장음표시 사용
81쪽
Lin pn s EcvNDVς σι tylen pendere Iibram.Hoc tamen Atacano indoctior quod appenodit heribit diserimen quod est inter libram pondus & mensuram ignorans .Qui Budaeum etiam uirum summe doetum induxit ut erraret, sicut libro primo diximus. Porro usum Hippotatricarum mensurarum Pluribus probare nequeo,quod apud Graecos huius artis scriptor nullus quod sciam, extet praeter Absyrtum,quem mihi uidere non contiis pit, etsi sciam principi Mantuano esse. Hae autem mensurae ab alijs diis stinctis toti huic tractationi non parum lucis asserent. Sequitur nunc liber tertius in quo pondera rerum,quas metimur, declarare decreui.
Tivs DE PONDERE RE Rura quas metimur.
Ain etsi magnus labor fuit Romanas mensuras si id quirere, maior etiam Graecas non inuenire modo, sed &disponere inuentas & sic tradere ut dissimilitudines, quae sunt in ipsis, intelligi pos iit, is ta/men fuit facilior quod esset simplex. haec enim mensurarum trafatio tunc solis autoritatibus erat consfirmanda, quae terminos pegerat, quos transire mis nime Iiceret. Que uero labore in hoc libro suscipiemus,is quia duplex dissicilior laturus est. Etenim non agendu tantu erit quo sententia nos stra confirmetur scriptorum testimoni js, sed experientia ipsa, a quid iaciderit cotrouersum, magna ex parte discutiendum erit. in quo nori exigua inest dissicultas. Primo quod res quas metimur multae admo dum Sc uariae sint. Deinde quod non aridae modo plurimu a liquidis in pondere disserant, uerum etiam qus sub utroq; genere compreheraduntur, non minimum inter se. Nam ut experti sumus a siccis permulstis grauitate longe uinci liquores,ita usus rerum nos docuit eosdem loquores pondere seminum quaedam genera uincere. Quo etiam nobis constat, uinum oleo & mel contra uino multo grauius esse. Aquam autem proxime accedere ad pondus uini, sed pluviam, ut ab omni admismone terrae puram.Nam caeterae quanto plus uel minus ea pcrmixtae fuerint, tanto grauiores inuenietur, leuiores 'ue. Sed oleu quo* quod omnium minus uariat, si non diligenter fuerit ab amurca ac retriincto purgatu, ut u de faelicio nihil dicam, puro grauius est. Et uinu quod nigrum ob colorem rubeum obscurum uocant, rusto aliquanto plus
82쪽
pendit.Et mel despumatu eo quod e fauis destillarit.QuM Nihil tam
simile est quam lac lacti alterum tamen est altero grauius. Sic non misnus in aridis ordeu grauius est avena,sar ordeo, triticum farre. Deni & triticum tritico et ordeum ordeo plus penditiSimiliter de auena farre &aliis censendum.Itaq; cum tanta sit rerum dissimilitudo in pondere, quis non uideat quaeso, quam lubricum sit hie quidpiam definires aut quis ualde miret eos,qui de hac re scripserunt, inter se nonihildissidere potest tamen in nonnullis pene certi quiddam statui. quod a ueteribus Graecis tantum abest ut sit neglectum ut id diligenter exquisitum maximo consensu collocatum fueritinula quotidiano. Veluti olei pondus, quo mensuras Atticas, quas & medicas diximus, declas rarunt.Ego & autoritate ueteru et experientia fretus pondera cuiusq mensurgresertae his liquoribus,qui potissimum in usu sunt medicing, diligenter expendam. cum quod medicis id ualde sit utile sutum, tum maxime quod Budaeus & Alciatus & Portius cum sextarium Roma, num exponere sunt conati,uncias retulerint ad pondus,no ad mensus ram. Sed primo uideamus quantum quaeq; mensura oleo puro Plena pendat. Ut autem a Romanis incipia. Culeus capit ,quemadmodum libro primo probauimus,mille Sc sexcentas libras mcsurales, quae nomutantur.pendit uero olei libras mille trecentas triginta tres et uncias quatuor. Amphora capit libras oetoginta pendit sexaginta sex& una vis octo. Urna capit libras quadraginta, pendit triginta tres 8c uncisas quatuor.Cogius capit libras decern pendit octo dc uncias quatuor.
ιμ Sextarius capit libram &bessem,id est uncias uiginti, pendit uncias se ἀ- - decim drachmas quin* scripulu unum. Hemina capit uncias decem, sim---- Pendit uncias octo, drachmas duas, & scripula duo. Quartarius capite eo uncias quinq; pendit quatuor & drachmam unam & scripulu unum. υλ ι-- Acetabulum capit uncias duas & semuncia,pendit duas uncias & scri' pula duo. Cyathus capit sescunciam drachma & scripulum, pendit un - ciam una drachmas tres 8c siliquas duas. Ligula capit drachmas tres& scripulum unum, pendit drachmas duas 8c scripula duo & siliquas
duas.Haec mea sententia est de pondere olei, si ad Romanas mensuras exigatur. ius fides rursum ab autoribus est petenda. Cotylen Atticas ' f nouem uncias cornu libralis, id est mensurales capere supra in Atticis Galeno teste planu seci,ut Romanam hemina decem in Romanis.Sed eodem autore nouem eiusmodi unciae oles, pendunt uncias septem &semunciam. Ait enim. Ἀκs--ο6.1 ἡνία ἱππικώαIπις Ums- μηθοις εabe Mu usuo ειαν νηιας Γαθμ. Us. Id est Pendulenim unciae nouem Italicae, quae sunt in cornibus intersectis uncias taptem & dimidiam ponderales. Quod cum sit, decem unςiae mensura les,quas continet Hemina Romana pendut oeta uncias 5c drachmas duas Sc scripula duo. Hoc olei pondus ex alio Caleni loco non minus
83쪽
ιαπικας τ ελαias. ιι . Id est.Ego sane olei libram Romae nuncupatam, quam intersectis cornibus metiuntur, appendi aliquando cupiens sci, re quantum ponderis habereti inueni uero duodecim uncias mensurastes,decem ponderalibus aequales. Unde apparet libram & uncia mens surale non e ponderalibus, ut una alteri respondeat, constitutas quemadmodu hodie a pharmacopolis ignorantia quadam solent constitui. Sed de his alias. nunc ad id uenia quod superiori libro promi si me deo claraturum,nempe quid hi medici sibi uoluerint, qui Cotylen tradide
runt unciarum esse sedecim,& duarum tertiarum unciae. Qtiam uis autem Galenus,quod sciam,nusquam illud declararit,uidetur tamen mishi ut tum dixi primo sextarii uocem respuisse,ac suam potius quam latinam usurpasse. Dcinde ut ipsis usitatum erat Cotylen Atticam dicore drachmarum sexaginta, hoc est unciarum septem Sc dimidiae non exprimentes oleum quod alioqui satis intelligeretur c consuetudine illa loquendi: sic etiam Cotylen, qua loco Romani Sextarii uterentur, arbitror eos dixisse drachmarum esse centum triginta trium & scripuli unius quae esticiunt uncias sedecim & duas tertias quod de oleo dictu Pu to. Tametsi Galenus eos de unci is mensuralibus locutos uidetur accepisse quod sine ulla ratione ab ipsis dicitu apparet meo iudicio. Ita is nisi sic sentiamus, soli illi nihil rationis habuerunt, cur tantam cotylen constituerint.qui enim Cotylen aiunt nouem unciarum esse mensura. lium, Atticam dicunt qui decem, Romanam hemina qui duodecim libram Romanam. Qui uero tradunt eam unciaria esse septem Sc dimi, diae de pondere sentientes,iterum Atticam intelligunt sic arbitror qui sedecim & duarum tertiarum unciae, Omanu sex tarium. Sed hic sorte quispiam dubitabit amphora olei fuerit mensura necne. Equide suisse in Varrone aduerto qui sic ait. Quidam ipsum triticum conspergunt, cum addunt circiter in M.modium, quadrantes amurca'. Nam si amurcae,quid ni & olei Quod igitur mensuras magnas quasi cuius liquoris fuerin t,exposui,non sine exemplo seci, sed secutus sum in hoc Graecos,qui idem in Romanis mensuris explicandis secerunt. Iam ad Atti, ras,quas medicas appellaui, transeundum. Metretes capit centum &octo libras, pendit OIco plenus nonaginta.Chus capit nouem, pendit septem cum dimidia. Sextarius, siue ut ipsi fisus, capit sesquilibram, pendit libra&quadrantc,siue unc.X v. Cotytecapit uncias ita. Pendit septem & semuncia. Semicotyliu, quod Romani quartarium appella
rent, capit unc. quatuor&semunc. pendi tunc. tres, semuncia Narachmas duas. Oxybaphum capit uncias duas & drachmas duas, pendit
84쪽
τε DE PONDERE RE Rura sescunciam & drachmas tres. Cyathus capit sescuncia, pendit unctam&drachmas duas. Tantum pendunt mensurae Atticae oleo resertae. quod ut perspicuum fiat non inutile erit iterum uerba Galeni integra ascribere quae sunt quinto libro de compositione medicamentorum secundum genera. lo M γ' ρος. r. εις Sαθμον πια ομνκεις μεΠομ Υ ελαιον. ως. s. οὐαχμας λυυσvς τ υτυλM. Mu 'μοῦ Rci iir αῶικαιἡviων ΟυMe τωρ λαλικῶν. ελυυm-M.θ. υἱου I λικm M P Ῥὶς 's' ιτμ.ημῆ νοις κιφειν ἐώμ Η κῶσειαν ὐχ ἱας ςαθμκὰς αι-ες. f.αραχόλαι γινωπῖ, μαρ id est. Heras quidem centum octoginta drachmas scripsit ad pondus oleum reducens, non ad mensuram tanqua Cotyle pendat drach. sexaginta. Pendit enim eas Attica,qus nouem unciaru italicarum existit. Etenim nouem uncte Italicae, in cornibus intersectis discretae pendunt uncias ponderales septem Sc dimidiam, quae sexaginta dracfimae fiunt,si un/cia una octo drachmas ceperit. Sic Galenus. Ex cuius uerbis discere possumus tantum olei, quantum capit Cotyle Attica, pendere uncias septem & semunciam. atq; ita Sextarium quindecim uncias. Hac ratione scripsit Plinius lib. primo & vigesimo capite ultimo de Atticis mensuris.Cyathus pendet per se drachmas decem. Cum acetabuli mens ra dicitur, significat heminae quartam partem id est drachmas quinde/cim. Haec enim plane cum superiori ratione coueniunt. Medici autem in medicamentis, praesertim emplastris, oleo prae caeteris liquoribus utuntur, quam ob rem huius pondus etiam potissimu in eis curae fuit, quod ipsum ex aliqs multis Galeni locis obseruare licet. Hinc consuetudo illa explicandi mensuras ipsius olei pondere nata, nemine non instelligente tunc, etsi non exprimeretur, de oleo dici. Cosentit etia cum his pannius sic scribens. At colyte cyathos bis ternos una receptat. Sed de abaco nobis id pondus saepe notatur.
Bis quin* hunc faciunt drachmar si appendere tentes, Oxybaphus fiet,si quin addantur ah illas.
Fania 3 haec uocabula etiam omnia Attica sunt. nec possunt aliter iatelligi quam de pondere olei. Hac eadem ratione quae scripsit Alciatus Dera sunt, si oleum, quo Atticae mensurae plenae fuerint, intelligamus. sed ipse hoc noluit, uerum triticum leuissimu intelliges & Romanum sextarium, putat in commune statuisse ueteres sextarium Romanum esse unciarum quindecim 'de quibus infra dicam. Porro hoc modo los quendi mensuraru pondera dubio procul exponit Cleopatra cum alta
85쪽
m XV. obolos LX. lupinos X c. siliquas CLXXX. Aercolos cccc. i. XXX. Est uero Cyathus cotyles pars sexta. Cotyle mensura quisdem continet cyathos sex. pondere uero drachmas LX. uncias septem cum dimidia. scripula cLNXX. obolos ccc LX . Lupinos DXL. Sis liquas MLXXX. Aereolos, AIM Dcc c LXXX. Tryblium eandem mensuram capit, quam Cotyle. mensura enim continet cyathos sex. pondere uero drachmas LX. Sextarius mensura quidem continet cootylas binas, pondere uero drachmas c X X. Sextarius autem apud Aogyptios Inium appellatur. Oxybaphum continet colyles quartam, de inentura quidem continet sesquicyathu, Pondere uero drachmas XV. I - , ec, o. c. ΔομέConcha maior eandem mensuram seruat quam Oxybaphum. continet m. cenim incitura sesquicyathum, pondere uero drachmas Quindecim. Mis
nor autem concha continet mensura dimidium c 'athum. Doridere Uea .ro arac Emas Quinci . Multrum maius cotinet cotVles decimam seXta, ii,
quae fiunt drachmar tres ac dimidia & quarta. Minus uero cotyles ut m. n. Mu--e se. Isimam secundam,quae fiunt drachmae duae, scripuIa duo, siliqua una c.. ιν--c undecima. Chus continet mensura quidem cotylas Atticas duodeo cim, sextarios aute sex choenicas quatuor, pondere uero pendit drachmas DCCXX. Haec CIeopatra. quae si olei pondus intelligas, ut debet . mintelligi, uera sunt, at* Cleopatra cu Galeno congruit:sin alios Ii quos σν - φxes, nostra probatione no persuasus, minime. Eadem uero ratione ple richalin apud Graecos intelligendi sunt, quorum uerba ascribere sus Persedeo, ne nimium magnitudo libri crescat. Sequitur ut similiter exis cisac V Plicem quantum Georgicae mensurae oleo repletae pendant. Verum min his quia Cotylen sesquialteram proportionem habere ad Atticam κη ei - μmedicam probauimus, haec consequuntur. Metretes capit centum Sc. - - -- odio libras, pendit nonaginta. Amphoreus capit quatuor & quinqua ginta pedit quadraginta quinq;. Chus capit tredecim & dimidia, peti dit undecim & uncias tres . Cotyle capit libram & sescunciam, pendit uncias undecim & drachmas duas. Oxybaphum capit tres uncias &drachmas tres, pendit uncias duas & drachmas sex ac dimidiam.Cyas g a thus
86쪽
thus capit uncias duas & drachmas duas, pendit uncia una & drach mas septem . Mystrum capit semuncia & drachmam dimidia, pendit drachmas tres ac dimidiam & quartam drachmae partem. Ita se habet
corgicae. Hippota tricae uero,in quibus Cotyle proportionem super tertiam habet ad Atticam medicam hoc modo.Cotyle capit libram v nam,pendit uncias decem. Oxybaphum capit dimidiam libram pen dit uncias quino. Cyathus capit uncias duas, pendit uncia una, drachmas quinq; & scripulum. Mystrum capit unciam dimidiam . pendit drachmas tres & scripulum unum.Cochlearium capit drahmas duas, pendit drachma unam, S scripula duo. Sic declaratae sunt etiam Hip polatrice. Hsc aute omnia sunt intelligcda de oleo simplici ab amurcae, qui est humor, ut ait Uarro, aquatilis, ac retrimento, bene desecato. nisi enim tale sit grauius est . quemadmodu etiam factiti j genera omnia natiuo grauiora sunt,& multum inter se dis erunt. quae omnia exqui
rere curiosum uidetur,&non magnae utilitatis. Nuc tempus est ut minores mensuras conchyliorum nominibus appellatas explicem,quod
me facturum primo libro recepi. De quibus cum diuersa admodu tradita sint ab autoribus equidem malo Cleopatram sequi quod eius scripta sint doctissima. Sunt ucro hae mensurς minores, Concha. Mystr Cheme. Cochlearium. Itaq3 Concha duplex est, maior et minor, quod
e Cleopatra intelligi potuit de maiori quoq scribit Nicadri interpres idem quod Cleopatra. uμεγώληκοχηι OIυβας*. Id est. Con
cha maior aequalis est Oxybapho. Quae uerba in exemplari excuso te guntur corruptissima. Maior igitur eiusdem est capacitatis cuius o baphum. Minor dimidium cyathum capit. Haec autem, ut ex eiusdem Cleopatrae uerbis liquet, pedit drachmas quin V. illa uero quindecim, quod sit triplo maior. Nec uideo aliter sere autores minores mensuras
explicalle, qua in pondere olei, quod ipsum supra declaraui. Vsi sunt
Sc Latini concha pro mensura. Cato capite cLvi. Si amplius ibit sumito farinae minutae conchas duas,in et in aquam, paulum bibat conssistet. Haec ille. Qui quoniam utitur acetabuli uoce, no uidetur pro eosdem accepisse. Ide Cato usus est concha pro uasis genere capite Lmus. Cortinam plumbea in lacum ponito,quo oleu fluat. ubi factores uectibus premerint, cotinuo capulator concha oleum cis diligentissime poterit, tollat. nec cesset. Sequitur Mystrum quod duplex esse item Cleopatra tradit. Maius ex eius sententia est decimasexta pars cotyles, pendit uero drachmas tres ac dimidia, & quarta drachmae partem. Misnus autem vigesima secunda pendens drachmas duas, scripula duo, siliquam una & grani quatuor undecimas. Porro maius Georgicum discere possumus: ibi enim suit in usu, ut uidere licet e ponderum collatione. Minus autem medicum. Quod etiam explicat Fannius Atticas siue medicas mensuras declarans, hoc hemistichio.
87쪽
At mystrum eyathi quarta est. Paulo tamen leuius pondus desinit quam Cleopatra, ut proportio
sesquialtera & hic maneat inter medicu&Geor icum mystrum. Pens dit enim cyathus ipsi drachmas decem quaru quarta pars sunt drachomae duae & dimidia. idem dicit Nicandri interpres. θ me H G movραμύκατ' arπα. Id est. Cyathus capit minora mystra quatuor. Itaq; hi duo pulchre inter se congruunt. Nec ab ipsis dissidet Graecus quia dam quisquis ille est, nec enim nomen exprimitur, qui sic scribit in lio bello de mensuris S ponderibus . Ῥμ γαμῆκορ υ τυλις-μοκ ovuAU. μαγει θα ς': χάμμα.α. A Wκρον Ἀτυλης ω1tas απιρ .isci Asta. id est. Maius mystrum Cotyles est ocratiadecima pars .pendit autem drachmas tres & scripulum unum. Minus uero Cotyles quarta & vigesima pendens drachmas duas & dimidia Sic ille, maius his uerbis constituens capacitatis minoris quam Cleos patra, minus uero eiusdem plane cuius Fannius & Nicadri interpres. Ipsius igitur duo mystra proportionem supertertiam inter se habent. Deinde tamen additur γ A eg κο eis Ausρον γράμμα me ἔχει ὀκτω- Hoc est. Iustissimum autem mystrum scripula pendit octo . idem seresentiens quod Cleopatra, quae id de minori tradit, nisi quod Graecus ille ob difficultatem, aut aliud quippiam, accurate rationem non subiescit omittens siliquam unam & grani quatuor undecimas. Sed hic non multum ab atris diseessit.alter uero, cuius nomen nihilomagis indicastur, siue mauis Paulus Agineta,maxime diuersa scribit. V Vυβλίορ θ
Aὸἱυμ γρεχει κυαθον ας . bH κυαθω ἔχει χήμας tu oUπιμυς ιακγ.IS. Id est. Tryblium autem capit mystra maiora tria, oxybapha uero quatuor. Maius enim mystrum capit oxybaphumu' num & tertiam ipsius partem. Oxybaphu uero capit sesquicyathum.
Cyathus autem chemas minores siue mystra minora duo. Hacstenus ille. Qui cum Romanas mensuras explicarit, in praecedetibus quidem earum capacitatem, Insequentibus pondus tribus notis liquoribus, haec interiecit' quae nec cum Romanis nec cum Atticis conueniunt.
Igitur importuna sunt aut falsa. Importuna si alterius cuiuspiam reis publicae fuerunt, in loco enim non sunt admixta Romanis. Falsa alta Romanas mensuras habere putans tradit. Itaque quod ipse a popellat mystrum minus uel chemen minorem , Cleopatra concham nominauit. Postremo nosρον diminutivum est τοὐ μυος, id est, muris . unde latinis musculus diceretur. Mυς uero conchylii geonus esse ex Aristotele Iiquet. Cheme autem similiter duplex cst. Maolor est uicesima pars cotyles pendens drachmas tres. Minor tricesiama, pendens duas. De quibus audiamus rursum haec Cleopatrae uecba, χημ' η μγ xvi Φαχμ- . γ . u μικρο c amias M.
88쪽
Hoc est. Cheme maior pendit drachmas tres, minor duas. Cum ergo die pendat drachmas sexagilita ut iam probaui, perspicuu est Chomen maiorem partem cotyles esse vigesimam, minorem trigesimam.
Itaq; maior cheme habet proportionem sesquialteram ad minorem ex quo & hanc redie Medicam, illam Georgicam opinor dixerimus. Cheme Suidas scribit, Osriri Id est. Cheme species ostrei. Re filius tamen conchyn scripsisset. Chemen maiorem intelligit Criisto apud Galenum quinto libro de compositione medicamentorum secundum locos cum ait. δευθαργυρου χημη . Quidam,ut ego sentio, docere uolens de qua Cheme sentiat adiecit ἐπι δραχμὰς.γmon his uerbis spumae argenti pondus explicans, sed olei si eo cheme impleatur. Habet Fannius quo inemen cum inquit. At tertia mystri Quam uocitant cheiram,capit haec cochlearia bina. uar de Cleopatrae minori cheme intelligi non possunt,multo ue
ro minus de maiori neutra enim neq; maioris mystri,neo minoris tertia est.Dioscorides autem in libello de mensuris & ponderibus Cheomen pro quarta cyathi parte accipit. quod igitur Fannius mystrum, Cleopatra mystrum minus,ipse Chemen appellat. Fortassis hinc mo/tus ille cuius uerba supra retuli, Mystru minus & Chemen minorem idem esse statuit. Ex quo satis apparet alios diligentius, alios negligentius minores mensuras considerasse.Nonnullos quia haec omnia sunt conchyliorum genera aliud pro alio dixisse. Quosdam etiam pro u stillis magis quam pro mensuris, ipsis usos. Vno tamen excepto onas nes qui cochlearq mentione secerunt n5 uariant, sed summo cosensu chemen duo capere scribui, licet diuerse capacitatis cochlearia pro di uersa chemes usurpatione hinc proueniat. Equide hic Cleopatrae stri. Ptis magna fidem habeo quod cu his que ex ali js uere sciri possunt uti maxime consentiant. Colligamus igitur diuersa cochlearia. Primum est Romanum quod Columella nobis uidetur costituere,nisi quis uolit potius ipsum significare Georgicum, trans serentem eum locum e
Graecis & Romano more non locutum' cum uero reliquas mensuras
in ipso intelligamus Romanas, & hanc sic accipere uisum est. In illius loco Graeci habent mystrum. Idem nuncupatur litula, ut ibidem dixi. Deinde est Atticum Cleopatrae quod pendit drachmam unam. Estonim decima cyathi pars, csemes minoris altera. Qui autem Chemenquartam cyathi esse tradit, is ipsam duo cochlearia & dimidium capes re stribit unde iterum pendit drachmam, & decima est cyathi. Tum
Fania 3 est cochlearium altera chemes pars, quarta &uicesima cyathi. Capit enim ex eius sententia Cyathus mystra quatuor, mystrum chomas tres Chenae cochlearia duo. ex quo fit ut quatuor & uiginti contineat cyathus. Porro Scribonius Largus hoc minus hahet cochleari in cyatho
89쪽
cyatho enim uidetur tribuere triginta. Siquidem heminae centum &octoginta. Uerba ipsius sunt compositione x vi. Postea oportebit scobis eboreae heminam per duos menses consumere uitio correptum, accipientem ex eo terna cochlearia in die,ex aquae cyathis tribus. Idem tamen compositione cππu. maius illo cochleariu significat cum ait,at. ita postero die sumuntur ex cornibus cochlearia tria cumulata, fatis ampla. Ex his igitur apparet magnam cochlearii diuersitate suisme. Omnia autem quae de mensurarum pondere oleo resertam supraseris psi, si cum Galeno uiro ma nae eruditionis Sc multae experientiae facio mus, necesse est consequi. Facimus uero cum illo potius quam cia aliis quorum nec eruditio nee in hisce diligetia nobis perspecta esse potest. Sed de his postea. Nunc mesuras uino repletas declarabo,& primum
Romanas. Culeus oleo plenus pendit,ut dixi, libras Aiccc XXXm. 8cuncias IIII. uino Alcccc LXππl. uncias quin P, drachmas sex, siliqua
quatuor. Amphora olei pendit libras LXVI.&uncias u . Uini Lxxiiii. dracsmas vii. siliquas duas. Urna olei pedet libras XXXui.& uncias mi. Uini libras xxxvir. drachmas tres, scripulum unum, siliquas quatuor. Cogius olei libras viri.&uncias m I. Uini IX. libras uncias tres,scripula duo, siliquas quatuor. Sextarius oles pendit unctoas X vi. R dracsinas quinq; & scripulum unum. Vini uncias Xum. 8c dimidiam. siliquas duas & grana duo atq3 duas tertias grani. Hemina olei pendit uncias v m. drachmas duas, scripula duo. Vini uncias IX. drachmas duas, liquam unam, granum unum & tertiam. Quartarius olei pendit uncias quatuor, drachmam unam, scripulum unum. Viniunctas quatuor,drachmas quinq; grana duo & duas tertias. AcetabuIum olei pendit uncias duas & scripula duo. Vini uncias duas,dracha linas duas Sc dimidiam, granum unum & tertiam. Cyathus olei peno ldit unciam unam,dra limas tres, siliquas duas. Uini uncia unam Sc dialmidiam, scripula unum & oeto nonas grani. Ligula olei pendit drachimas duas, scripula duo, siliquas duas, Uini drachmas tres,siliquam us nam grana duo & duas nonas grani. Sic habent Romanae. Hanc au.ltem proportionem esse inter oleum Sc uinum tum qui de pondere ii quorum scripsere tradunt, tum experiri licet, Dicunt enim illi uno quasi ore uinum nona partegrauius esse oleo. quam rem, periculu faciens,
sic esse comperi. Sed praestat uerba cuiusdam ex ignotis Graecis astris here. Is ait. 3-οιώ γ mi ἐλωπ γνα ν δ ν Ψ, αυγμῶτ, Hoc est. Uinum autem nona parte excedit ostium ' ta mundem enim pendit & nonam praeterea eius partem. Idem ex alterius ignoti Graeci uerbis intelligitur, nec minus ex his, quae sub Dioscoridis nomine reseruntur. Nam utero Cotylen asserit olei no/uem uncias uini dece pendere quod est nona parte grauius esse. Qui bus cum Fannius plane cosentit, olei sextarium decem 5c octi, uncias
90쪽
Dini uero uiginti pendere uersibus explicans. Solus interpres Nica drisiue ipse non fatis diligenter expenderit, siue locus, ut alii plerique, si deprauatus,non nihil dissentit. Uerum cum his a quorum parte stat experientia potius est sentiendum. Cum igitur sextariuna olei proba, Derim testimonio Galeni pendere uncias sedecim & drachmas quin & scripulum unum pendet seruata illa regula, quam iam ostendi, uini tinctas decem & octo ac dimidiam, duas siliquas grana duo & duas tertias. Quo constituto,reliqua necestitate quadam, ut a me sunt exposiora, consequuntur. Porro uinum dcbet esse futuis, κiii./ Gricci uocantia quo tanaen alia non adeo multum dii Nerunt,praeternigrii quod crasi sum ualde est.Nunc Atticae mensurae, eodem liquore impletae, pari rastione sunt explicadae. Metretes olei pendit libras nonaginta,uini censium. Chus olei pendit libras septem et dimidia,uini libras octo&un cias quatuor. Sextarius olei pendit libram et quadrantem id est uncias quindecim, uini libram unam, uncias quatuor, drachmas quin*,scri/pulum unum. Cotyle olei pendit unotas septem & dimidiam, uini unacias octo drachmas duas, scripula duo. Semicotylium olei pendit unocias tres & drachmas sex. uini uncias quatuor & drachmam unam &scripulum.Oxybaphu olei pendit unciam unam Sc drachmas septem, uini uncias duas M scripula duo. Cyathus olei pendit unciam Sc dractimas duas, uini uncia unam, drachmas tres siliquas duas. Hoc modo se res habet in Atticis. Georgicorum uero Metretes,qui eiusdem capacitatis est cuius Atticus,olei pendit libras tac.uini c. Amphoreus oles pendit libras ΣLv. uini L.Chus olei pendit libras xi.& uncias m. viani uero Xri. δc dimidia. Eotyle olei pendit uncias mi. R drachmas du as, uini libram & dracbinas quatuor. Oxybaphu olei pendit duas uiascias Sc drachmas sex ac dimidiam, uini uncias tres & drachma unam. Cyathus olei pendit unc. una & drach. septe uini uncias duas & striapula duo. Georgicas & iam notas secimus, supersunt Hippotatricaec Ita* Cotyle olei pendit uncias decem, uini uncias undecim, scripulae duo, obolum unum, siliquam unam. Oxybaphum olei pendit uncias quin in uini uncias quin* Sc dimidiam, scripulu unum, siliquas duas. Cyathus oles pendit unciam unam, drachmas quin* & scripulum ii
num, uini unciam unam, drachmas sex,scripula duo, siliquas duas grana duo,duas tertias grani.Mystru olei pendit drach. tres & scripulum tinum uini drachmas tres, scripula duo grana duo, duas tertias grani. Cochlearium olei pendit drachmam unam & scripula duo uini drachmam unam, scripula duo, bolum unum, granu unum, unam tertiam
grani. Ira se habent mensurae, seruata Galeni sententia, Sc hoc dictio uionum nona parte plus pendit quam oleum. Uino in pondere aequalis est aqua pluuia uel alioqui pura nam que uel cum lcrra, uel cum succo,
uel cum lapide, uel cum metallica materia permista fuerit, multu uariat Pondere