Caroli Quinti Imperatoris ... Constitutiones publicorum iudiciorum, cum jure communi collatæ; ex eoque latius declaratæ; & vtilissimi, additionibus, obseruationibusque practicis illustratæ, à Matthia Stephani ... Articulorum Carolinarum Constitutionu

391쪽

gnum constituite, qui sciant qualiter Comites,& ceteri ministri reipublicae,iustitiam&: iudicium populo faciant. qui sicut Comitibus praeponuntur, ita scientia Miustitia ac veritate eis pra emineant.

Haec , quia litteris vestris significastis, quod nobiscum de restauratione sanctae Ecclesiae, Se statu ac salute populi Christiani tractare velletis, dominationi vestrae scripto respondere curauimus. quia Mpro inclementia aeris , & pro in conue nientia temporis,& propter imminentem diem Domini nostri Natalis , venire ad praesentiam vestram nequiuimus. Opera mini vos interim ista, quae cum fidelibus vestris sine nostra corporali praesentia operari valetis. 3c cum tempus congruum de sacris canonibus designatum aduenerit, quando & pro paganorum infestatione,& pro exorti tumultus ac depraedationum atque rapinarum miserrima nimis confusione, nobis licuerit cum dominis & con- fratribus, ac comprouincialibus Archie

piscopis & Coepiscopis Synodum, fauen

te Domino, celebrare; quae his sunt residua, cum eis sicuti cum magistris & patribus tractare,&vestrae dominationi debi

392쪽

CAPITULA. I9 tum consilium dare studebimus. Et si Deus soliditatem & salutem Ecclesiae atque regni in manu vestra adunare & pro Dperari decreuerit, quae cum Archiepiscopis & Coepiscopis nostris plus congruere diuinis dispositionibus viderimus, ager sub famulatu recti regiminis vestri studebimus. Potens est enim Deus minus bonum initium inperfecte bonum commutare processum, cui noscitur esse possibile quod impossibile solent homines iudicare. Si enim sapietia vestra dignum iudicat loqui & tractare cum vicino Rege, eiusque fidelibus, secedente de ista parte regni domno nostro, fratre videlicet vestro:

multo magis nos oportet expectare tem pus canonicum, ut cum fratribus 8c prouincialibus Archiepiscopis & Episcopis

loquamur, quia generalis causa imminet totius Cisalpinae Ecclesiae. Maxime autem nobis necesse est loqui cum illis Archiepiscopis & Episcopis, qui consensu & voluntate populi regni istius, domnum nostrum

fratrem vestrum unxerunt in regem sacro chrismate diuina traditione : quemque sancta sedes Apostolica mater nostra litteris Apostolicis ut regem honorare studuit confirmare. Legite libros RC-

N iiij

393쪽

gum, &inuenietis quanta reuerentia rC probatum & abiectum a Domino Salii ducere dignum duxit sanctus SamuCl, Cuius locum in Ecclesia nos licet indigni tenemus. Et attendite quam magni pendit sanctus David, in loco illius electus S Vn ctus a Domino, mittere manu in Christu Domini: cum Saul non solum ex alia pro gente, Verum ex alia tribuerat: & illo mreiectum , M se electum a Domino Cognoscebat. & nihil firmitatis Sauli Dauid fecerat: sed plurimum adiutorium, S deuotam seruitutem ei impenderat. Et neque bello au ferre, neque ingeni j dolo illi regnum subripere adtentauit. Et Cum multos ad hoc suasores & auxiliarios habuisset, nulli aurem, ut hoc moliretur,aC- commodauit : quamuis multas persecta.

tiones,& morti proximas ab eo saepissime sustinuerit. Insuper & bene scitis quid de illo iusserit, qui licet mendaciter, pro illius tamen gratia adquirenda se manum

misisse in Christum , id est unctum Domini nuntiauit. Nam si est aliquis qui haec ignoret, nos ei dicimus, quia gladio eum interficere iussit. Sic de qui infideliter, de

contumaciter in unctum qualemcumque

Domini manum mittit, dominum Chri .

394쪽

CAPITULA. 2 Imrum Christum contemnit, & in anima

proculdubio spiritalis gladij animaduersione perit. Haec dicimus, non VieXaggC rationes contra dominationem vestram incongruas exquiramus, sed ut euidentius

pro qualitate nostri ministerij, quid excepta debita fide , & beneficentia, nobis in

fratre vestro reuere du sit, demonstremus. Talem vos nempe debemus & volumus Credere, Vt nec vos regni augmentum Cum animae vestrae detrimento velitis habere : neque nos cum tali dedecore ad adiutorium Ecclesiastici regiminis,&gubernationis recipere,ut sine sacerdotio simus, quo priuati erimus,si contra Deu & rationis auctoritatem nos, Ecclesiasque nostras vobis studuerimus committere. Ecclesiae siquidem nobis aDeo commissae non talia

sunt beneficia, de huiusmodi Regis proprietas , Ut pro libitu suo inconsulte illas possit dare vel tollere. Quonia omnia quae Ecclesiae sunt, Deo consecrata sunt. V nde qui Ecclesiae aliquid fraudatur, aut tollit, sacrilegium secundu sanctam Scripturam

facere noscitur. Et nos Episcopi Dominocosecrati non sumus huiusmodi homines, ut sicut homines saeculares in vastallatico debeamus nos cuilibet comedare. Sed ad

395쪽

defensionem,&' ad adiutorium gubernationis in Ecclesiastico regimine nos, Ecclesiasque nostras committere. aut iurationis sacramentum, quod nos Euangeli ca & Apostolica atque canonica auctori vas Vetat, debeamus quoquo modo facere. Manus enim chrismate sacro peruncta, quae de pane & vino aqua mixto per orationem S crucis signum conficit corpus MChristi sanguinis sacramentum, inomi nabile est, quicquid ante ordinationem fecerit, ut post ordinationem Episcopatus

iaculare tangat ullomodo sacramentum.

Et lingua Episcopi, quae facta est per Dei

gratiam clauis caeli, nefarium est, ut sicut iacularis quilibet,super sacra iuret in nomine Domini, & sanctorum inuocatio. ne. nisi forte, quod absit, contra eum scandalum acciderit Ecclesiae suae :& inde sic temperanter agat, sicut Domino docente constituerunt rectores Ecclesiae

Synodali consilio. & si aliquando sacramenta ab Episcopis exacta aut facta fuerunt , contra Deum & Ecclesiasticas regulas , quae Spiritu sancto dictatae , de Christi sunt sanguine confirmatae, irrita sanctae Scripturae paginis declarantur, Scexigentes atque facientes medicamento

396쪽

CAPITULA. Σοφexinde salutaris poenitentiae indigent.Propterea expectate, Domine, patienter sicut Princeps Christianus,& Ecclesiae filius, S honorate Ecclesiae sanctae rectores: ut vos honoret qui nobis dixit, Estai vos audit me Lue Io. audit, o qui vos semit mesernit. de, ho- , norantes me honorabo, or hi qui temnunt me, 3 o. erunt gnobiles. & , qui vos tangit, tangitpu- Z ς. filiam oculi mei. Et in Psalmo, Nolite tan- paLto .gere Christos meos , se in prophetas meos no - IF lite malignari. quoniam , qui malignantur, id est maligna agunt , exterminabuntur: si menus autem Dominum ipsi hὰnditaboni Τ terram, hoc est regnum Dei. Et cum venerit tempus & locus, sicut superius diximus , loquemur cum nostris confratribus,& sicut Domini iustis dispositionibus vi. derimus, sine dubio faciemus. Et non est

rationabilis causa, quae contra hoc quod petimus vos debeat stimulare: quia non sumus huiusmodi homines , ut cum cognouerimus voluntatem Domini , velimus aut debeamus quoquo modo resultare, vel rixas de dissensiones seu seditiones,

quas Vulgus Verras nominat, debeamus commouere, conserere, vel ignere, quos

Dominus pacis praedicatores & scctatores voluit ordinare, & peccata nostra atque

397쪽

nobis commissorum, &etiam totius populi constituit plangere & curare, & bellum cum viiijs , & pacem cum fratribus iussit habere. Nos &: quidem pacem dc quietem , non rixas & bella, optamus Mchibiti quVrimus. quia sicut dicit Apostolus, . non sunt nobis carnalia arma, sed spiritalia, opotentia Deo, quibus sumus calciati pedes in praeparatione Euangelij pacis : induti lorica iustitiae & galea salutis, accincti lumbos in veritate ,habentes scutum fidei,&: gladium Spiritus sancti: quia non est ' nobis conluctatio aduersus carnem & sanguinem, sed aduersus principes & pote

states, aduersus rectores tenebrarum harum , contra spiritalia nequitiae i n caelesti bus. Et non militamus terreno regi, sed caelesti, pro salute &nostra,& terreni rei gis, S totius populi nobis commissi. quorum ossicium est nulli nocere, Contra neminem infideliter agere , omnibus autem

velle prodesse. Tandem, domine nobis

Rex, contra Deum Sc contra animam V

stram non audiatis illos qui dixerint, si forte vobis dixerint, Non tibi sit curae, Rex, quae tibi referunt illi fellones atque ignobiles : hoc fac quod tibi dicimus. quoniam

eum nostris, S non cum istorum parenti'

398쪽

bus tenuerunt parentes tui regnum. Nos autem obsecramus dominationem vestram,adtendite potius, si Christianus Rex estis , sicut & Deo gratias estis, & in illum

creditis, de per illum regnare Vultis, 'Prou a quem, sicut scriptum est reges regnant, & 11. Cuius est regnum,immb orbis terrae & plenitudo eius εἶ quia idem Deus in carne Veniens, qui solus Rex fieri potuit S: sacerdos,&in caesum ascendens suum regnum , id est Ecclesiam, inter pontificalem auctoritatem & regiam potestatem gubernandum disp0suit, & non elegit ad hoc diuites 55 nobiles,sed pauperes & pisi catores. & sicut scriptum est , Igmobilia o i coli

contemptibilia mundi elegit, ut confundat sor- 7 tia. Et fieri potest, ut tales vobis ista dicant, si forte minus necessario Deum timentes vobis dixerint, cum quorum parentibus diabolus, qui secundum Scripturam est Iob. r. Rex super omnes glios siverbiae , regnum 'a' Christi, quod est Ecclesia, conturbauerit,ic nunc eos in regno suo, id est: in inferno, retineat, secum in saecula retinebit. Pro certo autem sciatis , quia cum nostris parentibus, id est cum Apostolis, Christus Rex regum regnum suum, id est Ecclesiam , conquisiuit, ampliauit, & rexit: M

399쪽

per nos, & nobiscum, Vtinam non ad iu dicium nostrum dicamus, eandem EC-clesiam, id est regnum suum, quotidie adquirit, auget, atque gubernat idem Do minus I E s v s Christus, sicut dictum est psal. . . a DomiΠO Ecclesiae per prophetam, Pro 7. patribus tuis nati siunt tibi stas, id est pro Apostolis creauit tibi Episcopos,qui te rC-gant Zc doceant. Cum qua Ecclesia nobis a Deo commissa, Rex Christiane MDomine, sicut litteris vestris iussistis , ieiunijs & orationibus, actitan ijs, Dominum summum gubernatorem in naui san Otae Ecclasiae fluitante in hoc mare, id est saeculo naufragoso, peccatis nostris com mynibus dormientem pulsare S excitare,& pro vobis deprecari studebimus: ut quantocius pro sua ineffabili pietate euigilet, & imperet ventis & mari, id est tem pestatibus diabolicis ,& inquietudinibus saecularium hominum, & redeat quantulacumque tranquillitas, gratia & misericordia eiusdem Domini nostri I E s v Christi . cui est, & sit potestas, & honor, &gloria, S: imperium In saecula saeculorum.

Amen.

400쪽

X XIV. SynodiMetensis, de indulgentia Ludovici regis. HAEC CAPITULA

tractata m confirmata sunt ab Episcopis in Synodo habita apud Mettis MLtatem , de indulgentia Hludouuici Regis pro seditione σ excessibus in regno fratris sui Graii perpetratis. DIι ac τ is in Christo fratribus &consacerdotibus nostris, legatis videlicet diurnae pacis ac nostrae unanimitatis, Hincmaro, Gunthario, Reniloni Archiepiscopis, & venerabilibus Coepiscopis nostris,Herluino,Hildegario, Aduentio, Abboni,Hincmaro,Erchanrao, Episcopi quorum nomina subter habentur adscripta. qui fauente Domino annuentibus gloriosis Principibus nostris Karolo& Hlothario , in Mediomatricum ciuitatem anno incarnationis Dominicae