장음표시 사용
581쪽
AD GEMMAD ANTI IAS. 27 Diam, Spartam, unde civitati Spartae nomen est datum , formari mulierem , quae pulsabat lyram , cejus statuam videri potuisse Amyclis , quae forsitan posset exhiberi in hac imagine cum heroica statua mariti sui Lacedaemonis, qui nomen dedit Lacedaemoniis , cujus heroicum sepulcrum erat Therapnis. Caeterum Spartani adeo delectati sunt sonitu lyrae , ut in bellis ea usi sint vice tubae vel tympani. Similis citharistria vel lyrista conspicitur in nummis Lesbi, creditur esse poetria Sappho, inventri plectrii carminis Sapphici.
In agro Corinthiaco , ut memora Pausanias erat statua aenea Mercurii sedentis , cui prope aderat aries, quia is Deus supra omnes alios credebatur custodiret augere greges, armenta. Idem Pausanias refert versus Homeri ex Iliades, qui describunt ho bantem Ilionei patrem pecoris ditissimum, quia praeter caeteros Trojanos gratus erat Mercurio , quorum haec est versio Hie tibi natus erat pecoris ditissime Phorbas, em iburae cunctis carum C llenia proses
Hic Mercurii cultus forsan exortus inde quod esset Deus opum , quae antiquissimis temporibus consistebant in pecoribus , unila apud Romanos quoque pecunia appellata est, jum hac nota nummi primum cusi sunt ab Servio Tullio.
582쪽
28 LEO NARDI AUGUSTINI In priore parte hartim gemmarum num 3 7 Occurrit
sardius cum arietes duabus frumenti aristis , cinari notationibus dictum est , hunc fuisse arietem Mercurii , qui tutelaris Deus armentorum ideo , quia etiam spicae vel aristae eidem Deo sacrae. Habitus fuit Mercurius idem soli, qui in signo arietis operatur in mundo vim caloris, prout diximus ex auctoritate Martiani Capellae.
In hac imagine exhibentur ii medici , ab antiquis agniti Dei custodes salutis. Ab dextra conspici-.tur sculapius in solito cultu, innixus baculo cui serpens circumvolvitur , ad sinistram Hygia vel Salus, illius credita filia: in medio parvulus Telesphorus
Deus restituendae valetudinis , sic appellatus τελεσφο- ab confirmanda ea post morbum, infirmis plenissimum robur reddens ac pristinum vigorem. Hoc modo tria ista numina depingi solebant, ut colligitur ex Pausania , ex Aristides, e numismatibus 8 inscriptionibus. Poculum, quod Hygia manu tenet, appellabatur εια, vas salutis, apud Pollucem , caput
Athenaeum μετανιπῆρον, quae erat re sacra , tanquam
crate Jovis Telesphorus tegit verticem suum pileolo , quod dicebatur bardocucuris. Orona laurea quae superius apparet, ut opinor, fuit dedicata huic Deo conservatori, qui juxta Festum Pomptum coronabatur lauro, quoniam haec idonea erat multis remediis , modo non sit praemium ludorum quinquennalium, qui celebrabantur 2Esculapio Epidauri, ubi credebatur esse natus Literae cYZETE ME pro CΩZETE
583쪽
In hoc sacrificio continetur mixta forma Priapi Bacchi portantis thyrsum in humero, d sic colebatur Priapus in urbe Lampsaco , credentibus Lampsacenis hunc ipsorum Deum essse eundem Baccho , ut narrat Athenaeus Magno in honore habetur Priapus Lam naci , quia ex epitheto idem 4 9 Dion Uus , si dictusti triumphus o dithrambus In solennitate Dionysia ac Ptolomaei Priapus adsistebat Baccho coronato auro& hedera in curru in alio curru vehebatur thyrsus, in alio phalliis & id saepe conspicitur in mysteriis Bacchi, sic ut noster typus vocari possit Bacchophallicus quumque alter es et Deus hortorum, alter vindemiarum, adorabantur a rusticis, qui sacrabant eis poma uvas , ut apparet hic eos sacrificare in ara rudi, agresti. Illa vero, quae cum Pomis in canistro portat veretra vel phallos, refert consuettidinem consecraniad Priapo has obscaenas figuras eo modo, ut solebant
Obscaenas rigido Deo tabelias Ducens ex Elephantidos libelli Dat donum Lalage. Et sicut solebant poma exieris ficta osterre pro veris ac naturalibus, sic ex eadem cera aut creta aut alia materia fingebant obscaenas has figuras, quales nunc vide
584쪽
; LEO NARDI Au GusTINI Laetus, ristagoras natis bene isticus uvis De cera facia dat tibi 'ma Deus. tu, acrati contentus imagine pomi Fac verosfructus ille, Priape, ferat.
Praeclarus hic varius lapis elemis est ex gemmis Illustrissimi Excellentissimi Viri Laelii Ursini Principis Nerulae, qui dignatus fuit eum donare huic libro, quem ego hic nomini ejus consecro , unde jam quoque in parte priore honorem mihi mutuatus sum.
In hoc sigillo exhibentur bacchantes saltatores
armati,, cum personis ante vultum imitantes reditum Bacchi ex Indis, quo illum sequuti fuerunt Corybantes, armata multitudo. Primus super humerum gerit socium, ianu subrigit ejus frontem caputque ebrietate labens. Secundus in humeris gerit puerum nudum, qui tergo ejus instillat bracchiis cotilum tenentibus. Fieri non potest, ut ulla dubitatio oriatur, quin tres illae priores figurae non sint larvatae eOdem larvae genere, galeain lorica dc ratione sculpturae praeferentibus modum AEgyptium atque ita exprimuntur antiquissimae cerimonia Bacchi, ab AEgyptiis
profectae ad Graecos de Romanos. In vetusto marmore, quod exstat in palatio Illustrissimi δ Reverendissimi Patriarchae Camilli Maximi sunt sculptae quatuor bacchantes seminae ad eundem AEgyptium modum, quae sibi praebent manus ad saltandum inhabitu simili. ex quibus prima vultum sibi perit larva barbata pro
585쪽
AO GEMMA ANTI UAS. 3 istis ad hanc nostram conveniente. In prima parte num. 138 habuimus sardium cum insculpto milite Romano , qui in humero gerit alium militem mortuum
cum titulo CARITAS MILITARIS , ille videtur
ad hanc bacchantium imaginem pertinere.
Hic eximius varius lapis tum propter artem, tum propter abditum sensum in figura Veneris pretiosissimus videtur , servaturque inter gemmas Eminentissimi Principis Cardinalis Virgilii Ursini. Sed
in hoc nihil mihi residuum fecit erudita Xplicatio Bartolome Ginii summo huic viro ab secretii; qui . quum sit Musarum candidatus , in aetate sua etiam juvenili ab eisdem accipit sustragium ingenii ad claritatem nominis sui. Itaqtie cujus doni ille me participem fecit , id hic collocandum putavi. Si quis in
unum colligere vellet omnia ea , quae ab mystica antiquitate de Venere sunt scripta, dubium non est, quin brevi videret repletum non exiguum volumei; quoniam sive vertatur oculus ad fabulosas poetarum inventiones , sive considerentur varii gentium cultus, existit celeberrima Sc clarissima , adeo ut etiam abditissima philosophiae ipsius arcana non tacuerint de ea. Mihi autem non est animus hanc rem suscipere , tanto
magis, quod hic sit alienus locus. Sed sussiciet nunc delibasse quasdam eruditae antiquitatis partes , relictis aliis multis, quarum ope explanetur aliquo modo sensus nobilissimi hujus varii lapidis Venus culta fuit , ut De amorum , qui licet infiniti numero habiti fuerint, ut monstrat Statius Epithas Stellaevi Viol.
586쪽
3r Eo NARDI AUGUsTINI Fulcra torosque ea tenerum premit agmen Claudianus de nuptiis Hon. Mar. Mille pharetrati ludunt in marginestatres Orepares, io similes, gens ossis Amorum Nihilominus reliqui omnes sim filii Nymplia rum, at duo soli Veneris, exhibiti per duos pusiones/, qui conspiciuntur in hoc vario lapide. Primus ex ea Mercurio natus , appellatusque Cupido , Deus amandi. Secundus ex Marte 8 nominatus Anteros, numen , ut quidam auctores putant , amori contrarium, licet alii velint esse mutui amoris Deum. Unis de ab Ovidio in Fastis Venus appellatur geminorum mater amorum, cieneca Hippol. Diva non mitigenerataponto, uam vocas matrem geminus Cupido. Veneri adsignatas es sagittas, non est novum. Mihi tamen videtur requirere hoc ipsa elegantia, ut mysterium numeri earum investigem quippe si dicerentur esse solum duae, dici posset eas es e quarum m minit Ovidius in primo libro Metamorphoseon , ex quibus una aurea conciliet benevolentiam Sc affectum, altera ex plumbo causetur fastidiumvi contemptum. Deque sagittiferapromi duo telapharetra
uod facit , auratum est o cuspidefulget acuta: o fugat , Obtusum est habet sub arundine
587쪽
A GEMMA ANTI QUI A S. 33Sed quum sint tria spicula, hoc eorum numero vide tu mihi explicari sententia Platonis , qui censet tria
genera morum reperiri : Unus ibi s cum incorrupta mente virtutis ratione conveniens. t iter
degeneris animi es corruptissimae voluptatis. Tertius ex utroque permixtus Primit rationi proprius , Occupatus in honesto , universus purus , bonus
plenus dulcedine propter possessionem illius boni
linde maXime perfectus fit animus humanus. Secundus huic contrarius, proprius sensuum , id unum agit uti nanciscatur id , quod effrenato cum impetu desiderat unde fit impurus ilenissimus infinitarunt amaritudinum, sequuntur eum varii dolores, acturi super omnia pudor ac poenitentia. Tertius est Amor ille , qui medius velut inter horum duorum naturas intercedens , nec sic declinat ad honestum, ut penitus Xcllada volipe , nec sic dominari in se patitur rationem , ut prorsus sensu deneget suas voluptates : ita ut hoc modo miXtus producat operas causis suis congruas det gaudium dolorem, risum& luchum, dulce, amarum, prout connexus est vel
rationi vel sensui. Omne hoc ingeniose probatur ab Claudiano , qui sub poetica allegoria proferens hanc Platonis opinionem , scribit in poematio de nuptiis Honoriia Mariae, quasi in horto Veneris
Labuntur geminisontes , hic descis , a1narusi toris infusis corri-'t eget venenis.
Unde Cupidinea armavit ama sagittas. Ita ut si sagittae amorum temperentur in his fontibus
588쪽
ς AUM UAE a Naliquorum dulcis, amari&mixti, prout ostendit clare versus iste postremus , liquidissima ratiocinatione sequatur , Veneris sagittas esse trium generum plane ut conspicitur in hoc vario lapide ex quibus deinde unaquaeque in animos instillati fundit cum affecti bus amoris eas qualitates, quas ipsae e eo liquore , cui 1uerunt intinctae , dc unde ipsis aliquid adfusum est,
adsumpserunt. Stat autem sinistra manu innitens palo, circa quem volvitur vitis onerata uvis; dextra autem monstrans sagitta. innuere volens Venerem casuram, nisi Bacchus eam sumilciret , neque fore ut
poscit expedire arma sua, nisi hic subministraret vim
vigoremque , quoniam ira parant animos Veneri.
Itaque etiam Cupido extendit manus ad colligendas uvas , quia vinum , quod essicit spiritus vividiores membra vegetiora , ex opinione Achillis Tatii lib. et est amoris pabulum. Praeterea Venus tenet spicas, quia frumentum illi immolabatur, cujus causam dat Suidas , quia elixum frumentum excitat ad mens rem. Vel etiam nuditatem ejus, spicae Muvae significant, quippe me Cerere, Libero friget Venus. Sed ut transeamus ad nobiliores hujus Deae contemplationes , spicae, vitis repleta uvis demonstrant plane Venerem esse eandem Natura producenti conservanti res singulas Apulejus lib. a. En ad umi- commota , Luci, precibus rerum Natura parens.
Et mox Me fluctuantes Cyprii Paphiam Venerem appellant. Etiam ab Lucretio haec eadem considerata fuit , quasi esset potestas essicacior quam na
589쪽
& statim. Guae quoniam rerum Naturam sola gubernas. Sit igitur Venus aut en gubernans naturam , Ut numen quoddam velut idem ipsi Naturae constat satis eam per omnia S in omnia diffundere suam vim, sicut loquitur citatus statim auctor per marias montes laviosque rapaces Frondifera ue domosavium , a vique virentes Omnibus incutiens blandumperpectora amorem, Meis, ut cupidegeneratimsclapropagent. Quoniam vero ad hanc propagationem rerum , praeter caetera praecipue utitur Sole, Luna, velut primariis instrumentis , adjuvante eam altero per calorem, altera per humorem , hinc est , ut duo illi planetae adumbrentur per uvas spicas , QSol intelligatur per Bacchum, Luna per Cererem, quo modo colligit Macrobius , qui large disserit de horum Deorum naturis,' Virgilius in Georgicis, quum invocans Solem ac Lunam non aliis appellationibus eos assicit, quam Bacchivi Cereris, Vos o clarisma mundi
Lumina, labentem ces quae ducitis annum, Liberct alma Ceres.
Porro fingitur Venus corpore juvenili ad notandum fervorem ac promptitudinem agendi, quae inest na
590쪽
36 LEO NARDI Au Gus Τ IN Iturae ad renovationem, propagationem individuorum, quum juventus sit aetas supra reliquas idonea ad generandum. Etiam nuda , quoniam tunc ista ea apparet formosor, quum non est tecta, c utim hu-1manus intellectus ope contemplationis tollit quasi velamentum corpori bene ab natura fabricato , hoc est, se jungit per sermocinandi interventum cognitioni causarum occultarum. Tenet insuper manu spicas uvas , it indicet duas tempestates aestatem Mautumnum, in quibus videtur plus, quam in aliis haec magna Mater occupari ad munera sua generi humano effundenda. Ad has considerationes me duxit mixta
hujus Deae imago. Nihilominus confido fores, ut pulchritudo ejus inveniat novum Parin , non tam corporis judicem , sed spectatorem melioris ac beneficae sermae.
Venus insidens caprae marinae , velociter currit per
mare, sublevans dextram inqUe ea ramum myrteum.
Prope sequitur Amor in aquis , stimulat c impellit
capram ad cursum , alludens ad Venerem , quae in omnibus partibus capricorni delectatur amoribus amatque jocos ac delicias. Censerem quoque hanc esse unam e nymphis, matrem Amorum, sicut videtur placere Philostrato es e earum filios : ac Nereides in variis monstris marinis, tigribus, leonibus , tauris, arietibus S capris conspiciuntur in antiquis marmoribus fictae ab sculptoribus, descripta a poetis, unde Statius: