populus Ro. ne a gento quidesignato ante Pyrrhum regem deuictum usus est.Libralis, unde etiam 9t '' nune libella dicitur, & dupondius appendebatur assis. quare aeris gra uis poena dicta. Ex quibus uerbis intelligimus Romanos aes prismum signasse deinde argentum, postremo aurum. Etsi uero num una argenteum, ut Varro in Annali scripsit, conflatum primum a Seruio Tullo dicunt, tamen ab eo signatum non dixerunt. quare Uarro non frangit Plinii sententiam de tempore, quo Romani argeto signato uanon fuerint. Sed aes in Latio signatum fuisse longe ante quam Romulus urbem condidit quidam tradunt memoriae: Oc quidem, ut Eutro/Pius prodidit a Saturno: ut uero Macrobius a Iano, qui Saturnum naui ad uestiim hospitio exceperat . uerum ab eis dissentit Ouidius, qui sic alloquitur Ianum in primo Fastorum. Multa quidem didici:sed cur naualis in aere Altera signata est,altera sorma biceps
Cui respondet Ianus. a ualla II
Noscere me duplici posses in imagine dixit
Ni uetus ipsa dies extenuasset opus. Causa ratis superest:Thuscum rate uenit ad amnem Ante pererrato falcifer orbe deus. Hae ego Saturnum memini tellure receptum. G. Coelitibus regnis a Ioue pulsus erat.
Inde diu genti mansit Saturnia nomen Dicta quoq; est Latium terra latente deo. At bona posteritas puppim is auit in aere, Hospitis aduentum testificata dei. Ita his uerbis Ianus hoc posteritati, non sibi non Saturno tribuit. Romae autem Servius Tullus aereos numos primus percussit. de qua
279쪽
re ste scribit Plinius. Seruius rex primus signauit aes, antea rudi usos Romae Remeus tradit. signatum autem est nota pecudum,unde&pecunia appellata. At argentum sero esse signatum Romae Liuius auistor est. quibus uero temporibus id factum sit explicat Plinius his uerabis. Argentum signatum est anno urbis ccc CLXXX iiii. Quinto Easbio consule quin P annis ante primum bellum Punicum. Postremo aureus nummus Romae signatus est. de quo sic idem Plianius scribit. Aureus numus post annum LXli. Percustiis est quam aris genteus. hoc est anno urbis DXLvi.'Υ. Quintio Crispino &M.CIau - α odio Marcello. v. Cons. Sed Venetos anno a Christi ortu occccxv. - . primo aurum 8c argentum signare coepisse,eamcn potestatem illorum
duci Urso secundo,qui Particiachus uocitatus est, dedisse imperatore Cunradum primum Philippus Bergomensis in annalibus scriptureliquit. Genuenses item primu moneta usos suisse cum Papiensibus communi: posteanum os Sc aureos 5c argenteos percussisse,qui altera pars te crucem resp.insigne, exprimebant,altera imagine imperatoris Cui iradi secundi: quod ille eam signandi potestatem ipsis anno M. c. XLV. tradiderit. Sed ante inuentam pecuniam res cum rebus comutatas sua iste, ut etiam nunc in quibusda regionibus comulantur, est proditum memoriae ac literis . scribit enim Plinius. Quantum feliciore aeuo cum res ipsae permutabantur inter se: sicut Sc Troianis temporibus iactit tum Homero credi par est.ita enim,ut opinor, comercia uictus gratia iuuenta alios coriis boum alios seruo captiuiscp rebus emptitasse traodit. quan in & ipse miratus aurum,aestimationes rerum ita fecit, ut centum boum arma aurea permutasse Glaucum diceret cum Diomedis
armis nouem boum. Quam ueterem consuetudinem in emendis uena in
dendis verebus Lacedaemones seruarunt.etenim, ut Pausathas in La tι conicis scriptum reliquit, Booneta Lacedaemonibus uocata, Polydori regis aliquando domus fuerunt, quo mortuo ab eius uxore Lacedae, mones ipsam emerunt datis bobus . nam ne argenteus neq; aureus nummus unquam illis suit. more autem prisco retribuerunt boves 5c seruo satin rude argentum Sc aurum . quin etiam in Indiam nauiganistes aiunt Indos cum Grecis mercibus aduectis res alias adduictas commutare: & numum ignorare,cum abundent auro&aere. Hispanos quom qui in Bastetania habitarunt nummi Ioco permutatione rerum
adductarum usos fuisse,aut argentea bracteam resediam Medisse Sti ho bonus autor in primis stribit. Nostris etiam temporibus homines sylvestres & omnis humanitatis expertes no utuntur pecunia, sed res cum rebus comutant: sicuti Caroli & Uuit delappi. quoru hi nobiles mustelarum &aliarum quarundam animantium pelles regioni Fennorum, illi Groniandiae important. Similiter hic est mos patrius eos rum hominum,qui incolunt nonullas regiones & insulas nuper a Luz sitanis
280쪽
16s DE PREcio METALLORUM sitanis 3c caeteris Hispanis repertas,res rebus permutare. Cum au tem se res sic habeat in ea consideratur utrum rem permutatio sit oportunior hominum generi, an moneta earum Precium .nam aliis hanc, aliis illam rationem in emendo & uendedo habere placet. qui malunt res cum rebus comutare quam nummis uti, hi pro odio,quod habent
in aurum, minus recte iudicant. nec enim argumentis,quare rerum inster se permutatio monetae praestet,docent 8c disputant,sed aut optant ut aurum ad perniciem uitae, ut aiunt, repertum e uita istu abdicetur
aut id ipsum magnis conuitiis consectantur: & selicius aeuum appetilant cum res ipse permutabantur inter se. Contra qui magis probat monetam quam rerum inter se permutationem,rident istos quod non intelligant c5moditatem quam ex pecuniis percipimus. I ribus autem de causis potissimum moneta oportunior est hominum generi c rerum inter se permutatio:&quod ad precia rerum adaequanda magis accomodata fit quam res ipsae: 8c quod minoribus plerun* impensis Pecuniae paucae & paruae portari & uehi possint quam merces multae εc magnae:& quod nonnullae gentes nostrarum mercium non indigeRnt, nos uero earum mercibus carere non possimus. nec tamen monota obiit, quo minus interdum res cum rebus comutare possint, mos do uelint,mercatores. Ac mihi uideor etiam satis & quid fit moneta,&qui primo eam inuenerint,ia comodiorem esse quam rerum permutationem explicasse,proximum est ut dicam quo nam modo artifices cudant monetas. Monetarius metallum purum siue aurum, siue argentum, siue ars, siue aliquod aliud fuerit, in catinos, in trianguli figuram formatos,inficit. 8c quidem ad aurum adficit argenti tantum, ad argentum aeris tantum,quantum ex decreto regis aut principis aut ciuitatis licet adhcere. catinos autem in sernaculam, soris munitam ferreis clam
culis & collocatam seper cratem serream imponit. cui fornaculae subjicit candentes carbones, quibus metallum coquit uso dum liquescat. tum in serreum instrumentum,cui sunt aliquot canales, infundit liquidum ut fiant bacilli. quos ex instrumento exemptos ducit in bracteas
latas aut strictas, crassas aut tenues, prout ratio monetae cudendae posstulat. eas bracteas deinde in plures particulas secat, & aureas omnes, item argenteas maiores appendit, ut nummos aureos & argenteos
iusti ponderis possit cudere. sed argetet minores ut aeque graues sint, nec facile fieri potest, nec magni resera,eorum modo numerus fit inteager alium alio grauiorem esse: cum eis paululum ad legitimu pondus dees se uel superesse possit. mox bracteas lyxius dilatat: & sorcipe,qus utrinq3 capit prehensas ac malleo percussa p. & toties calefactas, quoaties opus fuerit, facit plerunΤ rotundas,raro quadratas,rarius oblonspas,&eas ut albescant addito saleat sece uini sicca coquit. Postremo in serreum instrumentum, in quo hominum de aliarum rerum imagis