장음표시 사용
321쪽
. i ii Sectio Ut hi Caput III α ρ s
tis Om Vuginem resurrexisse, seu in , corpore, & anima esse assumptam 'uod CAPUT III. . . licet non inueniatur expresse reuelarum aut definitum, pertinet tamen ad doctri- inpropositione haresis oxima, vitnam Catholicam , cumque sibi certitu- . .:errari.
dinis gradum apud Catholicos comparauit propter connexionem magnam, qua Tabilito semel in superioribus capi- habet cum doctrina fidei. Ex eo enim, o tibus, quid sit propositio haeretica, quod Beata Uirgo fuerit vera Dei ma- quid erronea; iam secile est explicaro, ter, sequi videtur eam in corporein ani- quid sit propositio haeresi proxima, vel ma assumptam suisse in caelis. errori. Vt enim propositio haeretica a Iterum ex Concilio Τridentino,quod Patribus intelligitur ea, quae contradi quam fidei doctrinam fidelibus tenen- ctoria est alicui propositioni fidei indu-dam proponte partim in capitibus, pam bitanter tali per se, & directe;ita propolim in canonibus,tradere videtur cum , sitio haeresi proxima celanda ust illa,quae eo discrimine , ut quae in canonibus tm opponitur doctrinae, que licet reipsa,vel ditur, sit omnino per se fidei diuinae, ei- secundum se sit de fide, quia immediateque contraria dcie rina sit haeretica, nisi a Deo reuelata; quoad nos tamen non aliud ipsa Smodus significet; quae vero est omnino certo, sed tantlim probabili- non in canonibus definitur, sed solum- ter, & ut plerisque videtur de fide. modo in capitibus explicatur, sit doctri- test enim aliquando eadem propositiona Ecclesie, & ei opposita sit censenda . esse iis resis reipsa, ct tamen assici hacerronea. De quo vide inlchiorem Ca- censuraac iudicari proxima heresi.Quianum in lib. s. de locis Theolog. cap. s. cum haec censura inuratur propositioni
ubi Synodum Tridentina, cui tunc ipse illi, quae opponitur cerio doctrinae, qua interruit cum 'hoc dii crimine aliquas non omnes ted plures existimant esse de propositiones damnasse testatur. fide, vel quam non omnes sed plures pu-Quia autem conclusio Theologicata tantopponi doctritis indubitate de fide, deduci potest eam ex uno principio fidei & sspe contingat veram esse opinionem S altero euidenti lumine naturali, quam dicentium eam propositioncm opponi
ex duplici praemissa de fide, quod dixi- fidei, vel contrarium esse de fide: sequimus huc usque de propositione erronea, eur, ut quoties ea opinio vera sit, toties debet intelligi de propositione n antra hec propositio sit vere,& a parte rei he- conclusionem Theologicam primo mo- resis; alioquin opinio docens contrariudo; si enim negaret concitisionem eui- esse de fide, vel eam propositionem v
denter deductam ex duplici praemissata, re opponi fidei, non esset verae, sed falsa de fide, iam esset haeretica, quia conclu- contra suppositioiaem. Erit ergo tun sio illa, licet ut conclusio formaliter, de reipsa heretica illa propositio, in iudi- pro ut infertur ex principiis reuelatis no cio tamen ultimo fidei censores non desit actus fidei, ut in hoc eodem libro su- bent iudicare illam, ut haereticam Sim-pra diximus; obiectum tamen materiale pliciter, & sine addito; sed debent dice- illius potest credi peractum fidei, &c6- re eam plurium iudicio esse hqrcticam, tinetur formaliter in obiecto praemissa.. sed quia alij pauci id negant, esse iudi-rum, quod est reuelatum.inare propo- candam proximam herest. Quare hec sitio negans illud obieetum non erit ρο- eensura non tam videtur intrinseca ipsi ronea sed haeretica . propositioni , quam extrinseca propter
. .1 e diuersa doctorum iudicia, quorum si
. V r x qui eam dicunt esse hqresim,alij negat,
. ' quam varietatem,&controucrsia signi-
. ficamus, dum dicimus esse proxima hς-
322쪽
3 oo Bibliothecae Theologicae Lib. I I.
Aduertendum est tamen primo , ex ponitur directEconclusioni Theob legeommuni doctorum consensu, non suffi- ud omnes Catholicos communi concere, ut aliqua propositio iudicetur prin sensu indubitanter receptae ob euidente, xima hetresi, quod unus aut alter doeior & necessariam quam habet cum aliquo eam dicat esse hqreticam. Cum enim fidei principio connexionem; ita propo- aliqui sint pro lives , & faciles ad ce sitio errori proxima erit illa, que oppo- suras acerbiores, sic sequeretur plures netur conclusioni, que a pleritque, licet propositiones voeari hqretieas,vel here- non ab omnibus, istimatur Theologica. si proximas, quas tamen alij temerarias Queadmoduenim si quis negat propo dumtaxat, vel fortasse nulla censura di- sitione,quae pleri'; videtur esse de fide, gnas existimant. Unde rationabiliter i, nec posse consequenter sine hqresi n la sola propositio censenda est haeresi gari, propositio negans dicitur hqresi proxima, quam licet non omnes, plures proxima; sic quando negatur proposi tamen graues doctores, & cu graui sun- tio, quae plerisque videtur esse conci damento dicunt esse haereticam; paucis sio Theologica, nee posse sine errore in contrarium reclamantibus, & ex si negari,propositio negas erit errori pr quo leui sundamento; quod dico, quia xima, cum eadem omnino sit utrobique si pluribus, ijsque grauissimis doctor, cum proportione ratio: quare quod de hus allerentibus ex aliquo graui funda- propositione proxima hiresi iam dictumento aliquam propositionem haeret, fuit, illud idem proportione seruata de-cam,darentur ex alia parie plures doctω bet applicari propositioni errori proxi-
res non minus graues, quique ex nono nis . Quia aurem tripliciter fieri potest, minus graui fundamento docerent non ut plerique putent conclusionem aliqua esse haereticam a iam in tali casu non es- esse Theologicam, atque adeo sine e set iudicada ut haeresi proxima,sed utra- rore n ari non posse: hinc etiam triplique quo ad nos intra probabilitatis limi- citer videtur posse reperiri propositiores manere deberet. secunia notandum errori proxima . Primo, quando negat est ex communi pariter doctorum con- conclusionem, que euidenter sequitur sensu , propositionem modalem non es- ex una premissa evidentiri altera,quam se proxima haeresi, ex eo quod proposi- plerique, licet non omnes existimant estio categorica, seu de iis, si e proxima sedende. Secundo, quando conclusio haeresit exempIum habetur in hac pr.- negata deducitur ex una indubita ter repositione : Paruuli non habent rustitiam reuelata, & altera evidenti, per cons ahaerentem; quam aliqui dicunt esse du- quentiam tamen, vel illationem, quam taxat proximam haeresi,quia multi com- non omnes, sed plerique iudicant eui- muniter dicunt in Concilio definitam, dentem, aut necessariam. Tertius m esse iustitiam inherentem uniuersaliter dus addi potest, quando negat conclude omnibus. Non tamen erit proxima sionem, quq euidenter infertur ex una
haeresi propositio modalis dicens : mn praemissa indubitanter reuelata, & alteo Afri, nec definitum, quodparuuli ba- ra,qua plerique,ticet no omnes,iudicant beam iustitiam inbarentem: quia fisc non ' euidentem Sicut enim solEt esse opini negat obiectum ipsum proximum fidei, nes aliquando ivssexae circa probabilita- nempε iustitiam inhqrentem paruuloru, rem aliarum opinionum, an talis Opinio sed solum gradum certitudinis illius ve- v. g. sit, vel non sit probabilis ; ita albritatis , qui gradus potest esse sub opi- quando sunt Opiniones, non circa verinionibus, licet obiectum ipsum directu tatem alicuius sententis , sed circa eius non possit in dΜbium reuocari. euidentiam, an scilicet sit, vel non sit Quod pertinet modo ad propositio- euidens: &ineo casu dici potest , con-nem errori proximam,dicendu est quod cIusionem euidenter illatam ex una doseut propositio erronea est illa quε oin fi de, di altera,quam plerique euidentem
323쪽
tant, esse talem, ut propositio eam negans censenda sit proxima errori. Cq-terum ut conclusio tam illata ex una
praemissa de fide , & altera probabiliquantumuis per euidentem consequentiam, quam ex una reuelata , ct altera
etiam euidenti , sed non per illationem euidentem, sed tantum probabilem; ut, inquam, talis conclusio non est proprie in ullius sententia Theol Mica, ita propositio illam negans neque errors, neque proxima errori dicenda est. Etsi autem comparatione facta inter propositionem heresi proximam, &propositionem errori proximamri grauior sit primae, quam secundae censura, vel nota; quaeri potest ora sit grauior censura propositionis, an erroneae, an proximae hqresi Respondet Eminenti sis. Cardinalis de Lugo loco iam citat omnibus pensatis grauiorem esse censuram erroris; cuius rationem affert, quia qui dicitur haeresi proximus, solum significatur, quod in aliquorum sententia , vel opinione sit haereticus, quae tamen opinio falsa esse potest, de ideo n5 inuenitur in eo necessaria , sed conti gens dumtaxat cum haeresi connexio.
Vbi qui negarconclusionem Theologicam , deductam enidenter ex praemisia certa de fide , & ex alia praemissa euidenti Iumine naturae, quae conclusio Gne errore negari non potest, eo ipso imuenitur habere necessitatem ad negandam praemissam de fide, quantum est ex parte obiecti negati, quia pram istaeuidens necessitat ad eam non negamdam ,& aliunde constat non posse conclusionem esse falsam, nisi una ex Pr missis sit falsat eum ergo illatio etiam sit euidens, atque adeo negari non possit, inuenitur necessitas, quantum est ex parte obiecti nisi ignorantia excuset, ad negandam premissam de fide , quae sola potest libere negari. Ideoque eiusmodi error obstitia e retentus inducit in soroexterno poesumptionem adeo vehemetem de haeresi, & maiorem, quam inserat propositio haeresi proxima.
De propositione sapiente haere vel hareseos suilectat.
ETsi aliqui Theologi confundant
propositionem sapiente haeresim cum erronea, ut Si mancas & alij, quos resert Suales de fide disputa I9. sect. I. n. 16. nihilominus tamen longe probabilior est aliorum sententia, qui dicunt hanc censuram distinctam este ab errore, & in gradu inferiori. Si quidem suspicio est quid multo minus,quam pH- sumptio, ut satis per se patet; sed error
concessus, ut iam notauimus, cogit ad negandum principium reuelatum, &ideo non solum suspicionem, sed praesumptionem magnam affert de hqrest; ergo propositio suspecta de hqresi, non solum est distincta ab erronea,sed etiam quid minus videtur significare qua
illa: quare etiam multo minus requiris tur ad suspectum, quam ad erroremis .
Imo potest etiam distingui a propositi ne errori proxima, quia hec a plerisque saltem, licet non ab omnibus iudicatur erronea, quod tamen iudicium non inuenitur in propositione suspecta,vel sapiente hqresim . Iam ergo dissicultas est in quonam hae duae censurae consistant; breuiterque dico propositionem illam sapero heresim, quae cum hetretica verisimili- nidinem habet. Undε si quae propositio ex heretica probabiliter sequitur,vel ob eam quam eum illa connexionem &assinitatem habere videtur, vel ob alias circumstantias modo statim explicando , hqresim lapit. Ita videtur hqresim sapere ista propositio, in bari S cra ento manet panis subsistentia, quia videtur, valde arinis cum ista hiretica, in tacharistia manet panis subsatia. Pr positio vero suspecta hqreseos est illa , , quae aliquando ab hereticis ad errorem&h resim suam occultandam usurpatur, quomodo Nestoriani B. Virginem
v labare Dei sesceptricem,& Deum
324쪽
3 o , Bibliotheci Theologicae Lib. I l.
eum Christo adorandum esse aiebant , quae sepiat errorem, vel sit suspecta desisemiarriani filium Deo Paui esse si i- illo, quatenus cum proportione prstatiem in substantia, siue homiousion, non funianentum maius, vel minus iudi homousion: Quare licet parum addat candi, vel suspicandi, quod author ha sapiens lis resim supra propositionem ' beat aliquem errorem , nempe aliquod suspectam di potest tamen aliqua inter dogma contrarium conclusioni Theo- illas in equalitas considerari. Vtraque logicae t quae censura minor erit, quam quidem dat occasionem timendi, ne la- sapientis heresim, vel de illa suspectae, leat hi resis; neutra dat fundamentum & eodem modo cum proportione debi- sussieiciis alicui iudicandi absolute esse in explicanda est. Infero secundo fierihi resim, vel errorem: dat tamen iussi' posse, ut in uno tempore aliqua propoeiens fundamentum ad suspicandum , , sitio sit hqresim, vel errorem sapiens, Vel timendum quod author illius Pro- aut.de illis suspeeta, quae in alio tem- positionis habeat apud se aliquam hi pore nullam sapiat, quemadmodum antesim, vel errorem ex quibus illa pro- te Nestorij hqresim sine hqreseos nota positio oriatur. Veim cum hoc fimda- Christus homo dei fer & diuinus a Caia inentum non consistat in indivisibili, tholicis dictus est, post eam vero ea
sed habere possit latitudinem se dum propositio hqresim sapere videretur: &magis ,& minus, hinc secundlim illum sic de alsis pluribus. excessum distingui possunt duo censiu' ararum gradus: aliquando enim landa- C A P U T v.
mentum, siue propter verba, siue propter materiam,sive propter locum,tem- De prystime male sonante , o piarum pus, personam loquentis, & alias circur . aurium .n a. stantias, tale erit, ut probabiliter iudica-
ri possit, aliquam aliam heresim esse in Irca praesentem difficultatem di authore, ex qua liqc alia Propositio vςl doctorum placita reperio ;assertio procedat: aliquando verum praeterquami quod enim aliqui putant fundamentum non erit tantum, sed is, has duas censuras in eamdem coincid
tum sufficiet ad simplicem suspicionem. re ; Hir etiam illas non distingunt a s, In primo casu poterit propositio vocari piente hqresim et nec male sonantem a sapiens hare , quia Lapor magis indi- scandalosa. Nihilominus tamen longe cat substantiam vel naturam rei, quae probabilior est opposita sententia, quod sentitur, & in eodem sensu poterit assici hec omnia sint diuersi censurarum gra-olens haeresim, quia etiam odor ostendit dus, aut species: Etsi enim una, & e naturam rei odoriserae. In secundo aue dem propositio possit multiplici notatatem casu poterie appellari suspecta mia assici, & esse simul male sonans,piarum non siifficit ad iudicium probabile fe- aurium offensiua, scandali, is, ii resim rendum, quod author sit hqreticus, sed. sapiens, ct sic de caeteris ; imo licet hu- tantum ad iuspicionem, & timorem ali- iusmodi censurae, si in latiori significa- quem absque temeritate concipiendum; tione, & stahm iuxta proprietatem v quae censura minor erit, quam prima de eum accipiantur, possint facile coincia Iapiente hqresim . dere; nam propositio sapiens hiresim Mine infero primo, quod sicut da- proculdubio male senat& pias aures tur propositio sapiens hqresim, vel su- offendit: sicut etiam omnis h resis est specta de illa , quia fundamentum p - error, lase, & communiter sumpto nistat maius, vel minus iudicandi, vel sm mine erroris; possunt tamen dissimi spicandi, quod author habeat in corde in ordine ad diuina connotata. & aliquam h resim, licet propositio non eadem nomina fieri quasi propria comsit hqretica ; sic dari propositionem , sequenter, ad significandas aliquas pase
325쪽
'ticulares propositionum damnabilium species, vel qualitates ad inuicem distinctas. Et in hoc sensi propositio maia s
sani est illa seeundum aliquos, quae cst aequivoca,& habet sensum etiam catholicum proprium, sed nequentius voces illae usurpantur in sensit hcretico; addi
que Suares etiam si sit significans tque sensium Catholicum, & non Cathiacu L& ideo tam grauem non mereatur cen suram, non excusari propterea ab omni censura, quia imprudenter sine explic rione, aut limitatione profertur. Vel
secundum aliox propositio malὰ sena est, quae sensum habet congruentem fidei,verba autem inconmia i siue quod idem estiquae non dat audientibus sundamentu iudicandi,vel suspicandi quod proferens habeat in corde haeresim, vel errorem aliquem circa fidem, sed Q-lum peccat in abusu vocum diuersarum ab usii communi, quo silenta fidelibus usurpari v. g. si quis dirae. In Deo hum tres statiae reuulsiae; hec Propos
tio nullam babet haereseos spicionem
in proferente, omnes enim credunt, cum non asserere tres essentias in Deo iquas Catholici negant, sed suum tres
subsistentias relativas, qua& tamen non deberet significare re-laraua, quia nomen essentiae applicatum
est a doctoribus Catholicis ad id latum
significandum, quod commune est Omnibus Sanctissimae Trinitatis personis Ita ut tota huiuscensurae malitia non siein sensu Wihorum, nec argumentum
animi infidelis, Hi tantum in verbis , quia sent in ea significatione parum aut nihil usita quam obeausam absenant auribus ι uno M.qui ortum esse putant commune illud in se iis prciloquium,
quod ex verbis δε-ἀMia prelatis enascitur haeresis, quod Sanctus Thomas a. . quist. II. artia. dcante ipsim Magister Sententiarum in A. distincti x s. restit ex Hieronymo in epistola ad Damasum, dum Aetit sensu,
ipsim semen flagitant, quia nescio quid
riatio sola verborum vitiosa iuxta regulas grammaticae sed retinens adhuc id n- sum Catholicum reddae propositionem hi ticam : sed tantium quod variatio
verborum , quae prima racie rappareat leuis, & retinetis eumdem sensum : vel possit interdum occultare sensum hereticum, vel saltem esse periculosa, propter sensum alium, quem magis sonare videtur. Ut si quis dicat Filius est sui positam aliud a Patre r Catholice loquitur quia selum significat distinctionem in persona Si autem alius id ita reserat. Filius ess nostrum, o aliud a Patre : occultat M resim,significans filium esse aliud a Patre simpliwiter loquendo, quod est significare distinctionem no solum in persena, sed etiam in estcntia,
sicque ex leuiuscula verborum immutatione occultatur, 3e incurritur haere- sis. Si tamen non intenderet hunc sensum , sed sollim quod filius sit suppositumin quidem suppositum aliud a stipposito Patris , non obesset quidem variatio illa , esset tamen periculosa propter sesisium alium, quem magis sonare videtur. UndE patet propositionem mala semantem non solum distingui a sapiente haeresim , sed etiam eme censuram tam ab illa, quam a Lispecta inse
Propositio vero piarum aurium OL sensilia secundum atri sis illa, quae, non tam cliscios ipses, quam pios ostendit, quia licet aliquem eius tensum binum da catholicum docti intelligant,pii tamen eo quem prae se fert sensu ostenduntur. Melius tamen alii notant haspias aures debere esse prudentes, Sed ctas, nam imprudentes , imperitos, δι malevolos octauit aliquando propositio, qixe doctos, prudentes δι benevolos non ovindim de haec non debet diei piarum aurium offensiva. Illa igitur propositio proprie pias aures. endere diacenda is, qua indecorum aliquid Deo, ves Sanctis, tum men fit sum asserituri vis actiones humanae Christi omni h mini necessariae et eius membra ex - itur nominibus obscaenis. Idem est,side
326쪽
de statu Melesiastico, caerem ijs saeris sanctisque viris dicantur ridicula,quibus modestus auditor rubore suffinditur ;vnde aliqui volunt hanc propositionem Astingitiὰ malesonante, quia haec additrii quid in ordine ad religionem; aduertuntque alij , quod licet hic gradus culpa minor sit , quam male somniis,quantium ad filsitatem . quia sine filsitate , de fine incongrua significatione vocis po-rest propositio oflandere pias aures, in
genere tamen moris esse grauiorem,quia procedit ab animo procaci δε egrinata i
Vertim cum hae dictrentiae sint m re accidentales , seque potius to eant ex parte subiem, quam obiecti,vel materie quam formae , tenendum est cuin Emunentissimo Cardinali de Lugo loco sup rius citato , hane censuram disserre tu rigore a male senante, quia male sonans
abutitur vocibus extra communiorem significationem, eas applicando ad minus usitatam : quare eius indecentia
consistit in usurpatione vocum, quae habent malam significationem, de falsam, licet non usurpentur ad illam sed ad aliaveram. At vero pmpositio, quae solum offendit pias aures, usurpat voces in sola propria , & usitata earum significatione, & nihil falsiim dicit, nec vocibus habentibus aliam significationem fusa, tamen dicit id, vel tali modo,ut fidelium pietatem, & reucrentiam, si nonis extinguat; ad minus ex se tepidiorem reddat: & ideo aures piae horrore huius imminentis tepiditatis, auditis ijs v Lbus ostenduntur. Quaae cum huius censur malitia,ves indecentia e vasistat tam in eo quod dicitur, quam in modo,quo dicitur, quatenus utrumque maest onfendere pias aures, dupliciter etiam potest reperiri propositio piarum aurium ossensim; siquando quidem ex reipsa, quae dicitur, quae liret sit in rigore vera, non debebat tamen dici , quia propter infirmitatem, & eonsuetiadmem hum nam , non audiuntur sine ostensioni omnia, quae in rigore vera fiant: Exemplum inter alia esse potestat aliquis non sine graui fundamento putanu deberea
ex breuiario expungi narrationem aliquam, vel circumstantiam historiae,tanquam minus veram, diceret, Eule, a no- MifasMMΘvore1 a na rar : vessi indulgentias aliquas sine sufficienti eausa concessas fuisse sitiens, direret, east μνη- esse ridistis,osuistis anilassetis pueris proponendas. Aliquando verbpeccatur in modo solum, de vocibus indecentibus , quibus res alioquila verae enarrantur, ut in exemplo superius a ducto de Christi membris sanctissimis, vel actibus necessarijs de namralibus per obstetnas voces significatis, ves si aliquis diceret, Magdalina meretrix , Maiso raris, is a re, Petre periure, seu flata orate pro nobis: de sic de caeteririquet cum vix unquam sine blasphemia non haereticali pinerri possint, merito in malitia morali superant alias propositi nes male dumtaxat sonantes, quae eiusmodi irreuerentiam in Deum,vel sanctos
CVm propositio blasphema dieatur
talis a blasphemia , secui adum quod blasphemia est locutio falsa contra res saeras per modum conuicii, sic propositio blasphema erit illa, que irreuerentiam ves iniuriam contra Deum, vel sanctos, ves res sacras inanimatas continet . Etsi enim doctores communi indefiniant blasphemiam , quod sit nestium in Deum, quia formalem rationem blasphemis desiimunt ex contumesia,&inhonoratione contra Deum,non tamen
per hoc maledicentia cotra eius sanctos,& res sacras extranea est a blasphemia, sed formaliter est blasphemia, quia sicut Deus laudatur,& honoratur tam ctis sitis, quam in caeteris rebus satais, ad eius gloriam institutis, Ze ordimatis, ita & in illis contemni, vituperari,& i honorari , dicendum est, ciun mesed
327쪽
euntur : si quidem maledicentia in haee omnia redundat in dedecus & contemptum Dei. Vt autem blasphemia quatuor modis eommitti potest: primo Trmando aliquid de Deo quod illi non conuenit Secundo , negando quod ei conuenit. r-tio, nominando irrisorie,in turpiter sine reuerentia ea,qui illi conueniunt. Qua vi , tribuendo creaturς quod soli Deo, aut eius lanctis conuenit. Quadruplici-eer etiam videtur posse reperiri propositio blasphema. Insuper ut blasphemia est duplex hqreticalis , seu qualisic ea, & simplex seu non hetreticalis Q ita etiam propositio blasphema , alia erit hqreticalis, quando scilicet in ea negatur vel affirmatur aliquid contra fidem, vel
melius quando simul cum iniuria, &i reuerentia contra Deum, I sanctos iun-situr error contra fidem; alia vero simplex seu non haereticalis, quando solum
peccat contra reuerentiam Deo vel a ctis, aut rebus sacris debitam : exemplum in rebus sacris inanimatis adducit Cardinalis de Lugo : quod per iocum non sine blasphemia dixisse fertur Elisa-hetha impia Henrici Regis ex Anna Bo-Φena filia; ;que cum de more, adepto Tegno, ungeretur oleo sacro, postea sub papilionem parumper ad remes vestes anduendas diuertens, nobilioribus circii stantibus ancillis dixisse fertur; Abite, ne fator huius ini vos ossistat , ut refert S erus Itb.3. de Schisinate Anglicano Paulo post initium. Sed de his plurata, videri possunt apud authores suo loco citandos infra libro A. qui de rebus ad laetum inquisitionis tribunal pertinent, hus scripserunt.
Propositio vel doctrina impia est illa , qua verus Dei cultus euertitur, vel minuitur , potestque etiam extendi ad eam, qua cetera pietatis, & praesertim misericordiae erga proximos opera impediuntur a multoque magis si debita erga rempublicam, vel parentes ossicia dissuaderet; qualis erat Pharisaeorum doctrina, quos Claristus Dominus redarguit Matthaei cap.r s. qui ut oblatio--ut.Theo l. Tem. L
nes templi in proprium utile vergente augerent, cas praeferebant pietati erga parentes, filiosque impie, licet pietatis
praetextu, a debita pietate auertebant.
Iniuriosa denique, vel contumeliosa propositio ea est, quae alicui aut statui , aut persene illustri iniuriam facit,& alterum isdit; dixi alicui statui, aut personae, quia si iniuria sit in Deum,vel
lanctos, aut res sacras, non tam erit iniuria, quam blasphemia. Unde adpropositionem iniuriosam praecise secundu quod est talis, requiritur quod iniuria
ut contra alios, quorum honori consulit merito Ecclesia prohibens, & seuere puniens libellos famosos contra principes etiam saeculares, aut contra personas publicas, contra ordinem religiosum, contra Praelatos, Cardinales, & alios.
Etsi enim aliquando in talibus casibus nihil contra fidem mediath vel immediate dicatunplura tamen dicuntur comtra charitatem,iustitiam & alias virtutes, quarum indemnitas pertinet etiam ad Ecclesiae curam, quae sicut non prohibet solum libros contra fidem, sed etiam
eos, qui sunt contra bonos mores, ita
potest linguam coercere ab eiusmodi propositionibus, quae grauissime bonos mores perturbare possunt, licet nullam prorsus haeresis suspicionem secum in
De propo ne temeraria , sicandallos ,
Schisematis, editiosa. P Rimum ad proposi tionem temera
riam requirunt omnes, quod sit in materia proprie Theologica 3 nam quae solum est ealis vel in materia Philosophica, vel Mathematica, v. g. erit quidem temeraria in eiusmodi scientiis,non tamen dicetur temeraria simpliciter, de
absolute, secundum quod de illa loquimur in praesenti , definiturque proinde, risit illa, quae communi doctorumi opponitur, aut qus contra doct Qq res
328쪽
3 o 6 Bibliothecae Theologicae LibII.
res Theologos sentit sine sufficienti funiadamento , quale esset, si magni ponderis ratio, vel alicuius hominis docti, &grauis authoritas , qui rem accurate discutu Me , pro ea etiam parte staret. Talis erit , si aliquis dicat, diemiudici j f
turum intra unum , aut alterum annum,
vel plerosque salictos.sine peccato originali fuisse conceptos: etiam si Beatam
Virginem exceperis, multis tamen hoc piiiii legitim vclle concedere temerariuvidetur. Ita videntur esse temerarie,qupplerosque sanctos Apostolis in gratia
pares omnino faciunt, vel etiam negant historias pias communiter ab Ecclesia receptas, &propositas, v. g. quod Chistus Dominus Angelico doctori D.Thome apparuerit, illique dixerit, beneqc usi de me Thom: quibus etiam placet addere illas, que propositiones vel opiniones nonnullas acerbiori , quam par
est censurae nota assiciunt. Uerum cum in rigore omnis etiam propositio heretica, vel erronea hoc pacto sit temeraria, si quidem sine suffcienti etiam fundamento opponitur comuni doctorum sensui; loquendo dein
ista censura secundum quod ab alijs dis stinguitur, & apud censores Theologos aliquid minus significat, quam propoSi
tio hqretica, vel erronea, ad illam requiritur, quod non sit negativa fidei directe , vel indirecte, nec in reipsa,vel in vocibus sitsuspicio contra fidem , sed ta- tum quod in rebus non reuelatis , & tamen ad Theologiam vel pietatem spectantibus opponatur sine fundamento communi doctorum, & fidelium sensui; Sicque temeritas nihil aliud esse videtur quam imprudentia quaedam in oppons-do se communi aliorum sensui sine fumdamento in materia Theologica ; quod sufficit ut inter alias censuras Theologicas annumeretur; etsi enim propositio incrε temeraria non neget fidem , nec conclusionem Theia Uicam ; negat tumen temere & imprudenter aliquid ad Theologiam spectans , & ad doctrinam
communem circa res, quae ad pietatem ,
& salutem pertinent a quam doctrinina o& communem fidelium sensum, multam refert indemnes conseruare, & coercere immoderatam pro libito opinandi licem tiam , & temere asserendi quicquid cuilibet arridet, ex quo paulatim gradus fiead audendum etiam circa alia , quae pro pius ad fidem accedunt. Sollim superest dubium, an propinsitio temeraria sit, quae non habet pro se Patres, vel Doctores graues ita se tientes, quae vocari solet temeraria priuatiue, an vero illa solum , quae habet contra se Patrum vel Doctorum sensum
communem, quae dici solet temeraria is positive. Nam SuareZ22. Vtramque
dieit esse dignam censera, licet mitiori , quae est solum priuatiue, quam quae est
etiam positive r Hurtado vero ibidem
negat, eam censuram competere temerariae solum negariue , sed dici debere
improbabilem. Utramque sententiam is ad controuersiam de nomine reuocat
Cardinalis de Lugo: quatenus illae, quae appellanturtemerariae, sellim priuatiue, aliquid habent etiam de gradu positivo, licet in hoe differant ab alths, quod P tres , de Doctores de iis explicite & in particulari non fuerint locuti sicut de salijs, sed tanium implicite,&in communi. Unde statuit pro optima regula ad dignoscendi uni, an propositio aliqua sit
temeraria, quamuis de ea Patres,vel Doctores explicito loquuti non fuerint; diligenter attendere, quid dixissent Patres vel Doctores interrogati de hac Propositione in particulari, fluantum ex reliqua eorum doctrina colligere possumuα Si enim semel constat, eos licet de facto propositionem hanc non expresserint , negaturos tamen illam fore, si eis pro poneretur, hoc si est, ut censeatur temeraria , cum sidcontra habitualem salatem Patrum, & Doctorum sensum, qui ita filerunt, & sunt habitualiter dispositi, ut interrogati ita formaliter responderent: quando vero manemus dubii Mancipites Iectis eorum scriptis , &Op
ribus, quid dixissent, vel dicturi sint, si
hoc explicite proponatur, n debet cc
seri temeraria, licet non habeat positive,
329쪽
Praecipuarum rerum in hoc primo Bibliothecae
Primus numerus paginam: scara dras columiam indieat. DAMUS quomodo The
mprobationis aliculas doctrina sex gradus. I 8 I. a. Aqua qua Christi Domini e latere exivit
tauanti faciemia o 227. a. Eius laudes. ibid. equent. Eius impugnas res. 22 I. 2.
tar ab Ecclesia Guris Philosephys insta
lis alara. 22 I. I. Eius progressus. ibid. Eius interpretes , quibus omnibus pras . rendus S. Thomas. 223. epriis telici libri in Gallia olim com M. a 38. 3. Auditinam S. Rota Romana derisiones , qua sint moritaris. I9 s. r. Aareola Doctorum quibaes debetur. 8s. I. Astharisatisfundamensum silentia se , nitas . 18 I. a.
BArbarica Secta olim dicta, quae extra Graciam ct Italiam s. it. 2o2 Omnium es antiquissima , misi exque eius diuisio. ibid. In seatis tres is iniuersum disium 'f- fani Theologiae. 83. 2.
Blasphemia quid, 'propostio blasphema.
.: Biblioti Theol. Tom. I. Blasphemia quatuor modis committi s res. 3 I. I.
CS. Aratus Borramos quid de Epicteti
. libris. 22s. I. Certitudo est firmitas ea determinatio imiellectus ad unum. ψ8. I.
Triplex sui distis i , obiectiva, formatis o subiectiva, aliqui quartam ad dunt dictam iniis a ti--. Mid. Cenitudo alia secundu se, alia quoad nos.
cinti do habitus desumitur ex tertiori rarione formali. 6. 2. Certisado illa maior, qua minus su cari potes. 7. I.
Genitari duplex vera , ct si a qua per
Certitudo vera iurum duplex, obiecti e remalis. I o. a. Certitudo sermulis etiam multiplex. ibid. Certitudinis formalis quatuor causa , t ridemae definitiones per ordinem adsitis. I I. csesequent. certitudinis obiecti , cause vel conditi
Certitudinis duplex fundamentum, uidentia se fides, unde certitudo euidentia , est certitudo ei. rq . est sequent. Certitudo fidei diuinae. Iso. o siequent. Certitudo ei humana. I H. equent. Conditiones ad illam requisitae.'Isq. circulas vitiosis non committitur a Catholicis in ei resolutione. 29 . I. In Christo Domino quotvleae fuit The logia. 73. I. Re co--
330쪽
ommuis,unia sub υtraque oecis v . oeuli . 187. r. 173. t. Dou res vrique ad ---ionem se coaciliorum Generaliam desinitianes ad cnu . igo. a. fidem 6T--res pertinentes, junt Dinorum Schola corum quatis cy saan. Uulimus eredendorum re uia. IT 8. r. 14 μ -Horitas . I 88. est sequent. regula certa , quae probabisi desiam Doctoram consensus opus dextera Exeel
concilia particularia non sunt ex se plane infallibilis authontatis. I94. I. conclusio Theologica alia explicata, alia deducta. 7. Ia
conclusionem Theologicam deductam negans, - hareticus 'cinctasio Theologica mere explicata est desiis. sequent. Resisti ad hoc iudicania Gmnan sa. est seque R
c sequemia a dini liuo ad collecti- , -- valeat in rebus Theolaicu.
DEcreta M. Congregationum Emis
cardin. quanta sint authoritaris I9 . I.
Dei piscitati non repugnas ratio me rationis distincti virtuatiter in dems strationibus Theologicis. 23. 2. Deas ruomodo Auctum Theologia. Iς sequent. Demon alio a priori δε poserioriequia, quomodo disser t. 21. I. Demon alio Theologica procedens ex re uelatione diuina in actu signato neque est a Priori, neque a Posteriori. D. L. D qais pro Doctore Ecclesia habeatur qua
Doctores in m silvo Ecclesia corpore sunt
Sancti Doctores Wasertim Augustinui ct Thomas parcissimi fuere in damnandis alioram sententiis. I 67. I Doctrina flex modis ab Ecclesia Vprobari potest. Is I. MDoctrinam suorum Pasiora populi sequi
Doctrina impia quid. I. I. Druides .apud Gallos, qui, eorum species ac Philosophandi modus. a Οῖ. 2.
Druidam veritates, nec non errores. 2o
Eccosia auliarius in desiniendis re
Eccum infati silis. IT a. a, Belsa infallibilitas quomodo cog scito test. Uy. Ecclesia quouis tempore, quasi quoddam corpus stirituale msticum . I9O. I. Ecclesia sola es Iudex controuersiarum fisi . agi, Epictetus qualis, quamque eius libri chari fuere S. Carolo Bostomaeo. L Epicureorum Phil ophia origo, quom do eisi dogmata trahi possint ad bonum sensum. L Error dupliciter sumitur generice o θαλ
Erranea propositio dicitur, quae contradi ctoria es, opposita doctrina prasi ab Ecci a definita. 20 T. P. Errori proxima qua opponitur directe conclusoni Theologica apud omnes Cath
lieri indabitantur recepta. io O. a. Euidentia alia rei cognita, Mia cogniti nis . Iψ . I. Euidentia cognitionis, e euidens cogniatio male confunditur cum certa. ibid. Euidentia es quadam claritas verimiis c Pisae, i, la